II SA/Rz 1757/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem kontroli Sądu była decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) z dnia [...] października 2021 r. umarzająca postępowanie w sprawie budowy budynku gospodarczego. Postępowanie administracyjne wykazało, że budynek gospodarczy, wraz z budynkiem mieszkalnym, został wybudowany przez dziadka właścicielki w latach 1960-1961. Budynek gospodarczy zlokalizowany jest przy granicy działki i posiada otwory okienne w ścianie przylegającej do sąsiedniej nieruchomości. Organy nadzoru budowlanego, po analizie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. oraz rozporządzeń techniczno-budowlanych, stwierdziły, że budynek nie narusza przepisów o planowaniu przestrzennym ani nie powoduje zagrożenia dla ludzi lub mienia, ani niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia. W szczególności, odległości od sąsiednich budynków i ogrodzenia spełniały wymogi przeciwpożarowe. W związku z brakiem podstaw do nakazania rozbiórki lub dostosowania obiektu do stanu zgodnego z prawem, organy uznały postępowanie za bezprzedmiotowe i umorzyły je. Skarżący, właściciel sąsiedniej działki, zarzucał naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego, domagając się przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że do budynków wybudowanych przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r. stosuje się przepisy dotychczasowe (Prawo budowlane z 1974 r.). Ponadto, brak dokumentów potwierdzających pozwolenie na budowę nie może stanowić samodzielnej podstawy do stwierdzenia samowoli budowlanej, a samo postępowanie legalizacyjne nie było wymagane, gdyż budynek nie naruszał obowiązujących przepisów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów przejściowych Prawa budowlanego, zasady dotyczące stwierdzania samowoli budowlanej w przypadku braku dokumentacji, ocena legalności obiektów budowlanych z lat ubiegłych.
Dotyczy specyficznej sytuacji budynku wybudowanego przed 1975 r. i oceny jego legalności na gruncie przepisów przejściowych i obowiązujących przepisów technicznych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy budynek gospodarczy wybudowany w latach 60-tych, zlokalizowany przy granicy działki i posiadający otwory okienne, narusza przepisy Prawa budowlanego i czy wymaga rozbiórki lub dostosowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, budynek nie narusza przepisów prawa, nie stanowi zagrożenia i nie wymaga rozbiórki ani dostosowania, co skutkuje umorzeniem postępowania jako bezprzedmiotowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że budynek nie narusza przepisów planowania przestrzennego ani techniczno-budowlanych, w tym przepisów przeciwpożarowych. Brak podstaw do nakazania rozbiórki lub dostosowania obiektu.
Jakie przepisy Prawa budowlanego (z 1974 r., 1994 r., czy nowelizacje) należy stosować do legalizacji obiektów budowlanych wybudowanych przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r., stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli Prawo budowlane z 1974 r.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 103 ust. 2 P.b. z 1994 r., do obiektów budowanych przed wejściem w życie tej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Sąd powołał się na orzecznictwo potwierdzające tę zasadę.
Czy brak dokumentów potwierdzających pozwolenie na budowę obiektu sprzed kilkudziesięciu lat stanowi wystarczającą podstawę do stwierdzenia samowoli budowlanej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo stwierdzenie braku dokumentów nie jest wystarczające do domniemania samowoli budowlanej. Konieczne jest wszechstronne postępowanie dowodowe.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że nie można domniemywać samowoli budowlanej i obciążać właściciela obowiązkiem dokumentowania zdarzeń sprzed dziesiątek lat, z których był zwolniony na mocy prawa obowiązującego w tamtym czasie.
Czy przepisy nowelizacji Prawa budowlanego z 2020 r. (w tym art. 49f) mają zastosowanie do postępowań wszczętych przed dniem wejścia w życie tej nowelizacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji z 2020 r. stosuje się przepisy w brzmieniu dotychczasowym.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 25 ustawy nowelizującej z 2020 r., do spraw wszczętych przed jej wejściem w życie stosuje się przepisy w brzmieniu dotychczasowym. W tej sprawie postępowanie zostało wszczęte przed datą wejścia w życie nowelizacji.
Przepisy (40)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.b. art. 103 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 156
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
P.b. art. 37
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 40
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 42
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 49 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 49f
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 81c
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 37 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 37 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 40
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane art. 36 § ust. 1
Rozporządzenie Przewodniczego Komunikatu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z 27 lipca 1961 r. w sprawie państwowego nadzoru budowlanego nad budową, rozbiórką i utrzymaniem obiektów budowlanych budownictwa powszechnego art. 3 § pkt 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 2 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 207 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 271 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 12 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 13
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 19
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 23
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 36
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 40
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 60
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 270
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 271
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 273
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 12 § ust. 1 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 12 § ust. 1 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 12 § ust. 3
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 12 § ust. 4
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 271
Argumenty
Skuteczne argumenty
Budynek gospodarczy, wybudowany w latach 60-tych, nie narusza przepisów planowania przestrzennego. • Budynek nie powoduje zagrożenia dla ludzi lub mienia ani niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia. • Odległości budynku od sąsiednich nieruchomości i ogrodzenia spełniają wymogi przeciwpożarowe. • Brak dokumentów potwierdzających pozwolenie na budowę nie jest wystarczającą podstawą do stwierdzenia samowoli budowlanej. • Do obiektów wybudowanych przed 1995 r. stosuje się przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. • Nowelizacja Prawa budowlanego z 2020 r. nie ma zastosowania do postępowań wszczętych przed jej wejściem w życie.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia art. 105 § 1 k.p.a. (brak podstaw do umorzenia), art. 7 k.p.a. (niewyjaśnienie okoliczności), art. 40 P.b. z 1974 r. (brak ustaleń co do zgodności z warunkami technicznymi), art. 49 ust. 1 pkt 2 P.b. (nieprawidłowe zastosowanie rozporządzenia z 2002 r.), art. 49f P.b. (niezastosowanie przepisu o uproszczonej legalizacji).
Godne uwagi sformułowania
Nie można domniemywać samowoli budowlanej. • Niemożność odnalezienia pozwolenia na budowę inwestycji zrealizowanej w odległym czasie nie jest wystarczająca dla uznania, że budynek powstał bez takiego pozwolenia. • Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego [...] mamy bowiem do czynienia w przypadku braku przedmiotu postępowania.
Skład orzekający
Elżbieta Mazur-Selwa
członek
Karina Gniewek-Berezowska
sprawozdawca
Paweł Zaborniak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych Prawa budowlanego, zasady dotyczące stwierdzania samowoli budowlanej w przypadku braku dokumentacji, ocena legalności obiektów budowlanych z lat ubiegłych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budynku wybudowanego przed 1975 r. i oceny jego legalności na gruncie przepisów przejściowych i obowiązujących przepisów technicznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy budynku z lat 60-tych, co wprowadza element historyczny i pokazuje, jak prawo budowlane ewoluowało. Pokazuje też, jak trudne może być udowodnienie legalności budowy po wielu latach.
“Budynek z lat 60-tych przy granicy działki – czy można go rozebrać po dekadach?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.