II SA/Rz 175/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję SKO odmawiającą uchylenia decyzji Wójta w sprawie naruszenia stosunków wodnych z powodu naruszeń proceduralnych w postępowaniu wznowieniowym.
Skarżąca wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego dotyczącego naruszenia stosunków wodnych, twierdząc, że odkryto nowe dowody w postaci istniejącej kanalizacji w miejscu planowanej wodnicy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) wznowiło postępowanie, ale następnie odmówiło uchylenia pierwotnej decyzji Wójta. WSA w Rzeszowie uchylił decyzję SKO i poprzedzające ją postanowienie, wskazując na istotne naruszenia przepisów postępowania, w tym brak możliwości wypowiedzenia się strony co do zebranego materiału i nieprawidłowe określenie podstaw wznowienia.
Sprawa dotyczyła skargi M.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Przemyślu, która odmówiła uchylenia decyzji Wójta Gminy z 2016 r. w sprawie naruszenia stosunków wodnych. Pierwotna decyzja Wójta nakazywała przywrócenie stanu pierwotnego wodnicy na działce skarżącej, uznając ją za sprawcę naruszenia. SKO utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca złożyła wniosek o wznowienie postępowania, powołując się na nowe okoliczności faktyczne i dowody – istnienie kanalizacji w miejscu planowanej wodnicy. SKO wznowiło postępowanie, ale ostatecznie odmówiło uchylenia pierwotnej decyzji, uznając, że przesłanki wznowienia nie zostały spełnione. WSA w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję SKO oraz postanowienie o wznowieniu postępowania. Sąd uznał, że SKO dopuściło się istotnych naruszeń przepisów postępowania, takich jak brak umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, nieprawidłowe określenie podstaw wznowienia postępowania w postanowieniu i jego uzasadnieniu, a także brak oceny dowodów zebranych po wznowieniu. Sąd podkreślił, że postępowanie wznowieniowe ma charakter nadzwyczajny i służy weryfikacji decyzji pod kątem ściśle określonych przesłanek, a nie ponownej ocenie merytorycznej sprawy. W związku z naruszeniami proceduralnymi, sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że SKO dopuściło się istotnych naruszeń proceduralnych, w tym nie zawiadomiono stron o zakończeniu postępowania i nie umożliwiono im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Ponadto, postanowienie o wznowieniu postępowania zawierało sprzeczność między wskazanymi podstawami a uzasadnieniem, co naruszało przepisy k.p.a. i P.p.s.a. Te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (11)
Główne
P.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie decyzji lub postanowienia, stwierdzenie ich nieważności lub niezgodności z prawem, gdy dotknięte są naruszeniem prawa materialnego, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
k.p.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanki wznowienia postępowania, w tym pkt 4 (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) i pkt 5 (wyjście na jaw istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych lub nowych dowodów).
k.p.a. art. 151 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Rozstrzygnięcie organu po wznowieniu postępowania.
Pomocnicze
k.p.a. art. 10 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu.
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji, w tym oceny dowodów.
k.p.a. art. 149 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do zawiadomienia stron o zakończeniu postępowania i umożliwienia im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.
k.p.a. art. 150 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ pierwszej instancji w postępowaniu wznowieniowym.
Prawo wodne art. 29 § 3
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów postępowania przez SKO, w tym brak umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Nieprawidłowe określenie podstaw wznowienia postępowania w postanowieniu i jego uzasadnieniu.
Godne uwagi sformułowania
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Postępowanie wznowieniowe jest postępowaniem nadzwyczajnym, służyć ma wyłącznie weryfikacji ostatecznej decyzji w aspekcie ściśle przewidzianych przepisami art. 145 § 1 k.p.a. podstaw. Nie jest to tzw. 'trzecia instancja'.
Skład orzekający
Ewa Partyka
sprawozdawca
Karina Gniewek-Berezowska
członek
Stanisław Śliwa
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ważność naruszeń proceduralnych w postępowaniu wznowieniowym i ich wpływ na wynik sprawy."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania wznowieniowego w administracji i kontroli sądów administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne mogą doprowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli merytoryczne podstawy mogą być sporne. Podkreśla znaczenie prawidłowego prowadzenia postępowań administracyjnych.
“Błędy proceduralne w postępowaniu administracyjnym: jak uchylić decyzję mimo braku podstaw merytorycznych?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Rz 175/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2023-08-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-02-01 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Ewa Partyka /sprawozdawca/ Karina Gniewek-Berezowska Stanisław Śliwa /przewodniczący/ Symbol z opisem 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Wodne prawo Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzające je postanowienie Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 135, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2021 poz 735 art. 10 § 1, art. 107 § 3, art. 145 § 1 pkt 4, pkt 5, pkt 8, art. 149 § 2, art. 150 § 1, art. 151 § 1 pkt 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Ewa Partyka /spr./ AWSA Karina Gniewek - Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 2 listopada 2022 r. nr SKO.4171.27.2022 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 9 września 2022 r. nr SKO.4171.27.2022; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu na rzecz skarżącej M. P. kwotę 697 zł /słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Przedmiotem skargi M.P. (dalej: "skarżąca") jest wydana po wznowieniu postępowania decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu (dalej: "SKO", "Kolegium", "organ odwoławczy") z dnia 2 listopada 2022 r. nr SKO.4171.27.2022 odmawiająca uchylenia decyzji Wójta Gminy [...] (dalej: "Wójt") z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w sprawie naruszenia stosunków wodnych. Jak wynika z akt sprawy, w podaniu z 19 września 2014 r. M. i K.L. zwrócili się do Wójta Gminy [...] o interwencję w sprawie naruszenia stosunków wodnych na należącej do nich nieruchomości oznaczonej nr [...] w N. przez właścicieli nieruchomości sąsiednich M.P. i J.M. Po rozpatrzeniu sprawy Wójt Gminy [...] w oparciu o zgromadzone dowody, w tym opinię biegłego z zakresu budownictwa lądowego, wodnego, melioracji i ochrony środowiska z 12 listopada 2014 r. wraz z opinią uzupełniającą z 8 grudnia 2014 r., w decyzji z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...]: - w pkt 1 stwierdził, że doszło do naruszenia stosunków wodnych na gruncie działki nr [...] w N. stanowiącej własność K. i M.L. Przyczyną takiego stanu jest zasypanie istniejącej wodnicy na terenie działek nr [...] w N. i wybudowanie poprzecznej do istniejącej naturalnej wodnicy żelbetonowej konstrukcji tj. muru oporowego w granicy z działką nr [...] obr. N., co spowodowało zmianę kierunku odpływu wody opadowej na tym terenie i powstanie szkody na gruncie sąsiednim, wywołane brakiem odpływu wody zgromadzonej na tej nieruchomości podczas nawalnego deszczu w dniu 9 września 2014 r.; - w pkt 2 za sprawcę tego czynu uznał właścicieli działek nr [...], tj. M.P. i J.M.; - w pkt 3 nakazał ww. stronom przywrócenie stanu pierwotnego i odtworzenie istniejącej wodnicy w granicy działek nr [...] w N. polegającej na likwidacji muru oporowego oraz części powierzchni brukowej i ukształtowanie powierzchni wodnicy ze spadkami w kierunku rowu przydrożnego drogi powiatowej. Decyzją z [...] marca 2016 r., znak [...], Kolegium w wyniku rozpoznania odwołania M.P. i J.M., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, podzielając ustalenia i ich ocenę prawną w niej wyrażoną. W wydanej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że sporządzona na potrzeby postępowania opinia biegłego potwierdziła jednoznacznie, że przyczyną naruszenia stosunków wodnych na działce nr [...] było podniesienie przez odwołujących terenu wokół budynku mieszkalnego położonego na ww. działce należącej do Państwa L. powodujące zablokowanie odpływu wód opadowych w kierunku rowu melioracyjnego. Przeszkoda w formie muru oporowego zbudowanego w granicy działki nr [...] zmieniła kierunki naturalnego spływu wód opadowych, roztopowych oraz częściowo gruntowych doprowadzając do stworzenia bezodpływowego zbiornika wodnego na działce nr [...], jak również naruszyła stosunki filtracji wody gruntowej. Podniesienie terenu na granicy działek po stronie działki nr [...] zmieniło kierunek spływu wody i całkowicie zablokowało odpływ wód powierzchniowych z działek wyżej położonych. Podczas intensywnych opadów w dniu 9 września 2014 r. stan wody na granicy działek podniósł się ze stanu "0" do stanu wysokości muru tj. do 90 cm, powodując w tym dniu zalanie budynków na działce nr [...]. Ponadto właściciel działek nr [...] dokonał nawiezienia ziemi na działki i wykonał prace niwelacyjne kształtując nasyp o wysokości od 16 do 76 cm celem wykonania parkingu, co spowodowało istotną zmianę wysokości terenu. Istotna zmiana dotyczy zasypania części wodnicy na długości około 46 m i podniesienia terenu tych działek o 76 cm, co skutkowało zmianą stanu wody na gruncie i zmianą kierunku oraz powstaniem szkody w budynku gospodarczym i mieszkalnym, w wyniku zalania tych budynków. Pismem z dnia 20 lipca 2022 r. skarżąca powołując się na art. 145 § 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.; dalej: "k.p.a.") złożyła do Wójta Gminy [...] wniosek o wznowienie postępowania w celu uchylenia ostatecznej decyzji Wójta Gminy [...] nr [...] o odtworzeniu wodnicy, która "rzekomo miała przebiegać w granicy działek [...] w N., pow. [....], z działką [...]". Ponadto wniosła o wystąpienie do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [....] o udostępnienie dziennika budowy kanalizacji na przedmiotowych nieruchomościach, a także do Starostwa Powiatowego w [...] o udostępnienie dokumentacji projektowej celem udzielenia informacji, czy są w posiadaniu dokumentów dotyczących umieszczenia urządzeń kanalizacyjnych w miejscu gdzie miała być rzekomo melioracja na ww. działkach. Skarżąca wskazała, że w dniu 14 lipca 2022 r. podczas analizy możliwości wykonania obowiązku orzeczonego w powyższej decyzji okazało się, że w tym miejscu została wybudowana kanalizacja, a zatem nie ma możliwości wykonania wykopu, który odsłoni istniejące urządzenia kanalizacyjne. W ocenie strony wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody (dokumentacja budowy kanalizacji) istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, co stanowi przesłankę wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.). Postanowieniem z dnia 9 września 2022 r. Kolegium wznowiło postępowanie zakończone decyzją Wójta nr [...], przywołując jako przesłanki przepisy art. 145 § 1 pkt 5 i 8 a w uzasadnieniu – pkt 4 i 5 k.p.a. Następnie zaskarżoną decyzją z dnia 2 listopada 2022 r. nr SKO.4171.27.2002, Kolegium, działając na podstawie art. art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 150 § 1 k.p.a., odmówiło uchylenia ostatecznej decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że wezwał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [....], Starostę [...] oraz Wójta Gminy [...] do udzielenia informacji, jaki był stan zagospodarowania działek nr [...] w N., z uwzględnieniem przebiegu instalacji i urządzeń wodnych i kanalizacyjnych, według stanu na dzień wydania ww. decyzji przez Wójta Gminy [...] Ponadto Wójta Gminy [....] Kolegium wezwało do złożenia oświadczenia, czy w dacie wydania przedmiotowej decyzji znany był organowi fakt istnienia na spornym gruncie urządzeń wodnych lub kanalizacyjnych. W odpowiedzi na wezwanie PINB w P. w piśmie z dnia 10 października 2022 r. poinformował, że stan zagospodarowania działek nr [...] w N., z uwzględnieniem przebiegu instalacji i urządzeń wodnych i kanalizacyjnych, według stanu na dzień wydania ww. decyzji Wójta Gminy [...] obrazuje mapa zasadnicza powstała na podstawie geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej zjazdu indywidualnego z drogi publicznej powiatowej wykonanego na działce nr [...] położonej w N. (identyfikator ewidencyjny materiału zasobu-operatu technicznego [...] z dnia [...] lipca 2016 r.). Urząd nie posiada innych materiałów dowodowych w swoich zasobach archiwalnych, aktualnych na dzień wydania ww. decyzji przez Wójta Gminy [....]. Z kolei Starosta [...] w piśmie z dnia 6 października 2022 r. poinformował, że dla przedmiotowych działek wydał: - decyzję znak: [...] nr [...] z dnia [...] października 2010 r. udzielającą skarżącej pozwolenia na budowę budynku handlowo usługowego (z wewnętrzną inst.: wod-kan, elektryczną, c.o. i gazową) na dz. nr [...] z przyłączem wody i kanalizacji sanitarnej na dz. nr [...], policznikową linią oświetlenia, utwardzeniem działki nr [...], przyłącza gazu na dz. nr [...], przyłącza kanalizacji deszczowej z odprowadzeniem do rowu przez dz. nr [...] w N.; - decyzję znak: [...] z dnia [...] maja 2013 r. przenoszącą na rzecz nowego inwestora J.M. wyżej opisane pozwolenie na budowę budynku handlowo usługowego udzielone wskazaną decyzją z dnia [...] października 2010 r. nr [...] znak: [...] M.P.; - decyzję znak: [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. zmieniającą J.M. wyżej opisane pozwolenie na budowę w zakresie charakterystycznych parametrów obiektu: wysokości i kubatury budynku; - decyzję znak: [...] nr [...] z dnia [...] maja 2018 r. udzielającą skarżącej pozwolenia na przebudowę budynku handlowego polegającą na budowie rampy wyładowczej na działce nr ew. gr. [...] w N. Natomiast Wójt Gminy [...] w piśmie z dnia 3 października 2022 r. oświadczył, że wydając przedmiotową decyzję posiadał wiedzę o istnieniu na gruncie urządzeń kanalizacyjnych oraz wodnych przedstawionych na mapie zasadniczej złożonej w aktach sprawy oraz mapie z inwentaryzacji powykonawczej kanalizacji sanitarnej wsi N. Również M. i K.L. w piśmie z dnia 15 października 2022 r. podnieśli, że urządzenia kanalizacyjne znajdowały się na działce M.P., do których została przyłączona w trakcie budowy swojego budynku w latach 2012-2014. Skarżąca wiedziała o przebiegu i stanie kanalizacji, która istniała od kilkudziesięciu lat i została odebrana przez organ gminy [...] do użytku publicznego dla mieszkańców N. Na podstawie powyższych ustaleń Kolegium stwierdziło, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła wskazana przez skarżącą przesłanka wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. zakończonego ostateczną decyzją Wójta z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...], odmawiając tym samym uchylenia tej decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika – adwokata, zarzuciła organowi naruszenie: 1. art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2015 r. poz. 469) poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że to właściciel odpowiada za zmianę stosunków wodnych, podczas gdy w miejscu, w którym istniała wodnica wykonano kanalizację, zmieniając kierunek odpływu wody z gruntu. Była to inwestycja publiczna, w której nie uczestniczył właściciel nieruchomości, zatem nie ma możliwości nałożenia na skarżącą obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego, gdyż stan poprzedni dla właściciela to stan bez wodnicy, zakopanej przy okazji wykonania kanalizacji. Organ pominął, że kierunek odpływu wód z nieruchomości został ukształtowany w trakcie tej inwestycji, nie ustalając czy możliwe jest wykonanie rowu nad kanalizacją, tj. czy nie dojdzie do odsłonięcia kanalizacji i jej awarii na skutek przemarzania; 2. art. 10 § 1 w zw. z art. 81 k.p.a. poprzez pominięcie prawa strony do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego i naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu. Organ nie wysłał stronie pism kierowanych w toku postępowania do organu przez M. i K.L., PINB w [...], Wójta [...], Starostę [...], przez co skarżąca nie miała możliwości ustosunkowania się do ich treści; 3. art. 79a § 1 k.p.a. poprzez niewysłanie przy okazji informacji o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, obowiązkowego wezwania do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Organ nie wysłał powiadomienia o zakończeniu postępowania, nie pouczył również zgodnie z treścią ww. przepisu, co uniemożliwiło stronie zgłoszenie dodatkowych wniosków dowodowych; 4. art. 107 § 1 k.p.a. poprzez jego pominięcie i nie wskazanie, którym dowodom organ dał wiarę, a którym odmówił mocy dowodowej wraz ze wskazaniem przyczyn; 5. art. 6 w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób wyczerpujący i wyjaśniający wszystkie okoliczności, a przede wszystkim organ odmówił dokonania jakiejkolwiek oceny dowodów zebranych przez organ I Instancji. Ponadto organ pominął, że PINB w [...] w piśmie z dnia 10 października 2022 r. wskazał, że urządzenia kanalizacyjne (których nie uwzględnił organ przy wydawaniu decyzji) istniały już w kwietniu 2016 r., w miejscu w którym skarżąca miałaby wykonać wodnicę zgodnie z zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2016 r., a jednocześnie organ ten nie posiada kompetencji do określenia czy istniejące urządzenia uniemożliwiają wykonanie decyzji. W ocenie skarżącej konieczne jest wywołanie opinii biegłego, który określi w pierwszej kolejności jak pierwotnie wyglądała wodnica oraz jaki był stan nieruchomości po zakończeniu inwestycji związanej z kanalizacją i czy wówczas jeszcze istniała wodnica, skoro w jej miejscu znajduje się kanalizacja, a następnie ustali czy możliwe jest odkopanie kanalizacji w celu wykonania nad nią rowu-wodnicy. Decyzja nie precyzowała jak "wyglądała pierwotna" wodnica, do wykonania której zobowiązana jest skarżąca - jakiej szerokości, głębokości, jakie spadki ścian, jakie nachylenia, gdzie na mapie miałaby się znajdować. Ponadto skoro w decyzji wskazano, że wodnica miałaby przebiegać w granicy działki skarżącej z działkami sąsiednimi, to również właściciel działki sąsiedniej powinien być zobowiązany, co najmniej do udostępnienia swojej nieruchomości. Obecnie skarżąca nie posiada żadnego tytułu prawnego do wykonania prac na działce sąsiada, ani nie posiada wiedzy jak głęboko w działkę sąsiednią rów miałby sięgać. W oparciu o tak przedstawione zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Odnosząc się do zarzutów skargi, organ wyjaśnił, że sens uregulowania zawartego w art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. polega na braku możliwości przejścia do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej, gdy zostanie stwierdzone, że nie zaistniała podstawa wznowienia postępowania wskazana przez stronę. Stąd też podnoszenie merytorycznych zarzutów w stosunku do ostatecznej decyzji Wójta Gminy [...] znak: [...] z dnia [...] lutego 2016 r. jest niedopuszczalne. Kolegium wskazało również, że w przedmiotowej sprawie skarżąca nie wykazała, jakich to konkretnych czynności procesowych nie mogła przeprowadzić wskutek zarzucanego uchybienia, a naruszenie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Organ zaznaczył ponadto, że skarżąca korzysta z ochrony prawnej składając skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 – określanej dalej jako P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, albo zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Do powyższego dodać jeszcze należy, że opisana kontrola odbywa się w określonej kolejności, najpierw sąd bada czy zaistniały przesłanki stanowiące podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu, jeśli nie to czy naruszone zostały przepisy postępowania w sposób, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i dopiero jeśli nie stwierdzi takich uchybień może zbadać czy decyzja jest zgodna z przepisami prawa materialnego. W niniejszej opisana kontrola Sądu zakończyła się na drugim etapie. Z przedstawionych do kontroli akt sprawy wynika, że składając wniosek o wznowienie postępowania skarżąca powołała dwie podstawy jego wznowienia – z art. 145 § 1 pkt 4) i 5) k.p.a., tj. że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu oraz, że wyjdą na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Odnośnie tej drugiej przesłanki wznowieniowej we wniosku wskazano, że przy analizie możliwości wykonania obowiązku orzeczonego w decyzji okazało się, że w tym miejscu wybudowana jest kanalizacja, a zatem nie ma możliwości wykonania wykopu, który odsłoni istniejące urządzenia kanalizacyjne. Odnośnie pierwszej z przesłanek wnioskodawczyni wskazała, że w sprawie powinien brać udział wykonawca kanalizacji. Przywołała orzecznictwo dotyczące posiadania atrybutu strony postępowania i powołała się na gwarancje procesowe jakie wynikają dla strony z art. 10 § 1 k.p.a. w powiązaniu z udziałem w nim. Postanowieniem z dnia 9 września 2022 r. po rozpoznaniu wniosku skarżącej SKO wznowiło postępowanie - ale na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 i 8 k.p.a., mimo że w uzasadnieniu przytoczono podstawy, na które wskazywała skarżąca. Po wznowieniu postępowania SKO zwróciło się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], Starosty [...] i Wójta Gminy [....] o udzielenie udokumentowanych informacji i wyjaśnień w zakresie właściwości każdego z tych organów, jaki był stan zagospodarowania działek nr ewid. [...] w N., z uwzględnieniem przebiegu instalacji i urządzeń wodnych i kanalizacyjnych, według stanu na dzień wydania przez Wójta decyzji z dnia [...] lutego 2016 r. w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych. Dodatkowo Wójt Gminy [...] został wezwany do złożenia oświadczenia, czy w dacie wydania przedmiotowej decyzji znany był organowi fakt istnienia na spornym gruncie urządzeń (instalacji) wodnych lub kanalizacyjnych. Po nadesłaniu odpowiedzi wraz z załącznikami przez ww organy i po zapoznaniu się z ich treścią, w dniu 2 listopada 2022 r. SKO wydało zaskarżoną decyzję, którą odmówiono uchylenia ostatecznej decyzji Wójta. Wbrew treści wniosku strony wnoszącej o wznowienie postępowania SKO rozpatrzyło sprawę jedynie w aspekcie jednej z dwóch wskazywanych przez nią przesłanek, a przy tym – co słusznie zarzuca skarżąca, nie zawiadomiono stron o zakończeniu postępowania, nie umożliwiono im wypowiedzenia się odnośnie zebranych na użytek wznowionego postępowania dowodów i materiałów. Dodatkowo w uzasadnieniu decyzji brak jest oceny tych dowodów pod względem wiarygodności. Oczywiście należy podkreślić, że na tym etapie obowiązek oceny dotyczył wyłącznie materiałów zebranych po wznowieniu postępowania, bo w pierwszej kolejności organ bada czy rzeczywiście zachodzi przesłanka wznowieniowa. Naruszono w ten sposób przepisy art. 10 § 1, art. 107 § 3 (a nie jak wskazano w skardze art. 107 § 1 k.p.a.), a także art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 149 § 2 k.p.a. Strona nie skorzystała z możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, lecz od razu wniosła skargę na decyzję. Nie było więc możliwe jakiekolwiek "naprawienie" ww uchybień w toku postępowania administracyjnego. Nie jest rzeczą sądu wyręczanie organu w sytuacji, gdy w decyzji nie odniesiono się w ogóle do jednej ze wskazywanych we wniosku podstaw wznowienia a dodatkowo - wznawiając postępowanie na konkretny wniosek w postanowieniu tej podstawy (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) nie wskazano, gdyż w "główce" wymieniono zupełnie inną, która nie była objęta wnioskiem skarżącej (art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.). Dodatkowo w ww postanowieniu istnieje sprzeczność przywołanych przez organ podstaw wznowienia z uzasadnieniem postanowienia. Powyższe narusza art. 149 § 2 k.p.a., art. 147 oraz art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Powyższe naruszenia przepisów postępowania w ocenie Sądu mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, która nie została rozpoznana w zakresie na jaki wskazywał wniosek skarżącej. Należało więc uchylić zaskarżoną decyzję oraz postanowienie o wznowieniu postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 135 i art. 134 § 1 P.p.s.a. Odnosząc się do pozostałych zarzutów stwierdzić należy, że postępowanie wznowieniowe jest postępowaniem nadzwyczajnym, służyć ma wyłącznie weryfikacji ostatecznej decyzji w aspekcie ściśle przewidzianych przepisami art. 145 § 1 k.p.a. podstaw. Nie jest to tzw. "trzecia instancja" a organem pierwszej instancji w tej sprawie było SKO stosownie do art. 150 § 1 k.p.a. W ramach tego postępowania organ najpierw jest zobowiązany do weryfikacji podstaw, w oparciu o które postępowanie zostało wznowione i na tym etapie nie ocenia po raz kolejny zebranych w postępowaniu zwykłym dowodów i materiałów w aspekcie naruszenia stosunków wodnych, lecz weryfikuje wskazywane we wniosku podstawy wznowienia postępowania i ich wpływ na decyzję. Obowiązek zaś dokonania oceny zebranych materiałów i dowodów w uzasadnieniu decyzji w przypadku kontrolowanego postępowania dotyczy więc materiałów i dowodów zebranych po wznowieniu w toku postępowania i ewentualnej ich konfrontacji z materiałami znajdującymi się w aktach postępowania zwykłego, jeśli będzie to niezbędne. W ponownym postępowaniu organ rozpozna wniosek skarżącej będąc związany wskazanymi tam podstawami wznowienia i po ewentualnym wznowieniu postępowania na właściwych podstawach rozpozna ten wniosek. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżących zwrot: wpisu od skargi, wynagrodzenie pełnomocnika adwokata stosowne do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.) oraz 17 zł uiszczonej opłaty od pełnomocnictwa.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI