III SA/Kr 1388/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2024-02-08
NSAAdministracyjneWysokawsa
dodatek elektrycznyodbiorca końcowygospodarstwo domoweprawo energetyczneochrona odbiorców energiipostępowanie administracyjnewsparcie energetyczne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające przyznania dodatku elektrycznego, uznając, że organy błędnie zinterpretowały pojęcie odbiorcy końcowego.

Skarżący, administrator budynku, złożył wniosek o dodatek elektryczny dla lokatorów, którzy nie mieli liczników na własne nazwiska. Organy obu instancji odmówiły przyznania dodatku, uznając, że wnioskodawca nie jest odbiorcą końcowym energii elektrycznej, ponieważ nie zużywa jej we własnym gospodarstwie domowym. Sąd administracyjny uchylił te decyzje, stwierdzając, że organy zastosowały zbyt formalistyczną interpretację przepisów, ignorując cel ustawy, jakim jest pomoc gospodarstwom domowym.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania dodatku elektrycznego skarżącemu, który działał jako administrator budynku i złożył wniosek w imieniu swoich lokatorów. Lokatorzy ci nie posiadali liczników energii elektrycznej na własne nazwiska, a wnioskodawca był stroną umowy z dostawcą energii. Organy administracji publicznej uznały, że skarżący nie spełnia definicji odbiorcy końcowego, ponieważ nie zużywa energii we własnym gospodarstwie domowym, a jedynie wynajmuje lokale. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza odmawiającą przyznania dodatku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że organy zastosowały wadliwą, zbyt formalistyczną interpretację przepisów ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej oraz Prawa energetycznego. Zdaniem Sądu, kluczowe jest faktyczne zużycie energii w gospodarstwie domowym, a nie tylko formalne figurowanie na fakturze. Sąd podkreślił, że celem ustawy jest pomoc jak największej liczbie gospodarstw domowych, a organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego, w tym wywiadu środowiskowego, aby ustalić rzeczywisty stan rzeczy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie zużywa energii we własnym gospodarstwie domowym. Jednakże, organy administracji powinny zbadać faktyczne zużycie i cel zakupu energii, a nie opierać się wyłącznie na formalnym statusie osoby widniejącej na fakturze.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały pojęcie odbiorcy końcowego, stosując zbyt formalistyczne podejście. Kluczowe jest faktyczne zużycie energii w gospodarstwie domowym i cel zakupu, a nie tylko posiadanie umowy z dostawcą. Celem ustawy jest pomoc gospodarstwom domowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (21)

Główne

ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej art. 27 § 1

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej

Dodatek elektryczny przysługuje odbiorcy energii elektrycznej w gospodarstwie domowym, który jest odbiorcą końcowym dokonującym zakupu energii elektrycznej wyłącznie w celu jej zużycia w gospodarstwie domowym.

Prawo energetyczne art. 3 § 13b

Ustawa Prawo energetyczne

Odbiorca paliw gazowych, energii elektrycznej lub ciepła w gospodarstwie domowym - odbiorca końcowy dokonujący zakupu paliw gazowych, energii elektrycznej lub ciepła wyłącznie w celu ich zużycia w gospodarstwie domowym.

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organów obu instancji.

Pomocnicze

ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej art. 31

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej

ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej art. 32

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej

ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej art. 32a

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej

ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej art. 34

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej

Prawo energetyczne art. 3 § 13a

Ustawa Prawo energetyczne

Odbiorca końcowy - odbiorca dokonujący zakupu paliw lub energii na własny użytek.

Prawo energetyczne art. 3 § 13

Ustawa Prawo energetyczne

Odbiorca - każdy, kto otrzymuje lub pobiera paliwa lub energię na podstawie umowy z przedsiębiorstwem energetycznym.

P.p.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do działania w celu prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny stanu faktycznego na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

k.p.a. art. 79a § 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

ustawa o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków art. 27a § 1

Ustawa o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków

ustawa o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków art. 27g § 1

Ustawa o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków

ustawa o świadczeniach rodzinnych art. 24a § 1

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

ustawa o świadczeniach rodzinnych art. 24a § 2

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

k.c. art. 25

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy zastosowały zbyt formalistyczną interpretację definicji odbiorcy końcowego. Celem ustawy jest pomoc gospodarstwom domowym, a nie tylko osobom formalnie widniejącym na fakturze. Organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego, w tym wywiadu środowiskowego.

Odrzucone argumenty

Skarżący nie jest odbiorcą końcowym, ponieważ nie zużywa energii we własnym gospodarstwie domowym. Skarżący jest stroną umowy z dostawcą energii, ale nie jest faktycznym odbiorcą końcowym.

Godne uwagi sformułowania

nie można identyfikować odbiorcy energii elektrycznej wyłącznie przez wzgląd na samą formalną okoliczność podpisania umowy z dostawcą energii elektrycznej ratio legis świadczenia wprowadzonego przedmiotową ustawą koncentruje się na udzieleniu pomocy w postaci dodatku elektrycznego jak największej liczbie gospodarstw domowych organy poprzestały jedynie na ustaleniu części okoliczności mających znaczenie dla treści rozstrzygnięcia uznając, że rozstrzygające znaczenie dla sprawy ma wyłącznie sama formalna okoliczność figurowania na fakturze dostawy energii

Skład orzekający

Ewa Michna

przewodniczący

Janusz Kasprzycki

sprawozdawca

Marta Kisielowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia odbiorcy końcowego energii elektrycznej w kontekście dodatku elektrycznego, obowiązki organów w postępowaniu dowodowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji administratorów budynków i lokatorów, ale może mieć szersze zastosowanie w interpretacji pojęć 'odbiorca końcowy' i 'gospodarstwo domowe'.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia socjalnego (dodatek elektryczny) i pokazuje, jak formalizm organów może prowadzić do niesprawiedliwych decyzji, które są korygowane przez sądy administracyjne. Jest to przykład praktycznego zastosowania prawa.

Dodatek elektryczny: czy liczy się umowa, czy faktyczne zużycie prądu?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Kr 1388/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-02-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Ewa Michna /przewodniczący/
Janusz Kasprzycki /sprawozdawca/
Marta Kisielowska
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 269
Art. 27 ust. 1
Ustawa z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z  sytuacją na rynku energii elektrycznej (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 775
Art. 7 , 77  par. 1 i 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
Art. 145 par. 1 pkt 1  lit. a  i c  w zw. z art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
|Sygn. akt III SA/Kr 1388/23 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 lutego 2024 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna, Sędziowie: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki (spr.), Asesor WSA Marta Kisielowska, , Protokolant: Starszy Referent Monika Kostecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2024 r., sprawy ze skargi E. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 12 czerwca 2023 r., nr SKO-PS-4110-465/23 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku elektrycznego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Zaskarżoną przez E. T., zwanego dalej skarżącym, decyzją z dnia 12 czerwca 2023 r., znak: SKO-PS-4110-465/23, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta Zakopane z dnia 21 marca 2023 r. nr. ZŚ-DE-3535-60/23, w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu dodatku elektrycznego.
Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Decyzją z dnia 21 marca 2023 r. nr. ZŚ-DE-3535-60/23 Burmistrz Miasta Zakopane odmówił przyznania skarżącemu dodatku elektrycznego.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji po przytoczeniu regulacji dotyczących zasad przyznawania dodatku wskazał, że skarżący złożył w dniu 31 stycznia 2023 r. wniosek o wypłatę dodatku elektrycznego na adres zamieszkania M. [...]. Ze złożonych - na wezwanie organu - dodatkowych wyjaśnień i dokumentów wynika, że skarżący jest administratorem budynku pod adresem K. [...] i tamże wynajmuje lokale mieszkalne osobom trzecim. Wniosek w tej sprawie złożył jako administrator budynku, na lokal numer [...] (lokator: J. P.).
W piśmie z dnia 13 marca 2023 r. wyjaśnił, że kierował się dobrem lokatorów, którzy nie posiadali liczników elektrycznych na własne nazwisko i nie posiadali rachunków za prąd.
Organ pierwszej instancji podał, że ustawa wyraźnie określa, kto jest uprawniony do otrzymania dodatku elektrycznego, we wniosku wskazuje się adres zamieszkania i to pod tym adresem weryfikowane jest uprawnienie, w szczególności źródło ciepła. Ustawodawca nie przewidział możliwości złożenia wniosku w imieniu lokatora i organ nie może uznać zasadności takiego działania. Osoba uprawniona do dodatku elektrycznego, oprócz ogrzewania lokalu energią elektryczną, musi być jednocześnie odbiorcą końcowym energii elektrycznej, zatem posiadać umowę z przedsiębiorstwem energetycznym na dostarczanie tejże na adres, pod którym zamieszkuje. Ze złożonych wyjaśnień wynika, że to wnioskodawca jest stroną umowy, a nie lokatorzy. W związku z tym, nawet w przypadku, gdyby złożyli oni wnioski na swoje nazwisko i podali adres zajmowanego lokalu przy ul. K. [...], dodatek nadal nie przysługiwałby.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podniósł, że wszyscy lokatorzy są osobami fizycznymi, samotnie zamieszkują i gospodarzą w lokalach, w budynku przy ul. K. [...]. Wskazał, aby nie mylić jego miejsca zamieszkania z miejscem zamieszkania lokatorów, dla których wystąpił o dodatek elektryczny, gdyż w każdym lokalu jest założony bojler i grzejnik elektryczny akumulacyjny, a w budynku gdzie mieszkają lokatorzy zlikwidował 20 pieców węglowych. Podał, że nigdy nie zwracał się o dodatek dla siebie, tj. dla budynku przy ul. M. [...] gdzie mieszka, a złożona deklaracja dotyczy wyłącznie budynku przy ul. K. [...]. Zwrócił się o uznanie, że to lokatorzy są odbiorcami końcowymi, bo to oni ostatecznie płacą za zużytą energię elektryczną w swoim lokalu z odczytu własnego licznika, to dla nich - dla lokatorów mieszkających przy ul. K. [...] - stara się o dodatek elektryczny.
Opisaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu wskazało, że podstawę materialnoprawną decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej (Dz. U. z 2023 r., poz. 269, zwanej dalej ustawą o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej) i powołał treść art. art. 27 ust. 1 i art. 31 ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej.
Zdaniem Kolegium skarżący nie spełnia przesłanki do otrzymania dodatku elektrycznego określonej w art. 27 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej, gdyż nie wykazał, że przysługuje mu status odbiorcy energii elektrycznej w gospodarstwie domowym w rozumieniu art. 3 pkt 13b ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2022 r., poz. 1385, zwanej dalej ustawą Prawo energetyczne). Tymczasem z treści art. 27 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej wynika jednoznacznie, że dodatek elektryczny przysługuje odbiorcy energii elektrycznej w gospodarstwie domowym w rozumieniu art. 3 pkt 13b ustawy - Prawo energetyczne (...). Oznacza to, że rozstrzygając wniosek o przyznanie dodatku elektrycznego w pierwszej kolejności należy zbadać, czy wnioskodawca należy do kręgu odbiorców energii elektrycznej w gospodarstwie domowym w rozumieniu art. 3 pkt 13b ustawy Prawo energetyczne. Zgodnie z art. 3 pkt 13b ustawy Prawo energetyczne użyte w ustawie określenie odbiorca paliw gazowych energii elektrycznej lub ciepła w gospodarstwie domowym oznacza odbiorcę końcowego dokonującego zakupu paliw gazowych, energii elektrycznej lub ciepła wyłącznie w celu ich zużycia w gospodarstwie domowym.
Definicja odbiorcy końcowego została natomiast zawarta w treści art. 3 ust. 13 a ustawy Prawo energetyczne, który stanowi, że pod tym pojęciem rozumie się - odbiorcę dokonującego zakupu paliw lub energii na własny użytek. Do własnego użytku nie zalicza się energii elektrycznej zakupionej w celu jej magazynowania lub zużycia na potrzeby wytwarzania, przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej oraz paliw gazowych zakupionych w celu ich zużycia na potrzeby przesyłania, dystrybucji, magazynowania paliw gazowych, skraplania gazu ziemnego lub regazyflkacji skroplonego gazu ziemnego. Pojęcie odbiorcy zostało natomiast określone w art. 3 pkt 13 i oznacza ono każdego, kto otrzymuje lub pobiera paliwa lub energię na podstawie umowy z przedsiębiorstwem energetycznym.
Reasumując, Kolegium wskazało, że odbiorcą energii elektrycznej w rozumieniu ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej jest odbiorca końcowy dokonujący zakupu energii elektrycznej na podstawie umowy zawartej z przedsiębiorstwem energetycznym.
Zgodnie zaś z art. 27 ust. 3 ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej przez gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 1 rozumie się:
1) osobę fizyczną samotnie zamieszkującą i gospodarującą (gospodarstwo domowe jednoosobowe) albo
2) osobę fizyczną oraz osoby z nią spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie z nią zamieszkujące i gospodarujące (gospodarstwo domowe wieloosobowe).
Dodatek elektryczny przysługuje więc osobie w gospodarstwie domowym, zdefiniowanym poprzez pojęcia "zamieszkiwania i gospodarowania". Co prawda pojęcie miejsca zamieszkania nie zostało w ustawie zdefiniowane, jednakże zgodnie z art. 25 Kodeks cywilny, miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.
Kolegium podkreśliło, że z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż skarżący jest stroną umowy z przedsiębiorstwem energetycznym na odbieranie lub otrzymywanie energii elektrycznej, jednak nie może być uznany, za odbiorcę energii elektrycznej w rozumieniu wskazanych przepisów ustawy. Ze złożonych przez wnioskodawcę wyjaśnień i dokumentów wynika, że skarżący jest administratorem budynku pod adresem K. [...] i tamże wynajmuje lokale mieszkalne osobom trzecim. Wniosek złożył jako administrator budynku, na poszczególne lokale wyjaśniając, że kieruje się dobrem lokatorów, którzy nie posiadają liczników elektrycznych na własne nazwisko i nie posiadali rachunków za prąd.
Kolegium powtórzyło, że w sprawie niniejszej skarżący jest stroną umowy z przedsiębiorstwem energetycznym na odbieranie lub otrzymywanie energii elektrycznej, jednak nie może być uznany za odbiorcę energii elektrycznej w gospodarstwie domowym w rozumieniu art. 3 pkt 13b ustawy Prawo energetyczne, ponieważ nie jest odbiorcą końcowym dokonującym zakupu energii elektrycznej wyłącznie w celu jej zużycia w gospodarstwie domowym, gdyż w lokalu, w budynku przy ul. K. [...] ( który to lokal wynajmuje) nie prowadzi swojego gospodarstwa domowego - jak sam wskazuje zamieszkuje przy ul. M. [...].
Przyznanie dodatku elektrycznego jest ściśle związane ze spełnieniem warunków przewidzianych w ustawie o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej. Ustawodawca nie pozostawił w tym zakresie organom orzekającym żadnego luzu decyzyjnego, w ramach którego organ miałby możliwość wyboru wariantu rozstrzygnięcia. Wniosek o wypłatę dodatku elektrycznego powinien być złożony przez osobę dokonującą zakupu energii elektrycznej na podstawie umowy z przedsiębiorstwem energetycznym o sprzedaży energii elektrycznej, wyłącznie w celu jej zużycia w gospodarstwie domowym.
Wobec powyższego, w przedstawionej sytuacji, faktycznej są spełnione przesłanki do wydania decyzji o odmowie przyznania dodatku elektrycznego, ponieważ wnioskodawca nie jest odbiorcą końcowym dokonującym zakupu energii elektrycznej. Pomimo, że jest stroną umowy z przedsiębiorstwem energetycznym o sprzedaży energii elektrycznej, to zakupu nie dokonuje wyłącznie w celu zużycia energii elektrycznej w swoim gospodarstwie domowym.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję skarżący podniósł, że dodatek jest potrzebny do pokrycia zwiększonych kosztów zużycia energii elektrycznej celem ogrzania mieszkania i uzyskania ciepłej wody. Wskazał, że limit 2000 kW przy obecnych cenach jest zbyt mały, dlatego wystąpił o dodatek elektryczny dla lokali, w których liczników nie zdążył przepisać na lokatorów, Do dnia złożenia skargi brak było możliwości przepisania liczników - terminy są zajęte do końca roku, zostały mu do przepisania cztery liczniki.
Podniósł, że nie jest jego winą i jego lokatorów, iż ktoś nie przewidział, że lokal może mieć ogrzewanie elektryczne akumulacyjne i ciepłą wodę z bojlera elektrycznego, a T. nie jest w stanie przepisać liczników w odpowiednim czasie. W załączeniu do skargi przesłał ksero rachunku za prąd, gdzie doliczono lokatorowi dopłatę do łącznej sumy 2368,12 zł za miesiąc czerwiec.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) zaskarżonego aktu (odpowiednio decyzji, postanowienia) z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli są decyzje odmawiające przyznania skarżącemu dodatku elektrycznego. Przypomnieć należy, że to świadczenie wprowadzone zostało na mocy ustawy z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej (Dz. U. z 2023 r., poz. 269, zwanej dalej ustawą o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej). Przepisy tejże ustawy stanowią zatem podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie negatywnych dla skarżącego decyzji.
Zdaniem Sądu orzekające w sprawie organy wydały jednakże niezgodne z prawem rozstrzygnięcia.
Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej dodatek elektryczny przysługuje odbiorcy energii elektrycznej w gospodarstwie domowym w rozumieniu art. 3 pkt 13b ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2022 r., poz. 1385, zwanej dalej ustawą Prawo energetyczne), w przypadku gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego jest zasilane energią elektryczną, i źródło to zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r., poz. 438,1561,1576 i 1967), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania zgłoszonych lub wpisanych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Przy czym przez "odbiorcę energii elektrycznej" w rozumieniu ww. art. 3 pkt 13b ustawy Prawo energetyczne, rozumie się odbiorcę paliw gazowych, energii elektrycznej lub ciepła w gospodarstwie domowym - odbiorcę końcowego dokonującego zakupu paliw gazowych, energii elektrycznej lub ciepła wyłącznie w celu ich zużycia w gospodarstwie domowym.
W rozpoznawanej sprawie organy obydwu instancji uznały, że przez odbiorcę końcowego, w rozumieniu art. 3 pkt 13b ustawy Prawo energetyczne, należy rozumieć jedynie osobę wskazaną na fakturze zakupu energii elektrycznej. Takie rozumienie określonego w art. 27 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej, pojęcia "odbiorcy energii elektrycznej w gospodarstwie domowym" jest zdaniem Sądu wadliwe.
W ocenie Sądu nie można bowiem identyfikować odbiorcy energii elektrycznej wyłącznie przez wzgląd na samą formalną okoliczność podpisania umowy z dostawcą energii elektrycznej, niezależnie od tego z czyich środków pieniężnych będzie opłacana energia elektryczna, kto jest rzeczywistym jej odbiorcą i kto faktycznie będzie ją zużywał w gospodarstwie domowym. Przepis art. 3 pkt 13b ustawy Prawo energetyczne, nie definiuje bowiem odbiorcy końcowego przez wzgląd na fakt uwidocznienia go na fakturze zakupu energii elektrycznej, ale z uwagi na dwie okoliczności. Po pierwsze, określa, że podmiot ten dokonuje zakupu (podkreślenie legalnego i odpłatnego jej uzyskania) ww. energii, a po wtóre, że celem ww. zakupu będzie wyłącznie zużycie ww. energii w gospodarstwie domowym.
Zaprezentowane przez organy stricte formalistyczne podejście do pojęcia odbiorcy energii elektrycznej, poprzez jedynie pryzmat wskazanej na fakturze osoby nabywcy energii, nie daje się też obronić w kontekście celów ustawy o szczególnych rozwiązaniach, służących ochronie odbiorców energii elektrycznej. Jak wskazuje się bowiem w uzasadnieniu projektu ustawy (druk 2630) "projektowana regulacja pozwoli na uruchomienie nadzwyczajnego instrumentu zwiększającego bezpieczeństwo energetyczne gospodarstw domowych, w szczególności obywateli w największym stopniu narażonych na ubóstwo energetyczne i zapewni im ceny energii elektrycznej na poziomie umożliwiającym opłacenie rachunków. (...) Projekt ustawy ma na celu zapewnienie wsparcia dla odbiorców energii elektrycznej w gospodarstwach domowych, w tym zużywanej na potrzeby pomieszczeń gospodarczych związanych z prowadzeniem gospodarstw domowych, lokali o charakterze zbiorowego mieszkania.
Powyższe potwierdza niewątpliwie, że ratio legis świadczenia wprowadzonego przedmiotową ustawą koncentruje się na udzieleniu pomocy w postaci dodatku elektrycznego jak największej liczbie gospodarstw domowych, w których stosowane źródło ciepła lub źródło spalania paliw spełnia warunki ustawowe. Potwierdza to również treść art. 32a ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej, zgodnie z którymi dodatek przyznaje się, w opisanych tam okolicznościach, nawet w sytuacji niezłożenia wniosku przez stronę. Projektowana regulacja miała co do zasady zapewnić bezpieczeństwo energetyczne gospodarstwom domowym i zapewnić im ceny energii elektrycznej na poziomie umożliwiającym opłacenie rachunków.
Przywołać należałoby w tym miejscu również treść art. 32 ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej, gdzie ustawodawca wskazał, że organ pierwszej instancji dokonuje weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku elektrycznego, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania w centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (ust. 1). Przy czym jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku elektrycznego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy organ ten może przeprowadzić wywiad środowiskowy, który ma na celu ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego zgodnie z art. 27 ust. 3 odpowiednio pkt 1 i 2 (ust. 2). Jednocześnie, stosownie do art. 34 ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej do postępowania w sprawie wypłaty dodatku elektrycznego stosuje się odpowiednio m.in. przepisy art. 24a ust. 1 i 2, ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 615, 1265 i 2140), gdzie wskazano, w szczególności, że w przypadku gdy osoba złoży wniosek bez wymaganych dokumentów, podmiot realizujący świadczenia przyjmuje wniosek i wyznacza termin nie krótszy niż 14 dni i nie dłuższy niż 30 dni na uzupełnienie brakujących dokumentów. Niezastosowanie się do wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia (art. 24a ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Ponadto w sprawach nieuregulowanych w rozdziale dotyczącym dodatku elektrycznego przedmiotowej ustawy stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775, zwanej dalej w skrócie k.p.a.; art. 34 ust. 2).
W niniejszej sprawie organy poprzestały jedynie na ustaleniu części okoliczności mających znaczenie dla treści rozstrzygnięcia uznając, że rozstrzygające znaczenie dla sprawy ma wyłącznie sama formalna okoliczność figurowania na fakturze dostawy energii, niezależnie od tego kto jest rzeczywistym odbiorcą energii elektrycznej, dokonującym faktycznej zapłaty za nią i faktycznie zużywającym ją w gospodarstwie domowym, nie przeprowadzając nawet wnikliwej weryfikacji wniosku, w tym w szczególności poprzez wywiad środowiskowy w celu choćby nawet zweryfikowania wyjaśnień skarżącego zawartych w pismach procesowych z dnia 10 i 13 marca 2023 r. oraz załączonych do akt postępowania administracyjnego dokumentów.
Stanowi to naruszenie przepisów o postępowaniu dowodowym, tj. art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., wedle których organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a ocena stanu faktycznego w danej sprawie powinna odbywać się na podstawie całokształtu materiału dowodowego, m.in. celem prawidłowego dokonania ustalenia, w czyim imieniu skarżący działał wnosząc do organu pierwszej instancji poszczególne wnioski, zwłaszcza, iż zaprzecza on iż wnosił jej we własnym imieniu. Organy winny były zatem ustalić, czy działa on jako podmiot umocowany przez poszczególnych lokatorów i kto jest tym podmiotem spełniającym kryterium odbiorcy końcowego energii elektrycznej.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że rozpoznanie sprawy przez organy obu instancji nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej (Dz. U. z 2023 r., poz. 269), w zw. z art. 3 pkt 13b z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2022 r., poz. 1385 oraz przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 § 1, 79a § 1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także przepisów postępowania wyrażonych w art. 32 i 32a ustawy z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej (Dz. U. z 2023 r., poz. 269), co stanowi podstawę do uchylenia decyzji obu instancji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz.1634).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI