II SA/Rz 149/23

II SA/Rz 149/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2023-05-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-01-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jarosław Szaro
Piotr Popek /sprawozdawca/
Tomasz Smoleń /przewodniczący/
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne
Gry losowe
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 471
art. 89 ust. 1 pkt 1, art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. a, art. 2 ust. 3,  art. 2 ust. 4, art. 3
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jednolity.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 189g
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Tomasz Smoleń, Sędzia WSA Piotr Popek /spr./, Sędzia WSA Jarosław Szaro, Protokolant sekr. sąd. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2023 r. sprawy ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 9 listopada 2022 r., nr 1801-IOA.4246.83.2022 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu urządzenia gier hazardowych bez koncesji oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 9 listopada 2022 r., nr 1801-IOA.4246.93.2022, którą utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu z dnia 15 sierpnia 2022 r., nr 408000-408000-COP.4246.225.2022 w przedmiocie wymierzenia "P." spółka z o.o. (dalej: Spółka/skarżąca) kary pieniężnej z tytułu urządzania gier hazardowych bez koncesji na automacie [...] nr [...] oraz [....] w lokalu [...] w L. w łącznej wysokości 200 000 zł.
Z akt sprawy wynika, że w dniu 27 października 2017 r. funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej przeprowadzili w lokalu [...] w L. przy ul. [...] kontrolę w zakresie przestrzegania przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych, o których mowa w ustawie z dnia 19 listopada 2009 o grach hazardowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 471 ze zm. - dalej: u.g.h.).
Stwierdzono, że w/w lokalu znajdują się dwa urządzenia do gier: o nazwie [...] nr [...] oraz [...] bez numeru, które były włączone do prądu i gotowe do gry. W wyniku oględzin oraz przeprowadzonego eksperymentu stwierdzono, że oba urządzenia są urządzeniami elektronicznymi, przyjmują pieniądze co świadczy o ich komercyjności, przebieg gry ma charakter losowy i umożliwiają uzyskanie wygranej rzeczowej. Na obudowie urządzenia [...] ujawniono przyklejony wyciąg z "Opinii technicznej [...]" ze wskazaniem wartości numerycznej sumy kontrolnej [...] tego urządzenia. Na urządzeniu [...] widniała naklejka "Certyfikat [.....] oraz naklejka Instytutu Elektrotechniki.
Funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej stwierdzili, że oba ujawnione urządzenia są automatami do gier w rozumieniu u.g.h. i dokonali ich zatrzymania.
Po wszczęciu postepowania karno-skarbowego o czyn z art. 107 § 1 k.k.s. Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] wydał postanowienie o zatwierdzenie przeszukania lokalu [...], w wyniku którego zatrzymano w/w automaty.
W ramach postępowania karnego-skarbowego pozyskano m.in. umowę najmu lokalu [...] w [...] zawartą w dniu 26 kwietnia 2019 r. pomiędzy właścicielem tego lokalu jako Wynajmującym, a A. [...] s.r.o. Oddział w Polsce, jako Najemcą. Przedmiotem tej umowy było 30m2 powierzchni tego lokalu. W tym samym dniu A. [...] s.r.o na podstawie kolejnej umowy najmu - jako Wynajmujący oddała "zwrotnie" w najem 26 m2 tego lokalu jego właścicielowi, pozostając najemcą 4 m2 tego lokalu.
W trakcie postępowania karnego-skarbowego, na podstawie postanowienia o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego urządzenia o nazwie [...] nr [...] zostały oraz [...] poddane zostały badaniom przez biegłego, tj. Dział Laboratorium Celno-Skarbowe Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu. W sporządzonych sprawozdaniach z dnia 28 lutego 2019 r. z badań w/w urządzeń biegły stwierdził, że gry rozgrywane na badanych urządzeniach zawierają się w definicji gier na automatach określonej w u.g.h..
Naczelnik Podkarpackiego Urzędu Celno- Skarbowego w Przemyślu w ramach wszczętego postępowanie w sprawie wymierzenia Spółce kary pieniężnej w oparciu o art 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. dopuścił dowody z postępowania karnoskarbowego, a następnie decyzją z dnia 15 sierpnia 2022 r., opisaną na wstępie, nałożył na Spółkę, na art. 89 ust. 1 pkt 1, art. 89 ust. 4 pkt 1 lit a u.g.h., karę pieniężną w wysokości łącznej 200 000 zł.
Skarżąca odwołała się od tej decyzji do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie, który decyzją z dnia 9 listopada 2022 r. nr 1801-IOA.4246.83.2022 utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Odnosząc się do kwestii przedawnienia organ odwoławczy wskazał, że w świetle art. 189g § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.; dalej: K.p.a.), kara pieniężna nie może zostać nałożona, jeżeli upłynęło pięć lat od dnia naruszenia prawa albo wystąpienia skutków naruszenia prawa. Jak wskazał, w rozpoznawanej sprawie fakt urządzania gier na automatach poza kasynem gry został stwierdzony w dniu kontroli, tj. 27 października 2017 r., w konsekwencji pięcioletni termin do przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej, nakładającej karę pieniężną oraz realizacji obowiązku jej doręczenia, rozpoczynał swój bieg 28 października 2017 r. i kończył z dniem 27 października 2022 r. Jednakowoż w okolicznościach analizowanej sprawy, do liczenia terminu przedawnienia zastosowanie znajduje art. 15 zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm., dalej: ustawa o zwalczaniu COVID-19), zgodnie z którym, w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Okresu zawieszenia biegu terminu przedawnienia nie wlicza się zatem do łącznego okresu przedawnienia.. jak wyjaśnił organ odwoławczy, stan zagrożenia epidemicznego obowiązywał w Polsce od 14 marca 2020 r. (rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz.U. poz. 433 ze zm.) do 19 marca 2020 r., a stan epidemii - od 20 marca 2020 r. (rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii, Dz. U. poz. 491 ze zm.). Zdaniem organu, który w tym względzie odwołał się do wypowiedzi orzecznictwa, wykładnia językowa przepisu art. 15zzr ustawy o zwalczaniu COVID-19 prowadzi do wniosku, że intencją ustawodawcy było uregulowanie kwestii biegu terminu zarówno w odniesieniu do stanu zagrożenia epidemicznego, jak i stanu epidemii, obu ogłoszonych z powodu narastającego zagrożenia wywołanego niebezpieczeństwem zachorowania na COVID-19. Przemawia to za przyjęciem, że intencją ustawodawcy było nadanie przepisowi art. 15zzr ust. 1 ustawy charakteru retroaktywnego (m.in. wyrok WSA w Łodzi z 25 sierpnia 2020 r., sygn. akt I SA/Łd 319/20, CBOSA). Wyjaśnił dalej organ, że w/w przepis dodany do ustawy na mocy art. 1 pkt 14 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 568 ze zm.) uchylony został z dniem 16 maja 2020 r. (art. 46 pkt 20 w związku z art. 76 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa Sars-Cov-2, Dz. U. z 2020 r., poz. 875). Jednocześnie zgodnie z art. 68 ust. 2 ustawy zmieniającej z dnia 14 maja 2020 r. terminy, o których mowa w art. 15zzr ust. 1 ustawy zmienianej w art. 46, których bieg uległ zawieszeniu na podstawie art. 15zzr ust. 1 tej ustawy, biegną dalej po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Ponieważ ustawa ta weszła w życie 16 maja 2020 r - siedem dni od dnia wejścia w życie tej ustawy upłynęło w dniu 23 maja 2020 r.. W świetle tych wywodów przyjął organ odwoławczy, że bieg terminu przedawnienia został zawieszony na 71 dni, tj. upływał więc 6 stycznia 2023 r.. tym samym, według organu odwoławczego, w niniejszej sprawie nie doszło do przedawnienia prawa do wymierzenia kary pieniężnej.
Organ odwoławczy uznał za prawidłowe ustalenia poczynione w sprawie i wyciągnięte na ich podstawie wnioski. Podtrzymał stanowisko, że urządzenie [....] nr [...] i [...] spełniały kryteria uznania ich za automaty do gier hazardowych, na co wskazują sprawozdania Laboratorium Celne z ich badania oraz przeprowadzone eksperymenty. Zaznaczył, że na przeszkodzie w ich kwalifikacji nie stanęła okoliczność, że podczas badania możliwość przeprowadzenia badania w czasie rzeczywistym była uniemożliwiona (zablokowana) na serwerze, nad którym kontrolę sprawował właściciel urządzeń. Laboratorium Celne wyjaśniło bowiem, że posiadając wiedzę o wersji oraz sumie kontrolnej oprogramowania, bazując na doświadczeniu nabytym podczas badania analogicznych urządzeń jest w stanie opisać grę którą oferuje dane urządzenie oraz ustalić jej charakter. Tym samym nie uznał za wiarygodne i miarodajne opinii technicznych sporządzonych przez dr inż. B. B. oraz Instytut Elektrotechniki, do których odwoływała się Spółka.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że mimo zawartej umowy przez spółki trzecie, tj. D. s.r.o. oraz R. s.r.o. nie ulega wątpliwości, że właścicielem zarówno oprogramowania o nazwie [...] oaz [.....], jak i urządzeń multimedialnych "hardware" była Spółka. Stworzone oprogramowanie [...] Spółka wydzierżawiła R. s.r.o., a urządzenia służące możliwości jego uruchomienia i powszechnego udostępnienia wydzierżawiła D. s.r.o.
W ocenie organu odwoławczego zastosowane przez P. spółka z o.o. rozwiązanie polegające na oddzieleniu oprogramowania od urządzenia umożliwiającego jego zainstalowanie, a następnie dystrybucja tych produktów na dwie spółki, miało na celu wyłącznie rozmycie odpowiedzialności za nielegalne przedsięwzięcie jakim było stworzenie i upowszechnienie zarówno oprogramowania, jak i urządzeń umożliwiających rozgrywanie gier hazardowych wbrew przepisom prawa polskiego. Mimo, że Spółka do dystrybucji własnego produktu posłużyła się podmiotami trzecimi, to nie zwalnia jej to z odpowiedzialności na gruncie ustawy o grach hazardowych. Podkreślił, że spółki te były powiązane zarówno osobowo, jak i kapitałowo, przy czym rolę wiodącą (założyciela) w tej sieci powiązań odgrywała Spółka.
Odnośnie powiązań pomiędzy spółkami organ odwołał się do zapisów z czeskich rejestrów handlowych prowadzonych dla spółek D. s.r.o. oraz R. s.r.o. oraz informacji odpowiadających odpisom aktualnym z rejestru przedsiębiorców sporządzonych dla P. spółka z o.o. i D. spółka z o.o. Wynika z nich, że Spółka utworzyła spółki D. s.r.o. oraz D. spółka z o.o. i w latach 2015-2019 posiadała 100% udziałów w obu tych spółkach.
Jednocześnie D. s.r.o. utworzyła spółkę R. s.r.o. w której w okresie od dnia 6 lutego 2017 r. do dnia 5 czerwca 2021 r. była jedynym udziałowcem, posiadając 100% udziałów. Co więcej, D. s.r.o. utworzyła jeszcze jedną spółkę, która również odgrywała znaczącą rolę w procesie urządzania gier hazardowych bez koncesji, tj. S .s.r.o., z oddziałem w Polsce, w której, w okresie od dnia 14 grudnia 2016 r. do dnia 5 czerwca 2021 r. była jedynym udziałowcem, posiadając 100% udziałów. Spółka S. s.r.o. była odpowiedzialna za wyszukiwanie lokali na terenie całego kraju, w których następnie były wstawiane urządzenia z zainstalowanym oprogramowaniem [...].
W skardze do tut. Sądu na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 89 ust. 1 pkt 1, art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. a u.g.h. poprzez jego błędne zastosowanie w stosunku do skarżącej i uznanie, że skarżąca była urządzającym gry hazardowe na urządzeniu [...] i [...], w sytuacji, gdy skarżąca była wyłącznie licencjodawcą oprogramowania [...] i [...], której to licencji udzieliła czeskiej spółce R.s.r.o. i D.s.r.o. i które to spółki prowadziły konkursy za ich pomocą na terenie Polski wbrew zapisom umowy licencyjnej,
2) naruszenie przepisów postępowania, tj.:
- art. 180, art. 181 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm., dalej: O.p.) poprzez dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego i błędne przyjęcie, wbrew zgromadzonemu w sprawie materiałowi dowodowemu w postaci umów zawartych pomiędzy Spółką a R. s.r.o. i D. s.r.o., że skarżąca była urządzającą gry na automatach na terenie Polski i ponosi z tego tytułu odpowiedzialność, podczas gdy skarżąca była licencjodawcą oprogramowania dla czeskich spółek i na czeski rynek oraz że skarżąca w ramach posiadanych udziałów w spółkach D. spółka z o.o. i D. s.r.o. kierowała bezpośrednio tymi spółkami i wskazywała im konkretne obszary działania, w sytuacji, gdy to zarządy tych spółek kierowały i odpowiadały za zgodność z prawem prowadzonych przez nie przedsięwzięć biznesowych,
- art. 123 O.p. poprzez brak wezwania strony do zajęcia stanowiska w sprawie zebranego w sprawie materiału dowodowego przed wydaniem decyzji i brak poinformowania strony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym.
W ocenie skarżącej, nie miała ona statusu urządzającego gry hazardowe. Urządzaniem konkursów zajmowała się R. s.r.o., jako producent i właściciel oprogramowania nie może odpowiadać za jego używanie w sposób niezgodny z przepisami krajowymi. Wyłącznie z umowy zawartej pomiędzy wynajmującym lokal a podmiotami czeskimi wynikał sposób podziału zysku działalności, bez jej udziału. Nie organizowała lokali, nie instalowała na terenie Polski urządzeń, nie podpisywała umów, nie uczestniczyła w rozmowach między podmiotami organizującymi konkursy. Nie realizowała żadnej z karalnych form aktywności.
Spółka podniosła, że żaden przepis ustawy o grach hazardowych nie zabrania produkowania oprogramowania do gier i konkursów, a nawet oprogramowania do gier hazardowych. W przeciwnym razie można by nałożyć również karę na dostawcę Internetu, energii elektrycznej lub innego oprogramowania zainstalowanego w urządzeniu, których działalność była niezbędna do przeprowadzania kwestionowanych konkursów. Chociaż powołała do życia D., to jednak spółka czeska miał osobowość prawną i była podmiotem niezależnym od niej. Powołanie jej miało na celu rozwinięcie działalności na rynku zagranicznym, a nie na terenie Polski. To spółka D. powołała kolejne spółki i prowadziła przy ich pomocy działalność na terenie Polski. Jej nadzór właścicielski nad tą spółką dotyczył kwestii efektywności biznesowej, a nie konkretnych umów, które zawierała.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko w sprawie. Organ podkreślił, że Spółka została uznana za "urządzającego gry" nie tylko z tego powodu, że była producentem i właścicielem licencjonowanego oprogramowania, ale z uwagi na wykazane powiązania z innymi spółkami, poprzez które rola Spółki nie kończyła się na etapie zawarcia umów licencyjnych, lecz obejmowała także współpracę z D..s.r.o., D.Sp. z o.o., R.s.r.o., S.s.r.o.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, a sformułowane w niej zarzuty okazały się nietrafne.
Sąd nie stwierdził podstaw do zastosowania względem kontrolowanej decyzji środków określonych w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 529 ze zm. - dalej: P.p.s.a.). Uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji mogłoby bowiem nastąpić w razie stwierdzenia przez Sąd naruszenia przez organ prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Żadna
z powyższych okoliczności w kontrolowanej sprawie jednak nie zaistniała.
Podstawę prawną rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy o grach hazardowych w brzmieniu obowiązującym w dacie dokonania kontroli w przedmiotowym lokalu, czyli w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 kwietnia 2017 r.
Wpierw odnieść się należy do kwestii przedawnienia, która była podnoszona przez skarżącą na etapie wnoszenia odwołania. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że w niniejszej sprawie nie doszło do przedawnienia kompetencji organu do nałożenia kary pieniężnej, choć różni się z organem w ocenie długości okresu na jaki został wydłużony pięcioletni termin przedawnienia na podstawie opisanych wyżej ekstraordynaryjnych regulacji. Niemniej jednak, bez względu na to czy bieg terminu przedawnienia został zawieszony na 71 dni, jak przyjął organ, czy na 54 dni, jak uważa Sąd, skarżona decyzja weszła do obiegu prawnego (została doręczona pełnomocnikowi Spółki w dniu 30 listopada 2022 r.) zanim upłynął krótszy z w/w okresów.
Przechodząc do meritum, wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 2 ust. 3 u.g.h., grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. W myśl art. 2 ust. 4 u.g.h., wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze. Zgodnie z art. 2 ust. 5 u.g.h., grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy.
W myśl art. 3 u.g.h., urządzanie gier losowych, zakładów wzajemnych, gier w karty i gier na automatach oraz prowadzenie działalności w tym zakresie jest dozwolone na podstawie właściwej koncesji, zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia.
Zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 u.g.h., działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości i gier na automatach może być prowadzona po uzyskaniu koncesji na kasyno gry, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 1 i 1b oraz art. 6a ust. 2.
W myśl art. 14 ust. 1 u.g.h., urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, w tym turniejów gry w pokera, gier w kości oraz gier na automatach jest dozwolone wyłącznie w kasynach gier na zasadach i warunkach określonych w zatwierdzonym regulaminie i udzielonej koncesji lub udzielonym zezwoleniu, a także wynikających z przepisów ustawy, z wyjątkiem ust. 4 i 5.
Zgodnie z treścią art. 89 ust. 1 pkt 1 i 3 u.g.h., karze pieniężnej z tytułu nielegalnego urządzania gier podlega m.in:
1) urządzający gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia;
2) urządzający gry hazardowe na podstawie udzielonej koncesji, udzielonego zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia, który narusza warunki zatwierdzonego regulaminu, udzielonej koncesji, udzielonego zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia lub prowadzi gry na automatach do gier, urządzeniu losującym lub urządzeniach do gier bez wymaganej rejestracji automatu do gier, urządzenia losującego lub urządzenia do gry;
3) posiadacz zależny lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier i w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa;
4) posiadacz samoistny lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier i w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa, o ile lokal nie jest przedmiotem posiadania zależnego;
Przepisu ust. 1 pkt 2 nie stosuje się do osób fizycznych urządzających gry hazardowe (art. 89 ust. 2 u.g.h.).
W myśl art. 89 ust. 4 pkt 1 lit.a u.g.h., wysokość kary pieniężnej wymierzanej urządzającemu gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia w przypadku gier na automatach - wynosi: 100 tys. zł od każdego automatu.
Należy zaznaczyć, że istotą kary wskazanej w tej regulacji jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów wynikających z przepisów prawa. Dla stwierdzenia odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 u.g.h. i istnienia podstaw do nałożenia kary pieniężnej, przewidzianej w art. 89 ust. 4 tej ustawy, niezbędne jest wykazanie, że strona skarżąca urządzała gry na automacie w rozumieniu art. 2 ust. 3-5 u.g.h. bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia.
W ocenie Sadu, w okolicznościach niniejszej sprawy organy, w oparciu o badanie urządzenia o nazwie [...] nr nr [...] i [...], prawidłowo uznały, że spełniały one przesłanki automatu do gier hazardowych, o których mowa w art. 2 ust. 3 - 5 u.g.h.
Organ odwoławczy wykazał m.in. w oparciu o wyniki badania spornych urządzeń, że gry przeprowadzane na tym urządzeniu zawierały element losowości. Grający nie posiadał bowiem wpływu na wynik gry, wygrana w grze na przedmiotowych automatach nie zależała od jego woli, wiedzy i umiejętności (zręczności), gdyż o końcowej konfiguracji gry decydował mechanizm urządzenia, a nie działanie gracza. Rola gracza sprowadzała się do zasilenia automatu środkami pieniężnymi, wybraniu stawki za jaką gra miała być prowadzona, a także do inicjowania startu gry odpowiednim przyciskiem. Materiał dowodowy potwierdza też, że urządzenie eksploatowane było w celach komercyjnych, o czym świadczyła konieczność użycia środków finansowych do jego uruchomienia. W tej sytuacji organ odwoławczy słusznie uznał, że gry na kontrolowanym w sprawie urządzeniu wypełniały definicję gier na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3-5 u.g.h.
Zdaniem Sądu, organ odwoławczy prawidłowo, do oceny charakteru ujawnionego urządzenia i rozgrywanych na nim gier, posłużył się dowodem z opinii biegłego oraz dowodem z oględzin zatrzymanych urządzeń. W postępowaniu prowadzonym w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach, obowiązuje bowiem zasada otwartego katalogu środków dowodowych, dopuszczająca jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 § 1 O.p.). Dowód w postaci opinii biegłego, tak jak wszystkie inne dowody w postępowaniu, podlegał swobodnej ocenie, z uwzględnieniem zasad logiki i doświadczenia życiowego (art. 191 O.p.).
W rozpoznawanej sprawie opinie biegłego są rzeczowe i spójne, a na ich podstawie jak również dowodu z przeprowadzonych eksperymentów na automatach organ wysnuł logiczne wnioski. Przeprowadzone na badanych urządzeniach gry kontrolne jednoznacznie wykazały na ich losowy i komercyjny charakter.
W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest fakt, że działalność w zakresie urządzania gier na kontrolowanym w niniejszej sprawie urządzeniu prowadzona była w lokalu – [...] w L., niebędącym kasynem gry, bez zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier hazardowych oraz bez rejestracji automatów do gier.
Z art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. wynika, że karze pieniężnej podlega osoba urządzająca grę na automacie. Pojęcie "urządzanie gier" w języku polskim rozumiane jest jako synonim takich pojęć, jak: "utworzyć, uporządkować, zagospodarować", "zorganizować, przedsięwziąć, zrobić" (Słownik poprawnej polszczyzny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994). Według zaś Słownika języka polskiego pod red. Mieczysława Szymczaka (PWN, Warszawa 1981 r.), urządzić to m.in. zorganizować jakąś imprezę, jakieś przedsięwzięcie itp. W tym kontekście "urządzanie gier" obejmuje niewątpliwie podejmowanie aktywnych działań, czynności dotyczących zorganizowania i prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier hazardowych (eksploatacji automatów), w znaczeniu art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h. Natomiast "urządzający gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 u.g.h. to podmiot realizujący (wykonujący) te działania, czynności. Urządzanie gier na automatach obejmuje zatem w szczególności zachowania aktywne polegające na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca do zamontowania urządzenia, przystosowania go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego automatu nieograniczonej liczbie graczy, utrzymywanie automatu w stanie stałej aktywności, umożliwiającej jego sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, związane z obsługą urządzenia czy zatrudnieniem odpowiednio przeszkolonego personelu.
W konsekwencji powyższych uwag przyjąć należy, że warunkiem przypisania odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych. Nie wyklucza to oczywiście możliwości współdziałania wielu podmiotów w nielegalnym procederze urządzania gier, a więc np. właściciela automatu i właściciela lokalu, którzy na podstawie zawartej umowy (porozumienia, niekoniecznie pisemnego) dokonują podziału zadań i funkcji związanych z procesem organizacji gier, jeżeli można im przypisać nawet niewielki wycinek z opisanej wyżej aktywności.
Zdaniem Sądu, materiał dowodowy sprawy potwierdza, że skarżąca była urządzającym gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. na automatach.
W ocenie Sądu, prawidłowe jest w sprawie stanowisko organów, że udział skarżącej w procesie urządzania gier, przyjął nie tylko zasadniczą formę obejmującą czynności warunkujące zaistnienie całego przedsięwzięcia (stworzenie oprogramowania, dzierżawienie hardware, obsługa serwera), lecz także, a nawet przede wszystkim, dotyczył czynności, które stanowiły dalsze elementy warunkujące jego bieżącą realizację poprzez utworzenie sieci spółek powiązanych i zaangażowanych w proces nielegalnego urządzania gier na automatach, tj. spółek odpowiedzialnych za dystrybucję hardware i zatrudnienie serwisantów, a poprzez te podmioty utworzenie kolejnych spółek odpowiedzialnych za dystrybucję oprogramowania i wyszukiwanie lokalizacji pod wstawienie automatów.
Uzasadnionym jest zatem stwierdzenie, że to działania podejmowane przez skarżącą składały się na urządzanie gier hazardowych bez koncesji, tj. gier na automatach.
Nie można zgodzić się ze stanowiskiem Spółki, że chociaż powołała ona do życia spółkę D. s.r.o. to jednak spółka czeska miała osobowość prawną i była podmiotem niezależnym a powołanie jej miało na celu rozwinięcie działalności na rynku zagranicznym a nie na terenie Polski. To D. s.r.o. a nie skarżąca spółka powołała kolejne spółki i prowadziła przy ich pomocy działalność na terenie Polski. Spółka D. s.r.o. miała własny zarząd, który podejmował autonomiczne decyzje a nadzór właścicielski skarżącej spółki sprowadzał się do kontroli jej efektywności biznesowej a nie kontroli poszczególnych umów, które zawierała. Dotyczy to także powoływania dalszych spółek przez D. s.r.o. którą to spółkę reprezentował jej prezes a nie prezes skarżącej spółki.
Rzecz bowiem w tym, że o ile obie spółki D. s.r.o. oraz D. spółka z o.o. miały "własny zarząd" to 100% udziałów w obu tych spółkach posiadała skarżąca, a więc posiadała dominującą pozycję.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowo opisano schemat powiązań wszystkich podmiotów zaangażowanych w proceder nielegalnego urządzania gier hazardowych bez koncesji, których kluczową rolę pełniła właśnie skarżąca. Nie można przy tym uznać, że podmiot posiadający 100% udziałów w innej spółce nie ma wpływu na podejmowane przez tą inną spółkę aktywności oraz decyzje. Skarżąca posiadała 100% udziałów w D. s.r.o. oraz D. spółka z o.o., co determinowało jej realny wpływ na działalność podejmowaną przez oba te podmioty. Niewątpliwie miała zatem wiedzę o utworzonej przez D. s.r.o. - spółce R. s.r.o. która z kolei utworzyła S. s.r.o. działającej jako "agencja nieruchomości" wyszukująca lokale pod wstawienie kompletnego produktu, tj. urządzeń hardware z zainstalowanym oprogramowaniem [...] czyli automatów umożliwiających rozgrywanie gier hazardowych, także spółce – R. s.r.o. działającej jako dystrybutor oprogramowania [...].
Strukturę powiązań osobowo-kapitałowych ustalono w oparciu o informacje ogólnodostępne zawarte w czeskich rejestrach handlowych (prowadzonych dla spółek D. s.r.o., R. s.r.o. oraz S. s.r.o.), jak i w oparciu o dane z rejestru przedsiębiorców KRS (sporządzonego dla P. spółka z o.o. i D.spółka z o.o.), a dokumenty te korzystają z domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nich stwierdzone.
Tak więc skarżąca Spółka wydzierżawiła D. s.r.o. tj. spółce utworzonej przez siebie urządzenia do urządzania gier a innej spółce R. s.r.o. tj. spółce utworzonej przez D .s.r.o. udzieliła licencji na oprogramowanie [...] a urządzenia te były obsługiwane przez spółkę D. spółka z o.o. tj. spółkę utworzoną przez skarżącą spółkę w lokalach wyszukiwanych do wynajmu przez S. s.r.o. tj. spółkę utworzoną przez R.s.r.o., która została utworzona przez D. s.r.o., która została utworzona przez skarżącą spółkę.
Zasadne jest stanowisko organów, uznające Spółkę za urządzającego gry w rozumieniu ustawy o grach hazardowych i to nie tylko dlatego, że była producentem i właścicielem oprogramowania, które następnie licencjonowała kolejnym spółkom, lecz wskutek dalszych ustaleń, że jej powiązania z wskazanymi wyżej podmiotami pozwalały na stwierdzenie, że jej rola nie kończyła się na etapie zawarcia umów licencyjnych.
Zgromadzony materiał dowodowy analizowany łącznie i w powiązaniu ze sobą obrazuje, że stworzenie struktury powiązań podmiotów (również zagranicznych), które wprost nie wskazują na wzajemne zależności miało tylko i wyłącznie na celu rozmycie odpowiedzialności za nielegalne urządzanie gier hazardowych.
Reasumując, przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że skarżąca urządzała nielegalne gry hazardowe na automatach w lokalu [...] w l., bez koncesji, zezwolenia lub dokonania wymaganego zgłoszenia. Organy administracji trafnie zatem wymierzyły jej karę pieniężną, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h.
Dokonując kontroli niniejszej sprawy Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. W szczególności godzi się zauważyć, że organ odwoławczy zapewnił Spółce czynny udział w sprawie wyznaczając jej w trybie art. 200 § 1 O.p. odpowiedni termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego w sprawie materiału dowodowego. Wypada przy tym zauważyć, że na etapie postępowania odwoławczego nie przeprowadzono nowych czynności dowodowych, ograniczając się do ponownej oceny materiału dowodowego wcześniej już zebranego przed organem I instancji. Także z tego powodu nie mógł być uwzględniony zarzut skarżącej, że organ odwoławczy pozbawił ją prawa do czynnego udziału w sprawie poprzez odmowę zapoznania się przez nią z aktami sprawy w organie właściwym miejscowo ze względu na położenie siedziby Spółki, tym bardziej, że nie wskazała przy tym wiążącej organ podstawy prawnej takiego żądania.
W związku z powyższym, Sąd - na podstawie art. 151 P.p.s.a. - oddalił skargę.