II SA/Rz 1313/22

II SA/Rz 1313/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2023-03-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa
Magdalena Józefczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Maria Mikolik
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Geodezja i kartografia
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1990
art. 24 ust. 2a
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa AWSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 marca 2023 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia 25 sierpnia 2022 r. nr GK-II.7221.141.2022 w przedmiocie odmowy aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków - skargę oddala -
Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie (dalej: "PWINGiK", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z 25 sierpnia 2022 r. GK-II.7221.141.2022, wydana w przedmiocie ewidencji gruntów.
Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu:
Wnioskiem z 2 maja 2020 r. SS (dalej: "skarżący") zwrócił się do Starosty [...] (dalej: "Starosta" lub "organ I instancji") "o przywrócenie z urzędu w operacie opisowo-kartograficznym powierzchni całkowitej gruntu, tj. 3,2213 ha działki nr [...] położonej w [...] ". Wniosek swój uzasadnił tym, że łączna powierzchnia parcel gruntowych, które utworzyły najpierw działkę nr [...], a po zmianie oznaczenia obecną działkę nr [...] wynosiła 3,2213 ha. Ponadto SS wskazał, że modernizacja przeprowadzona w 2008 r. częściowo przywróciła powierzchnię, jednak nie w całości.
Decyzją z [...] czerwca 2021 r. nr [...] Starosta [...] aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków [...], polegającej na zmianie powierzchni i przebiegu granic działki nr [...] z działkami sąsiednimi nr [...] położonymi w [...].
Jak ustalił organ I instancji, ewidencja gruntów obrębu [...] została założona na początku lat 60. ubiegłego wieku w systemie parcelowym na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 1955 r. Nr 6, poz. 32) oraz Instrukcji Miniasta Rolnictwa z dnia 21.04.1955 r. w sprawie zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów (M.P. Nr 38 z dnia 29 kwietnia 1955 roku poz. 379). W dalszej kolejności na terenie wsi [...] zostały przeprowadzone kompleksowe postępowania uwłaszczeniowe zgodnie z ustawą z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U. z 1971 r. Nr 27, poz. 250) na podstawie obowiązującej wówczas mapie ewidencyjnej. W latach 70-tych podczas w/w prac wykonano przejście z parcel na działki. Z uwagi na nieaktualność oraz niewystarczającą dokładność mapy ewidencyjnej w skali 1:2880, opracowanej na podstawie mapy katastralnej, a także brak danych geodezyjnych (kąty, współrzędne) niezbędnych m.in. do prawidłowego obliczenia powierzchni działek, czy wyznaczenia ich granic, na przełomie lat 80-tych i 90-tych XX wieku, przeprowadzono odnowienie operatu ewidencyjnego obrębu [...] (m.in. założono analogową mapę ewidencyjną w skali 1:2000 i dokonano zmiany numeracji działek), w wyniku którego została opracowana stosowna dokumentacja geodezyjna, wpisana do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...].
W 1987 r. ogłoszono stan władania, o którym były zawiadamiane podmioty, które były właścicielami lub władały poszczególnymi działkami. W trakcie tych czynności przedstawiono im nowe oznaczenia i powierzchnie działek. Była działka nr [...] o powierzchni 3,22 ha została oznaczona jako działka nr [...], a jej powierzchnia uległa zmianie na 2,98 ha. JS WS (ojciec i matka SS) zapoznali się z nowymi oznaczeniami i powierzchniami działek nie składając do nich żadnych uwag.
W 2008 r. została przeprowadzona modernizacja ewidencji gruntów i budynków i na jej podstawie z dniem 24 października 2008 r. projekt operatu opisowo - kartograficznego stał się operatem ewidencji gruntów i budynków. W wyniku prac modernizacyjnych uległy zmianie m.in. powierzchnie działek, zmianie uległa wówczas powierzchnia działki nr [...] z 2,98 ha na 3,1072 ha. Podczas prac modernizacyjnych granice działek przyjmowano na podstawie współrzędnych lub danych pomiarowych zawartych w operatach z PODGiK w [...], pozostałe z digitalizacji rastra istniejącej mapy ewidencyjnej oraz fotointerpretacji ortofotomapy. Nie dokonywano jednak ustaleń przebiegu granic działek ewidencyjnych, stosownie do treści § 37 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 393), natomiast dokonano aktualizacji oznaczeń użytków gruntowych i klas gleboznawczych oraz ponownie obliczono powierzchnie działek ewidencyjnych oraz użytków gruntowych, które zostały wykazane z dokładnością do m².
W dalszej kolejności w 2019 r. przeprowadzono kolejną modernizację ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], przez firmę [...] Sp. z o.o., która nie wprowadziła zmian w zakresie powierzchni i przebiegu granic działki nr [...]. Budynki ujawnione w ewidencji gruntów i budynków zostały zweryfikowane, poprzez porównanie ich geometrii z obrazem widocznym na ortofotomapie. Budynki, których brak w terenie jednoznacznie stwierdzono podczas porównania z ortofotomapą, zostały usunięte z operatu ewidencyjnego, natomiast budynki jednoznacznie identyfikowalne na orotofotomapie, a dotychczas nieujawnione w ewidencji gruntów i budynków zostały do niej wprowadzone.
Starosta [...] wyjaśnił, że w stosunku do powierzchni i przebiegu granic działki nr [...] należy wskazać, że kwestionowane przez SS granice działki nr [...] są wykazane w operacie ewidencyjnym, na podstawie kolejnych dokumentacji geodezyjnych przyjętych do zasobu:
– [...] - odnowienia operatu ewidencyjnego wykonanego w latach 90-tych XX wieku;
– [...] - modernizacji przeprowadzonej w 2008 r.;
– P[...] podziału dz. nr [...] z 2020 r.
Organ I instancji podkreślił, że przebieg granic działki nr [...] ujawniony w części kartograficznej operatu ewidencji gruntów obrębu [...] jest zgodny z dokumentami geodezyjnymi zalegającymi w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym. Starosta wyjaśnił, że z pisma SS z dnia 24 listopada 2020r. wynika, że w przeszłości granice działki nr [...] były przedmiotem sporu, a przed Naczelnikiem Gminy [...] toczyło się postępowanie rozgraniczeniowe, jednak SS wezwany o przedłożenie dokumentów w tej sprawie, poza kopią postanowienia o wszczęciu postępowania nie przedłożył innych dowodów potwierdzających że przebieg granic działki nr [...] powinien być inny niż obecnie. Organ I instancji uznał za udowodniony fakt, że granice przedmiotowej działki były i są przedmiotem sporów sąsiedzkich, a kolejnym potwierdzeniem tego faktu są pisma HW, który również kwestionuje przebieg granicy działki nr [...] z działką nr [...]. Końcowo Starosta uznał, że jeżeli istnieje spór co do zasięgu prawa własności, a niewątpliwie w tej sprawie najpierw musi dojść do rozstrzygnięcia tego sporu na drodze postępowania rozgraniczeniowego, które to rozgraniczenie przeprowadzi wójt/burmistrz/prezydent lub sąd powszechny lub odpowiedniego procesu cywilnego.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył SS, w którym wyjaśnił, że dowodem na to, że powierzchnia pasa gruntu obecnej działki nr [...] wynosi 3,2213 ha są: arkusz parcelacyjny z dnia 26 sierpnia 1968 r. wystawiony przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej; wyciąg z wpisów hipotecznych i arkusza posiadłości; mapa katastralna z 19 maja 1971 r.; mapa ewidencyjna wraz z wypisem z rejestru gruntów z dnia 6 marca 1986 r. i uwidocznionym wpisem z jakich parceli powstała działka nr [...], na której to bazie powstała działka nr [...]. Łączną powierzchnię tworzyły następujące [...] o łącznej powierzchni 3,22 ha.
Skarżący wskazał, że na wniosek jego ojca - JS - wszczęto postępowanie sądowe, w którym Sąd Rejonowy w [...] wyrokiem z dnia 21 września 1973 r. nakazał przywrócenie stanu przedniego. Odwołujący podniósł, że na podstawie w/w dokumentacji geodezyjnej i wyroku SR w [...] odbyło się rozgraniczenie [...] nr [...], na podstawie postanowienia Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] z maja 1989 r. nr [...] wszczętego na wniosek jego ojca JS, zgodnie z pkt 3 w/w postanowienia zostały przedstawione biegłemu geodecie dokumenty, odnoszące się do powierzchni i przebiegu granic działki nr [...], m.in.: mapa ewidencyjna wraz z wypisem z rejestru gruntów z 6 marca 1986 r. oraz wyrok SR w [...] z dnia [...] września 1973 r., a także akt własności ziemi, wydany przez Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] marca 1977 r. nr [...]. Skarżący wskazał, że postanowienie Naczelnika Gminy [...] z dnia 19 maja 1986 r. zostało wydane na podstawie dekretu z dnia 13 września 1946 r. Zgodnie z treścią art. 18 dekretu ustalone przy rozgraniczeniu granice nieruchomości winny być ujawnione w księgach wieczystych (hipotecznych, gruntowych) w związku z tym dokumenty z rozgraniczenia oraz postępowania sądowego powinny znajdować się w zasobach geodezyjnych prowadzonych dla tej nieruchomości, czyli działki nr [...]. Zdaniem SS skoro dokumenty te nie znajdują się w księgach gruntowych to zostały one celowo nieodnotowane lub usunięte.
Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie decyzją z 28 października 2021 r. nr GK-II.7221.148.2021, utrzymał w mocy opisaną wyżej decyzję organu I instancji.
Prawomocnym wyrokiem z 3 marca 2022 r. II SA/Rz 1876/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z 28 października 2021 r. nr GK-II.7221.148.2021.
Sąd zauważył, że na etapie postępowania odwoławczego doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zaskarżona decyzja PWINGiK w Rzeszowie została bowiem wydana 28 października 2021 r., a z odpisu skróconego aktu zgonu przedstawionego przez Skarżącego wynika, że jedna z uczestniczek postępowania administracyjnego – WS (współwłaścicielka działki nr [...]) zmarła 23 października 2021 r. Organ odwoławczy o tej okoliczności nie mógł mieć wiedzy, gdyż zaskarżona decyzja wyekspediowana do WS – została odebrana przez SS 29 października 2021 r., jako dorosłego domownika. Sąd podniósł, że skarżący odbierając decyzję zaadresowaną do zmarłej nie ujawnił doręczycielowi faktu śmierci uczestniczki postępowania – co należy ocenić negatywnie. Z tego też powodu – w ocenie WSA – organ odwoławczy nie ponosi winy w uchybieniu, polegającym na braku ustaleniu następców prawnych zmarłej uczestniczki postępowania.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z 25 sierpnia 2022 r. nr GK-II.7221.141.2022 Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty [...].
Podzielając w całości stanowisko organu I instancji, PWINGiK podniósł, że ewidencja gruntów i budynków obrębu [...] została założona w latach 60 - tych XX wieku na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków. Operat z założenia ewidencji gruntów został wpisany do zasobu w 1965 r. za nr [...] (aktualnie operat nr [...]. Operat nie posiada danych pomiarowych dotyczących granic nieruchomości (współrzędnych punktów granicznych).
Organ II instancji wyjaśnił, że JS WS (rodzice SS) z mocy samego prawa stali się właścicielami m.in. działki nr [...] (aktualnie działka nr [...]) na podstawie aktu własności ziemi z [...] marca 1977 r. nr [...]. Ustalono, że w 1987 r. odbyło się okazanie stanu posiadania o odnowieniu ewidencji gruntów. Oznaczenie działki nr [...] zmieniono na działkę nr [...], a także uległa zmianie jej powierzchnia z 3,22 ha na 2,98 ha. Powierzchnię działki obliczono analitycznie ze współrzędnych pomierzonych punktów granicznych. Ówcześni właściciele m.in. przedmiotowej działki – JS i WS – zapoznali się osobiście z nowymi oznaczeniami działek oraz ich powierzchniami, nie składając do nich żadnych uwag.
Organ odwoławczy wskazał, że w 2008 r. Starosta [...] przeprowadził pierwszą modernizację ewidencji gruntów i budynków. Podczas jej przeprowadzania nie dokonywano ustalenia przebiegu granic działek, natomiast wykorzystano współrzędne lub dane pomiarowe zawarte w operatach geodezyjnych, pozostałe z digitalizacji rastra istniejącej mapy ewidencyjnej oraz fotointerpretacji ortofotomapy. Projekt operatu opisowo - kartograficznego był przedmiotem wyłożenia w dniach od 6 października 2008 r. do 24 października 2008 r. W wyniku prac modernizacyjnych został sporządzony operat techniczny, przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 15 grudnia 2008 r. pod nr [...], przy czym powierzchnia działki nr [...] w wyniku obliczeń dokonanych podczas w/w prac uległa zmianie z 2,98 ha na 3,1072 ha.
PWINGiK zaznaczył, że kolejną modernizację przeprowadzono w 2019 r. w celu dostosowania ewidencji do zgodności z aktualnymi przepisami w zakresie ewidencji gruntów i budynków. Prace wykonane przy tej modernizacji nie wprowadziły żadnych zmian w zakresie powierzchni i przebiegu działki nr [...]. Po zakończeniu modernizacji projekt operatu opisowo - kartograficznego stał się operatem ewidencji gruntów i budynków i został ogłoszony w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z dnia [...] września 2019 r. pod pozycją [...].
W wyniku prac modernizacyjnych został sporządzony operat techniczny nr [...]. Ponadto 11 grudnia 2019 r. dokonano w terenie ustalenia przebiegu granic działki nr [...] z działkami sąsiednimi (m.in. z działką nr [...]). Ze sprawozdania technicznego wynika, że granice zostały ustalone według ostatniego spokojnego stanu posiadania na gruncie, zgodnie z danymi ewidencyjnymi.
Zdaniem organu odwoławczego ustalony stan faktyczny sprawy nie pozwala stwierdzić, że aktualne dane są błędne, tzn. niezgodne z dokumentacją geodezyjną znajdującą się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym. Ponadto, dokumenty na które w swym odwołaniu powołuje się SS nie stanowią dokumentacji wymienionej w § 30 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. poz. 1390 z późn. zm.) – dalej: "rozporządzenie", która może być podstawą wykazania pola powierzchni i przebiegu granic działki ewidencyjnej w ewidencji gruntów i budynków. Dodatkowo organ odwoławczy wyjaśnił, że w żadnej instytucji wskazanej przez skarżącego nie odnaleziono dokumentów dotyczących rozgraniczenia wszczętego postanowieniem z [...] maja 1986 r. nr [...]. Sąd Rejonowy w [...] Wydział Cywilny wydał Staroście [...] uwierzytelnione kopie wnioskowanych dokumentów z akt sprawy o sygn. [...] których wynika, że przed SR w [...] w 1973 r. toczyło się na wniosek JS (ojca skarżącego) postępowanie o ochronę posiadania gruntu. SS przedłożył jedynie kopię postanowienia z dnia [...] maja 1986 r. nr [...], natomiast nie przedłożył żadnych innych dokumentów, które potwierdzałyby, że powierzchnia i przebieg granicy działki nr [...] powinien być ustalony odmiennie niż jest aktualnie. Mając na uwadze powyższe PWINGiK podzielił ustalenia organu I instancji dotyczące przyczyny odmowy aktualizacji, gdyż przebieg granic działki nr [...] ujawniony w części kartograficznej operatu ewidencji gruntów obrębu [...] jest zgodny z dokumentacjami geodezyjnymi zalegającymi w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym.
W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Rzeszowie, SS wniósł o poddanie kontroli Sądu zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżący podniósł, że pomiędzy dokumentami zgromadzonymi w aktach administracyjnych a stwierdzeniami organu odwoławczego zawartymi w uzasadnieniu decyzji zachodzą rozbieżności Nie wyjaśniono na jakiej podstawie i w jakich okolicznościach zmieniono powierzchnię działki nr [...] z 3,22 ha na 2,98 ha. Tym bardziej, że sam PWINGiK podniósł, że pomiędzy 1987 r. a 2008 r. nie było prowadzonej modernizacji ewidencji gruntów, natomiast zmian dotyczących powierzchni spornej nieruchomości dokonano w 1993 i 1997 r. Niezależnie od powyższego skarżący podniósł, ze najważniejszym dokumentem dotyczącym przebiegu granic i powierzchni działki nr [...] jest akt własności ziemi, którego treść wydaje się być zupełnie ignorowana przez organu ewidencji gruntów.
W odpowiedzi na skargę PWINGiK wniósł o jej oddalenie, podtrzymując wyrażone stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 259) – dalej: "P.p.s.a.". Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Zgodnie z art. 151 P.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
W niniejszej sprawie zastopowanie znajduje również art. 153 P.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Oddziaływanie orzeczenia sądu administracyjnego w ponownym postępowaniu w sprawie przed organami administracji publicznej ma pierwszorzędne znaczenie w odniesieniu do orzeczeń kasatoryjnych tego sądu, w rezultacie których ma nastąpić merytoryczne rozpatrzenie sprawy w nowym postępowaniu administracyjnym prowadzonym w zakresie wynikającym z dokonanego obalenia zaskarżonego aktu lub czynności i ewentualnie innych aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy (w związku z postanowieniami art. 135 P.p.s.a.).
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W ocenie Sądu organ odwoławczy przed wydaniem zaskarżonej decyzji dokonał niezbędnych ustaleń w zakresie następców prawnych WS, będącej współwłaścicielka działki nr [...] i stroną postępowania administracyjnego. Tym samym zastosował się do wskazań wynikających z prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 3 marca 2022 r. II SA/Rz 1876/21. Organ odwoławczy zwrócił się bowiem do [...] o informacji odnośnie ewentualnego postępowania spadkowego po zmarłej matce WS, jednak wezwania pozostały bez odpowiedzi. Informacji odnośnie spadkobierców zmarłej nie odnaleziono również w Rejestrze Spadkowym. Mając na uwadze powyższe zasadnie przyjął PWINGiK, że [...] – synowie WS, są jej następcami prawnymi i w konsekwencji stronami postępowania.
Przechodząc do kontroli zgodności zaskarżonego rozstrzygnięcia z obwiązującymi regulacjami prawa należy wskazać, że ustalenia dokonane w sprawie przez organ I instancji i zaaprobowane przez organ odwoławczy są wystarczające i mogą stanowić podstawę do poddania kontroli prawidłowości stanowiska wyrażonego w wydanej decyzji. Stan faktyczny sprawy został zatem ustalony zgodnie z wymogami art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., zaś stronom postępowania zapewniono czynny udział na każdym etapie postępowania administracyjnego, stosownie do art. 10 § 1 K.p.a.
Zdaniem Sądu, organy prawidłowo przyjęły, że wniosek skarżącego z 2 maja 2020 r. o przywrócenie z urzędu w operacie opisowo-kartograficznym powierzchni całkowitej gruntu, tj. 3,2213 ha działki nr [...] położonej w [...], stanowił wniosek o aktualizacje operatu ewidencji gruntów i budynków [...]. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 24 ust. 2a P.g.k., informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji:
1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z:
a) przepisów prawa,
b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4,
c) materiałów zasobu,
d) wykrycia błędnych informacji;
2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania.
Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialno-technicznej (art. 24 ust. 2b pkt 1 P.g.k.) lub decyzji administracyjnej (art. 24 ust. 2b pkt 2 P.g.k.). Odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje zaś w drodze decyzji administracyjnej (art. 24 ust. 2c P.g.k.). Z uregulowań P.g.k. wynika zasada, że w przypadku nieprzedstawienia przez wnioskodawcę dokumentów uzasadniających stwierdzenie dezaktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów, wniosek o dokonanie zmiany nie może być uwzględniony. Aktualizacja operatu ewidencyjnego polega zatem na zastąpieniu dotychczasowych zapisów ewidencyjnych nowymi lub na ich zmodyfikowaniu. Każdorazowa konieczność dokonania zmiany lub modyfikacji (aktualizacji) powinna być udokumentowana przez wnioskodawcę. W ramach pojęcia aktualizacji można dokonywać prostowania jak i usuwania danych błędnych. Może się to odbywać wyłącznie w sytuacji, gdy uzasadnia to aktualny stan prawny lub gdy błędne wpisy w bazie danych ewidencyjnych mają charakter oczywistych - w świetle złożonych dokumentów - pomyłek. Z uwagi na czysto deklaratoryjny charakter urządzeń ewidencyjnych, niezgodność danych ewidencyjnych ze stanem faktycznym oraz nieprawidłowość ujawnionych w ewidencji danych, musi być oczywista, a zatem bezsporna i niewymagająca prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością. Temu bowiem służą tego rodzaju postępowania jak: rozgraniczenie, uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, czy powództwo o ustalenie albo o ochronę własności. Natomiast organy ewidencyjne są jedynie uprawnione do badania, czy na podstawie dostępnych dokumentów zasadnym jest dokonanie zmian istniejących w ewidencji wpisów (wyrok WSA w Gliwicach z 20 lipca 2022 r. II SA/Gl 502/22, wyrok WSA w Lublinie z 19 maja 2022 r. III SA/Lu 69/22; dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).
W opisywanej sprawie organy słusznie przyjęły, że ustalony stan faktyczny sprawy nie pozwala stwierdzić, że aktualne dane są błędne, tzn. niezgodne z dokumentacją geodezyjną znajdującą się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym. Uzasadnienia tak zaskarżonej decyzji, jak decyzji organu I instancji zawierają chronologiczne i czytelne przedstawienie faktów mających wpływ na zawartość operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu [...]. Okoliczności prawne i faktyczne powołane w uzasadnieniach znajdują odzwierciedlenie w materiale dowodowym zgromadzonym w nadesłanych aktach administracyjnych. Prawidłowo podano, że przebieg granic działki nr [...] ujawniony w części kartograficznej operatu ewidencji gruntów obrębu [...] jest zgodny z dokumentami geodezyjnymi zalegającymi w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym. Granice ww. nieruchomości zostały wykazane w operacie ewidencyjnym, na podstawie przyjętych do zasobu dokumentacji geodezyjnych nr: [...] (dotyczącej odnowienia operatu ewidencyjnego wykonanego w latach 90-tych XX wieku), [...] (dotyczącej modernizacji przeprowadzonej w 2008 r.) oraz [...] (dotyczącej podziału działki nr [...] z 2020 r.).
Prawidłowo wskazał PWINGiK, że dokumenty przedstawione przez Skarżącego w toku postępowania nie stanowią dokumentów, o których mowa w § 30 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Stosownie bowiem do ww. przepisu, Przebieg granic działek ewidencyjnych w procesie zakładania, modernizacji albo bieżącej aktualizacji ewidencji wykazuje się na podstawie:
1) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego sporządzonej na potrzeby:
a) postępowania rozgraniczeniowego,
b) postępowania w sprawie scalenia lub wymiany gruntów,
c) postępowania w sprawie scalenia i podziału nieruchomości,
d) postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej,
e) podziału nieruchomości,
f) wznowienia znaków granicznych, wyznaczenia punktów granicznych lub ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych;
2) innych materiałów zasobu dotyczących przebiegu granic;
3) dokumentacji geodezyjnej sporządzonej przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji.
Z powyższego wynika, że przebieg granic działek ewidencyjnych może być wykazany wyłącznie na podstawie takiej dokumentacji geodezyjnej, która po pierwsze jest dokumentacją geodezyjną przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego, a po drugie dokumentacja ta została sporządzona w związku i na potrzeby wskazanych postępowań. Tym samym nie każdy dokument, nie każda decyzja, czy akt notarialny jest dokumentem o którym mowa w § 30 rozporządzenia, czyli dokumentem na podstawie którego można wykazać przebieg granicy działek ewidencyjnych. Dlatego też nie można się zgodzić z stanowiskiem skarżących, że pojęcie dokumentacja geodezyjna o której mowa w § 30 ma szersze znaczenie niż wynika to z samego przepisu § 30 rozporządzenia. Słusznie wskazał PWINGiK w zaskarżonej decyzji, że Skarżący – pomimo wystosowanego do niego wezwania – nie przedłożył dokumentów, które potwierdzałyby, że powierzchnia i przebieg granicy działki nr [...] powinien być ustalony odmiennie niż jest aktualnie. Jednocześnie wymaga podkreślenia, że w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków organ nie jest władny do weryfikacji źródeł danych wykorzystywanych przy zakładaniu albo modernizacji ewidencji. Istotne jest jedynie, czy dokumentacja powołana przez wnioskodawcę jest dokumentacją, o której mowa w § 30 rozporządzenia.
W związku z powyższym, Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.