III SA/Po 565/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2025-03-05
NSApodatkoweWysokawsa
gry losoweloteria promocyjnakara pieniężnazezwolenieustawa o grach hazardowychK.p.a.art. 189f K.p.a.postępowanie administracyjnekontrola celno-skarbowa

WSA w Poznaniu uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za zorganizowanie loterii promocyjnej bez zezwolenia, uznając, że organ powinien rozważyć odstąpienie od kary na podstawie art. 189f K.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy karę pieniężną nałożoną na spółkę za zorganizowanie loterii promocyjnej bez zezwolenia. Sąd uznał, że konkurs spełniał definicję loterii promocyjnej, jednak organ pierwszej instancji nie rozważył zastosowania art. 189f K.p.a., który pozwala na odstąpienie od nałożenia kary w przypadku znikomej wagi naruszenia i zaprzestania naruszania prawa. Sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia.

Sprawa dotyczyła skargi spółki [...] Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 14 435 zł. Kara została wymierzona za zorganizowanie na portalu internetowym loterii promocyjnej bez wymaganego zezwolenia. Organy uznały, że konkurs, w którym nagrodami były vouchery, a udział polegał na polubieniu, udostępnieniu posta i oznaczeniu znajomych, spełniał definicję loterii promocyjnej zgodnie z ustawą o grach hazardowych. Spółka argumentowała, że był to konkurs promocyjny, a nie loteria promocyjna, i że nie było wymogu uzyskania zezwolenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, mimo że podzielił stanowisko organów co do charakteru konkursu jako loterii promocyjnej, uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd wskazał, że organ pierwszej instancji nie rozważył zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a., który umożliwia odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, jeśli waga naruszenia jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Sąd podkreślił, że przepisy K.p.a. mają odpowiednie zastosowanie w sprawach dotyczących kar pieniężnych na podstawie ustawy o grach hazardowych. W związku z tym sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, który ma obowiązek rozważyć zastosowanie wspomnianego przepisu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, konkurs taki stanowi loterię promocyjną, ponieważ spełnia przesłanki: oferuje wygrane rzeczowe, wynik zależy od przypadku, a uczestnictwo następuje przez wykonanie czynności (polubienie, udostępnienie, oznaczenie znajomych), co jest traktowane jako nabycie innego dowodu udziału w grze.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko organów, że konkurs spełnia definicję loterii promocyjnej. Wyjaśniono, że "nabycie innego dowodu udziału w grze" należy rozumieć szeroko, obejmując czynności wykonane przez uczestnika na portalu społecznościowym, które mają na celu promocję działalności organizatora i prowadzą do losowego wyłonienia zwycięzcy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

K.p.a. art. 189f § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Sąd uznał, że przepis ten ma zastosowanie w sprawie.

u.g.h. art. 2 § 1 pkt 10

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Definicja loterii promocyjnej.

u.g.h. art. 69 § 1 pkt 5

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Opłata za zezwolenie na urządzanie loterii promocyjnej.

u.g.h. art. 89 § 4 pkt 1 lit. b

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Wysokość kary pieniężnej za urządzanie loterii promocyjnej bez zezwolenia (5-krotność opłaty za zezwolenie).

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami skargi.

u.g.h. art. 3

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Urządzanie gier losowych wymaga koncesji, zezwolenia lub zgłoszenia.

u.g.h. art. 7 § 1

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Loterie promocyjne mogą być urządzane na podstawie zezwolenia.

u.g.h. art. 7 § 1a

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Wymóg zgłoszenia dotyczy loterii fantowej, nie promocyjnej.

u.g.h. art. 69 § 4

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Zaokrąglanie opłat.

u.g.h. art. 70

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Kwota bazowa dla opłaty za zezwolenie.

u.g.h. art. 89 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Kara pieniężna za urządzanie gier hazardowych bez zezwolenia.

u.g.h. art. 8

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Odpowiednie stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej do postępowań w sprawach u.g.h.

O.p. art. 233 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Podstawa prawna zaskarżonej decyzji organu odwoławczego.

K.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut naruszenia zasady legalizmu.

K.p.a. art. 121

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut naruszenia zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ pierwszej instancji nie rozważył zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a., co stanowiło naruszenie prawa materialnego.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącej dotyczące zaklasyfikowania konkursu jako loterii fantowej, a nie promocyjnej, zostały odrzucone przez sąd. Argumenty dotyczące braku obowiązku uzyskania zezwolenia lub dokonania zgłoszenia zostały odrzucone przez sąd.

Godne uwagi sformułowania

"Nabycie innego dowodu udziału w grze" musi być rozumiane na gruncie języka potocznego, szeroko, a nie tylko w kontekście ekwiwalentności umowy. "Nabycie" w tym kontekście oznacza "uzyskanie czegoś lub zdobycie", a niekoniecznie wiąże się z przysporzeniem majątkowym dla organizatora. Przepis art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. ma zastosowanie w sprawach o nałożenie kar pieniężnych na podstawie ustawy o grach hazardowych, a organ ma obowiązek rozważyć jego zastosowanie.

Skład orzekający

Marzenna Kosewska

przewodniczący sprawozdawca

Mirella Ławniczak

sędzia

Izabela Paluszyńska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"nabycia innego dowodu udziału w grze\" w kontekście loterii promocyjnych organizowanych w mediach społecznościowych oraz zastosowanie art. 189f K.p.a. w sprawach o kary pieniężne z ustawy o grach hazardowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej definicji loterii promocyjnej i zastosowania przepisu K.p.a. w kontekście ustawy o grach hazardowych. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych rodzajów gier losowych lub innych przepisów proceduralnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa jest interesująca ze względu na praktyczne zastosowanie przepisów dotyczących gier hazardowych w kontekście marketingu w mediach społecznościowych oraz kluczowe znaczenie przepisu K.p.a. pozwalającego na odstąpienie od kary.

Marketing w social mediach a loteria promocyjna: kiedy zwykły konkurs może kosztować tysiące złotych kary?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Po 565/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-03-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Paluszyńska
Marzenna Kosewska /przewodniczący sprawozdawca/
Mirella Ławniczak
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne
Gry losowe
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 189f par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Dnia 5 marca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska (spr.) Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Protokolant: st. sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2025 roku sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia 4 września 2024r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania na portalu internetowym loterii promocyjnej bez zezwolenia I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z dnia 21 lutego 2023 r. znak sprawy: [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] na rzecz strony skarżącej kwotę 4.051,- (cztery tysiące pięćdziesiąt jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z 21 lutego 2023 r. o wymierzeniu [...] sp. z o. o. w [...] kary pieniężnej w wysokości 14 435 zł z tytułu urządzania na portalu internetowym [...] loterii promocyjnej bez wymaganego zezwolenia.
Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji powołano art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm.), dalej: "O.p.", art. 1 ust. 2, art. 2 ust. 1 pkt 10, art. 3, art. 7 ust. 1, art. 32 ust. 4, art. 69 ust. 1 pkt 5 i ust. 4, art. 70, art. 89 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 pkt 1 lit. b, art. 90 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 90a i art. 91 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2022 r., poz. 888 ze zm.), dalej: "u.g.h." (przepisy u.g.h. w brzmieniu obowiązującym w dniu urządzania loterii, tj. 3 października 2022 r.).
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, co następuje.
W 5 października 2022 r. funkcjonariusze [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] przeprowadzili kontrolę celno-skarbową wobec strony w jej siedzibie w [...] przy ul. [...]
W wyniku kontroli ustalono, że strona 3 października 2022 r. na portalu internetowym [...] zorganizowała i przeprowadziła loterię promocyjną nie mając na to zezwolenia. Loteria toczyła się o wygrane rzeczowe (cztery vouchery na usługi fryzjerskie o wartości od 15 zł do 140 zł), aby zostać uczestnikiem loterii należało: 1) polubić i zaobserwować "[...]" na portalu internetowym [...], 2) udostępnić post związany z konkursem na swojej tablicy i 3) oznaczyć dwóch znajomych w komentarzu pod tym postem. Udział w loterii był bezpłatny, a rozstrzygnięcie polegało na wyłonieniu czterech zwycięzców spośród uczestników konkursu w drodze losowania przeprowadzonego przez pracownika strony w jej siedzibie. Wszystkie vouchery przydzielono losowo czterem osobom, zaś odebrało je dwóch uczestników).
Z art. 2 ust. 1 zdanie pierwsze i art. 2 ust. 1 pkt 10 u.g.h. wynika, że aby uznać określoną grę losową za loterię promocyjną, niezbędne jest łączne spełnienie trzech przesłanek: 1) gra musi toczyć się o wygrane pieniężne lub rzeczowe; 2) wynik gry w szczególności musi zależeć od przypadku i 3) uczestnictwo w grze musi następować przez nabycie towaru, usługi lub innego dowodu udziału w grze, co skutkuje nieodpłatnym udziałem w loterii.
W konkursie można było uzyskać wygraną rzeczową i wynik gry zależy od przypadku (wskazuje na to sposób wyłonienia zwycięzcy - przez losowanie).
Trzecia przesłanka loterii promocyjnej również zaszła, gdyż występujący w ustawowej definicji loterii promocyjnej (art. 2 ust. 1 pkt 10 u.g.h.) zwrot "nabycie innego - niż towar lub usługa - dowodu udziału w grze", który stanowi o uczestnictwie w grze dotyczy takich sytuacji, w których dowodem udziału w loterii promocyjnej nie jest sam zakupiony towar lub usługa (dowód ich zakupu - paragon fiskalny, faktura). Innym dowodem udziału w grze może być np. wręczany przy nabyciu towaru/usługi los, bon czy talon, a także wykonanie przez uczestnika pewnej czynności, np. polubienie i udostępnienie postu, wpisanie komentarza na wskazanym portalu [...] czy wpisanie określonego hasła/komendy.
W niniejszej sprawie warunkiem uczestnictwa w zorganizowanym przez stronę wydarzeniu było nabycie innego dowodu udziału w grze przez polubienie i zaobserwowanie "[...]" na portalu internetowym [...], udostępnienie postu związanego z konkursem na swojej tablicy i oznaczenie dwóch znajomych w komentarzu pod tym postem.
Ponadto organizacja wydarzenia przez stronę miała na celu promocję jej działalności.
Loteria promocyjna jest grą hazardową i charakteryzuje się tym, że uczestniczy się w niej nieodpłatnie, przez nabycie towaru, usługi lub innego dowodu udziału w grze, organizator oferuje wygrane pieniężne lub rzeczowe, a wynik gry zależy od przypadku. Według art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. b u.g.h. urządzający gry hazardowe bez zezwolenia - w tym urządzający loterię promocyjną bez zezwolenia, podlega karze pieniężnej w wysokości 5-krotności opłaty za wydanie koncesji lub zezwolenia. Zgodnie z art. 69 ust. 1 pkt 5 u.g.h. opłata za udzielanie zezwolenia na urządzanie loterii promocyjnej wynosi 10% wartości puli nagród, jednak nie mniej niż 50% kwoty bazowej. Opłaty zaokrągla się do pełnego złotego w ten sposób, że kwoty wynoszące mniej niż 50 groszy pomija się, a kwoty wynoszące 50 groszy i więcej podwyższa się do pełnych złotych (art. 69 ust. 4 u.g.h.). Kwota bazowa dla danego roku kalendarzowego jest równa kwocie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku, w drugim kwartale roku poprzedniego, ogłoszonego w obwieszczeniu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Głównego Urzędu Statystycznego (art. 70 u.g.h.). W czasie trwania loterii promocyjnej obowiązywało Obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 19 lipca 2021 r. w sprawie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w drugim kwartale 2021 roku, na podstawie którego kwota bazowa wynosiła 5 774,13 zł. Przyjmując zatem, że wskazana przez skarżącą maksymalna wartość jednej usługi wynosi 140 zł, a możliwe do wygrania były cztery vouchery na dowolnie wybraną usługę, to łączna wartość puli nagród do wygrania w tej loterii wynosiła 560 zł. 10 % tak ustalonej wartości puli nagród wynosi 56 zł i jest wartością niższą niż najniższa opłata za zezwolenie na urządzenie loterii promocyjnej udzielone w 2022 r. Z art. 69 ust. 1 pkt 5 u.g.h. wynika, że opłata za zezwolenie na urządzenie loterii promocyjnej nie może być niższa niż 50% kwoty bazowej. 50% kwoty bazowej, w zaokrągleniu do pełnego złotego, w 2022 r. wynosiła 2 887 zł. W związku z tym, w przypadku wydania przez właściwy organ zezwolenia na urządzenie loterii promocyjnej skarżąca jako organizator tej loterii byłaby zobowiązana dokonać opłaty w wysokości 2 887 zł, czyli 50% kwoty bazowej. Zatem, skoro 5-krotność opłaty za wydanie zezwolenia, co wynika z art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. b u.g.h., wynosi 14 435 zł (5 x 2 887 zł), to taką karę pieniężną wymierzył stronie organ.
Strona, reprezentowana przez adwokata, wniosła skargę na decyzję organu odwoławczego zarzucając naruszenie:
1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
a) art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572), dalej: "K.p.a." w zw. z art. 120 O.p. przez naruszenie zasady legalizmu polegające na wydaniu decyzji opartej na przepisach prawa, które nie powinny mieć zastosowania w okolicznościach przedmiotowej sprawy, w sytuacji gdy organy administracyjne i podatkowe powinny działać w granicach i na podstawie prawa;
b) art. 121 O.p. przez przeprowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych, albowiem zaskarżona decyzja wskutek niewłaściwego stosowania przepisów prawa materialnego wydana została w sposób niewspółmiernie obciążający dla skarżącej w stosunku do charakteru zawinienia, narażając ją na szkodę zagrażającą płynności prowadzonej działalności gospodarczej;
c) art. 233 § 1 pkt 1 O.p. przez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, podczas gdy nie było ku temu odpowiednich podstaw prawnych i faktycznych w sytuacji, gdy winno zostać w całości uwzględnione odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji;
2. przepisów prawa materialnego, a mianowicie:
a) art. 2 ust. 1 pkt 10 u.g.h. przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na zaklasyfikowaniu urządzonej loterii jako "promocyjnej", podczas gdy ma ona charakter loterii "fantowej", albowiem nagrodami związanymi z wzięciem udziału w loterii były vouchery w formie rzeczowej na okaziciela, a zatem do wygrania były wyłącznie nagrody rzeczowe, nie zaś wygrane pieniężne;
b) art. 2 ust. 1 pkt 9 u.g.h. przez jego niewłaściwe niezastosowanie polegające na błędnym uznaniu, że loteria była loterią promocyjną, podczas gdy nie miało miejsce jakiekolwiek nabycie towaru, usługi lub innego dowodu udziału w grze, które uprawniałoby do nieodpłatnego uczestnictwa w loterii, a podmiot urządzający loterię nie oferował wygranych pieniężnych;
c) art. 3 w zw. z art. 32 ust. 4 u.g.h. przez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że skarżąca urządziła i prowadziła działalność w zakresie gier i zakładów wzajemnych bez wymaganego zezwolenia, podczas gdy skarżąca nie prowadziła takiej działalności w zakresie gier i zakładów wzajemnych i w związku z tym nie było wymogu uzyskania zezwolenia;
d) art. 7 ust. 1a u.g.h. przez jego niewłaściwe niezastosowanie, a następnie uznanie, że zorganizowana przez skarżącą loteria fantowa stanowi grę hazardową wymienioną w art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h., której urządzenie wymaga zezwolenia, podczas gdy powyższa loteria spełnia wszystkie przesłanki wymienione w art. 7 ust. 1 u.g.h., stąd do jej zorganizowania nie jest wymagane zezwolenie, a jedynie zgłoszenie, w szczególności wobec faktu, że wartość puli przeznaczonych do wygrania nagród rzeczowych, nawet przy założeniu najwyższych możliwych ich wartości w ustalonym stanie faktycznym (4 x 140 zł = 560 zł), nie przekracza kwoty bazowej, o której mowa w art. 70 u.g.h. - de facto nie przekracza nawet 9,5% wskazanej kwoty bazowej;
e) art. 69 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 69 ust. 4 u.g.h. przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że skarżąca miała obowiązek uiścić opłatę za udzielenie zezwolenia, podczas gdy skarżąca nie zorganizowała loterii promocyjnej i w związku z tym nie było podstaw do uiszczania opłaty w wysokości określonej w tym przepisie;
f) art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. b u.g.h. przez niewłaściwe jego zastosowanie polegające na błędnym uznaniu, że skarżąca urządziła loterię bez zezwolenia, w sytuacji gdy zezwolenie w rozumieniu tego przepisu nie było wymagane;
g) art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. c w zw. z art. 7 ust. 1a u.g.h. przez ich niewłaściwe niezastosowanie, w sytuacji gdy skarżąca urządzała w sposób niezamierzony (wprawdzie w nieusprawiedliwionej, ale jednak nieświadomości obowiązku zgłoszenia) loterię bez dokonania wymaganego zgłoszenia w rozumieniu tych przepisów, a w konsekwencji niezasadne pominięcie tego przepisu jako prawidłowej podstawy do wymierzenia skarżącej kary pieniężnej, co bardzo znacząco wpłynęło na jej wysokość;
h) art. 90 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 90 ust. 2 w zw. z art. 90a i art. 91 u.g.h. przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że winna zostać wydana decyzja o nałożeniu kary pieniężnej, podczas gdy skarżąca nie urządziła loterii promocyjnej i w związku z tym nie było podstaw do ich zastosowania.
Skarżąca wniosła o:
1. uchylenie decyzji organów obu instancji;
2. zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga podlega uwzględnieniu, gdyż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji naruszają prawo materialne - art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. Choć skarżąca nie podniosła w skardze zarzutu naruszenia tego przepisu, to Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami skargi (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.").
Na wstępie jednak Sąd zaznacza, że podziela stanowisko organów, iż zorganizowany przez skarżącą konkurs z 3 października 2022 r. jest loterią promocyjną w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 10 u.g.h. Przepis ten stanowi, że grami losowymi są gry, w tym urządzane przez sieć Internet, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, których wynik w szczególności zależy od przypadku. Są to mi. in. loterie promocyjne, w których uczestniczy się przez nabycie towaru, usługi lub innego dowodu udziału w grze i tym samym nieodpłatnie uczestniczy się w loterii, a podmiot urządzający loterię oferuje wygrane pieniężne lub rzeczowe.
Skarżąca nie kwestionowała, że konkurs zorganizowała, ale podnosiła, że nie był on loterią promocyjną, lecz loterią fantową.
W ocenie Sądu organy prawidłowo uznały, że skarżąca przeprowadziła bez wymaganego zezwolenia loterię promocyjną.
Aby ją urządzić, nie jest konieczne zaoferowanie wygranych pieniężnych i rzeczowych, gdyż art. 2 ust. 1 pkt 10 u.g.h. stanowi, że podmiot urządzający loterię promocyjną oferuje wygrane pieniężne lub rzeczowe. Nie jest zatem konieczne oferowanie wygranych pieniężnych, aby urządzić loterię promocyjną.
W sprawie doszło również do nabycia innego dowodu udziału w grze. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, które Sąd podziela, udział w loterii promocyjnej w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 10 u.g.h. może polegać na nabyciu innego dowodu udziału w grze przez polubienie na stronie serwisu społecznościowego materiałów zamieszczonych przez organizatora konkursu i ich publiczne udostępnienie w sieci oraz spełnienie przez uczestników gry warunków konkursu określonych przez organizatora, jeżeli skutkiem tych działań ma być losowe wskazanie zwycięzcy uzyskującego nagrodę pieniężną lub rzeczową (por.: wyroki o sygn. akt II GSK 601/20 i II GSK 536/19 - dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: "CBOSA"). W orzecznictwie tym wskazano, że pojęcie nabycia innego dowodu udziału w grze musi być rozumiane na gruncie języka potocznego, bo u.g.h. nie definiuje tego pojęcia. Skoro tak, to nabycie musi być rozumiane szeroko, a więc w oderwaniu od kontekstu, jaki przypisuje się temu terminowi na gruncie języka prawnego, na gruncie którego nabyć to "otrzymać coś na własność, płacąc za to". Zatem nabycie, o jakim stanowi art. 2 ust. 1 pkt 10 u.g.h., nie może być sprowadzone do jakiejkolwiek ekwiwalentności umowy między uczestnikami loterii promocyjnej a jej organizatorem. Wobec tego należy przyjąć, że nabycie, o jakim stanowi art. 2 ust. 1 pkt 10 u.g.h. to "uzyskanie czegoś lub zdobycie". Ten językowy kontekst analizowanego pojęcia także funkcjonuje w języku polskim i jest jedynym, jaki może być odnoszony do nabycia innego dowodu udziału w grze losowej, a taką jest loteria promocyjna. Tylko tak rozumiane nabycie udziału może być odnoszone do terminu z art. 2 ust. 1 pkt 10 u.g.h. Oznacza to, że w takim ujęciu nabycie innego dowodu udziału w grze nie musi łączyć się z przysporzeniem majątkowym uzyskiwanym przez organizatora tej gry z wpływów ze sprzedaży rzeczy, usług lub innych dowodów udziału w grze, np. losów. Wystarczającym powodem uznania gry za grę losową w rozumieniu u.g.h. jest to, aby gra - jak w rozpoznawanym przypadku loteria promocyjna - promowała działalność prowadzoną przez organizatora w powiązaniu z uzyskaniem wygranej rzeczowej, przyznawanej losowo, miała na celu zwiększenie atrakcyjności jego działalności, bo wówczas działanie takie prowadzi niewątpliwie do zwiększenia obrotów, a w konsekwencji do większych zysków.
Urządzanie gier losowych oraz prowadzenie działalności w tym zakresie jest dozwolone na podstawie właściwej koncesji, zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia (art. 3 u.g.h.). Loterie promocyjne mogą być urządzane na podstawie udzielonego zezwolenia (art. 7 u.g.h.). Skarżąca takiego zezwolenia nie posiadała. Przepis art. 7 ust. 1a u.g.h. dotyczący wymogu uzyskania zgłoszenia nie ma zastosowania do urządzania loterii promocyjnej, lecz loterii fantowej.
Wobec tego skarżąca miała obowiązek uiszczenia opłaty za udzielenie zezwolenia na urządzanie loterii promocyjnej w wysokości 10% wartości puli nagród, jednak nie mniej niż 50% kwoty bazowej (art. 69 ust. 1 pkt 5 u.g.h.). Sąd podziela przytoczone wyżej obliczenia organu dotyczące wysokości kary pieniężnej, stąd nie ma potrzeby ich powtarzania.
Niemniej jednak, mimo że organy trafnie uznały konkurs organizowany przez skarżącą za loterię promocyjną, to organ pierwszej instancji nie rozważył możliwości zastosowania przepisu prawa materialnego, a to art. 189f § 1 K.p.a., zaś organ odwoławczy uznał, że przepisy K.p.a. w ogóle nie mają zastosowania. Przepis art. 189f § 1 K.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. W ocenie Sądu przepis ten (art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a.) ma zastosowanie w tej konkretnej kontrolowanej sprawie, gdyż zgodnie z art. 8 u.g.h. do postępowań w sprawach określonych w u.g.h. stosuje się odpowiednio przepisy O.p., chyba że u.g.h. stanowi inaczej. Z art. 8 u.g.h. jednoznacznie wynika, że odnosi się on do zagadnień natury procesowej w sprawach poddanych regulacji u.g.h., że w sprawach tych - a ściślej w postępowaniach w tychże sprawach - mają odpowiednie zastosowanie (procesowe) przepisy O.p., chyba że u.g.h. stanowi inaczej. Jeżeli więc - co w omawianym zakresie ma zasadnicze znaczenie - przepisy Działu IVa K.p.a. (w tym art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a.) mają charakter regulacji prawnomaterialnej, to nie sposób jest wykluczyć czy też wyłączyć ich stosowania w sprawach nakładania kar pieniężnych na podstawie u.g.h. tylko z tego względu, że w postępowaniach w wymienionych sprawach ma odpowiednie zastosowanie O.p., zwłaszcza że chodzi o jej odpowiednie stosowanie w zakresie, w jakim miałoby się to odnosić do (samego) postępowania, z zastrzeżeniem, że u.g.h. nie stanowi inaczej. Stosowaniu art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. nie sprzeciwia się przy tym imperatywny charakter art. 89 u.g.h. (por.: wyroki o sygn. akt II GSK 1356/20 i II GSK 1521/23 - dostępne w CBOSA).
Wobec funkcji i treści art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. za uzasadniony należy uznać wniosek, że stwierdzenie faktu naruszenia prawa, o którym mowa w art. 89 u.g.h. i przypisanie tego naruszenia jego sprawcy zobowiązuje organ na etapie bezpośrednio poprzedzającym wydanie decyzji o nałożeniu kary pieniężnej do rozważenia zaktualizowania się przesłanek stosowania wobec sprawcy naruszenia instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, a w konsekwencji dania temu stosownego wyrazu w uzasadnieniu decyzji. Z kolei Sąd, kontrolując decyzję o wymierzeniu kary pieniężnej na podstawie art. 89 u.g.h. ma obowiązek zbadania czy organ rozważał spełnienie przesłanek z art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. w okolicznościach danej sprawy. Skoro organ tego nie uczynił, gdyż uznał, że przepisy K.p.a. w ogóle nie mogą mieć zastosowania, naruszył art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a.
Powyższe przesądziło o uchyleniu zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, o czym Sąd orzekł w pkt I. sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zapadło w pkt II. sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r., poz. 1964). Na zasądzone koszty składają się: kwota 434 zł uiszczona tytułem wpisu od skargi, kwota 17 zł uiszczona tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kwota 3 600 zł tytułem wynagrodzenia adwokackiego.
Ponownie rozpatrując sprawę organ pierwszej instancji rozważy zastosowanie w kontrolowanej sprawie art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. i da temu wyraz w uzasadnieniu swej decyzji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI