II SA/Rz 167/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2016-03-31
NSAAdministracyjneNiskawsa
prawo pomocykoszty sądowezagospodarowanie przestrzennewarunki zabudowysytuacja materialnawniosekpostanowienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi, ale odmówił w zakresie pozostałych kosztów sądowych, biorąc pod uwagę trudną sytuację materialną wnioskodawczyni.

Wnioskodawczyni J. P. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie warunków zabudowy i wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd, analizując jej sytuację materialną opartą na emeryturze, przyznał prawo pomocy jedynie w zakresie wpisu od skargi ze względu na jego wysoką kwotę w stosunku do dochodów. Jednocześnie odmówiono zwolnienia od pozostałych kosztów, wskazując na możliwość ich pokrycia bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał wniosek J. P. o przyznanie prawa pomocy w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą ustalenia warunków zabudowy. Wnioskodawczyni uzasadniała wniosek trudną sytuacją materialną, wskazując na niską emeryturę i wysokie koszty utrzymania. Sąd szczegółowo analizował przedstawione przez nią wydatki, w tym koszty mediów, leków, wyżywienia i wizyt lekarskich. Po analizie, sąd postanowił przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi, którego wysokość (500 zł) stanowiła znaczną część dochodu wnioskodawczyni (1304 zł). Jednocześnie odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie pozostałych kosztów sądowych, uznając, że ich poniesienie nie spowoduje uszczerbku w niezbędnym utrzymaniu. Sąd powołał się na przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w szczególności art. 246 § 1 pkt 2, który pozwala na przyznanie prawa pomocy w częściowym zakresie, gdy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku dla swojego utrzymania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, w zakresie wpisu od skargi, ale nie w zakresie pozostałych kosztów sądowych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wpis od skargi w wysokości 500 zł stanowiłby znaczący uszczerbek dla niezbędnego utrzymania wnioskodawczyni, która utrzymuje się z emerytury w wysokości ok. 1304 zł. Odmówiono jednak zwolnienia od pozostałych kosztów, sugerując, że będą one niższe i możliwe do pokrycia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (4)

Główne

P.p.s.a. art. 258 § § 2 pkt 7

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania o prawie pomocy.

P.p.s.a. art. 245 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania o prawie pomocy.

P.p.s.a. art. 246 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przesłanki przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie, gdy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 199

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada ponoszenia przez strony kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wysokość wpisu od skargi (500 zł) stanowi ponad 1/3 dochodu wnioskodawczyni (1304 zł), co uzasadnia zwolnienie od jego uiszczenia w celu uniknięcia uszczerbku w niezbędnym utrzymaniu.

Odrzucone argumenty

Wnioskodawczyni nie wykazała w sposób niebudzący wątpliwości, że nie jest w stanie ponieść pozostałych kosztów sądowych, mimo trudnej sytuacji materialnej.

Godne uwagi sformułowania

Wygospodarowanie przez wnioskodawczynię podanej wyżej kwoty z tytułu kosztów sądowych z pewnością mogłoby spowodować uszczerbek w niezbędnym jej utrzymaniu. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Prawo pomocy jako wyjątek od zasady ponoszenia przez strony kosztów postępowania (...) może znaleźć tymczasem zastosowanie w klarownej sytuacji, gdy bez wątpienia można wysunąć twierdzenie o trudnej sytuacji strony.

Skład orzekający

Agata Kosowska-Dudzik

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty przyznawania prawa pomocy w sprawach administracyjnych, zwłaszcza w kontekście kosztów wpisu od skargi."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji materialnej wnioskodawczyni i specyfiki kosztów sądowych w sprawach administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa dotyczy rutynowego wniosku o prawo pomocy i jego częściowego uwzględnienia. Brak w niej nietypowych faktów czy przełomowych interpretacji prawnych.

Dane finansowe

WPS: 500 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 167/16 - Postanowienie WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2016-03-31
Data wpływu
2016-02-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Agata Kosowska-Dudzik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Przyznano prawo pomocy w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy - postanawia - I. przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi, II. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie pozostałych kosztów sądowych.
Uzasadnienie
J. P. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie warunków zabudowy terenu. Wezwana do uiszczenia wpisu od tej skargi wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, uzasadniając to żądanie trudną sytuacją materialną. Wskazała, że mieszka w domu z 1970 r. Poza nim nie posiada żadnego majątku nieruchomego, jak też wartościowych ruchomości czy oszczędności. Utrzymuje się z emerytury w wysokości 1304 zł, z której pokrywa następujące wydatki: media – 300 zł, lekarstwa – 250 zł, wyżywienie – 700 zł, wizyty lekarskie – 200 zł.
Ze względu na fakt, że przedstawione przez stronę wydatki przekraczały jej dochód (o ok. 140 zł) wezwano ją do wyjaśnienia powyższego, jak też do podania wysokości comiesięcznych wydatków na telefon i utrzymanie samochodu oraz źródła ich pokrycia oraz podania jaką część ze wskazanej kwoty 700 zł przeznacza na wyżywienie, a jaką na ubranie. Ponadto wezwanie dotyczyło podania, czy otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej oraz przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych.
J. P. stosując się do powyższego wezwania wskazała, że kwota na wyżywienie i odzież jest zmienna i zależy od wysokości pozostałych wydatków tj. na lekarstwa czy media. Na telefon wydaje 70 zł miesięcznie, na gaz – 50 zł, wodę i kanalizację – 50 zł, prąd – 60 zł, środki czystości – 40 zł, zaś podatek od nieruchomości to 340 zł rocznie. Z kolei koszt wizyt lekarskich oraz lekarstw to 330 zł miesięcznie. Na ubrania wydaje zaś 20 zł rocznie. Wnioskodawczyni podniosła, że nie korzysta ze wsparcia pomocy społecznej. Zaznaczyła, że prowadzi przydomowy ogródek, który dostarcza jej żywność, której zapasy gromadzi i wykorzystuje w ciągu roku. Przedłożony wyciąg z rachunku bankowego strony potwierdza fakt otrzymywania przez nią emerytury w kwocie 1304,43 zł, zaś w marcu 1357,77 zł.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
Żądanie J. P. podlega uwzględnieniu w części dotyczącej wpisu od skargi, z uwagi na jego dużą wysokość - 500 zł w relacji do wysokości dochodu wymienionej, wynoszącego 1304 zł. Wygospodarowanie przez wnioskodawczynię podanej wyżej kwoty z tytułu kosztów sądowych z pewnością mogłoby spowodować uszczerbek w niezbędnym jej utrzymaniu. Tymczasem art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz.270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." wskazuje, że prawo pomocy w częściowym zakresie (np. dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych) przyznaje się osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżąca całość uzyskiwanej emerytury wydatkuje na podstawowe potrzeby z tym, że wątpliwości budzi fakt przeznaczania kwoty ok. 670 zł miesięcznie na żywność w sytuacji, gdy wedle twierdzeń wnioskodawczyni korzysta ona z przydomowego ogródka, z którego gromadzone zapasy wykorzystuje w ciągu roku. Ponadto, ze zwrotnego potwierdzenia odbioru kierowanego do skarżącej wezwania wynika, że korespondencję sądową odebrał S. P. jako dorosły domownik. Powyższe poddaje w wątpliwość prawdziwość oświadczenia skarżącej, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Prawo pomocy jako wyjątek od zasady ponoszenia przez strony kosztów postępowania (art. 199 P.p.s.a.) może znaleźć tymczasem zastosowanie w klarownej sytuacji, gdy bez wątpienia można wysunąć twierdzenie o trudnej sytuacji strony. J. P. dysponuje stałym dochodem, z którego pokrywa swoje niezbędne potrzeby. Jednak wysokość opłaty, której obowiązek uiszczenia spoczywa aktualnie na wymienionej, stanowiącej ponad 1/3 jej dochodów, wskazuje na potrzebę udzielenia jej wsparcia w zakresie zwolnienia jej od powyższej. Natomiast pozostałe opłaty, jeśli na dalszym etapie postępowania powstanie konieczność ich uiszczenia będą już jednostkowo niższe, a zatem ich sfinansowanie przez stronę nie spowoduje dla niej uszczerbku, o którym mowa w powołanym art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Z powyższych względów uznano, że adekwatnym do sytuacji materialnej strony będzie zwolnienie jej od obowiązku pokrycia kosztów wpisu od jej skargi i oddalenie żądania w zakresie pozostałych kosztów sądowych. O powyższym orzeczono na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI