II SA/Rz 167/06

II SA/Rz 167/06 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2006-07-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-02-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Joanna Zdrzałka /sprawozdawca/
Krystyna Józefczyk
Zbigniew Czarnik /przewodniczący/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 86 poz 732
art. 7 , art. 8 ust. 3
Ustawa z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej.
Dz.U. 2003 nr 228 poz 2255
art 3 pkt 7a
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk AWSA Joanna Zdrzałka /spr./ Protokolant sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 25 lipca 2006 r. sprawy ze skargi M. G.-S. na decyzję S. K. O. w R. z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zaliczki alimentacyjnej -skargę oddala-
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi M. G.- S. jest decyzja S. K. O. w R. z dnia[...] grudnia 2005 r. Nr [...] utrzymująca w mocy wydaną z upoważnienia B. S. decyzję K. M.-G. O. P. S. w S. z dnia [...] listopada 2005 r. Nr [...] o odmowie przyznania M.G. – S. zaliczki alimentacyjnej na syna K. G.
W podstawie prawnej tej decyzji K. wskazało art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 2 pkt 5 lit. a i art. 7 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz o zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732, ze zm.) oraz art. 3 pkt 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255, ze zm.).
Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych sprawy wynika, że po rozpatrzeniu wniosku M. G.- S. o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej na syna K. G., K. M.-G. O. P. S. w S. decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. odmówił przyznania wnioskowanej zaliczki, motywując to nie spełnieniem przez wnioskodawczynię przesłanki osoby samotnie wychowującej dziecko, wynikającej z art. 3 pkt 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
W odwołaniu złożonym od tej decyzji M. G.- S. podniosła, że w chwili kiedy urodziła syna K. była panną, obecnie jest co prawda zamężna, ale nie z ojcem dziecka, którego dotyczy wniosek. Biologiczny ojciec dziecka nie przekazuje żadnych świadczeń, poprzednio otrzymywała alimenty z funduszu alimentacyjnego. Odwołująca uważa, ze jej obecny mąż nie ma obowiązku partycypowania w kosztach utrzymania dziecka, którego nie jest ojcem, a z kolei jej syn może ponosić ujemnych skutków sytuacji, której nie przewidział ustawodawca.
S. K. O. w R. nie uwzględniło tego odwołania i decyzją wymienioną na wstępie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W motywach rozstrzygnięcia przytoczyło treść art. 3 pkt 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, do którego odsyła ustawodawca przy ustalaniu czy wnioskodawca spełnia przesłanki do uznania go za osobę samotnie wychowującą dziecko. Taką osoba jest panna, kawaler, osoba pozostająca w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osoba rozwiedziona, wdowa lub wdowiec, jeżeli wspólnie nie wychowuje dziecka z ojcem lub matką dziecka. M. G.- S.pozostaje w związku małżeńskim z P. S., który to fakt już skutkuje nieobjęciem jej ustawowym pojęciem "osoby samotnie wychowującej dziecko", bez względu na to, czy jej mąż jest ojcem dziecka czy też nie. W ocenie organu II instancji wskazane w ustawie wykluczenie osób pozostających w związku małżeńskim spoza kręgu osób samotnie wychowujących jest nieprzypadkowe jako że wspólnota majątkowa małżonków przesądza o tym, że prowadzą oni wspólne gospodarstwo domowe i łożą na utrzymanie rodziny.
M. G.- S. zaskarżyła tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, wnosząc o jej uchylenie. Zarzuciła błędną interpretacje przepisów prawa materialnego oraz błąd w ustaleniach faktycznych poprzez oparcie orzeczenia na części materiału dowodowego, nie precyzując bliżej w jakim zakresie kwestionuje ustalenia faktyczne. W ocenie skarżącej S.K. O. mając na względzie dobro małoletniego dziecka powinno wystąpić z zapytaniem prawnym do NSA o "dokonanie interpretacji urzędowej definicji ustawowej". Naprowadziła podobnie jak w odwołaniu, że biologiczny ojciec dziecka nie łoży na jego utrzymanie, a mąż skarżącej nie ma obowiązku partycypowania w kosztach utrzymania dziecka, którego nie jest ojcem.
W odpowiedzi na skargę S. K. O. w R. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazało, że od dnia 1.01.2006 r. weszła w życie zmiana ustawy o świadczeniach rodzinnych, która wprowadziła nową definicję osoby samotnie wychowującej dziecko w art. 3 pkt 17 a tej ustawy, jednakże zarówno w poprzednio obowiązującej, jak i obecnie definicji nie mieszczą się osoby pozostające w związku małżeńskim.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) zadaniem sądów administracyjnych jest kontrola działalności administracji, a jedynym jej kryterium jest legalność czyli zgodność z prawem zaskarżonych aktów.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uchylenie zaskarżonego aktu następuje wyłącznie w przypadku zaistnienia przesłanki skutkującej jego nieważność albo stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji we wskazanym wyżej zakresie Sąd takich wad i naruszeń nie stwierdził.
Warunki przyznania zaliczki alimentacyjnej, której dotyczy zaskarżona decyzja, określa art. 7 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz o zaliczce alimentacyjnej – zwanej dalej ustawą, stanowiąc, iż przysługuje ona osobie uprawnionej do ukończenia 18 roku życia albo, w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej, do ukończenia 24 roku życia, a dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 583 zł. Zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy zaliczka nie przysługuje, jeżeli osoba uprawniona przebywa w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie albo w rodzinie zastępczej, zawarła związek małżeński lub jest uprawniona do zasiłku rodzinnego na własne dziecko. Definicję "osoby uprawnionej" zawiera art. 2 pkt 5 ustawy wskazując, że jest to osoba uprawniona do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna , jeżeli:
a) osoba uprawniona jest wychowywana przez osobę samotnie wychowującą dziecko, w rozumieniu przepisów oświadczeniach rodzinnych,
b) osoba uprawniona jest wychowywana przez osobę pozostającą w związku małżeńskim z osobą, która przebywa w zakładzie karnym powyżej 3 miesięcy albo jest całkowicie ubezwłasnowolniona,
c) jest osobą uczącą się, w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych.
W rozpatrywanej sprawie prawo do zaliczki alimentacyjnej uzależnione było od uprzedniego ustalenia, czy skarżąca - matka małoletniego K. G. jest osobą samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, do których odsyła ustawa.
W dacie wydania zaskarżonej decyzji –tj. 27 grudnia 2005 r. definicja osoby samotnie wychowującej dziecko zawarta była w art. 3 pkt 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Sąd podziela stanowisko organu, że interpretacja tego przepisu nie budzi wątpliwości. Dokonując jego wykładni językowej stwierdzić należy, że osobami samotnie wychowującymi dziecko są osoby ściśle w nim wskazane (panna, kawaler, osoba pozostająca w separacji, osoba rozwiedziona, wdowa lub wdowiec), o ile nie wychowuje dziecka wspólnie z jego ojcem lub matką. W świetle tak skonstruowanej definicji wszystkie pozostałe osoby nie są osobami samotnie wychowującymi dziecko, niezależnie od tego czy wychowują je wspólnie z ojcem lub matka dziecka, czy też nie.
W niniejszej sprawie bezsporny jest fakt, że skarżąca pozostaje w związku małżeńskim. Nie jest więc panną, wdową, osoba rozwiedzioną czy pozostająca w separacji, a wobec tego nie jest osobą samotnie wychowującą dziecko.
Podnoszona w skardze okoliczność, że mąż skarżącej nie jest ojcem biologicznym dziecka, którego dotyczy wniosek, nie ma w tej sprawie znaczenia. Istotę sprawy stanowi w tym wypadku stan cywilny skarżącej.
Wobec powyższych wywodów Sąd nie mógł uwzględnić zarzutu błędnej inetrpretacji zastosowanych przez organy przepisów prawa materialnego, jak również sugestii wystąpienia z pytaniem prawnym do NSA. Trybunał Konstytucyjny badał przepis art. 3 pkt 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych i wyrokiem z dnia 18 maja 2005 r., sygn. akt K 16/04 orzekł o jego niezgodności z Konstytucją RP oraz Konwencją o prawach dziecka, stwierdzając jednocześnie utratę jego mocy obowiązującej z dniem 31 grudnia 2005 r. Ustawą z dnia 29 grudnia 2005 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 267, poz. 2260) dodany został w art. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych pkt 17 a) zawierający nową definicję osoby samotnie wychowującej dziecko. Nowelizacja ta obowiązująca od dnia 1 stycznia 2006 r. nie rozszerzyła jednak definicji osoby samotnie wychowującej dziecko na osoby pozostające w związku małżeńskim. Sytuacja faktyczna i prawna skarżącej pozostała zatem bez zmian.
Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji w oparciu o obowiązujące w dniu jej wydania przepisy Sąd stwierdza, że odpowiada ona prawu. Poza zakresem kontroli pozostają natomiast podnoszone przez skarżącą względy słuszności czy celowości zastosowanych w sprawie przepisów.
Z wszystkich tych przyczyn, w oparciu o art. 151 P.p.s.a., Sąd skargę oddalił.