II SA/Rz 1661/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2023-05-25
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo wodnepozwolenie wodnoprawneodprowadzanie wód opadowychwody powierzchnioweciek naturalnyurządzenie wodneopłaty za usługi wodneWody PolskieGmina

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę Gminy Miasto na decyzję o pozwoleniu wodnoprawnym, uznając potok za śródlądową wodę płynącą, a nie urządzenie wodne.

Gmina Miasto zaskarżyła decyzję o pozwoleniu wodnoprawnym na odprowadzanie wód opadowych do potoku, kwestionując jego kwalifikację jako śródlądowej wody płynącej i argumentując, że jest to urządzenie wodne (rów), co pozwoliłoby uniknąć opłat. Sąd uznał jednak, że potok spełnia cechy cieku naturalnego, opierając się na danych z Mapy Podziału Hydrograficznego Polski, systemu informacyjnego Wód Polskich oraz poprzednich pozwoleniach, i oddalił skargę.

Sprawa dotyczyła skargi Gminy Miasto na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Rzeszowie, która utrzymała w mocy decyzję o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do potoku. Kluczowym zarzutem Gminy było błędne zakwalifikowanie potoku jako śródlądowej wody płynącej, podczas gdy Gmina twierdziła, że jest to urządzenie wodne (rów), co miałoby istotne znaczenie dla wysokości opłat za usługi wodne. Gmina podnosiła, że organy nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego i błędnie zinterpretowały przepisy, opierając się na nieaktualnych lub nieodpowiednich dokumentach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły charakter potoku jako cieku naturalnego, a tym samym śródlądowej wody płynącej. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na danych z Mapy Podziału Hydrograficznego Polski, systemu informacyjnego gospodarowania wodami prowadzonym przez Wody Polskie, a także na poprzednich pozwoleniach wodnoprawnych i danych z ewidencji gruntów. Sąd podkreślił, że nawet częściowe uregulowanie cieku nie wyklucza jego kwalifikacji jako naturalnego, a status właścicielski czy podmiot odpowiedzialny za utrzymanie cieku nie jest decydujący dla jego klasyfikacji prawnej. Sąd stwierdził również, że niezależnie od kwalifikacji potoku, Gmina i tak będzie zobowiązana do uiszczenia opłat za odprowadzanie wód opadowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Potok spełnia ustawowe wymagania dla śródlądowej wody płynącej, będąc ciekiem naturalnym.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na danych z Mapy Podziału Hydrograficznego Polski, systemu informacyjnego Wód Polskich, poprzednich pozwoleń wodnoprawnych oraz ewidencji gruntów, które wskazywały na charakter potoku jako cieku naturalnego. Nawet częściowe uregulowanie cieku nie wyklucza jego kwalifikacji jako naturalnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (25)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

Pomocnicze

u.p.w. art. 16 § pkt 5

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Definicja cieku naturalnego jako rzeki, strugi, strumienia i potoku oraz innej wody płynącej w sposób ciągły lub okresowy naturalnymi lub uregulowanymi korytami.

u.p.w. art. 16 § pkt 65

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Definicja urządzenia wodnego jako urządzenia lub budowli służących do kształtowania zasobów wodnych lub korzystania z tych zasobów.

u.p.w. art. 21

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Podział śródlądowych wód powierzchniowych na śródlądowe wody płynące i śródlądowe wody stojące.

u.p.w. art. 22 § pkt 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Określenie, że do śródlądowych wód płynących należą wody w ciekach naturalnych.

u.p.w. art. 35 § ust. 3 pkt 7

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Definicja usług wodnych obejmujących odprowadzanie do wód lub urządzeń wodnych wód opadowych lub roztopowych.

u.p.w. art. 399

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Negatywne przesłanki do wydania pozwolenia wodnoprawnego.

u.p.w. art. 400 § ust. 8

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Pozwolenie wodnoprawne wydaje się na podstawie operatu wodnoprawnego oraz zgromadzonych dowodów.

u.p.w. art. 403

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Elementy, które powinno zawierać pozwolenie wodnoprawne.

u.p.w. art. 268 § ust. 1 pkt 3 lit. a

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Obowiązek ponoszenia opłat za usługi wodne polegające na odprowadzaniu wód opadowych do wód.

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy materialnej i podejmowania wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

K.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.

K.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekonywania.

K.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

K.p.a. art. 77 § § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do udowodnienia faktów przemawiających na niekorzyść strony.

K.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

K.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

K.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji.

p.p.s.a. art. 145

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy do uwzględnienia skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

rozp. M.G.M.i Ż.Ś. z 10.09.2020 r. art. 3 § pkt 1 lit. a

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 10 września 2020 r. w sprawie systemu informacyjnego gospodarowania wodami

Zawartość sieci hydrograficznej w systemie informacyjnym gospodarowania wodami.

rozp. M.R.P.i T. z 27.07.2021 r. art. 9 § ust. 4 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

Oznaczenie gruntów pod wodami powierzchniowymi płynącymi w ewidencji gruntów.

Dz.U. 2003 Nr 16, poz. 149

Rozporządzenie Rady Ministrów z 17 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną

Wykaz śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części, stanowiących własność publiczną.

Dz. U. poz. 1911

Rozporządzenie Rady Ministrów z 18 października 2016 r. w sprawie Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły

Wykaz jednolitych części wód powierzchniowych (JCWP) rzecznych na obszarze dorzecza Wisły.

Dz.U. 2021 poz 2233 art. 399

Dz.U. 2021 poz 2233 art. 403

Argumenty

Odrzucone argumenty

Nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz zgromadzenie niekompletnego materiału dowodowego, z którego nie wynika charakter odbiornika. Przyjęta przez organ kwalifikacja, że potok stanowi śródlądową wodę powierzchniową, nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach. Ustalenie charakteru cieku w oparciu o System Informacyjny Gospodarowania Wodami nie ma umocowania w przepisach prawa. Mapa Podziału Hydrograficznego Polski nie jest wystarczająca do ustalenia charakteru cieku. Nieprawdziwe jest ustalenie organu, że potok został wymieniony w wykazie śródlądowych wód powierzchniowych. Potok jest rowem, a nie ciekiem naturalnym. Prowadzonego przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Systemu Informacji Gospodarowania Wodami nie można traktować jako źródła w zakresie klasyfikacji wód powierzchniowych. Wyciąganie wniosków o kwalifikacji prawnej potoku na podstawie wcześniejszych pozwoleń wodnoprawnych i planów miejscowych było nieuprawnione. Ewidencja gruntów i budynków nie jest aktem prawnym.

Godne uwagi sformułowania

Potok [...] spełnia wszelkie ustawowe wymagania dla śródlądowej wody płynącej. Nawet częściowe uregulowanie potoku czy jego częściowe zabudowanie nie wyklucza jego kwalifikacji jako cieku naturalnego. Mapa Podziału Hydrograficznego Polski stanowi zatem jeden z elementów Systemu Informacyjnego Gospodarowania Wodami, zbiór danych o charakterze urzędowym. Niezależnie od tego, czy jest on śródlądową wodą płynącą czy byłby urządzeniem wodnym, to w świetle art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy – Prawo wodne Gmina i tak będzie zobowiązana do uiszczenia opłat za usługi wodne.

Skład orzekający

Małgorzata Niedobylska

przewodniczący

Grzegorz Panek

członek

Jarosław Szaro

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa wodnego dotyczących kwalifikacji cieków wodnych (naturalnych vs. urządzeń wodnych) oraz znaczenia danych z Systemu Informacyjnego Gospodarowania Wodami i Mapy Podziału Hydrograficznego Polski."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i konkretnego potoku, jednak zasady interpretacji przepisów mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie wodnym ze względu na szczegółową analizę definicji cieku naturalnego i urządzenia wodnego oraz znaczenia danych urzędowych w postępowaniu administracyjnym.

Potok czy rów? Sąd rozstrzyga o charakterze odbiornika wód opadowych i wpływie na opłaty.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 1661/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2023-05-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Grzegorz Panek
Jarosław Szaro /sprawozdawca/
Małgorzata Niedobylska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Sygn. powiązane
III OSK 2293/23 - Wyrok NSA z 2024-09-19
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2233
art. 399, art. 403
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Jarosław Szaro /spr./, Protokolant sekr. sąd. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2023 r. sprawy ze skargi Gminy Miasto [....] na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Rzeszowie z dnia 10 listopada 2022 r., nr RZ.RUZ.4219.41.2022.JP w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Gmina Miasto [...] poddała kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję Państwowego Gospodarstwa
Wodnego Wody Polskie – Dyrektora Zarządu Zlewni w Rzeszowie z 10 listopada 2022 r. nr RZ.RUZ.4219.41.2022.JP. Utrzymano nią w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z [...] września 2022 r. nr [...], którą udzielono Gminie, na okres 30 lat, pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną polegającą na odprowadzaniu do wód potoku [....] wód opadowych lub roztopowych ujętych w zamknięty system kanalizacji deszczowej, istniejącym wylotem kolektora deszczowego nr [...] zlokalizowanym w km 5+350 biegu potoku na działce o nr ewid. [...] obręb [...] w [...] i ustalono szczegółowy zakres korzystania z wód w zakresie:
1) ilości odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych,
2) powierzchni zlewni odwadnianej przez wylot,
3) najwyższych dopuszczalnych wartości substancji zanieczyszczających zawarte w odprowadzanych do odbiornika wodach opadowych lub roztopowych,
4) lokalizacji wylotu według podanych współrzędnych geodezyjnych, a także warunki udzielonego pozwolenia.
Z treści kontrolowanych decyzji wynika, że Gmina zgłosiła wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną polegającą na odprowadzaniu do urządzeń wodnych - rowu "potok [...]" na działce nr ewid. [...] obręb [...] w [....], wód opadowych i roztopowych z powierzchni szczelnych, utwardzonych i terenów zielonych przez wylot kolektora deszczowego nr [...]. Przed wydaniem decyzji podjęto z Gminą wymianę korespondencji w zakresie odnoszącym się m.in. do kwalifikacji odbiornika wód opadowych lub roztopowych, który Gmina określiła jako "rów – potok [...]", a organ uznał, że powinna to być "woda powierzchniowa płynąca – potok [...]", który na Mapie Podziału Hydrograficznego Polski oznaczony jest jako ciek wyróżniony (rzeka_r), dla którego została określona odrębna zlewnia. Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie uznał, że ustalenie charakteru wód w oparciu o decyzję właściwego ministra nie jest konieczne, ponieważ "potok [...]" spełnia wszelkie ustawowe wymagania dla śródlądowej wody płynącej. Jest on ciekiem naturalnym, a nie rowem. Z art. 16 pkt 5 ustawy – Prawo wodne wynika, że ciek naturalny to taki ciek, który posiada swoje źródła i ujście, a ponadto płynie swoim korytem w sposób niewymuszony. Zgodnie z uproszczonym wypisem z ewidencji gruntów nieruchomość oznaczona jako działka nr ewid. [...] obręb [...] w [...], na której położony jest potok [...], stanowi grunt Skarbu Państwa pokryty wodami powierzchniowymi płynącymi "Wp". O potoku [...], a nie rowie, była mowa także w poprzednim pozwoleniu wodnoprawnym oraz akcie prawa miejscowego – uchwale Rady Miasta [...] z [...] lipca 2013 r. w sprawie uchwalenia Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Nr [...] na osiedlu [...] w [...].
W odwołaniu, w części dotyczącej części I rozstrzygnięcia ustalającego, że usługa wodna obejmuje wprowadzanie wód opadowych lub roztopowych, ujętych w zamknięty system kanalizacji deszczowej, do wód potoku [...], Gmina zarzuciła nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz zgromadzenie niekompletnego materiału dowodowego, z którego nie wynika charakter odbiornika. Zwróciła uwagę, że podnosiła w toku postępowania, że wody opadowe i roztopowe będą odprowadzane do potoku [...]. Przyjęta przez organ kwalifikacja, że stanowi on śródlądową wodę powierzchniową, nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach, w tym ustawie – Prawo wodne. Ustalenie charakteru cieku w oparciu o System Informacyjny Gospodarowania Wodami nie ma umocowania w przepisach prawa. O charakterze odbiornika (ciek naturalny/urządzenie wodne) nie decyduje uwidocznienie go na Mapie Podziału Hydrograficznego Polski. Mapa ta powinna być zgodna z Planem gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły, w którym przedstawiono jednolite części wód powierzchniowych. Ustalenie charakteru wód może nastąpić w trybie określonym w przepisach art. 528 ust. 1 i 4 albo art. 219 ustawy – Prawo wodne. W sposób nieuprawniony przy kwalifikacji odbiornika powołano się w obecnej decyzji na poprzednie pozwolenie wodnoprawne oraz miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Zarzuciła też naruszenie art. 16 pkt 16 ustawy – Prawo wodne poprzez przyjęcie, że wody opadowe lub roztopowe są odprowadzane do wód, a art. 22 ustawy – Prawo wodne poprzez zakwalifikowanie odbiornika do śródlądowych wód płynących. Uzasadnienie decyzji oceniono jako sporządzone nienależycie, z naruszeniem art. 107 § 1 pkt 6 K.p.a.
Opisaną na wstępie decyzją organ odwoławczy utrzymał decyzję organu I instancji w mocy, podtrzymując dokonane przez ten organ ustalenia i ich ocenę prawną. Organ zwrócił uwagę, że Gmina posiadała już pozwolenie wodnoprawne na odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych za pomocą wylotu nr [...] do potoku [...]. Także w powołanym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego mowa jest o potoku [...]. Taka kwalifikacja wynika również z prowadzonego przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie systemu informacyjnego gospodarowania wodami. Potok [....] został uwzględniony na Mapie Podziału Hydrograficznego Polski jako ciek wyróżniony (rzeka _r), dla którego została określona odrębna zlewnia. Spełnia on cechy do uznania go za ciek naturalny w rozumieniu art. 16 pkt 5 ustawy – Prawo wodne. Potok ten zaliczony został do jednolitej części wód powierzchniowych oznaczonej symbolem [...] o nazwie: "[...]".
W skardze, domagając się uchylania wydanych w sprawie decyzji, Gmina zarzuciła naruszenie:
- art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. polegające na niewłaściwej kontroli decyzji z 5 września 2022 r. i utrzymania jej w mocy pomimo istnienia uzasadnionych podstaw do jej uchylenia, ponieważ organ I instancji uznał, że potok [...] to ciek naturalny, a tym samym, że jest śródlądową wodą płynącą nie mając ku temu podstaw, przez co naruszył art. 7, art. 8 , art. 11, art. 77 § 4, art. 77 § 1, art. 107 § 1 pkt 6, § 3 K.p.a.,
- art. 7, art. 8 , art. 11, art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy i niewyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy, czy "potok [...]" jest urządzeniem wodnym, czy śródlądową wodą płynącą i oparcie się o twierdzenia organu I instancji, co wynika z uzasadnienia decyzji,
- art. 80 K.p.a. poprzez dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego polegającą na przyjęciu, że "potok [...]" jest śródlądową wodą płynącą, nie mając oparcia w dokumentach, ani przepisach prawa,
- art. 107 § 1 pkt 6, § 3 K.p.a braku należytego sporządzenia uzasadnienia decyzji, poprzez niespełniające wymogów przepisu uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi Gmina podniosła, że istotne w sprawie było ustalenie charakteru odbiornika, do którego odprowadzane będą wody opadowe lub roztopowe. Ustawa – Prawo wodne wprowadziła obowiązek uiszczania opłat - stałej i zmiennej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód. W razie uznania, że "potok [...]" stanowi urządzenie wodne, opłaty takie nie będą od Gminy pobierane. Jeżeli uznać go za śródlądową wodę płynącą opłata będzie należna. Organ odwoławczy nie przeprowadził jednak własnej analizy w tym zakresie, lecz oparł się na stanowisku organu I instancji. Taką kwalifikację przyjęto na podstawie: systemu informacyjnego gospodarowania wodami, mapy podziału hydrograficznego Polski, dotychczas wydanego pozwolenia wodnoprawnego, charakteru klasoużytku oraz uchwały Rady Miasta nr [...] z [...] lipca 2013 r. Podkreślono, że jednolite części wód powierzchniowych zostały określone w Planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły, przyjętym przez Radę Ministrów w 2016 r. Został on ogłoszony i opublikowany w Dzienniku Ustaw (poz. [...]), ale potoku [....] nie wymieniono w tym planie. Należy zatem przyjąć, że nie stanowi on "strugi, strumienia, potoku, rzeki, kanału lub ich części", o których mowa w art. 16 pkt 5 ustawy – Prawo wodne. Nieprawdziwe jest ustalenie organu, że potok [...] został wymieniony pod pozycją nr [...] w załączniku nr [...] stanowiącym wykaz śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części, stanowiących własność publiczną, istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa dot. województwa podkarpackiego, w rozporządzeniu Rady Ministrów z 17 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną (Dz.U. z 2003 r. Nr 16, poz. 149). Akt ten nie pozwala na lokalizację potoku. Lokalizacja ta została podana w rozporządzeniu Rady Ministrów z 18 października 2016 r. w sprawie Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły (Dz. U. poz. 1911) w tabeli nr [...] stanowiącej wykaz jednolitych części wód powierzchniowych (JCWP) rzecznych na obszarze dorzecza Wisły, pod pozycją nr [...] o kodzie [...], tyle że jest on zlokalizowany w gminach [...], [....], [...], a nie na terenie Miasta [....]. Organ nie udowodnił zatem, że "potok [...]" jest ciekiem naturalnym. Ponadto, gdyby tak było, to zgodnie z obowiązującymi obecnie przepisami Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie powinno przejąć ten potok od Marszałka Województwa go utrzymywać. Potok ten jest zatem rowem, a nie ciekiem naturalnym. Prowadzonego przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Systemu Informacji Gospodarowania Wodami nie można traktować jako źródła w zakresie klasyfikacji wód powierzchniowych, a jedynie wypełnienia obowiązku nałożonego w art. 240 ust. 2 pkt. 11 ustawy - Prawo wodne. Nie jest także jasne, na jakiej podstawie zatwierdzona została Mapa Podziału Hydrograficznego Polski. Wyciąganie wniosków o kwalifikacji prawnej potoku na podstawie wcześniejszych pozwoleń wodnoprawnych i planów miejscowych było nieuprawnione. Z kolei ewidencja gruntów i budynków nie jest aktem prawnym, a jedynie powinna być odzwierciedleniem stanu rzeczywistego i wynikającego z przepisów ww. ustawy - Prawo wodne. Stan faktyczny związany z ustaleniem charakteru potoku [...] nie został zatem dostatecznie wyjaśniony i nie ma oparcia w dokumentach.
W odpowiedzi na skargę PGWWP - Zarząd Zlewni w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko w sprawie. W ocenie organu odwoławczego nie doszło do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Zgromadzony materiał dowodowy potwierdza, że potok [...] uwzględniony został na Mapie Podziału Hydrograficznego Polski jako ciek wyróżniony (rzeka_r), dla którego została określona odrębna zlewnia. Jest ciekiem naturalnym w rozumieniu art. 16 pkt 5 ustawy - Prawo wodne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd nie stwierdził podstaw do zastosowania względem zaskarżonej decyzji środków prawnych określonych w przepisach art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259) dalej zwanej: "p.p.s.a.". Nie stwierdził, aby przy wydawaniu decyzji organy naruszyły przepisy prawa materialnego albo przepisy postępowania, które miały lub mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Okoliczności faktyczne zostały dostatecznie wyjaśnione, zgodnie z wymogami zasady prawdy materialnej, w tym dyrektywami płynącymi z przepisów art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a., a zgromadzony materiał dowodowy mógł stanowić dla Sądu podstawę wydania wyroku. Nie naruszono także przepisów prawa materialnego. Decyzje okazały się zgodne z prawem.
Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że Gmina wystąpiła o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną mającą polegać na odprowadzaniu wód opadowych i roztopowych z powierzchni szczelnych, utwardzonych i terenów zielonych przez wylot kolektora deszczowego nr [...] na działce nr ewid. [...] do "potoku [...]" na działce nr ewid. [...] obręb [...] [...] w [...]. Pozwolenie takie zostało Gminie wydane, ale Gmina zakwestionowała przyjętą w decyzji kwalifikację odbiornika "potoku [...]" jako śródlądowej wody płynącej. Uważała, że potok ten stanowi urządzenie wodne w rozumieniu ustawy – Prawo wodne w postaci rowu i nie ma cech, które pozwalały na zakwalifikowanie go do śródlądowych wód płynących. Kwalifikacja ta ma dla Gminy istotne znaczenie z powodu konieczności ponoszenia w przyszłości opłat określonych w ustawie – Prawo wodne, których nie ponosiłaby w razie uznania, że potok stanowi urządzenie wodne (rów).
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy – Prawo wodne. Ustawa ta cieki naturalne definiuje jako rzeki, strugi, strumienie i potoki oraz inne wody płynące w sposób ciągły lub okresowy naturalnymi lub uregulowanymi korytami (art. 16 pkt 5). Natomiast urządzenia wodne to urządzenia lub budowle służące do kształtowania zasobów wodnych lub korzystania z tych zasobów, w tym wymienione w lit. a-j (art. 16 pkt 65). Śródlądowe wody powierzchniowe dzielą się na śródlądowe wody płynące oraz śródlądowe wody stojące (art. 21), a do śródlądowych wód płynących należą wody w ciekach naturalnych oraz źródłach, z których te cieki biorą początek, jeziorach oraz innych naturalnych zbiornikach wodnych o ciągłym albo okresowym naturalnym dopływie lub odpływie wód powierzchniowych, sztucznych zbiornikach wodnych usytuowanych na wodach płynących, kanałach (art. 22). Usługi wodne obejmują odprowadzanie do wód lub do urządzeń wodnych - wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast (art. 35 ust. 3 pkt 7). Pozwolenie wodnoprawne wydaje się na wniosek, a do wniosku dołącza się określony zasób dokumentów (art. 407 ust. 1 i 2), w tym operat wodnoprawny, w którym należy zawrzeć charakterystykę wód objętych pozwoleniem wodnoprawnym (art. 409 ust. 1 pkt 4). Operat stanowi podstawy dowód, na postawie którego wydawane jest pozwolenie wodnoprawne (art. 400 ust. 8).
Do powyższego należy dodać, że postępowanie w sprawie pozwolenia wodnoprawnego prowadzone jest w trybie i na zasadach określonych w K.p.a. Jeżeli zatem przepisy szczególne nie stanowią inaczej, to dowodem w postępowaniu administracyjnym jest wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zgromadzone w postępowaniu administracyjnym dowody podlegają ocenie organu prowadzącego postępowanie na zasadach określonych w art. 80 K.p.a., przy uwzględnieniu w szczególności przepisów art. 76 § 1 i 2 oraz art. 77 § 4 K.p.a. Należy też mieć na uwadze, że zgodnie z art. 400 ust. 8 ustawy – Prawo wodne, pozwolenie wodnoprawne wydaje się na podstawie operatu wodnoprawnego oraz zgromadzonych w toku postępowania dowodów, dokumentów i informacji.
Analiza akt wykazała, że postępowanie w sprawie zostało zainicjowane wnioskiem Gminy i zawierało wymagane załączniki, w tym operat wodnoprawny. W dokumencie tym występują pojęcia "potoku [...]" oraz "rowu [...]", przy czym pojęcie potoku odnoszono do dotychczasowego pozwolenia wodnoprawnego, udzielonego decyzją Prezydenta Miasta nr [...], a "rowu [...]" odnośnie do pozwolenia objętego wnioskiem. W operacie zaznaczono, że "zlewnia wylotu [...] funkcjonuje w niezmienionej formie od lat", "jest kontynuacją korzystania z wód utrwalonego od lat", "zlewnia wylotu nie jest przedmiotem zmiany zagospodarowania", ostatecznie wody opadowe będą trafiać do "wód rzeki [...]", "na obszarze dorzecza [...]", "w Regionie Górnej [...]", "omawiane korzystanie z wód [...] stanowi kontynuację wcześniej udzielonego pozwolenia wodnoprawnego, a "system kanalizacji deszczowej eksploatowany jest niezmiennie w tym samym zakresie". Wobec takiego stanu rzeczy organ I instancji skierował do Gminy wezwanie o uzupełnienie operatu i dostosowanie go do wymogów określonych w art. 409 ust. 1 i 2 ustawy – Prawo wodne, w szczególności w odniesieniu do określenia odbiornika wód opadowych. Ostatecznie organ przyjął, że "[...]" stanowi śródlądową wodę płynącą (potok), a nie urządzenie wodne (rów). Sąd ustalenie to i przyjętą kwalifikację uznał za zgodne z prawem. Gmina nie dostarczyła argumentów i/lub dowodów (np. w postaci ekspertyzy lub jakiegokolwiek opracowania naukowego), które podważyłyby przyjętą przez organy kwalifikację prawną odbiornika wód opadowych i roztopowych z terenu określonego we wniosku i pozwoleniu. W szczególności nie wykazała, aby potok [...] nie był ciekiem naturalnym, o którym mowa w art. 16 pkt 6 ustawy – Prawo wodne, tylko że została ("[...]") wykonana jako urządzenie wodne, o którym mowa w art. 16 pkt 65 ustawy – Prawo wodne. Ale w tym ostatnim przypadku należałoby mieć na uwadze, że nawet częściowe uregulowanie potoku czy jego częściowe zabudowanie nie wyklucza jego kwalifikacji jako cieku naturalnego, ponieważ w art. 16 pkt 5 ustawy – Prawo wodne postanowiono, że ciekiem naturalnym jest także taka rzeka, strug, strumień i potok oraz inna woda płynąca w sposób ciągły lub okresowy, korytami naturalnymi lub uregulowanymi. Organy dostatecznie wykazały, że "[...]" to ciek naturalny, a przez to stanowi on śródlądową wodę płynącą, o której mowa w art. 22 pkt 1 ustawy – Prawo wodne. Dokonując takiej kwalifikacji odbiornika organy powołały się nie tylko na dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne, w którym "[...]" była określona jako potok, ale przede wszystkim Mapę Podziału Hydrograficznego Polski, na którym została wskazana jako ciek wyróżniony (rzeka_r), a także na dane z prowadzonego przez Wody Polskie systemu informacyjnego gospodarowania wodami. Na Mapie Podziału Hydrograficznego Polski zawarta jest sieć hydrograficzna Polski, która obejmuje cieki i odcinki cieków, w tym dane zawierające: nazwę cieku, lokalizację cieku albo odcinka cieku, długość cieku albo odcinka cieku, powierzchnię cieków o szerokości koryta powyżej 30 m, identyfikator hydrologiczny cieku albo cieku i odcinka cieku - zgodnie z § 3 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 10 września 2020 r. w sprawie systemu informacyjnego gospodarowania wodami (Dz. U. poz. 1656). Sieć hydrograficzna na Mapie Podziału Hydrograficznego Polski obejmuje również dane o przebiegu granic i o obszarach zlewni (§ 3 pkt 2 rozporządzenia), jak również dane o obszarach dorzeczy, regionach wodnych i jednostkach organizacyjnych Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (§ 3 pkt 3 rozporządzenia). Informacje o sieci hydrograficznej gromadzi się w systemie informacyjnym gospodarowania wodami. Jego prowadzenie stanowi wyraz realizacji postanowienia ustawowego wynikającego z przepisów art. 329 ustawy – Prawo wodne, w którym polecono zgromadzić dane na temat sieci hydrograficznej oraz urządzeń wodnych. Źródłami danych dla systemu są natomiast w pierwszej kolejności rejestry i zbiory danych prowadzone przez ministra właściwego do spraw gospodarki wodnej oraz Wody Polskie (art. 331 ust. 1 ustawy - Prawo wodne). Mapa Podziału Hydrograficznego Polski stanowi zatem jeden z elementów Systemu Informacyjnego Gospodarowania Wodami, zbiór danych o charakterze urzędowym. Może zatem wespół z innymi dowodami stanowić podstawę ustaleń faktycznych co do charakteru odbiornika. Nie bez znaczenia, jako dowód w sprawie, pozostają również dane pozyskane z ewidencji gruntów, ponieważ działka nr ewid. [...] została w niej oznaczona jako grunt Skarbu Państwa pokryty wodami powierzchniowymi płynącymi "Wp" (w świetle § 9 ust 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków oznacza to grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi), zaś dane w ewidencji także mają charakter urzędowy. Jako dowód wykorzystano także tekst planu miejscowego z 9 lipca 2013 r. Za trafne należało uznać stanowisko organu, że ustalenie charakteru wód "[...]" na podstawie decyzji właściwego ministra nie było konieczne.
Nie mogło zostać uwzględnione stanowisko Gminy, że o charakterze odbiornika świadczy to, że pod rządami poprzedniego stanu prawnego nie był on utrzymywany przez Marszałka Województwa i nie został przejęty do utrzymywania przez Wody Polskie. Przepisy art. 22 pkt 1 i art. 16 pkt 5 ustawy – Prawo wodne nie formułują warunku, że o kwalifikacji danych wód jako cieku naturalnego kryterium decyduje ma status podmiotu wykonującego uprawnienia właścicielskie względem takiego cieku. Przez wody płynące rozumie się wody w ciekach naturalnych oraz źródłach, z których te cieki biorą początek. Zastrzec przy tym należy, że kwestie odnoszące się odpowiedniego uregulowania wykonywania praw właścicielskich względem śródlądowych wód płynących w granicach jednostek samorządu terytorialnego w sposób, który odpowiadałby treść art. 211-213 i art. 258 Prawa wodnego, wykraczają poza ramy postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego, dlatego nie mogły być przedmiotem szerszej analizy. Dodać też należy, że skoro potok [...] stanowi dopływ rzeki Wisłok, to niezależnie od tego, czy jest on śródlądową wodą płynącą czy byłby urządzeniem wodnym, to w świetle art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy – Prawo wodne Gmina i tak będzie zobowiązana do uiszczenia opłat za usługi wodne polegające na odprowadzanie do wód wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast.
W świetle powyższego Sad uznał, że organy wykazały, że "potok [....]" spełnia wszelkie ustawowe wymagania dla śródlądowej wody płynącej. Udzielone Gminie pozwolenie wodnoprawne nie narusza przepisów ustawy – Prawo wodne. Nie zaistniały negatywne przesłanki do jego wydania, o których mowa w art. 399 Prawa wodnego. Pozwolenie zawiera elementy określone w art. 403 Prawa wodnego. Dlatego na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd uznał skargę Gminy Miasto za niezasadną i orzekł o jej oddaleniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI