II SA/Rz 164/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2021-03-17
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanawiatabudynekpostępowanie administracyjneumorzenie postępowaniadecyzjanadzór budowlanyprzepisy techniczno-budowlane

Podsumowanie

WSA w Rzeszowie oddalił skargę na decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie legalności budowy wiaty, uznając, że po przekształceniu obiektu przestał on być budynkiem i spełnia wymogi prawa budowlanego.

Sprawa dotyczyła skargi L. M. na decyzję WINB utrzymującą w mocy decyzję PINB o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie legalności budowy segmentu "c" obiektu wielofunkcyjnego. Organ I instancji pierwotnie umorzył postępowanie, uznając, że segment "c" stał się wiatą, której budowa nie wymaga pozwolenia. WINB uchylił tę decyzję, wskazując na potrzebę dalszych ustaleń. Następnie PINB ponownie umorzył postępowanie, stwierdzając, że obiekt po przekształceniu jest wiatą o powierzchni poniżej 50 m2, a działka ma wystarczającą powierzchnię, by pomieścić trzy takie wiaty. WSA w Rzeszowie oddalił skargę, potwierdzając, że obiekt po przekształceniu jest wiatą, której budowa nie wymaga pozwolenia, a postępowanie było bezprzedmiotowe.

Przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie była decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie legalności budowy segmentu "c" obiektu wielofunkcyjnego. Postępowanie zostało wszczęte w marcu 2019 r. PINB pierwotnie umorzył postępowanie, uznając, że obiekt stał się wiatą. WINB uchylił tę decyzję, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy i ustalenie, czy obiekt jest jednym budynkiem, czy czterema różnymi, oraz analizę jego kwalifikacji. PINB ponownie umorzył postępowanie, stwierdzając, że segment "c" został przekształcony w wiatę poprzez demontaż okna i drzwi oraz rozbiórkę ściany frontowej. Obiekt o powierzchni 18,91 m2, zlokalizowany na działce o powierzchni 6100 m2, na której znajdowały się już dwie inne wiaty, nie wymagał pozwolenia na budowę ani zgłoszenia zgodnie z przepisami Prawa budowlanego obowiązującymi do 19 września 2020 r. WINB utrzymał tę decyzję, uznając, że wiata nie narusza przepisów techniczno-budowlanych i przeciwpożarowych, a jej realizacja nie wymagała pozwolenia. Skarżący zarzucił m.in. błędne uznanie obiektu za wiatę, wadliwe ustalenie stanu faktycznego i naruszenie przepisów K.p.a. oraz rozporządzenia. WSA oddalił skargę, stwierdzając, że stan faktyczny został prawidłowo ustalony, a obiekt po przekształceniu faktycznie stanowi wiatę, której budowa nie wymagała pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Sąd podkreślił, że intencje właściciela nie mają znaczenia prawnego, a celem postępowania naprawczego jest doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Uznał, że wiata spełnia wymogi techniczno-budowlane i przeciwpożarowe, a postępowanie w przedmiocie legalności budowy było bezprzedmiotowe.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Obiekt po przekształceniu, polegającym na demontażu okna, drzwi i rozbiórce części ściany, przestał być budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 P.b. i stał się wiatą – budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 P.b.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym kluczowe cechy wiaty to wsparcie na słupach, trwałe związanie z gruntem i brak co najmniej jednej ściany. Obiekt posiadał trzy ściany konstrukcji drewnianej i dach, nie posiadał ściany frontowej i był użytkowany jako skład sprzętu rolniczego, co potwierdza jego kwalifikację jako wiaty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

P.b. art. 3 § pkt 2 i 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 29 § ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

P.b. art. 29 § ust. 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

K.p.a. art. 138 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 105 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 3 § pkt 2 i 3

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 2 § § 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 271 § – 273

Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw art. 25

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko art. 59 § ust. 1 i 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obiekt po przekształceniu stanowi wiatę, a nie budynek. Budowa wiaty o powierzchni do 50 m2 na działce o powierzchni 6100 m2, z uwzględnieniem limitu dwóch wiat na 1000 m2, nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Realizacja wiaty nie wymaga oceny oddziaływania na środowisko. Wiata spełnia wymogi techniczno-budowlane i przeciwpożarowe. Postępowanie w sprawie legalności budowy wiaty jest bezprzedmiotowe.

Odrzucone argumenty

Obiekt stanowi budynek, a nie wiatę. Zmiana struktury budynku w toku postępowania stanowiła nadużycie prawa. Organ wadliwie ustalił stan faktyczny i pominął naruszenie przepisów. Brak zachowania bezstronności i uniemożliwienie udziału w oględzinach. Brak oceny zgodności obiektu z przepisami techniczno-budowlanymi.

Godne uwagi sformułowania

intencje wykonującego roboty budowlane nie mają jakiegokolwiek znaczenia prawnego dla finalnego załatwienia sprawy prawnie dopuszczalne jest wykonanie określonych robót budowlanych przy obiekcie budowlanym stanowiącym przedmiot postępowania administracyjnego, w wyniku których nastąpi zmiana jego kwalifikacji na obiekt, którego realizacja nie wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę lub dokonania zgłoszenia o charakterze obiektu decyduje zarówno funkcja jaką będzie pełnił, ale przede wszystkim jego cechy i parametry techniczno-budowlane brak jest legalnej definicji "wiaty", jednakże mając na uwadze orzecznictwo sądów administracyjnych przyjąć należy, że za podstawowe cechy wiaty należy uznać wsparcie danej budowli na słupach, stanowiących podstawowy element konstrukcyjny, wiążący budowlę trwale z gruntem, a ponadto jest to budowla, która nie posiada co najmniej jednej ściany

Skład orzekający

Maciej Kobak

przewodniczący

Magdalena Józefczyk

sprawozdawca

Paweł Zaborniak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących kwalifikacji obiektów jako wiaty, dopuszczalności zmian w obiektach w trakcie postępowania administracyjnego oraz warunków budowy wiat."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 19 września 2020 r. w zakresie Prawa budowlanego. Kwalifikacja obiektu jako wiaty zależy od jego konkretnych cech fizycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jak istotna jest precyzyjna kwalifikacja obiektu budowlanego i jak zmiany dokonane przez właściciela mogą wpłynąć na wynik postępowania administracyjnego. Pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów Prawa budowlanego.

Czy przekształcenie budynku w wiatę może uratować przed konsekwencjami samowoli budowlanej? Sąd wyjaśnia.

Sektor

budownictwo

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Rz 164/21 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2021-03-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-02-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Maciej Kobak /przewodniczący/
Magdalena Józefczyk /sprawozdawca/
Paweł Zaborniak
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1569/21 - Wyrok NSA z 2022-10-20
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 3 pkt 2 i 3, art. 29 ust. 2 pkt 2, art. 29 ust. 3,
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maciej Kobak Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ WSA Paweł Zaborniak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 marca 2021 r. sprawy ze skargi L. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie legalności budowy - skargę oddala -
Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "WINB", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (dalej: "PINB" lub "organ I instancji") z dnia [...] października 2020 r. nr [...], wydaną w przedmiocie umorzenia postępowania.
Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu:
W dniu [...] marca 2019 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy budynków usytuowanych na działkach nr 2919, 2921, 2922, 2923 i 2924 w miejscowości [...], o czym poinformował strony zawiadomieniem nr [...].
Decyzją z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy obiektu wielofunkcyjnego, wskazanego – jak podał w rozstrzygnięciu – w poz. 5 protokołu, składającego się z segmentów "a", "b" i "c", o łącznej długości 22,15 m i powierzchni zabudowy 96 m2, zlokalizowanego na działce nr 2919 w [....].
Uwzględniając odwołanie L. M. (dalej: "skarżącego"), decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.) – dalej: "K.p.a.", uchylił opisaną wyżej decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zdaniem WINB, wobec ustalenia, że obiekt objęty rozstrzygnięciem decyzji powstał w warunkach samowoli budowlanej, organ I instancji winien ustalić, czy jest to jeden obiekt czterosegmentowy, czy cztery różne obiekt niepowiązane konstrukcyjnie. Względem segmentu "a", z racji braku dowodów, uznać należy, że ta część obiektu powstałą pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy Prawo budowlane. Natomiast kwalifikacja segmentów "b" i "c" budzi wątpliwości, gdyż na zdjęciach lotniczych z lat 1997, 2003, 2005 i 2009 obiekt ma inną długość i inne pokrycie dachowe niż a zdjęciu z 2017 r. Ponadto organ winien dokonać ponownej kwalifikacji segmentu "c" i rozstrzygnąć, czy stanowi on wiatę, budynek, czy obiekt pełniący funkcję budynku.
Decyzją [...] października 2020 r. nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył w całości jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy obiektu wielofunkcyjnego wskazanego – jak podał w rozstrzygnięciu – w poz. 5 protokołu w zakresie segmentu "c", o wymiarach 4,25 m x 4,45 m i powierzchni zabudowy 18,91 m2, zlokalizowanego na działce nr 2919 w L.
Organ I instancji podał, że stanowiący przedmiot postępowania segment obiektu wielofunkcyjnego pierwotnie stanowił budynek wydzielony z przestrzeni ścianami, z jednospadowym dachem konstrukcji drewnianej, ze spadkiem w kierunku wschodnim, pokrytym blachą. Według oświadczenia właściciela działki – B. G., segment został zrealizowany w 1990 r. W toku postępowania ustalono, że segment został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej.
W dniu [...] października 2020 r. przeprowadzono oględziny nieruchomości, w wyniku których ustalono, że segment "c" został przekształcony we wiatę poprzez demontaż okna i drzwi oraz rozbiórkę elementów murowanej ściany frontowej. Obiekt przestał być zatem budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 1333 z późn. zm.) – dalej: "P.b.", i obecnie stanowi wiatę – budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 tej ustawy. Przepis art. 29 ust. 2 pkt 2 P.b. dopuszcza realizację wiaty o powierzchni zabudowy nie przekraczającej 50 m2 bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, przy czym łączna liczba takich obiektów nie może przekraczać dwóch na każde 1 000 m2 działki. Organ I instancji podał, że działka nr 2919 posiada powierzchnię 6 100 m2 i są na niej usytuowane jeszcze dwie wiaty o powierzchni zabudowy 21,45 m2 i 38,28 m2. Oznacza to, że jej realizacja nie wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę lub zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno – budowlanej, a zatem postępowanie administracyjne prowadzone w przedmiocie legalności jej budowy podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Organ I instancji zaznaczył przy tym, że skoro segment "c" nie stanowi budowli pełniącej funkcję użytkową budynku, to nie podlega ocenie zgodności z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 1065 z późn. zm.) – dalej: "rozporządzenie". Ponadto wiata nie wpływa na pogorszenie stanu siedlisk przyrodniczych i nie jest obiektem uciążliwym dla środowiska.
Skarżący wniósł odwołanie od tej decyzji zarzucając organowi I instancji wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy skutkujące błędnym uznaniem, że nie powoduje zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenia środowiska, a ponadto nie podlega ocenie zgodności z aktualnie obowiązującymi przepisami techniczno – budowlanymi. Niezasadnie również przyjęto, że poprzez rozbiórkę ściany frontowej obiekt przestał być budynkiem w rozumieniu P.b., gdyż cechą charakterystyczną wiaty jest konstrukcja słupowa, a nie wsparcie zadaszenia a trzech ścianach.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy opisaną wyżej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Organ odwoławczy podał, że sporny obiekt należy traktować jako wiatę pełniącą funkcję użytkową budynku składowego. Segment "c" jest bowiem trwale związany z gruntem, posiada trzy ściany obite deskami oraz dach. Tym samym – wbrew stanowisku organu I instancji – podlega reżimowi przepisów techniczno – budowanych na mocy § 2 rozporządzenia. Niemniej przeprowadzona w tym zakresie analiza wykazała, że sporna wiata nie narusza przepisów, gdyż została usytuowana około 6 m od granicy działki, a przy granicy działki na nieruchomości sąsiedniej nie istnieją inne obiektu budowlane. Wiata spełnia również wynikające z § 271 - § 273 przepisy przeciwpożarowe.
W zakresie wyrażonej przez PINB oceny braku obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę lub dokonania zgłoszenia na realizację spornego obiektu organ odwoławczy uznał stanowisko organu I instancji za prawidłowe. Wskazał, że postępowanie w opisywanej sprawie zostało wszczęte w marcu 2019 r., wobec czego, stosownie do art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 471 z późn. zm.), do sprawy mają zastosowanie przepisy P.b. w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 września 2020 r. Słusznie przyjął zatem organ I instancji, że skoro powierzchnia zabudowy wiaty nie przekracza 50 m2, a powierzchnia działki nr 2919 wynosi 6 100 m2 i są na niej usytuowane jeszcze dwie wiaty o powierzchni zabudowy 21,45 m2 i 38,28 m2, to realizacja wiaty (segmentu "c") nie wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę lub dokonania stosownego zgłoszenia. WINB podniósł przy tym, że sporna wiata nie stanowi przedsięwzięcia wymagającego przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, które w świetle art. 29 ust. 3 P.b. obligowałoby do uzyskania pozwolenia na budowę. Wobec powyższego, decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego uznać należało za odpowiadającą prawu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, L M wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:
I. art. 3 pkt 2 i art. 29 ust. 1 pkt 2c P.b. poprzez błędne uznanie, że obiekt nie stanowi budynku a wiatę pełniąca funkcję budynku, podczas gdy w rzeczywistości obiekt ten posiada cechy budynku;
II. art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 1 i 3, art. 80 i art. 84 K.p.a. poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy i pominięcie, że zmiana struktury budynku w toku postępowania stanowiła nadużycie prawa mające na celu uniknięcie odpowiedzialności;
III. art. 8, art. 9 i art. 10 K.p.a. poprzez brak zachowania bezstronności podczas ustalania stanu faktycznego sprawy oraz uniemożliwienie skarżącemu udziału w oględzinach nieruchomości;
IV. art. 138 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 105 § 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu i instancji, w sytuacji, gdy zachodziły podstawy do zmiany zaskarżonej odwołaniem decyzji PINB;
V. § 2 ust. 1 rozporządzenia poprzez brak oceny zgodności obiektu z obowiązującymi przepisami techniczno – budowlanymi;
VI. § 271 ust. 8a rozporządzenia poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy organ nie ustalił, czy obiekt został wykonany z elementów nierozprzestrzeniających ognia, czy nie zawiera pomieszczeń zagrożonych wybuchem oraz czy posiada klasę odporności ogniowej wyższą niż wymagana.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Zgodnie z art. 151 P.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd stwierdza, że stan faktyczny sprawy został ustalony zgodnie z regułami K.p.a. i jest wystarczający do poddania kontroli zgodności z prawem stanowiska wyrażonego przez organy nadzoru budowlanego odnośnie braku podstaw do dalszego prowadzenia postępowania nadzorczego w sprawie. Zarówno wymiary spornego obiektu, jak i jego konstrukcja oraz sposób wykonania nie są kwestionowane przez strony postępowania. Sporna pozostaje kwalifikacja obiektu po wykonaniu dodatkowych robót budowlanych przez aktualnego właściciela działki. Ponadto zdaniem skarżącego, właściciel celowo zmienił strukturę budynku, aby ukryć dokonaną samowolę budowlaną.
W niniejszej sprawie, zaskarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2020 r. nr [...] obejmuje swoim rozstrzygnięciem kwestię legalności budowy segmentu "c" o wymiarach 4,25 m x 4,45 m i powierzchni zabudowy 18,91 m2, obiektu wielofunkcyjnego zlokalizowanego na działce nr 2919 w [...]. Wskazany przedmiot zaskarżenia wyznacza tym samym ramy sądowoadministracyjnej kontroli aktywności organów nadzoru budowlanego.
Na wstępie wymaga podkreślenia, że prowadzenie postępowania administracyjnego w przedmiocie legalności obiektu budowlanego samo w sobie nie nakłada na inwestora lub właściciela nieruchomości obowiązku wstrzymania wykonywania robót budowlanych przy tym obiekcie. Na mocy obowiązujących przepisów organy nadzoru budowlanego są w przypadku zaistnienia określonych okoliczności zobowiązane do wstrzymania prowadzenia robót budowlanych przy obiekcie budowlanym (art. 48 ust. 1, art. 49b ust. 2, art. 50 ust. 1 P.b.), a kontynuowanie robót pomimo wstrzymania rodzi negatywne skutki prawne dla inwestora lub właściciela nieruchomości. Natomiast w sytuacji, gdy organ nie wydał postanowienia w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych, osoba uprawniona może prowadzić prace budowlane przy zachowaniu ogólnych wymogów wynikających z przepisów P.b. oraz przepisów techniczno – budowlanych.
Przenosząc powyższe rozważania na płaszczyznę opisywanej sprawy należy stwierdzić, że wykonanie robót budowlanych polegających na demontażu okna i drzwi oraz rozbiórce elementów murowanej ściany frontowej spornego segmentu "c", w wyniku których powstał wolnostojących obiekt o wymiarach 4,25 m x 4,45 m i powierzchni zabudowy 18,91 m2, nie stanowi okoliczności, która winna zostać pominięta przez organy nadzoru budowlanego przy rozpatrywaniu sprawy. Przeciwnie – organy wydając decyzję w sprawie były zobowiązane do uwzględnienia stanu faktycznego sprawy, w tym parametrów technicznych obiektu w kontekście jego kwalifikacji jako wymagającego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, wymagającego zgłoszenia organowi administracji architektoniczno – budowlanej lub zwolnionego ze wskazanych wyżej obowiązków. W sprawie nie wydano postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych, a intencje wykonującego roboty budowlane nie mają jakiegokolwiek znaczenia prawnego dla finalnego załatwienia sprawy. Żaden przepis prawa nie uzależnia treści decyzji od tego, w jakim celu dokonano modyfikacji obiektu. Innymi słowy, prawnie dopuszczalne jest wykonanie określonych robót budowlanych przy obiekcie budowlanym stanowiącym przedmiot postępowania administracyjnego, w wyniku których nastąpi zmiana jego kwalifikacji na obiekt, którego realizacja nie wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę lub dokonania zgłoszenia. Celem postępowania naprawczego jest bowiem doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, a nie samo w sobie stwierdzenie dopuszczenia się samowoli budowlanej oraz rozbiórka obiektu, nawet gdy na dzień wydania decyzji nie narusza już przepisów prawa.
Zdaniem Sądu, organy zasadnie uznały, że w wyniku robót budowlanych wykonanych przez właściciela działki, obiekt przestał być budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 P.b. i obecnie stanowi wiatę – budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 tej ustawy.
Wprawdzie w ustawie brawo budowlane brak jest legalnej definicji "wiaty", jednakże mając na uwadze orzecznictwo sądów administracyjnych przyjąć należy, że za podstawowe cechy wiaty należy uznać wsparcie danej budowli na słupach, stanowiących podstawowy element konstrukcyjny, wiążący budowlę trwale z gruntem, a ponadto jest to budowla, która nie posiada co najmniej jednej ściany (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 listopada 2010 r. II SA/Kr 973/10; wyrok WSA w Gdańsku z 5 czerwca 2013 r. II SA/Gd 175/13 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 marca 2012 r. VII SA/Wa 2476/11; dostępne na stronie: orzezcenia.nsa.gov.pl). Trzeba mieć bowiem na uwadze, że o charakterze obiektu decyduje zarówno funkcja jaką będzie pełnił, ale przede wszystkim jego cechy i parametry techniczno-budowlane. Prawo budowlane, jakkolwiek posługuje się terminem "wiata", to równocześnie posługuje się innymi podjęciami, takimi jak "budynek" czy "budowla". Wiata nie jest budynkiem i odróżnia ją od niego przede wszystkim to, że jest ona pozbawiona wszystkich albo większości przegród zewnętrznych, a także najczęściej jej podstawowym elementem konstrukcyjnym (konstrukcją nośną), na którym osadzony jest dach, są słupy wiążące budowlę z gruntem. Stąd zasadniczym kryterium zakwalifikowania danego obiektu jako wiaty jest stwierdzenie, że obiekt nie jest zamknięty, a więc nie jest obudowany ze wszystkich stron. Również w języku ogólnym (potocznym) wiata to lekka budowla w postaci dachu wspartego na słupach, niekiedy ze ściankami z boku, wzniesiona np. nad peronem kolejowym, parkingiem, hangarem czy przystankiem tramwajowym (por. Uniwersalny słownik języka polskiego, Tom 4, red. prof. S. Dubisz, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003, str. 404). Takiemu ujęciu odpowiada wniosek, że wiata, nie będąc budynkiem, nie powinna posiadać wszystkich cech, o jakich mowa w treści art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 18 sierpnia 2016 r. II SA/Po 1151/15; dostępny na stronie: orzezcenia.nsa.gov.pl).
Z nadesłanych akt sprawy wynika, że segment "c" aktualnie posiada trzy ściany konstrukcji drewnianej oraz jednospadowy drewniany dach pokryty blachą. Obiekt nie posiada ściany frontowej i użytkowany jest jako skład sprzętu rolniczego. Zarówno protokół oględzin z [...] stycznia 2020 r., jak i z [...] października 2020 r., spełniają wszystkie wymogi stawiane art. 68 § 1 K.p.a., w kontekście wykazania okoliczności relewantnych dla kwalifikacji obiektu. Dołączona do akt sprawy dokumentacja fotograficzna potwierdza, że sporny segment "c" jest obiektem o lekkiej konstrukcji i spełniającym kryteria do uznania za wiatę w rozumieniu P.b. Również przeznaczenie obiektu (skład sprzętu rolniczego) potwierdza prawidłowość stanowiska organów nadzoru budowlanego. Sąd nie znalazł jakichkolwiek podstaw, aby wyrażone w tym przedmiocie stanowisko uznać za niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa, względnie nie znajdujące potwierdzenia w zgromadzonym w nadesłanych aktach administracyjnych materiale dowodowym.
Konsekwencja powyższego jest obowiązek dokonania oceny, czy zrealizowana samowolnie w obecnym kształcie wiata narusza przepisy prawa w stopniu obligującym organy nadzoru budowlanego do władczej ingerencji i wydania decyzji. Prawidłowo zauważył WINB w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że skoro postępowanie w opisywanej sprawie zostało wszczęte w marcu 2019 r., to stosownie do art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, do sprawy mają zastosowanie przepisy P.b. w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 września 2020 r. Stosownie zaś do art. 29 ust. 2 pkt 2 P.b., w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 września 2020 r., nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny, lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki. W związku z powyższym prawidłowo przyjęły organy nadzoru budowlanego, że skoro powierzchnia działki nr 2919 wynosi 6 100 m2 i są na niej usytuowane jeszcze dwie wiaty o powierzchni zabudowy 21,45 m2 i 38,28 m2, to realizacja spornej wiaty (segmentu "c") nie wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę lub dokonania stosownego zgłoszenia.
Brak jest również jakichkolwiek podstaw do uznania, że realizacja stanowiącej przedmiot postępowania administracyjnego wiaty wymagała przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko lub oceny oddziaływania na obszar Natura 2000, a co za tym idzie – wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Zgodnie z art. 29 ust. 3, w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 września 2020 r., pozwolenia na budowę wymagają przedsięwzięcia, które wymagają przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, oraz przedsięwzięcia wymagające przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000, zgodnie z art. 59 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Stosownie do art. 59 ust. 1 ww. ustawy środowiskowej, Przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko:
1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;
2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1.
Zgodnie zaś z art. 59 ust. 2 tej ustawy, realizacja planowanego przedsięwzięcia innego niż określone w ust. 1 wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli:
1) przedsięwzięcie to może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, a nie jest bezpośrednio związane z ochroną tego obszaru lub nie wynika z tej ochrony;
2) obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 został stwierdzony na podstawie art. 97 ust. 1.
Mając powyższe na uwadze Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania stanowiska organów, że sporna wiata o wymiarach 4,25 m x 4,45 m i powierzchni zabudowy 18,91 m2, zlokalizowana na działce nr 2919 w L., stanowi przedsięwzięcie, o którym mowa w art. 59 ustawy środowiskowej. Wiata nie jest bowiem przedsięwzięciem mogącym znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Jednocześnie organ poddał analizie, mając na uwadze lokalizację, zakres i charakter inwestycji, potencjalne znaczące oddziaływanie obiektu, w tym ewentualne generowanie ponadnormatywnego hałasu lub zwiększenie natężenia ruchu. Powyższa konstatacja nie budzi zastrzeżeń Sądu i nie wymaga szerszego wyjaśnienia, że wykorzystanie wiaty jako zadaszenia pod opał i sprzęt rolniczy wskazuje na zwykłe korzystanie z nieruchomości przez właściciela. Słusznie wskazał zatem WINB w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że art. 29 ust. 3 P.b. nie miał zastosowania w opisywanej sprawie.
Prawidłowo wskazały również organy, że wiata podlega wymaganiom stawianym przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie bowiem z § 2 ust. 1 rozporządzenia, przepisy rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych, z zastrzeżeniem § 135 ust. 10 oraz § 207 ust. 2. Uzasadnienie decyzji zawiera szczegółową analizę spełnienia przepisów techniczno – budowlanych, w tym określonych § 12 oraz przepisami przeciwpożarowymi § 271 – 273 rozporządzenia. Co istotne, analiza znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym i został dokonana w oparciu o prawidłowo zinterpretowaną treść norm prawnych. Brak jest zatem podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia § 2 ust. 1 rozporządzenia poprzez brak oceny zgodności obiektu z obowiązującymi przepisami techniczno – budowlanymi.
Konsekwencją powyższego – stwierdzenia legalności realizacji obiektu oraz spełnienia wymagań stawianych przepisami prawa – była bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego. Rację mają organy nadzoru budowlanego, że bezprzedmiotowość wynika z braku podstaw prawnych do wydania decyzji w postępowaniu naprawczym, określonym art. 48 lub art. 50 P.b. Prawidłowo zatem organ I instancji umorzył w całości prowadzone postępowanie, a organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w postępowaniu drugoinstancyjnym.
W związku z powyższym Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę