II SA/Rz 1637/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2025-03-12
NSAAdministracyjneWysokawsa
warunki zabudowyochrona gruntów rolnychzagospodarowanie przestrzenneprawo administracyjnepostępowanie administracyjnezmiana przepisównowelizacja WSA Rzeszów

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie SKO, uznając, że sprawa powinna być rozpoznana na podstawie przepisów obowiązujących przed nowelizacją ustawy o planowaniu przestrzennym, a także stwierdzając naruszenie przepisów postępowania dotyczące braku podpisu pod zażaleniem.

Skarżąca wniosła skargę na postanowienie SKO odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy. SKO uchyliło postanowienie organu I instancji, stosując nową wersję art. 7 ust. 2a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. WSA w Rzeszowie uchylił postanowienie SKO, wskazując na naruszenie przepisów postępowania (brak podpisu pod zażaleniem) oraz błędne zastosowanie przepisów prawa materialnego, które powinno być oceniane według stanu prawnego obowiązującego w dacie wszczęcia postępowania.

Przedmiotem skargi była odmowa uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budynku mieszkalnego w zabudowie zagrodowej. Organ I instancji odmówił uzgodnienia, uznając, że skarżąca nie spełnia wymogów dotyczących zabudowy zagrodowej i ochrony gruntów rolnych. SKO uchyliło to postanowienie, opierając się na nowym brzmieniu art. 7 ust. 2a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, które weszło w życie po wszczęciu postępowania. WSA w Rzeszowie uwzględnił skargę, uchylając postanowienie SKO. Sąd wskazał na dwa główne powody: po pierwsze, naruszenie przepisów postępowania, ponieważ zażalenie skarżącej było niepodpisane, a organ odwoławczy nie wezwał do uzupełnienia tego braku formalnego. Po drugie, Sąd uznał, że SKO błędnie zastosowało nowe brzmienie art. 7 ust. 2a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, które weszło w życie po wszczęciu postępowania. Zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy nowelizującej, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji stosuje się przepisy dotychczasowe. Sąd podkreślił, że nowe brzmienie przepisu wprowadza pojęcie "obszaru uzupełnienia zabudowy", które nie istniało w poprzednim stanie prawnym, co uniemożliwia jego zastosowanie do sprawy. W związku z tym, sprawa powinna być rozpoznana z uwzględnieniem przepisów obowiązujących przed nowelizacją.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Sprawa powinna być rozpoznana na podstawie przepisów obowiązujących przed wejściem w życie nowelizacji, zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy zmieniającej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że nowelizacja wprowadziła pojęcie "obszaru uzupełnienia zabudowy", które nie istniało wcześniej, co uniemożliwia jej zastosowanie do spraw wszczętych przed jej wejściem w życie. Stosowanie nowych przepisów byłoby równoznaczne z odebraniem stronie uprawnienia wynikającego z poprzedniego brzmienia przepisu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego.

u.o.g.r.l. art. 7 § 2a

Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Przepis w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją, określający warunki, kiedy nie jest wymagana zgoda ministra na przeznaczenie gruntów rolnych klas I-III na cele nierolnicze.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

k.p.a. art. 63 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wymóg podpisu pod podaniem wnoszonym na piśmie.

k.p.a. art. 64 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wezwania do uzupełnienia braków formalnych podania.

Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw art. 59 § 1

Przepis przejściowy stanowiący, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

u.p.z.p. art. 61 § 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Warunki ustalania lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz warunków zabudowy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędne zastosowanie przez SKO przepisów prawa materialnego (nowego brzmienia art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l.) do sprawy wszczętej przed wejściem w życie nowelizacji. Naruszenie przepisów postępowania przez SKO, polegające na nierozpoznaniu zażalenia z powodu braku podpisu i niewezwaniu do jego uzupełnienia.

Godne uwagi sformułowania

Sąd nie zgadza się z zajętym przez Kolegium stanowiskiem, że w sprawie Skarżącej należy stosować art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l. w brzmieniu nadanych od 24 września 2023r. Brak podpisu pod zażaleniem powodował, że ten środek zaskarżenia nie został skutecznie wniesiony. Przepis art. 7 ust. 2a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w brzmieniu obowiązującym od dnia 24 września 2023 r. nie ma zastosowania w sprawach dotyczących ustalenia warunków zabudowy wszczętych i niezakończonych przed tym dniem.

Skład orzekający

Elżbieta Mazur-Selwa

przewodniczący

Maria Mikolik

sprawozdawca

Paweł Zaborniak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych przy nowelizacjach prawa administracyjnego, zwłaszcza w kontekście stosowania przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz planowaniu przestrzennym."

Ograniczenia: Dotyczy spraw wszczętych przed konkretną datą nowelizacji i specyfiki przepisów o ochronie gruntów rolnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii stosowania przepisów przejściowych przy zmianach prawa, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej. Dodatkowo, podkreśla znaczenie formalnych wymogów postępowania.

Zmiana przepisów a Twoja sprawa: Kiedy stosować prawo nowe, a kiedy stare?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 1637/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-03-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa /przewodniczący/
Maria Mikolik /sprawozdawca/
Paweł Zaborniak
Symbol z opisem
6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego
Hasła tematyczne
Gospodarka gruntami
Skarżony organ
Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2409
art. 7 ust 2a
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 63 § 3 w zw. z art. 140 i art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur-Selwa Sędziowie WSA Paweł Zaborniak WSA Maria Mikolik /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 marca 2025 r. sprawy ze skargi B. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 28 października 2024 r. nr SKO.415/163/2023 w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz skarżącej B. W. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi BW (dalej: "Skarżąca") jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: "SKO", "Kolegium" lub "organ odwoławczy") z dnia 28 października 2024 r. nr SKO.415/163/2023 wydane w sprawie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy, w następującym stanie faktycznym sprawy.
W wyniku rozpoznania wniosku Wójta Gminy [...], Starosta [...] (dalej: "Starosta" lub "organ I instancji"), postanowieniem z dnia 16 marca 2023 r. nr G.6123.4372023, działając na podstawie art. 53 ust. 1 i 4 pkt 6 i ust. 5, art. 60 ust. 1, art 61 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2023 r. poz. 303; dalej: "u.p.z.p."), art. 5 i 7 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2409; dalej: "u.o.g.r.l.") oraz art. 106 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000; dalej: "k.p.a."), odmówił uzgodnienia na rzecz Skarżącej projektu decyzji o warunkach zabudowy w zakresie ochrony gruntów rolnych na zamierzenie inwestycyjne p.n. "budowa budynku mieszkalnego w zabudowie zagrodowej na działce nr ewid. [...].
W uzasadnieniu postanowienia Starosta na wstępie omówił podstawy materialnoprawne rozstrzygnięcia, w szczególności wskazał, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy w przypadku zabudowy zagrodowej jest możliwe, gdy teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne. Zaznaczył, że działka nr [...] została sklasyfikowana jako użytki rolne klasy RIIIa i RIIIb.
Następnie podał, że w toku prowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, że Skarżąca posiada na terenie Gminy [...] następujące udziały w nieruchomościach: [...]. Organ wskazał, że grunty położone w [...], na których planowana jest budowa budynku mieszkalnego w zabudowie zagrodowej nie tworzą jednak zorganizowanej całości gospodarczej z gruntami położonymi w miejscowości [...] i nie są położone w tej samej miejscowości lub w bezpośrednim sąsiedztwie w miejscowości sąsiedniej zgodnie z załącznikiem nr 1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 1390). Jak zaznaczył, w myśl art. 61 ust. 4 u.p.z.p., przepisów ust. 1 pkt 1 nie stosuje się do zabudowy zagrodowej, w przypadku gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie. Z kolei zgodnie z Zarządzeniem Nr [...] Wójta Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2023 r. ustalono, że średnia powierzchnia gospodarstwa rolnego na terenie gminy [...] wynosi [...] ha. Starosta stwierdził więc, że Skarżąca nie spełnia wymogu określonego w art. 61 ust. 4 u.p.z.p. w zakresie posiadania średniej powierzchni gospodarstwa rolnego w danej gminie.
Organ wskazał, że stosowanie do art. 7 u.o.g.r.l. i w związku z tym, że planowana inwestycja zlokalizowana jest na gruntach rolnych stanowiących użytki rolne klasy RIIIa i RIIIb, a Skarżąca nie spełnia ustawowych warunków odnośnie zabudowy zagrodowej, to teren ten wymaga zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze ministra właściwego do spraw rozwoju wsi, co musiało skutkować odmową uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy na wyżej wymienione zamierzenie inwestycyjne.
W zażaleniu na to postanowienie Skarżąca zarzuciła organowi przyjęcie niewłaściwej definicji zabudowy zagrodowej, z pominięciem brzmienia art. 4 ust. 31 u.o.g.r.l. oraz błędne uznanie, że należące do niej grunty nie stanowią zorganizowanej całości gospodarczej. Zarzuciła również błędne ustalenie, że powierzchnia jej gospodarstwa nie przekracza średniej powierzchni gospodarstwa rolnego w gminie, w sytuacji, gdy Starosta nie uwzględnił wielkości tego gospodarstwa w hektarach przeliczeniowych, a ponadto gruntów leśnych. Ponadto wskazała na błędną interpretację art. 61 ust. 4 u.p.z.p., zaznaczając, że przepis ten określa jedynie warunki, w których można odstąpić od badania spełnienia warunku "sąsiedztwa", o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.
W wyniku rozpoznania powyższego zażalenia, Kolegium postanowieniem z dnia 28 października 2024 r., działając w oparciu o art. 123 § 1 i 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a., uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
SKO wskazało, że z dniem 24 września 2023 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 1688; dalej: "ustawa zmieniająca"). Przepisem art. 14 pkt 2 lit. a ustawy zmieniającej, zmieniono przepis art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l., który otrzymał treść: "Nie wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III położonych na obszarze uzupełnienia zabudowy w rozumieniu przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym". Organ odwoławczy zaznaczył, że takie brzmienie tego przepisu obowiązuje od dnia 24 września 2023 r., gdyż ustawodawca nie wprowadził żadnych przepisów przejściowych dla powołanej regulacji. Zdaniem Kolegium oznacza to, że od dnia 24 września 2023 r. istnieje obowiązek stosowania prawa nowego, a zatem wyjątek z art. 7 ust. 2a ww. ustawy będzie mógł zostać zastosowany dopiero po wejściu w życie planu ogólnego, który wyznaczy obszar uzupełnienia zabudowy w rozumieniu przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym na gruntach rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III.
SKO wskazało następnie, że na terenie, dla którego ustala się warunki zabudowy i zagospodarowania brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jednocześnie z informacji przesłanej przez Wójta Gminy [...] nie wynika, czy teren inwestycji posiadał zgodę właściwego ministra do spraw rozwoju wsi na przeznaczenie gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne uzyskaną przy sporządzeniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1. W ocenie SKO, przy założeniu braku zgody zastosowanie powinien znaleźć art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l., z tym, że wyjątek ten będzie mógł zostać zastosowany dopiero po wejściu w życie planu ogólnego, a do tego czasu przeznaczenie gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klasy I-III na cele nierolnicze będzie mogło nastąpić tylko w planie miejscowym (za zgodą właściwego ministra), który na dzień rozstrzygania nie został uchwalony.
Zdaniem Kolegium dla przedmiotowej sprawy istotnym jest jednak fakt, że organ nie wyjaśnił, czy teren, na którym planowana jest inwestycja spełnia warunki, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. Jeżeli bowiem na danym terenie obowiązywał plan miejscowy, który zmienił przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze (za zgodą ministra), a następnie plan ten wygasł na skutek zaniechania planistycznego - to ustawodawca uznał, że możliwe jest na danym terenie ustalenie warunków zabudowy jeżeli już poprzednio w procedurze planistycznej przekształcono dane grunty na cele nierolne. W związku z powyższym uchylenie postanowienia wynika z konieczności podjęcia przez organ I instancji całkowicie odmiennego postępowania wyjaśniającego w zakresie spełnienia warunku określonego w art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. w związku z przepisami u.o.g.r.l. zmienionych ustawą zmieniającą.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Skarżąca podniosła, że jej sprawa powinna być rozpoznana na podstawie przepisów dotychczasowych, a organ odwoławczy niesłusznie uchylił decyzję organu I instancji, uchylając się tym samym od merytorycznego załatwienia sprawy.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa. W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga została uwzględniona po pierwsze z przyczyn, które Sąd był zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu. W zaskarżonym postanowieniu z 28 października 2024r. SKO w Rzeszowie rozpoznało zażalenie BW, które zostało wniesione w dniu 31 marca 2023r. (data wpływu do Organu I instancji). Z akt sprawy przedstawionej Sądowi nie budzi wątpliwości, że zażalenie to nie zostało podpisane a więc było obarczone brakiem formalnym, który uniemożliwia jego merytoryczne rozpoznanie. Zgodnie z art. 63 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 i art. 144 k.p.a., podanie (zażalenie) wniesione na piśmie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego, a protokół ponadto przez pracownika, który go sporządził. Gdy podanie wnosi osoba, która nie może lub nie umie złożyć podpisu, podanie lub protokół podpisuje za nią inna osoba przez nią upoważniona, czyniąc o tym wzmiankę obok podpisu.
Brak podpisu pod zażaleniem powodował, że ten środek zaskarżenia nie został skutecznie wniesiony. W konsekwencji SKO powinno było wezwać Skarżącą na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 140 i art. 144 k.p.a., do uzupełnienia tego braku formalnego. Nie budzi wątpliwości, że brak wezwania Skarżącej do uzupełnienia braku formalnego zażalenia poprzez jego własnoręczne podpisanie oznacza, że doszło do naruszenia art. 64 § 2 w zw. z art. 63 § 3 k.p.a. które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Niezależnie od powyższego, z uwagi na przebieg postępowania, wynikający z przedstawionych akt Sąd stwierdził, że należało również odnieść się do merytorycznej podstawy uchylenia postanowienia Starosty [...] z [...] marca 2023r., która rzutować będzie na dalszy przebieg postępowania.
W zaskarżonym postanowieniu SKO w Rzeszowie uchyliło ww. postanowienie Starosty [...] o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy w zakresie ochrony gruntów rolnych i leśnych a sprawę przekazało do ponownego rozpoznania. Kolegium stanęło na stanowisku, że z dniem 24 września 2023r. należy stosować art. 7 ust. 2a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w brzmieniu nadanym przez art. 14 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. , który stanowi, że: "Nie wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III położonych na obszarze uzupełnienia zabudowy w rozumieniu przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym". W ocenie Kolegium oznacza to, że od 24 września 2023 r wyjątek z art. 7 ust. 2a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych będzie mógł zostać zastosowany dopiero po wejściu w życie planu ogólnego, który wyznaczy obszar uzupełnienia zabudowy w rozumieniu przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym na gruntach rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III. Do tego czasu przeznaczenie gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klasy I-III na cele nierolnicze będzie mogło nastąpić tylko w planie miejscowym (za zgodą właściwego ministra).
Kolegium uchyliło postanowienie Organu I instancji, gdyż nie ustalono, czy teren inwestycji posiadał zgodę właściwego ministra do spraw rozwoju wsi na przeznaczenie gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, uzyskaną przy sporządzeniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust 1. Jeżeli bowiem na danym terenie obowiązywał plan miejscowy, który zmienił przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze (za zgodą ministra), a następnie plan ten wygasł na skutek zaniechania planistycznego - to ustawodawca uznał, że możliwe jest na danym terenie ustalenie warunków zabudowy jeżeli już poprzednio w procedurze planistycznej przekształcono dane grunty na cele nierolne.
Sąd nie zgadza się z zajętym przez Kolegium stanowiskiem, że w sprawie Skarżącej należy stosować art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l. w brzmieniu nadanych od 24 września 2023r.
Przede wszystkim należy podkreślić, że postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy zostało wszczęte przed wejściem w życie ww. nowelizacji. Skarżąca wniosek o ustalenie warunków zabudowy na budowę budynku mieszkalnego w zabudowie zagrodowej złożyła 30 stycznia 2023r. Następnie, po sporządzeniu projektu decyzji ustalającej warunki zabudowy Starosta [...], postanowieniem z 16 marca 2023r. odmówił uzgodnienia w zakresie ochrony gruntów rolnych i leśnych. Zażalenie na ww. postanowienie do SKO w Rzeszowie wpłynęło 6 kwietnia 2023r. Wówczas obowiązywał art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l., który przewidywał, że nie wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III, jeżeli grunty te spełniają łącznie następujące warunki:
1) co najmniej połowa powierzchni każdej zwartej części gruntu zawiera się w obszarze zwartej zabudowy;
2) położone są w odległości nie większej niż 50 m od granicy najbliższej działki budowlanej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1899 oraz z 2022 r. poz. 1846);
3) położone są w odległości nie większej niż 50 metrów od drogi publicznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1693, 1768 i 1783);
4) ich powierzchnia nie przekracza 0,5 ha, bez względu na to, czy stanowią jedną całość, czy stanowią kilka odrębnych części.
Zażalenie Skarżącej zostało rozpoznane po 18 miesiącach od wpływu do Kolegium tj. 28 października 2024r., kiedy to weszła w życie nowelizacja ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, dokonana na mocy ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1688 z późn. zm.). W jej wyniku art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l. przyjął brzmienie zgodnie z którym, nie wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III położonych na obszarze uzupełnienia zabudowy w rozumieniu przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Jednocześnie w art. 59 ust. 1 ww. ustawy zmieniającej wskazano, że: "Do spraw dotyczących ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego lub wydania decyzji o warunkach zabudowy, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym". Tej treści norma prawna, przy braku przepisu przejściowego odnośnie do stosowania znowelizowanego art. 7 ust. 2a ustawy o ochronie gruntów upoważnia do postawienia tezy, że przepis ten w nowym brzmieniu nie ma zastosowania do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, tj. do spraw wszczętych przed dniem 24 września 2023 r. Przemawiają za tym następujące argumenty:
- po pierwsze, art. 7 ust. 2a ustawy o ochronie gruntów w nowym brzmieniu ("nie wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III położonych na obszarze uzupełnienia zabudowy w rozumieniu przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym") używa sformułowania, które w u.p.z.p. w brzmieniu dotychczasowym nie występuje - "obszar uzupełnienia zabudowy"; zatem nie ma możliwości oceny spełnienia tej przesłanki;
- po drugie, skoro art. 59 ust. 1 ustawy zmieniającej stwierdza, że do spraw dotyczących (...) wydania decyzji o warunkach zabudowy, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, to zwrot użyty w przepisie tym - "dotyczących ustalenia warunków zabudowy" należy odczytywać nie tylko przez pryzmat przesłanek warunkujących ustalenie warunków zabudowy wynikających wprost z u.p.z.p., ale również przez ocenę przesłanek warunkujących wydanie tej decyzji wynikających z innych przepisów, w tym przepisów w zakresie ochrony gruntów rolnych i leśnych;
- po trzecie, art. 59 ust. 2 ustawy zmieniającej stwierdza, że: "Do spraw dotyczących ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego lub wydania decyzji o warunkach zabudowy, wszczętych od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy i przed dniem utraty mocy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy w danej gminie: stosuje się przepisy art. 54 oraz art. 61 ust. 1 pkt 1, ust. 2, 3 i 5a ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym;. nie stosuje się przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1a i ust. 1a ustawy zmienianej w art. 1." Zatem skoro do spraw wszczętych od dnia 24 września 2023 r. nie stosuję się przepisów, które odnoszą się do terenu położonego "na obszarze uzupełnienia zabudowy", to tym bardziej przepisów posługujących się tym pojęciem, w tym przepisu ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, nie można stosować do spraw wszczętych przed utartą mocy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy.
- po czwarte, stosowanie art. 7 ust. 2a ustawy o ochronie gruntów w nowym brzmieniu byłoby równoznaczne z odebraniem stronie uprawnienia, które stwarzało "stare" brzmienie tego artykułu; wobec tego za stosowaniem "starego" brzmienia art. 7 ust. 2a ustawy o ochronie gruntów przemawia również norma procesowa wyrażona w art. 7a § 1 k.p.a.
Poza wskazanymi wyżej argumentami wskazać należy również na uzasadnienie do projektu ustawy zmieniającej. W uzasadnieniu, w punkcie 13), w części dotyczącej zmiany ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, odniesiono do planu ogólnego gminy i wprost zapisano: "Plan ogólny gminy wskaże tereny uzupełnienia zabudowy. Tereny zostaną wyznaczone na precyzyjnie ustalonych zasadach wyznaczania w zbliżeniu do już istniejącej zabudowy. Ma to na celu umożliwienie wypełnienia luk między istniejącymi zabudowaniami, a jednocześnie ograniczenie rozlewania się zabudowy na inne tereny, w tym grunty rolnicze klas I-III. Z uwagi na rolę, jaką pełnić będzie obszar uzupełniania zabudowy, a także sposób jego wyznaczania, który uniemożliwi wyznaczanie nadmiernych powierzchni, zrezygnowano z dotychczasowych zapisów dotyczących wyznaczania obszaru zwartej zabudowy oraz konieczności uzyskiwania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III na cele nierolnicze i nieleśne, jeśli będą one położone na obszarze uzupełnienia zabudowy. W związku z tym uchylono definicje z art. 4 pkt 29 i 30 oraz zmodyfikowano treść art. 7 ust. 2a." Zatem z uzasadnienia projektu w żaden sposób nie wynika, aby ustawodawca do czasu uchwalenia planu ogólnego gminy wykluczył całkowicie możliwość wyznaczania obszaru zwartej zabudowy. Reasumując Sąd stwierdza, że przepis art. 7 ust. 2a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w brzmieniu obowiązującym od dnia 24 września 2023 r. nie ma zostawiania w sprawach dotyczących ustalenia warunków zabudowy wszczętych i niezakończonych przed tym dniem (tak wyrok WSA w Rzeszowie z 15.07.2024 r., II SA/Rz 680/24, LEX nr 3754518, zob. również wyroki WSA w Rzeszowie z 28.05.2024 r., II SA/Rz 225/24 i z 16 kwietnia 2024 r., sygn. II SA/Rz 237/24, dost. baza CBOSA).
Mając na względzie powyższe Sąd stwierdził, że Kolegium rozpoznając zażalenie ponownie powinno w pierwszej kolejności wezwać Skarżącą do podpisania zażalenia. W razie uzupełnienia ww. braku formalnego Kolegium powinno rozpoznać ww. środek zaskarżenia przy uwzględnieniu wskazanego powyżej stanowiska co do zastosowania w niniejszej sprawie art. 7 ust 2a u.o.g.r.l. w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw. Przedmiotem uzgodnienia w zakresie ochrony gruntów rolnych i leśnych powinno być spełnienie przesłanek z art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l. w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1688 z późn. zm.)
Z tych przyczyn Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Na podstawie art. 200 P.p.s.a. Sąd na rzecz Skarżącej zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego, stanowiących równowartość uiszczonego wpisu sądowego.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI