II SA/RZ 1635/21

II SA/Rz 1635/21 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2022-03-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-11-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Karina Gniewek-Berezowska
Magdalena Józefczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Stanisław Śliwa
Symbol z opisem
6197 Służba Celna
Hasła tematyczne
Służba celna
Sygn. powiązane
III OSK 1507/22 - Wyrok NSA z 2024-03-21
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 145 § 1 pkt 2, art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2016 poz 1948
art. 165 ust. 7
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie NSA Stanisław Śliwa AWSA Karina Gniewek - Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 marca 2022 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przedstawienia propozycji pełnienia służby – ustalenie warunków pełnienia służby stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...]; nr [...]
Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] (dalej: "DIAS" lub "organ") z dnia [...] września 2021 r. nr [...], utrzymująca w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...], wydaną w przedmiocie przedstawienia propozycji pełnienia służby – ustalenia warunków służby.
Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie o następującym przebiegu:
Jak wynika z nadesłanych akt sprawy, PM (dalej: "skarżący") został zatrudniony w administracji celnej w dniu 1 października 1997 r. Na dzień 28 lutego 2017 r. pełnił służbę w Oddziale Celnym w [...] na stanowisku kierownika zmiany w stopniu aspiranta. W dniu 1 marca 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 422 z późn. zm.) – dalej: "u.k.a.s.", w wyniku której stosunek pracy skarżącego – w wyniku nieotrzymania propozycji służby lub zatrudnienia – wygasł z dniem 31 sierpnia 2017 r.
W piśmie z dnia 9 sierpnia 2018 r. skarżący wezwał Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] do wydania decyzji administracyjnej w sprawie zwolnienia ze Służby Celno-Skarbowej. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2018 r. organ odmówił wszczęcia postępowania we wnioskowanej sprawie. Po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego, postanowieniem z dnia [...] października 2018 r. Szef Krajowej Administracji Skarbowej utrzymał w mocy ww. postanowienie DIAS.
Wyrokiem z dnia 12 czerwca 2019 r. II SA/Wa 2051/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] października 2018 r. oraz utrzymane nim w mocy postanowienie DIAS z dnia [...] sierpnia 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 stycznia 2021 r. III OSK 1762/21 oddalił skargę kasacyjną wniesioną od ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W związku z powyższym, w realiach opisywanej sprawy do skutecznego pod względem prawnym zakończenia stosunku służbowego konieczne było wydanie stosownej decyzji administracyjnej.
W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania, na podstawie art. 165 ust. 7 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2016 r. poz. 1948 z późn. zm.), w dniu [...] lipca 2021 r. skarżącemu została przedstawiona propozycja nr [...], w której określono warunki pełnienia służby w Służbie Celno-Skarbowej w Izbie Administracji Skarbowej w [...]:
1. rodzaj służby - służba stała,
2. stopień służbowy - aspirant,
3. stanowisko służbowe - ekspert Służby Celno-Skarbowej, zaliczane do kategorii eksperckich stanowisk służbowych funkcjonariuszy,
4. jednostka organizacyjna KAS, w której będą realizowane zadania - [...] Urząd Celno - Skarbowy w [...],
5. komórka organizacyjna - Oddział Celny w [...],
6. miejsce pełnienia służby: [...],
7. uposażenie:
– uposażenie zasadnicze według mnożnika 2,680 kwoty bazowej ustalonej w ustawie budżetowej:
– dodatek za stopień służbowy według mnożnika 0,491 kwoty bazowej ustalonej w ustawie budżetowej;
– dodatek za wieloletnią służbę w wysokości wynoszącej po dwóch latach służby 2% miesięcznego uposażenia zasadniczego; dodatek ten wzrasta o 1% za każdy następny rok służby aż do osiągnięcia 20% uposażenia zasadniczego po 20 latach służby, oraz o 0,5% za każdy następny rok służby - łącznie do wysokości 25% po 30 latach służby.
W propozycji wskazano, że określone wyżej warunki służby będą obowiązywać od dnia 15 września 2021 r., a w terminie 14 dni skarżący winien złożyć oświadczenie odnośnie w przedmiocie jej ewentualnego przyjęcia. Organ podał, że w dniu 27 lipca 2021 r. skarżący złożył oświadczenie o przyjęciu ww. propozycji.
Skarżący zwrócił się do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy w zakresie miejsca pełnienia służby, wnosząc o wyznaczenie miejsca pełnienia służby w Oddziale Celnym w [...]. Podniósł, że większość dotychczasowej służby odbywał w oddziałach celnych granicznych ([...]) lub jednostkach zajmujących się zwalczaniem przestępczości na terenie przejść granicznych i w związku z ruchem granicznym ([...]). Zdaniem skarżącego, nabyte kwalifikacje i doświadczenie podczas służby w tych komórkach mogłyby przynieść dużo bardziej wymierne wyniki w realizacji zadań Służby Celno-Skarbowej. Ponadto podniósł, że Oddział Celny w [...] znajduje się dalej od jego miejsca zamieszkania niż Oddział Celny w [...] czy [...].
Decyzją z dnia [...] września 2021 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] utrzymał własną decyzję z dnia [...] lipca 2021 r. o przedstawieniu skarżącemu propozycji pełnienia służby.
Organ podał, że przedstawiona skarżącemu propozycja pełnienia służby uwzględnia posiadane przez niego kwalifikacje i dotychczasowy przebieg służby, gdyż pełnił on służbę nie tylko w granicznych referatach zwalczania przestępczości i w granicznych oddziałach celnych lecz także w wewnętrznym Oddziale Celnym w [...]. Doświadczenie zdobyte w służbie kwalifikuje skarżącego do wykonywania obowiązków służbowych w ww. Oddziale Celnym. DIAS wyjaśnił, że z limitu etatów sporządzonego w dniu 17 czerwca 2021 r. wynika, że limit funkcjonariuszy w Oddziale Celnym w [...] wynosi 96 etatów, a w Oddziale Celnym w [...] 8 etatów. Według zaś danych przekazanych przez Wydział Personalny DIAS, w Oddziale Celnym w [...] w lipcu, sierpniu i we wrześniu zatrudnionych było 73 funkcjonariuszy, natomiast w Oddziale Celnym w [...] w lipcu zatrudnionych było 5 funkcjonariuszy, a w sierpniu i we wrześniu liczba ta zmniejszyła się do 4 funkcjonariuszy. Z powyższego wynika, że w przeliczeniu procentowym w Oddziale Celnym w [...] obsadzonych jest 76,04 % etatów, podczas gdy w Oddziale Celnym w [...] w lipcu obsada ta wynosiła 62,5 % i obecnie zmniejszyła się do 50 %. Decyzja o wyznaczeniu skarżącemu miejsca pełnienia służby w Oddziale Celnym w [...] była więc uzasadniona aktualnymi potrzebami służby w tym Oddziale mającymi na celu wsparcie tej jednostki poprzez skierowanie do niego funkcjonariusza, który jak posiada już w tym zakresie wiedzę i doświadczenie.
W kwestii dotyczącej odległości pomiędzy miejscem zamieszkania skarżącego a wyznaczonym miejscem pełnienia służby organ zauważył, że przepisy prawa nie gwarantują funkcjonariuszom miejsca pełnienia służby w najbliższej możliwej odległości od miejsca zamieszkania. Przyjęcie tego kryterium w tak kategoryczny sposób wykluczyłoby w wielu przypadkach możliwość zastosowania pozostałych kryteriów (przebiegu służby i kwalifikacji), a także mogłoby mieć negatywny wpływ na prawidłowe funkcjonowanie administracji skarbowej z powodu niemożności obsadzenia poszczególnych stanowisk osobami z odpowiednimi kwalifikacjami. Warunek miejsca zamieszkania przy składaniu propozycji musi być więc rozpatrywany w kontekście aktualnych potrzeb służby, niemniej organ zauważył, że Oddział Celny w [...] (w którym wyżej wymieniony pełnił służbę przed 31 maja 2017 r.), jak i Oddział Celny w [...], znajdują się na obszarze właściwości miejscowej byłego Urzędu Celnego w [...] / [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...]. Ponadto, jak wynika z akt osobowych, skarżący zamieszkuje w [...] ([...] co najmniej od 2003 r., co oznacza, że jego dojazd do Oddziału Celnego w [...] w chwili obecnej nie jest bardziej uciążliwy niż miało to miejsce przed konsolidacją. Nie można więc uznać, że określenie miejsca pełnienia służby w [...] stanowi diametralną zmianę i utrudnienie w tym zakresie.
Końcowo organ wskazał, że podjął decyzję o przedstawieniu propozycji pełnienia służby skarżącemu, niemniej jako datę obowiązywania tej propozycji możliwie było jedynie wskazanie daty przyszłej, następującej po dniu faktycznego złożenia propozycji. Propozycja wywiera bowiem skutki na przyszłość i dopiero w momencie jej przyjęcia przez daną osobę wchodzi w pełni w życie, określając warunki pełnienia służby przez daną osobę. Propozycja przedstawiona skarżącemu nie reguluje natomiast okresu sprzed przyjęcia nowych warunków służby, w szczególności okresu od dnia 1 września 2017 r. do dnia rozpoczęcia obowiązywania skutków nowej, obecnej propozycji, gdyż w tym okresie skarżący pozostawał poza służbą.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, PM zaskarżył decyzje organu w części, w jakich orzekają o ustaleniu daty początkowej pełnienia służby, określając ją na dzień 15 września 2021 r. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji w zaskarżonej części, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła naruszenie:
1. art. 169 ust. 2 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej, poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że regulacja ta formułuje jakiś inny warunek zachowania ciągłości służby (datę orzekania o ustaleniu nowych warunków służby), poza warunkiem bycia adresatem przyjętej propozycji dalszego pełnienia służby. Zdaniem skarżącego odesłanie do art. 169 ust. 1 wskazuje, że ciągłość służby przysługuje ex lege funkcjonariuszowi, który otrzymał propozycję pełnienia służby i ją przyjął. Ciągłość służby nie jest warunkowana datą załatwienia przez organ sprawy w przedmiocie przedstawienia propozycji (wynikającą z dochowania lub przekroczenia terminu na wydanie decyzji, określonego w art. 170 ust. 1 pkt 1 p.w.);
2. art. 169 ust. 2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej poprzez błędne przyjęcie w zaskarżonej decyzji, że regulacja ta nie stanowi części materialno-prawnej podstawy decyzji wydawanej na podstawie art. 169 ust. 4. Zdaniem skarżącego, unormowanie to nie tworzy dla organu uznania administracyjnego w zakresie wyboru daty początkowej pełnienia służby na nowym stanowisku innej niż dzień następujący po ostatnim dniu służby na poprzednio zajmowanym przez funkcjonariusza stanowisku służbowym;
3. art. 165 ust. 7 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej, poprzez błędne przyjęcie, że regulacja ta zawiera walor ponadmaterialny i uzależnia skutek zachowania ciągłości służby z art. 169 ust. 2 od dochowania terminu załatwienia sprawy wyznaczonego datą maksymalną 31 maja 2017 r. W ocenie skarżącego uchybienie przez organ temu terminowi na wydanie decyzji nie może prowadzić do skrócenia czasu stosunku służbowego, dla którego ex lege przewidziano ciągłość, a więc nieustanie służby;
4. art. 184 u.k.a.s., poprzez błędne przyjęcie, że w badanej sprawie istnieje jakakolwiek regulacja dająca podstawę do "odpowiedniego" (w tym wprost) stosowania do funkcjonariusza-adresata przyjętej propozycji dalszego pełnienia służby z art. 169 ust. 2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej. sposobu ustalania czasu pozostawania w służbie, jak gdyby był funkcjonariuszem zwolnionym ze służby, a następnie do niej przywróconym wskutek uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu, a więc z pominięciem ciągłości służby i wyłącznie z zachowaniem ciągłości okresu służby dla niektórych uprawnień - świadczeń ze stosunku służbowego w rozumieniu art. 184 ust. 4 u.k.a.s. wymagających stażu służby;
5. art. 165 ust. 7 w zw. z art. 170 ust. 1 pkt 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej, poprzez błędne przyjęcie, że termin określony datą maksymalną 31 maja 2017 r. był terminem na wydanie decyzji w stosunku do funkcjonariuszy, którzy w ocenie organu na taką propozycję zasługują ze skutkiem pozbawienia prawa ciągłości służby;
6. wydanie z naruszeniem oczywistych faktów co do terminów pełnienia służby przez funkcjonariusza - adresata decyzji określonych przez organ, poprzez określenie błędnego terminu pełnienia służby w Oddziale Celnym w [...] na okres od 1 kwietnia 2006 r. do 30 kwietnia 2006 r., co może sugerować brak ciągłości służby w okresie od 30 kwietnia 2006 r. do 1 maja 2008 r.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 329) – dalej: "P.p.s.a.". Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 P.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
W niniejszej sprawie zastopowanie znajduje również art. 153 P.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Oddziaływanie orzeczenia sądu administracyjnego w ponownym postępowaniu w sprawie przed organami administracji publicznej ma pierwszorzędne znaczenie w odniesieniu do orzeczeń kasatoryjnych tego sądu, w rezultacie których ma nastąpić merytoryczne rozpatrzenie sprawy w nowym postępowaniu administracyjnym prowadzonym w zakresie wynikającym z dokonanego obalenia zaskarżonego aktu lub czynności i ewentualnie innych aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy (w związku z postanowieniami art. 135).
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, niemniej z przyczyn, które Sąd był zobligowany wziąć pod uwagę z urzędu i związanych z zaistnieniem przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu.
Na wstępie wymaga wskazania, że wyrokiem z dnia 12 czerwca 2019 r. II SA/Wa 2051/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że do skutecznego pod względem prawnym zakończenia stosunku służbowego konieczne jest wydanie przez organ administracji stosownej decyzji administracyjnej. W ocenie WSA w Warszawie skoro nie wydano w stosunku do skarżącego decyzji o zwolnieniu go ze służby, to został on pozbawiony możliwości przeprowadzenia kontroli instancyjnej i sądowej. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 stycznia 2021 r. III OSK 1762/21 wskazał, że stosownie do art. 170 ust. 3 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o KAS, wygaśnięcie stosunku służbowego traktuje się jako równoznaczne ze zwolnieniem ze służby. Tym samym za uprawnione uznać należy stanowisko, że w tej sytuacji powinna zostać wydana, zgodnie z art. 276 ust. 2 u.k.a.s., decyzja administracyjna. W przypadku wygaśnięcia stosunku służbowego ze względu na brak propozycji dla funkcjonariusza, o jakiej mowa w art. 165 ust. 7 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o KAS, zachodzi podstawa do wydania decyzji stwierdzającej zwolnienie funkcjonariusza ze służby wskutek wygaśnięcia stosunku służbowego.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że związanie organów wykładnią i wskazaniami co do dalszego postępowania, wynikającymi z art. 153 P.p.s.a., obejmowało wyłącznie wydanie decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby na skutek nieprzedstawienia propozycji służby w trybie art. 165 ust. 7 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o KAS w terminie do dnia 31 maja 2017 r. i w konsekwencji, wygaśnięcia stosunku służby – stosownie do art. 170 ust. 3 ww. ustawy – z dniem 31 sierpnia 2017 r. Skoro ustawodawca nakazuje traktować wygaśnięcie stosunku służbowego jak zwolnienie ze służby, a zwolnienie ze służby dokonywane jest w trybie decyzji i obwarowane gwarancjami procesowymi oraz możliwością stosowania środków zaskarżenia, to w przypadku wygaśnięcia stosunku służbowego ze względu na brak propozycji dla funkcjonariusza, o jakiej mowa w art. 165 ust. 7 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o KAS, zachodzi podstawa do wydania przez właściwy organ decyzji stwierdzającej zwolnienie funkcjonariusza ze służby wskutek wygaśnięcia stosunku służbowego. Podkreślić należy, że obowiązek organu wydania decyzji administracyjnej wobec funkcjonariusza, który nie otrzymał ani propozycji służby, ani propozycji zatrudnienia w istocie wynika z regulacji art. 170 ust. 1 i ust. 3 Przepisy wprowadzające ustawę o KAS i art. 276 ust. 2 u.k.a.s (zob. wyrok NSA z dnia 16 marca 2021 r. III OSK 421/21; dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Porównując wskazania NSA i WSA w Warszawie co do dalszego sposobu postępowania z treścią zapadłych w sprawie decyzji stwierdzić należy, że organ nie zastosował się do nich. Nadal nie rozstrzygnął kwestii stosunku służby na dzień 31 maja 2017 r. DIAS w dniu [...] lipca 2021 r. przedstawił skarżącemu propozycję z warunkami pełnienia służby w Służbie Celno-Skarbowej w Izbie Administracji Skarbowej w [...], powołując w podstawie prawnej art. 165 ust. 7 Przepisy wprowadzające ustawę o KAS. Działanie organu jest ewidentnie sprzeczne ze stanowiskiem WSA w Warszawie i NSA, wynikającym z wyroków z dnia 12 czerwca 2019 r. i 12 stycznia 2021 r. w sytuacji, kiedy jednocześnie nie zaistniała wskazana w art. 153 P.p.s.a. okoliczność zezwalająca na odstąpienie od jego stosowania. Nie uległ bowiem zmianie stan prawny oraz nie zmieniły się okoliczności faktyczne sprawy. Rola reguły z art. 153 P.p.s.a. jest natomiast istotna, gdyż zmierza do zapewnienia pewnej spójności w działaniach podmiotów, które w danej sprawie będą wyrażały decyzyjnie swoje stanowisko. Odstąpienie przez DIAS od podporządkowania się brzmieniu art. 153 P.p.s.a. i niewykonanie wskazań zawartych w ww. wyrokach z przedstawieniem własnego rozumienia mających w sprawie zastosowanie unormowań prawnych należy uznać za rażące naruszenie powołanego przepisu. Wydanie zaś decyzji z rażącym naruszeniem prawa stanowi o zaistnieniu okoliczności określonej w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., co z kolei przesądziło o stwierdzeniu przez Sąd nieważności rozstrzygnięć DIAS w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
W realiach niniejszej sprawy DIAS winien był wydać decyzję, której podstawą byłyby art. 276 ust. 2 u.k.a.s. w zw. z art. 170 ust. 1 i ust. 3 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o KAS, która to podstawa jasno wynika z treści uzasadnienia uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 lipca 2019 r. I OPS 1/19. Ten ostatni przepis stanowi bowiem o tym, że w sytuacji nieprzedstawienia funkcjonariuszowi propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby w terminie do dnia 31 maja 2017 r. następuje wygaśnięcie stosunku służbowego z dniem 31 sierpnia 2017 r., a wygaśnięcie to traktuje się jak zwolnienie ze służby, do którego wskazany art. 276 ust. 2 u.k.a.s. wymaga wydania decyzji. Jest to związane z potrzebą zapewnienia funkcjonariuszowi możliwości ochrony jego praw, bowiem w myśl art. 276 ust. 6 u.k.a.s., od decyzji wydanej po rozpoznaniu odwołania bądź wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazanej w art. 276 ust. 2, przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Nadto, podkreślenia wymaga, że termin wskazany w art. 165 ust. 7 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o KAS tj. do 31 maja 2017 r. to termin materialnoprawny, a zatem jego upływ powoduje, że uprawnienie właściwego organu do złożenia czy to propozycji z nowymi warunkami zatrudnienia czy to propozycji służby ulega wygaśnięciu. Skutkuje to niemożnością przedstawienia tego rodzaju propozycji po zakończeniu biegu tego terminu. Unormowanie to pozostaje w związku z regulacjami umieszczonymi w art. 170 ust. 1 i ust. 3 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o KAS, w których mowa jest o wygaśnięciu m. in. stosunku służby wobec nieotrzymania przez funkcjonariusza propozycji nowych warunków zatrudnienia lub pełnienia służby (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 7 grudnia 2021 r. II SA/Rz 1449/21; dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).
W zakresie ewentualnego przedstawienia lub nieprzedstawienia funkcjonariuszom propozycji służby pozostawiono organom pełną swobodę, dlatego DIAS nie miał obowiązku przedstawienia propozycji służby. Mógł bowiem uwzględniając okoliczności wymagane ustawą wprowadzającą (art. 165 ust. 7) złożyć propozycję zmierzającą do pozostawienia danej osoby w korpusie celno – skarbowym, bądź też mógł tego rodzaju propozycji nie składać, co skutkowało – w myśl art. 171 ust. 1 pkt 1 tej ustawy – wygaśnięciem dotychczasowego stosunku pracy bądź stosunku służby. Z ww. przepisów wynika, że ustawodawca pozostawił organom prawo decydowania o tym, czy danej osobie w ogóle zostanie złożona propozycja dalszego zatrudnienia bądź służby, jak i wyboru rodzaju podstawy prawnej dalszej pracy (zatrudnienie lub służba). Nie sposób zatem przyjąć, że obowiązkiem DIAS było w niniejszej sprawie wydanie decyzji o przedstawieniu skarżącemu propozycji służby i określeniu jej warunków. Kontrolowana sprawa dotyczy bowiem wyłącznie wygaśnięcia stosunku służbowego skarżącego na skutek nieprzedstawienia propozycji służby lub zatrudnienia w oparciu o art. 165 ust. 7 w zw. z art. 170 ust. 2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o KAS. W tak określonych granicach sprawy obowiązkiem organu było zatem – uwzględniając wskazania WSA w Warszawie i NSA – wydanie decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby z dniem 31 sierpnia 2017 r. Jednocześnie wymaga podkreślenia, że Sąd nie jest władny do wypowiadania się odnośnie ewentualnej późniejszej propozycji służby lub zatrudnienia przedstawionej skarżącemu, bowiem kwestia ta wykracza poza ramy niniejszej sprawy.
Krótkiego rozważenia wymaga jeszcze kwestia ewentualnego naruszenia przez Sąd orzekający zakazu reformationis in peius, a więc zakazu orzekania na niekorzyść skarżącego. W ocenie Sądu orzekającego wydanie przedmiotowego wyroku nie narusza art. 134 § 2 P.p.s.a. Przepis ten przewiduje możliwość odstąpienia przez sąd administracyjny od wspomnianego zakazu jedynie w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. W sprawie nie ma wątpliwości, że z przyczyn wskazanych wyżej organ dopuścił się rażącego naruszenia prawa, które musi skutkować stwierdzeniem nieważności wydanych przez niego decyzji.
Z podanych względów orzeczono o stwierdzeniu nieważności wydanych w sprawie decyzji DIAS, czego podstawę stanowił art. 145 § 1 pkt 2 i art. 135 P.p.s.a. w zw. z art. 153 P.p.s.a. oraz art. 165 ust. 7 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o KAS.