II SA/RZ 1629/24

II SA/Rz 1629/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-03-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa /przewodniczący sprawozdawca/
Jolanta Kłoda-Szeliga
Piotr Godlewski
Symbol z opisem
6266 Jednostki pomocnicze
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1465
art. 18a ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur-Selwa /spr./ Sędziowie WSA Piotr Godlewski AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2025 r. sprawy ze skargi J. G. na uchwałę Rady Miejskiej [....] z dnia [...] października 2024 r. nr [...] w przedmiocie odrzucenia protestu wyborczego – skargę oddala –
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi J.G. (dalej: "skarżący") jest uchwała nr [...] Rady Miejskiej [...] (dalej: "Rada: lub "organ") z dnia 29 października 2024 r. w sprawie rozpatrzenia protestu wyborczego.
Zaskarżoną uchwałą, Rada, działając na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1465 z późn. zm.; dalej: "u.s.g.") oraz § 34 ust. 2 i 3 Statutu Osiedla [...] stanowiącego załącznik nr 5 do uchwały Nr [...] Rady Miejskiej [....] z dnia [...] maja 2018 r. w sprawie uchwalenia statutów osiedli (Dz. Urz. Woj. Podkarpackiego z 2018 r. poz. [....] z późn. zm.) oraz po uzyskaniu opinii Komisji Samorządowo-Statutowej Rady Miejskiej [...], postanowiła odrzucić protest wyborczy dotyczący wyboru Przewodniczącego i Zarządu Osiedla [...] wniesiony w dniu 26 września 2024 r.
W uzasadnieniu do uchwały Rada wskazała, że ww. Statut zawiera umocowanie dla Rady, do oceny ważności wyborów organów jednostki pomocniczej i stosowanie do § 34 ust. 3, w wyniku rozpatrzenia protestu wyborczego Rada może: odrzucić protest lub unieważnić wyniki wyborów w całości lub w części i zarządzić ponowne przeprowadzenie wyborów. Następnie podała, że protest wyborczy został złożony przez Mieszkańców Osiedla [...] w związku z wyborem na Przewodniczącego Zarządu Osiedla [...] J.P. (dalej: "Radny"). Mieszkańcy Osiedla zarzucili naruszenie § 29 ust. 1 Statutu Osiedla, tj. zapisu, że Przewodniczący Zarządu Osiedla jest wybierany spośród stałych mieszkańców osiedla.
Rada podała, że na posiedzeniu Komisji Samorządowo-Statutowej Radny przedstawił obszerne wyjaśnienia oraz dokumenty potwierdzające jego miejsce zamieszkania na Osiedlu [...]. Komisja zaprosiła na posiedzenia i wysłuchała wyjaśnień mieszkańców podpisanych pod protestem wyborczym oraz mieszkańców, którzy złożyli oświadczenie, że Radny mieszka na Osiedlu [...]. Spośród protestujących, na spotkaniu z Komisją zjawiło się 10 osób. Mieszkańcy wyjaśniali, że nie znają Radnego, nie widują go na Osiedlu [...]. Jedna z osób stwierdziła, że nie mieszka on na osiedlu, ponieważ dzwonił do niej kilka razy w sprawie odśnieżania ulicy, która położona jest na sąsiednim Osiedlu [...]. Część protestujących mieszkańców stwierdziła, że nie wie gdzie dokładnie mieszka Radny, nie wyjaśnili jednak na jakiej podstawie twierdzą, że stale zamieszkuje na sąsiednim osiedlu [...]. Jeden z mieszkańców stwierdził, że Radny mieszka na Osiedlu [...], ponieważ ma tam spór z sąsiadem, którego zalewa wodą. Radny stanowczo oświadczył, że przy ulicy mieszczącej się na Osiedlu [...] mieszka od ponad 20 lat. Dostarczył Komisji zaświadczenie o zameldowaniu przy tej ulicy i taki adres zamieszkania wskazuje w zeznaniach podatkowych oraz w oświadczeniach majątkowych składanych w Urzędzie Miasta w [...]. Przedstawił akt notarialny potwierdzający prawo zamieszkiwania na tej nieruchomości, jak też opłaca koszty związane z zamieszkaniem w budynku, tj. koszty zużycia wody, kanalizacji z MPGK w [...], dostaw energii elektrycznej oraz gazu. Opłaca również podatek od nieruchomości położonej na Osiedlu [...] w [...]. Dodatkowo do Komisji wpłynęło oświadczenie mieszkańców tego Osiedla z dnia 30 września 2024 r., w którym podali, że jest on sąsiadem osób podpisanych pod oświadczeniem, mieszka przy ulicy na Osiedlu [...], wykonuje prace wokół domu w ogrodzie, przebywa na tarasie. Sąsiedzi często rozmawiają z Radnym przez ogrodzenie, odwiedzają się nawzajem, przychodzą na kawę. Przy domu wieczorem i w nocy stoją samochody, a rano Radny widziany jest jak wyjeżdża ze swojej nieruchomości, co mieszkańcy potwierdzili składając wyjaśnienia podczas posiedzenia Komisji w dniu 15 października 2024 r.
Po przeanalizowaniu powyższych dokumentów i wyjaśnień Komisja stwierdziła, że ustalone fakty potwierdzają, że Radny jest stałym mieszkańcem Osiedla [...] w rozumieniu § 29 ust 1 Statutu Osiedla - Regulamin wyborów, a zatem mógł zostać wybrany na Przewodniczącego Zarządu Osiedla.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżący zaskarżył w całości uchwałę nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] października 2024 r. w sprawie rozpatrzenia protestu wyborczego i w związku z tym wniósł o unieważnienie wyborów, które odbyły się w dniu 19 września 2024 r. dotyczących wyboru Przewodniczącego Zarządu Osiedla [...] w [...] i zarządzenie ich powtórzenia. Ponadto wniósł o zobowiązanie Przewodniczącej Komisji Samorządowo-Statutowej do udostępnienia nagrań z posiedzeń Komisji z 3, 10, 15 i 17 października 2024 r. Wyjaśnił, że zaskarżona uchwała narusza jego interes prawny, ponieważ w ww. wyborach był kandydatem na Przewodniczącego Zarządu Osiedla [...].
Skarżący wskazał, że za miejsce stałego pobytu nie uznaje się miejsca, w którym osoba jest zameldowana, ale w którym stale zamieszkuje, tzn. realizuje podstawowe funkcje życiowe w szczególności mieszka, spożywa posiłki, nocuje, wypoczywa, przyjmuje wizyty. Podniósł, że mieszkańcom znany jest fakt, że Radny nie jest stałym mieszkańcem ww. Osiedla, ponieważ nie zamieszkuje na terenie tego Osiedla, lecz stale zamieszkuje - od około 2 lat - na Osiedlu [...] przy ul. [...]. Skarżący podkreślił, że miejsce zamieszkania jest związane z rzeczywistym miejscem pobytu osoby, natomiast miejsce zameldowania jest formalnym zapisem w rejestrach administracyjnych służącym celom administracyjnym, zatem nie można ich utożsamiać.
Następnie skarżący opisał przebieg posiedzeń Komisji. Wskazał, że pierwsze z nich odbyło się w dniu 3 października 2024 r., został wówczas wysłuchany Radny, natomiast nie uczestniczyły w nim żadne osoby z Osiedla [...], ponieważ nikt nie został poinformowany o posiedzeniu Komisji. Drugie posiedzenie odbyło się w dniu 10 października 2024 r., oprócz skarżącego, obecnych było jeszcze siedmioro mieszkańców Osiedla oraz Radny. Pięć osób nie powiedziało w oczywisty sposób, że Radny nie mieszka na Osiedlu [...], natomiast trzy osoby łącznie ze skarżącym oświadczyły, że Radny ten nie mieszka na ww. Osiedlu, lecz na Osiedlu [...], a co zostało inaczej opisane w protokole. Skarżący nadmienił, że mieszkańcy nie czuli się swobodnie w związku z obecnością Radnego, który zadawał im pytania. Trzecie posiedzenie odbyło się w dniu 15 października 2024 r. Wzięło w nim udział trzech mieszkańców Osiedla podpisanych pod protestem, którzy oświadczyli, że Radny nie mieszka na ww. Osiedlu, tylko na Osiedlu [...], co zostało odnotowane w protokole. Wysłuchano również sześć osób, które podpisały się pod oświadczeniem potwierdzającym, że Radny mieszka na osiedlu [...]. Skarżący podniósł, że żadna z tych osób przed Komisją nie oświadczyła, że Radny mieszka na osiedlu [...] tylko stwierdzali, między innymi, że "widzą go koło domu", "przychodzi kosi trawę i siedzi koło domu, a gdzie mieszka tego nie wie", "jest widywany w ogrodzie, na podwórku", "przychodzi na kawę, a gdzie mieszka nie interesuje go". Skarżący zaznaczył, że nie umożliwiono mu zadania pytań tym osobom. Natomiast Radny na pytanie skarżącego odnośnie tego, gdzie stale zamieszkuje, oświadczył, że mieszka na Osiedlu [...] przy ul. [...]. Na pytanie gdzie mieszka jego żona, Radny oświadczył, że razem z nim na Osiedlu [...]. Natomiast po zadaniu pytania, kto mieszka w domu na Osiedlu [...], Radny oświadczył, że nie będzie odpowiadał na pytanie. Skarżący podkreślił, że pytania te nie zostały ujęte w protokole.
Skarżący wskazał również na błędy, jakie jego zdaniem, znalazły się w opinii Komisji. Jego zdaniem nie podjęto żadnych działań mających na celu ustalenie kto zamieszkuje na Osiedlu [...], co było przedmiotem protestu wyborczego. W ocenie skarżącego przewodnicząca Komisji od początku dała wiarę stanowisku Radnego i nawet nie podjęła próby sprawdzenia, np. na podstawie zużycia wody, albo rozpytania mieszkańców ul. [...], czy budynek ten jest zamieszkały i przez kogo. W protokole nr 9 znajduje się stwierdzenie, że Radny nie przedstawił żadnych dokumentów dotyczących budynku na Osiedlu [...], ponieważ sprawa nie dotyczy bezpośrednio tej ulicy. Zdaniem skarżącego jest to najważniejsza kwestia w całym postępowaniu, ponieważ w proteście zarzucono, że Radny nie mieszka na Osiedlu [...], a na osiedlu [...].
W odpowiedzi na skargę Rada wniosła o jej oddalenie. Rada zaznaczyła, że zarzuty wskazane w skardze były już podnoszone w proteście wyborczym. Następnie opisała przebieg posiedzeń Komisji jakie odbyły się w tej sprawie. Wskazała między innymi, że w odniesieniu do zamieszkiwania Radnego na Osiedlu [...], wyjaśnił on Komisji, że znajduje się tam budynek mieszkalny, który jest wykańczany i w którym ma zamieszkać jego córka. W budynku tym Radny przebywa, aby przypilnować znajdujący się tam majątek, wyposażenie domu, jednak na stałe przebywa i mieszka w domu mieszkalnym przy ul. [...] na osiedlu [...]. Dodatkowo do Burmistrza Miasta [...] wpłynęło pisemne oświadczenie mieszkańców z ul. [...] na osiedlu [...] w sprawie zamieszkiwania Radnego przy tej ulicy.
Rada wskazała, że na posiedzeniu w dniu 15 października 2024 r. Komisja uznała sprawę zgłoszoną w proteście wyborczym za wyjaśnioną. Podczas rozpatrywania protestu wyborczego dała możliwość wypowiedzenia się wszystkim uczestnikom, tak protestującym jak i Radnemu. Zapoznano się z Protokołami zawierającymi wypowiedzi osób uczestniczących w posiedzeniach Komisji, jak też z dokumentami przedstawionymi Komisji na okoliczność zamieszkiwania Radnego na Osiedlu [...]. Odnośnie wniosku skarżącego dotyczącego nagrań z Komisji wyjaśniono, że Komisja ani Urząd Miasta nie nagrywały posiedzeń. Wspomniane przez skarżącego nagrania wykonane zostały przez Sekretarza Komisji sporządzającego protokół i zostały wykorzystane do napisania protokołów z posiedzeń Komisji. Komisja nie posiada tych nagrań na nośnikach, dysponuje protokołami, które zostały udostępnione skarżącemu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;
Skarga jest zasadna.
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2020 r. poz. 365). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935; zwana dalej w skrócie P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Ze względu na przedmiot skargi należy wyjaśnić dodatkowo, że w myśl art. 147 § 1 P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 tej ustawy, stwierdza nieważność uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Według art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2020 r. poz. 713; zwana dalej u.s.g.), nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1 u.s.g., albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego. Jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o ich niezgodności z prawem. Uchwała lub zarządzenie tracą moc prawną z dniem orzeczenia o ich niezgodności z prawem (art. 94 ust. 2 zd. drugie u.s.g.). Powołany przepis u.s.g., ma charakter normy szczególnej wobec art. 147 § P.p.s.a. i wyklucza możliwość stwierdzenia nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu czasu jednego roku, licząc od chwili jej podjęcia.
Przedmiotem skargi jest uchwała Rady Miejskiej [...] z dnia [...] października 2024 r. nr [...] (omyłka co do daty w skardze) w sprawie odrzucenia protestu wyborczego dotyczącego wyboru Przewodniczącego i Zarządu Osiedla [...] wniesionego w dniu 26 września 2024 r. z powodów wskazanych w uzasadnieniu uchwały.
Zawarte w skardze żądanie unieważnienia wyborów, które odbyły się w dniu 19 września 2024 r. dotyczących wyboru Przewodniczącego Zarządu Osiedla [...] w [....] i zarządzenie ich powtórzenia Sąd potraktował jako zarzut skargi, na co wskazuje sformułowanie "w związku z tym" – czyli zaskarżeniem przedmiotowej uchwały.
Kontrola prawidłowości przebiegu i wyników wyborów do organów jednostek podziału pomocniczego niewątpliwie mieści się w zakresie kompetencji rady gminy. Kompetencja rady do rozpoznania zgłoszonego protestu może wynikać ze statutu danej jednostki pomocniczej, który może obejmować postanowienia przyznające obywatelom prawo do złożenia stosownego środka zaskarżenia skierowanego do tego organu. Nawet gdyby statut ten nie przewidywał takiego trybu kwestionowania wyników bądź sposobu przeprowadzenia wyborów do jego organów, to możliwość weryfikacji ich prawidłowości przez radę gminy należy wywodzić z treści ogólnej normy kompetencyjnej sformułowanej w art. 18a ust. 1 u.s.g., który stanowi, że rada gminy kontroluje działalność wójta, gminnych jednostek organizacyjnych oraz jednostek pomocniczych gminy; w tym celu powołuje komisję rewizyjną.
Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 5 lutego 2013 r. sygn. akt II OSK 3029/12 "możliwość kontrolowania przebiegu i wyników wyborów do organów jednostek pomocniczych przez rady gminy, na podstawie ogólnej normy kompetencyjnej, wynikającej z art. 18 i art. 35 u.s.g., nie była dotychczas kwestionowana w orzecznictwie. Wskazać tu należy choćby na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 1999 r. sygn. akt II SA 231/99 (CBOSA), czy też wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 września 2008 r. sygn. akt III SA/Wr 8/08, (LEX nr 514980). Przywołane orzecznictwo prowadzi do przekonania, że rada gminy posiada uprawnienia do kontrolowania procedur wyborczych organów jednostek pomocniczych i w ramach tej kontroli ma prawo rozstrzygać protesty wyborcze oraz stwierdzać nieważność wadliwie (niezgodnie z prawem) przeprowadzonych wyborów. Jednak najdalej idący wynik kontroli, może być przez radę gminy zastosowany jedynie w przypadku, gdy przeprowadzone bądź przedstawione przez protestujących dowody, wskażą niezbicie na fakt naruszenia przepisów ustaw (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 września 2008 r., sygn. III SA/Wr 393/08 (LEX nr 518520)". Sąd rozpoznając niniejszą sprawę podziela zaprezentowane wyżej stanowisko (por. wyrok NSA z dnia 3 września 2024 r., III OSK 4815/21).
Rada Miejska [...] na VII Sesji w dniu [...].10.2024 r. rozpatrywała protest wyborczy mieszkańców Osiedla [...] na wybór Przewodniczącego Zarządu Osiedla i podjęła uchwałę Nr [...] którą odrzuciła protest wyborczy - poz. 3 Karty przeglądowej. Uchwała zawiera uzasadnienie, w którym wskazano przyczyny, dla których protest odrzucono. Sprawą protestu wyborczego zajmowała się Komisja Samorządowo- Statutowa Rady Miejskiej [...] - dalej w uzasadnieniu Komisja, na podstawie § 34 ust. 2 Statutu Osiedla [...] stanowiącego Załącznik Nr 5 do Uchwały NR [...] Rady Miejskiej [...] w sprawie uchwalenia statutów osiedli (Dz. Urz. Woj. Podkarpackiego z 2018 poz. [....]) - dalej w uzasadnieniu Statut Osiedla. Na czterech posiedzeniach w okresie od 3.10.2024 r. do 17.10.2024 r. Komisja rozpatrywała protest i zaprosiła na posiedzenia oraz wysłuchała argumenty zarówno wybranego Przewodniczącego Zarządu jak i protestujących mieszkańców oraz osoby podpisane pod protestem wyborczym, które zdecydowały się przyjść na posiedzenie Komisji. J.P. w obszernym wyjaśnieniu stwierdził jednoznacznie, że mieszka na Osiedlu [...] w [...] przy ul. [...] od ponad 20 lat. Na poparcie swojego oświadczenia przedstawił dokumenty potwierdzające fakt jego zamieszkania pod tym adresem, tj. dokumenty załączone do "Protokołu 6" z posiedzenia Komisji z dnia 3.10.2024 r. oznaczone w Protokole numerami porządkowymi od 2 do 15 w szczególności: akt notarialny - Umowa darowizny ustanawiająca nieodpłatnie na rzecz m.in. J.P. dożywotnią służebność osobistą polegająca na prawie współzamieszkiwania w budynku na działce nr [...] i [...] przy ul. [...] na Osiedlu [...], pierwszą stronę zeznania podatkowego PIT-37 o wysokości osiągniętego dochodu za rok 2023 złożonego w US w [...], wystawione na nabywcę J.P. faktury za dostarczoną wodę i odbiór ścieków z nieruchomości przy ul. [...] w [....] za okres od marca do sierpnia 2024 r., oświadczenie majątkowe radnego gminy ze wskazaniem adresu zamieszkania w [...] ul. [...], potwierdzenie uiszczenia opłaty przez J.P. za gospodarowanie odpadami komunalnymi na działce przy ul. [...], pokwitowanie wpłaty podatku od nieruchomości z 9.02.2024 r. adres ul. [...], faktury z [...] za dostawę energii elektrycznej do nieruchomości przy ul. [...] wystawione na nabywcę J.P. ze wskazaniem adresu do korespondencji ul. [...] oraz fakturę z [...] na dostawę gazu do nieruchomości na nabywcę P.J. ul. [...]. Do "Protokołu 8" Komisji z dnia 15.10.2024 r. załączono Zaświadczenie z Urzędu Miasta w [...] o zameldowaniu Pana J.P. przy ul. [...] w [....]. Co do zarzutu skarżącego odnośnie zamieszkiwania na Osiedlu [...] przy ul. [...], J.P. wyjaśnił Komisji, iż znajduje się tam budynek mieszkalny, który jest wykańczany i w którym ma zamieszkać jego córka. W budynku tym Pan P. przebywa aby przypilnować znajdujący się tam majątek, wyposażenie domu, jednak na stałe przebywa i mieszka w domu mieszkalnym przy ul. [...] na osiedlu [...]. Dodatkowo do Burmistrza Miasta [...] wpłynęło pisemne oświadczenie"'' mieszkańców z ul. [...] na osiedlu [...] w sprawie zamieszkiwania Pana J.P. przy tej ulicy - pkt 12 Karty przeglądowej. Pan P. zawńioskował przed Komisją o wysłuchanie tych osób odnośnie jego zamieszkiwania przy ul. [...] na Osiedlu [...].
Komisja na posiedzeniu w dniu 10.10.2024 r. spotkała się ze skarżącym J.G. oraz siedmioma osobami jakie stawiły się na posiedzeniu Komisji spośród 55 osób podpisanych pod protestem wyborczym. Spośród protestujących trzy osoby stwierdziły, że nie wiedzą, gdzie mieszka Pan P., część osób nie zna J.P. lub spotykają go tylko na spotkaniach wyborczych, niektórzy mieszkańcy twierdzą, że nie wiedzą jak wygląda Pan P., nie wiedza kto to jest. Jedna z osób zajmująca się odśnieżaniem twierdzi, że Pan P. dzwonił do niej w zimie w czasie akcji odśnieżania, aby odśnieżyć ul. [...] na Osiedlu [...], nie wie jednak gdzie mieszka na stałe. Skarżący Pan G. oświadczył, że J.P. mieszka na ul. [...] na [...], na ul. [...] mieszka jego syn i można to sprawdzić po zużyciu wody - poz. 8 Karty przeglądowej.
Na posiedzenie Komisji w dniu 15.10.2024 r. przyszli trzej mieszkańcy Osiedla [...] podpisani pod protestem wyborczym nieobecni na poprzednim posiedzeniu Komisji i oświadczyli, że Pan P. nie mieszka tam gdzie jest zameldowany na ul. [...], w tym domu mieszka jego syn. Na posiedzenie Komisji przyszli również mieszkańcy ul. [...] podpisani pod oświadczeniem z dnia 30.09.2024 r. - pkt 12 Karty przeglądowej, mieszkańcy ul. [...] sąsiedzi Pana J.P. Mieszkańcy wyjaśnili, że Pan P. mieszka na ul. [...] na Osiedlu [...] i potwierdzają, iż widzą się codziennie po sąsiedzku. Pan P. dba o otoczenie swojego budynku mieszkalnego, kosi trawniki, przycina krzewy. Sąsiedzi rozmawiają przez siatkę ogrodzeniową, widzą często jak sąsiad siedzi koło domu. Z jednymi z sąsiadów często odwiedzają się na kawie, rozmawiają. Pan P. Widziany jest na ul. [...] w każdy dzień, jego samochody stoją wieczorami pod domem. Sąsiedzi oświadczyli, że nie wiedzą gdzie jest zameldowany, nie interesują się tym. Na posiedzeniu Komisji Pan G. podtrzymał swoje zarzuty i przeczytał pismo z dnia 15.10.2024 r. - załącznik do "Protokołu 8" w którym wnioskuje o powołanie wraz ze Strażą Miejską komisji, której będzie członkiem w celu rozpytania sąsiadów przy ul. [...] oraz przy ul. [...] na okoliczność zamieszkiwania Pana J.P., zobowiązanie Pana P. do dostarczenia rachunków za dostarczane media i wodę do budynku przy ul. [...] w celu wykazania, że budynek jest niezamieszkały oraz kto ponosi opłaty. J.P. przedstawił zaświadczenie z Urzędu Miasta w [...] w sprawie zameldowania przy ul. [...] w [...] oraz potwierdził fakt stałego zamieszkiwania na Osiedlu [...]. Ponownie wyjaśnił, iż budynek mieszkalny przy ul. [...] na Osiedlu [...] jest przeznaczony dla jego córki, obecnle jest na etapie wykańczania. Obecność Pana P. w tym budynku i na tej nieruchomości jest podyktowana koniecznością jego przypilnowania, bowiem córka mieszka i pracuje poza [...].
Komisja podczas rozpatrywania protestu wyborczego dała możliwość wypowiedzenia się wszystkim uczestnikom, tak protestującym jak i Panu J.P. Podczas dyskusji radni przedstawili swoje stanowisko odnośnie przedstawionych argumentów. Zapoznano się z Protokołami zawierającymi wypowiedzi osób uczestniczących w posiedzeniach Komisji. Zapoznano się również z dokumentami przedstawionymi Komisji na okoliczność zamieszkiwania Pana Przewodniczącego Zarządu osiedla na Osiedlu [...]. Odnośnie wniosku Pana G. dotyczącego nagrań z Komisji wyjaśniono, iż Komisja ani Urząd Miasta nie nagrywały posiedzeń. Nagrania, o których mówi protestujący J.G. wykonane zostały przez Sekretarza Komisji Samorządowo-Statutowej sporządzającego protokół. Materiał ten został wykorzystany przez niego do napisania protokołów z posiedzeń Komisji, na których rozpatrywano protest wyborczy. Komisja nie posiada tych nagrań na nośnikach, dysponuje protokołami, które zostały udostępnione Panu G. Jak wynika z informacji przekazywanych uczestnikom posiedzeń oraz zapisów w protokołach służyły one pomocą przy sporządzaniu pisemnych protokołów.
Komisja na posiedzeniu w dniu 15.10.2024 r. uznała sprawę zgłoszoną w Proteście wyborczym za wyjaśnioną. Podczas dyskusji radni zwrócili uwagę na fakt, iż Komisja zebrała wystarczający materiał dowodowy, dla oceny zarzutów stawianych w proteście wyborczym. Należy zwrócić uwagę, iż Pan J.P. stanowczo i jednoznacznie wskazał, iż na stałe mieszka przy ul. [...] na Osiedlu [...], tam znajduje się jego centrum aktywności życiowej. Zamieszkuje tam wraz z małżonką od ponad 20 lat. Przedstawił dowody świadczące o ponoszeniu przez niego kosztów zamieszkiwania w budynku i na nieruchomości, tj. rachunków, faktur i dowodów wpłaty za odpady komunalne, media czy za podatek od nieruchomości. Przewodniczący adres stałego zamieszkania przy ul. [...] wskazywał w dokumentach składanych do urzędu Skarbowego w [...] i do Urzędu Miasta w [...]. Fakt zamieszkiwania przy ul. [...] potwierdzili sąsiedzi mieszkańcy tej ulicy. Pan P. zameldowany jest pod tym adresem. Zgodnie ze Statutem Osiedla - § 29 Przewodniczącego Zarządu wybiera się spośród stałych mieszkańców Osiedla. W ocenie Rady Miejskiej [...] i Komisji Pan J.P. uprawniony był do kandydowania na funkcję Przewodniczącego Zarządu osiedla, gdyż był i jest stałym mieszkańcem Osiedla. Zgodnie z § 6 ust. 2 i 3 Statutu Osiedla bierne prawo wyborcze przysługuje stałym mieszkańcom osiedla, zameldowanym na pobyt stały na obszarze Osiedla, co J.P. potwierdził zaświadczeniem o zameldowaniu znak: [...] załączonym do Protokołu 8 - poz. 9 Karty przeglądowej. Protestujący, co należy zauważyć i podkreślić składający wyjaśnienia na posiedzeniu Komisji, część z tych osób stwierdziła, iż nie zna Pana P. i nie wiedzą gdzie mieszka. Oprócz ustnych oświadczeń, w większości opierających się na informacjach zasłyszanych od innych osób, protestujący i skarżący J.G. nie wykazali, aby Pan J.P. nie mieszkał na stałe, przy ul. [...] na Osiedlu [...] w [....]. Po zakończeniu dyskusji, został złożony wniosek o odrzucenie protestu wyborczego za którym głosowało 7 radnych członków Komisji. Komisja zobowiązała się do sporządzenia opinii dla Rady Miejskiej zgodnie z § 34 ust. 2 Statutu Osiedla wraz z projektem uchwały - pkt 6 Karty przeglądowej akt sprawy.
Podczas wyborów Przewodniczącego Zarządu Osiedla [...], które odbyły się w dniu 19.09.2024 r. obecni na zebraniu mieszkańcy Osiedla wybrali Przewodniczącego spośród trzech kandydatów. Zdecydowanie największa liczbę głosów uzyskał J.P. 83 głosy, kandydujący na tę funkcje J.G. uzyskał 27 głosów zaś Z.R. 8 głosów o czym świadczy Protokół głosowania Nr 1 z dnia 19.09.2024 r. Wynik głosowania świadczy o zdecydowanym poparciu mieszkańców Osiedla dla kandydatury J.P., który jako kandydat znany jest zdecydowanej większości mieszkańców Osiedla i jako stały mieszkaniec posiada bierne prawo wyborcze na funkcję w organach Osiedla - poz. 19 Karty Przeglądowej
Na Sesji w dniu [...].10.2024 r. Rada Miejska [...] w punkcie 4.8 Porządku obrad zapoznała się z opinią przygotowaną dla Rady przez Komisję Samorządowo-Statutową Rady Miejskiej [....]. Przewodnicząca Komisji przedstawiła radnym na sesji wyniki prac Komisji, poczynione ustalenia oraz zebrane w sprawie dowody. W czasie dyskusji udzieliła odpowiedzi na pytania zadane przez Pana J.G. na sesji Rady Miejskiej [...] Rada Miejska [...] zaakceptowała stanowisko Komisji wyrażone w przedłożonej radzie Opinii przyjęła za swoje proponowane uzasadnienie do uchwały oraz większością głosów podjęła uchwałę w sprawie rozpatrzenia protestu wyborczego - odrzucając protest wyborczy dotyczący wyboru Przewodniczącego Zarządu Osiedla [...] wniesiony w dniu 26.09.2024 r.
W tym zakresie Sąd podziela przedstawione wyżej stanowisko organu.
Zarzuty skarżącego dotyczące zarówno procedowania w przedmiocie złożonego protestu wyborczego jak i oceny dowodów zaoferowanych Komisji Rewizyjnej okazały się bezskuteczne. Organ precyzyjnie i szczegółowo, w sposób przekonujący wyjaśnił kwestię nagrywania posiedzeń, udokumentował i szczegółowo wyjaśnił wątpliwości skarżącego dotyczące zamieszkiwania J.P. przy ul. [...] w [...].
Zupełnie chybione są podnoszone w skardze zarzuty niedokładnego wyjaśnienia faktycznego zamieszkiwania J.P., a to przez nieprzeprowadzenie przez Komisję rozpytania mieszkańców ulicy [...] na tę okoliczność, czy nie zbadania zużycia wody w domu przy tej ulicy.
Zdaniem Sądu, zebrane dowody z dokumentów przesądziły kwestię zamieszkiwania J.P. przy ulicy [...].
Istotny jest fakt, że jak wyjaśnił to na rozprawie pełnomocnik organu, często zdarza się w realiach społecznych, że podmiot jest właścicielem wielu nieruchomości, które zakupuje i buduje z przeznaczeniem dla dzieci czy rodziców. Taka sytuacja ma miejsce w przypadku Pana P. Zwrócił on uwagę na fakt, że Pan Przewodniczący P. na początku 2004 roku podarował dom przy ul. [...] na osiedlu [...] synowi, a syn ustanowił dla Pana Przewodniczącego i jego małżonki nieodpłatną dożywotnią służebność osobistą mieszkania w tym domu. Do protokołu nr 6 dołączono też dowody uiszczania przez Pana Przewodniczącego rachunków za media wystawionych na niego zresztą. W aktach jest też zaświadczenie o zameldowaniu na osiedlu [...] pod tym adresem. Okoliczności te jednoznacznie przemawiają za tym, że miejscem zamieszkania Pana Przewodniczącego jest ul. [...] na osiedlu [...]. Zarzucił ponadto, że okoliczność zamieszkiwania od ponad 20 lat przy ulicy [...] przez Pana Przewodniczącego wynika także z jego oświadczeń majątkowych jako radnego, zeznań podatkowych. Wskazują na powyższe także wyniki wyborów na Przewodniczącego, gdyż na około 120 osób głosujących, głos na Pana P. oddało około 80 osób co oznacza, że jest on znany na tym osiedlu. Zarzucił ponadto że statut jednostki pomocniczej zawiera legalną definicję stałego mieszkańca osiedla w par § 6 statutu. Definicja posługuje się pojęciem zameldowania jako jednego z kryteriów stałego miejsca zamieszkiwania.
Sąd tę ocenę w całości podziela.
Należy podkreślić, że zgodnie z § 6 ust. 1 – 3 Statutu Osiedla, wybory do Zarządu są przeprowadzane w sposób tajny, bezpośredni, przy niegraniczonej liczbie kandydatów. Prawo zgłaszania kandydatów do Zarządu, jak i prawo wyboru przysługuje tylko osobom obecnym na zebraniu i zameldowanym na pobyt stały na obszarze Osiedla, które najpóźniej w dniu wyborów ukończyły 18 lat, zwanymi dalej stałymi mieszkańcami Osiedla. Czynne i bierne prawo wyborcze przysługuje stałym mieszkańcom Osiedla. Zasady i tryb przeprowadzenia wyborów do Zarządu określa Rozdział V niniejszego statutu "Regulamin Wyborów".
Rację ma więc organ przyjmując, że elementem definicji stałego mieszkańca osiedla, któremu przysługuje czynne i bierne prawo wyborcze do Zarządu Osiedla jest zameldowanie na pobyt stały na obszarze Osiedla.
Postępowanie przed Komisją Rewizyjną w zakresie zamieszkiwania J.P na terenie Osiedla miało na celu ustalenie czy nie ma ono pozornego charakteru.
Podnoszone w skardze zarzuty o charakterze prawnym z powołaniem się na judykaty NSA dotyczące definicji zamieszkiwania okazały się chybione. Należy podkreślić, że definicja zamieszkiwania może być odmiennie oceniana na gruncie kodeksu wyborczego czy kodeksu cywilnego.
W kontrolowanej sprawie, bez wątpliwości zweryfikowano stałe miejsce zamieszkiwania J.P. przy ul. [...] w [...], uznając prawidłowo, że jest ono tożsame z miejscem zameldowania.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił jako niezasadną.