II SA/RZ 1619/24

II SA/Rz 1619/24 - Postanowienie WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-06-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jolanta Kłoda-Szeliga
Karina Gniewek-Berezowska /sprawozdawca/
Maria Mikolik /przewodniczący/
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 § 1 pkt 5a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1465
art. 101
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maria Mikolik Sędziowie WSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi W. I. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] stycznia 1993 r. nr [...] w przedmiocie oddania w użytkowanie wieczyste nieruchomości stanowiącej mienie komunalne gminy [...] – postanawia – odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Rada Gminy [...], działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym (Dz. U. Nr 15, poz. 95), art. 1 i 2 ust. 1 i 19 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127) oraz art. 2c ust. 1, 2, 3 i 4 ustawy z dnia 7 października 1992 r. zmieniającej ustawę o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1992 r. nr 91, poz. 455), podjęła uchwałę z [...] stycznia 1993 r. nr [...] w sprawie oddania w użytkowanie wieczyste nieruchomości stanowiących mienie komunalne gminy [....].
W § 1 ww. uchwały oddano w użytkowanie wieczyste Spółdzielni [...] w [...] z/s w [...] na okres 99 lat nieruchomości stanowiące mienie komunalne Gminy [...], położone w miejscowościach m. in.: w N., oznaczone jako drg nr [...] o pow. 0,57ha wraz z budynkiem stacji paliw, objętej KW Nr [...] w PBN w [....].
W.I. (dalej: "skarżący") działając na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, pismem z 27 września 2024 r. (data wpływu) wezwał Radę Gminy [...] do usunięcia naruszenia prawa poprzez stwierdzenie nieważności ww. uchwały w części dotyczącej oddania w użytkowanie wieczyste działki nr [...] o pow. 0,36ha, dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...].
Wobec braku odpowiedzi organu na wezwanie W.I. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na opisaną wyżej uchwałę domagając się stwierdzenia jej niezgodności z prawem w części dotyczącej działki nr [...] położonej w miejscowości N., zabudowanej budynkiem stacji paliw oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.
Kwestionowanej uchwale Skarżący zarzucił naruszenie art. 1 ust. 1 pkt 1 i art. 2c ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 7 października 1992 r. zmieniającej ustawę o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości) w zw. z art. 28 ust. 1, art. 29 ust. 1, art. 41 ust. 2, art. 42 ust. 2 i 3, art. 44 i art. 45 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na oddaniu przez Gminę [...] w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej składającej się z działki numer [...] położonej w miejscowości N. wówczas o powierzchni 0,57 ha, a obecnie o powierzchni 0,36 ha wraz z budynkiem stacji paliw, dla której prowadzona była przez [...] w [....] księga wieczysta nr [...], a obecnie przez Sąd Rejonowy w [....] Wydział Ksiąg Wieczystych nr [...]. Skarżący podniósł, że budynek stacji paliw został wzniesiony bez uprzedniego wydania pozwolenia na budowę, bez pozwolenia na użytkowanie obiektu, nie zostało złożone zawiadomienie o oddaniu obiektu do użytku, dla budynku stacji paliw nie została wydana zgoda na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego ze stacji paliw na zakład zakuwania węży hydraulicznych, nie wiadomo, kto był inwestorem budynku stacji paliw. Wobec powyższego twierdzi, że Rada Gminy [...] nie była uprawniona do oddania w użytkowanie wieczyste gruntu zabudowanego obiektem budowlanym (budynkiem stacji paliw) wzniesionym nielegalnie.
W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że przed złożeniem skargi złożył do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Organ nie zajął żadnego stanowiska. Wywiódł, że posiada interes prawny w żądaniu stwierdzenia nieważności uchwały, gdyż jest właścicielem nieruchomości władnących względem działki nr [...], która z kolei jest nieruchomością obciążoną. Zakres jego uprawnień w aspekcie korzystania z nieruchomości władnących, z uwzględnieniem wykorzystywania szlaku służebnego przebiegającego po działce nr [...] będącej działką obciążoną jest limitowany na skutek nielegalnego posadowienia na działce nr [...] budynku obecnie nieczynnej stacji paliw, który znajduje się na szlaku służebnym o szerokości 5 mb. Materialnoprawną podstawą jego interesu prawnego jest art. 285 § 1 Kodeksu cywilnego ustanawiający zasadę, wedle której właściciel nieruchomości władnącej może w oznaczonym zakresie korzystać z nieruchomości obciążonej.
Skarżący wyjaśnił, że jest właścicielem nieruchomości gruntowej składającej się z działki ewidencyjnej nr [...], położonej w N., obręb [...], dla której Sąd Rejonowy w [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...] ponadto wraz z małżonką J.I, są właścicielami, na zasadach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej, nieruchomości gruntowej składającej się z działki ewidencyjnej nr [...] położonej w N., obręb [...], dla której Sąd Rejonowy w [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Gmina [...] jest zaś właścicielem nieruchomości gruntowej składającej się z działki ewidencyjnej nr [...], położonej w N. obręb [...], dla której Sąd Rejonowy w [....] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...].
Decyzją z 8 października 1993 r., znak RRG.7224-13/93 Zarząd Gminy [...] oddał Spółdzielni [...] w [....] z siedzibą w [...] działkę nr [...] położoną w N. w użytkowanie wieczyste, na co wcześniej zgodę wyraziła Rada Gminy [...] w uchwale nr [...] z dnia [...] stycznia 1993 r.
Skarżący wyjaśnił, że na dzień podjęcia zaskarżonej uchwały obowiązywała ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (znowelizowana ustawą z dnia 7 października 1992 r.) określająca zasady gospodarowania gruntami zabudowanymi m. in. poprzez oddawanie spółdzielniom gruntów stanowiących własność gminy w użytkowanie wieczyste. Zgodnie z art. 2c ust. 1-3 znowelizowanej ustawy wraz z oddaniem gruntu w użytkowanie wieczyste, następowało nieodpłatne przeniesienia własności budynków i innych urządzeń, o ile zostały wybudowane ze środków własnych spółdzielni. W punkcie 1 lit. c) decyzji Zarządu Gminy [...] z 8 października 1993 r. wskazano, że ww. nieruchomości stanowią własność gminy [...] i są zabudowane budynkami wybudowanymi ze środków własnych dotychczasowego posiadacza tj. Kółka [...] bądź Spółdzielni [...]. Skarżący stwierdził, że z treści cytowanego fragmentu decyzji wynika, że sam Zarząd Gminy [...] nie miał precyzyjnej wiedzy, kto wzniósł znajdujący się na działce nr [...] budynek stacji paliw. Powyższe ma istotne znaczenie dla ostania się w obrocie prawnym zaskarżonej uchwały stanowiącej podstawę do oddania działki nr ewid. [...] w użytkowanie wieczyste, albowiem oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste wraz z nieodpłatnym przeniesieniem własności budynku stacji paliw mogło nastąpić w trybie wskazanym w zaskarżonej uchwale (art. 2c ust. 1, 2, 3 i 4 ustawy z dnia 7 października 1992 r.) tylko w sytuacji, w której budynek został wybudowany ze środków własnych spółdzielni. Z decyzji Zarządu Gminy [...] z 8 października 1993 r. nie wynika jednoznacznie, że budynek stacji paliw został wzniesiony przez Spółdzielnię [...] w [...] z siedzibą w [....], lecz wskazano na zasadzie alternatywy rozłącznej, że inwestorem było Kółko [...] bądź Spółdzielnia [...] (w domyśle S[...] w [...] z siedzibą w [...]). Powyższe wykluczało zatem oddanie gruntu wraz z budynkiem stacji paliw w użytkowanie wieczyste na ww. zasadach.
Niespełnienie wymogu uzyskania stosownych pozwoleń dla budowy oraz dla zmiany sposobu użytkowania budynku stacji paliw uzasadnia zakwalifikowanie wzniesienia budynku stacji paliw, jako samowoli budowlanej. Zaskarżoną uchwałą usankcjonowano sprzeczny z prawem stan faktyczny - wybudowanie i eksploatowanie obiektu budowlanego bez pozwoleń oraz w sposób sprzeczny z jego przeznaczeniem. Ponadto, nigdy precyzyjnie nie ustalono inwestora - właściciela, który wzniósł budynek stacji paliw.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy [...] – imieniem której działa Wójt Gminy [...], zwróciła się o odrzucenie skargi. Organ wskazał, że skarga została złożona na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1465 ze zm. – dalej: "u.s.g.") a zatem skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego jest uwarunkowane następującymi okolicznościami: po pierwsze - zaskarżony akt musi dotyczyć sfery administracji publicznej, po drugie - zaskarżony akt musi nie tylko dotyczyć interesu faktycznego, ale również naruszać interes prawny lub uprawnienie skarżącego. Przedmiotem skargi jest uchwała w sprawie oddania w użytkowanie wieczyste nieruchomości stanowiących mienie komunalne. W ocenie organu niedopuszczalna jest skarga na uchwałę dotyczącą rozporządzania majątkiem przez gminę. Oświadczenie woli gminy jako podmiotu prawa cywilnego, wyrażone również w formie uchwały organu kolegialnego gminy, skierowanego do oznaczonego podmiotu nie podlega kontroli sądów administracyjnych na podstawie art. 101 u.g.n. Co więcej, podjęcie takiej uchwały należy do sfery dominium, a nie do sfery imperium gminy. Gmina w tej sprawie działała jako podmiot stosunku cywilnoprawnego, a nie jako organ administracji publicznej, a rozporządzenie prawem własności przez gminę i podejmowane w tym zakresie czynności mają charakter cywilnoprawny. Skarga dotyczy kategorii spraw, które nie są objęta art. 3 § 2 p.p.s.a. i nie dotyczy sfery administracji publicznej.
Ponadto zdaniem Organu Skarżący nie ma legitymacji skargowej do zaskarżenia przedmiotowej uchwały. Wywodzony w skardze interes prawny wynikający z uprawnienia przysługującego mu prawa ograniczonego - służebności przejazdu i przechodu jest nieuzasadniony. Służebność zwiększa użyteczność nieruchomości władnącej lub jej części (art. 285 § 2 kodeksu cywilnego), zatem czyni zadość interesom każdoczesnego właściciela nieruchomości władnącej bez względu na późniejsze zmiany własnościowe.
Organ zauważył, że zgodnie z zapisem w umowie Zarządu Gminy [...] z [...] października 1993 r. nr [...] o oddaniu nieruchomości w użytkowanie wieczyste i uchwały Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...].04.1992 r. w sprawie ustanowienia służebności gruntowej na działce nr [...] o pow. 0,36 ha, stanowiącej mienie komunalne gminy, położonej w N. na rzecz właścicieli sąsiedniej działki nr [...] (komunalnej) aktem notarialnym Rep. A [...] z [...].02.1996 r. została ustanowiona służebność przejazdu i przechodu na rzecz każdoczesnych właścicieli i posiadaczy działek nr [...] i [...], jak i posiadaczy obiektów usytuowanych na działce nr [...]. W 1993 r. działki gruntowe nr [...] i [...], obręb N. stanowiły własność Gminy [...], co za tym idzie sposób ich zagospodarowania pozostawał w gestii ówczesnych władz. Skarżący swoje prawo do władztwa nieruchomością nabył w 1996 r., gdy stał się jej wieczystym użytkownikiem, a w okresie późniejszym ich właścicielem.
Odnosząc się do zarzutów skargi, organ uznał, że nie doszło do naruszenia przepisów prawa. Zgodnie z art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r., Nr 30, poz. 127 ze zm.) posiadaczom gruntów stanowiących własność gminy, którzy w dniu 1 sierpnia 1988 r. nie legitymują się dokumentami o przekazaniu gruntów wydanymi w formie prawem przewidzianej i nie wystąpią w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r. o uregulowanie stanu prawnego, mogą być przekazane grunty będące w ich posiadaniu odpowiednio w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste.
Działania gminy w przedmiocie oddania w użytkowanie wieczyste m. in. działki ewidencyjnej [...], obręb N. zostały podjęte na wniosek Spółdzielni [...] w [...] z/s w [...] z 22 stycznia 1993 r. We wniosku wymienione zostały nieruchomości w miejscowościach: D., K. i N., które pozostawały w użytkowaniu Spółdzielni. Zgodnie z protokołem z [...] października 1993 r. z komisyjnego przekazania gruntu i załączniku do niego na działce [...] znajdował się budynek z zapleczem technicznym stacji paliw (rok budowy 1983), co do którego Spółdzielnia posiada zapisy księgowe, że został oddany do użytku w 1983 r. Wykaz i opis budynków zlokalizowanych na działce [...], obręb N. potwierdzony został podpisami przedstawicieli zarówno Gminy, jak i Spółdzielni.
Jako błędny organ uznał zarzut dotyczący braku uprawnienia Rady Gminy [...] do oddania w użytkowanie wieczyste gruntu zabudowanego, ponieważ do właściwości Rady Gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu.
W ocenie Organu nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty dotyczące legalności posadowienia na nieruchomości oznaczonej jako działka ewid. nr [...], obręb [...] budynku usługowego, który został wybudowany na początku lat 80-tych XX wieku.
Reasumując Organ stwierdził, że okoliczności faktyczne sprawy nie są wystarczające do uznania, że zaskarżona uchwała narusza interes prawny czy też uprawnienie Skarżącego. Można mówić, co najwyżej, o istnieniu interesu faktycznego. Istnienie jednak takiego interesu faktycznego nie jest wystarczające do skutecznego zaskarżenia uchwały podjętej przez organ jednostki samorządu terytorialnego na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Podstawę prawną skargi stanowił art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Zgodnie z tym przepisem każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Oznacza to, że w pierwszej kolejności obowiązkiem sądu jest zbadanie, czy wniesiona skarga podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny i czy spełnia wymogi formalne, do których w niniejszej sprawie zaliczyć należy: zaskarżenie uchwały "z zakresu administracji publicznej", uprzednie bezskuteczne wezwanie organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że uchwała w sprawie zbycia nieruchomości/ustanowienia użytkowania wieczystego jest aktem z zakresu administracji publicznej. W orzecznictwie sądów administracyjnych już dawno ukształtował się pogląd, w myśl którego pojęcie sprawy "z zakresu administracji publicznej" w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. należy interpretować w sposób szeroki (por.: uchwała NSA z 1 czerwca 1998 r., OPS 3/98, ONSA 1998, z. 4, poz. 109; wyrok NSA z 6 listopada 2000 r., OSA 2/00, ONSA 2001, z. 2, poz. 48; uchwała NSA z 6 listopada 2000 r., OPS 11/00, ONSA 2001, z. 2, poz. 52 wszystkie powołane w sprawie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd w niniejszym składzie podziela tak szerokie rozumienie analizowanego pojęcia, a w konsekwencji przychyla się do poglądu wyrażonego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 25 października 2007 r. (II SA/Ke 510/07), zgodnie z którym uchwała rady gminy o wyrażeniu zgody na sprzedaż nieruchomości w drodze przetargu jest sprawą z zakresu administracji publicznej i może zostać zaskarżona do sądu na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. (tak też m.in. wyrok WSA z 27 czerwca 2013 r., IV SA/Po 254/13). Upoważnienie do podejmowania takich uchwał wynika z art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a u.s.g., w myśl którego do wyłącznej właściwości rady gminy należy m.in. podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, dotyczących zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości oraz ich wydzierżawiania lub wynajmowania na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej; uchwała rady gminy jest wymagana również w przypadku, gdy po umowie zawartej na czas oznaczony do 3 lat strony zawierają kolejne umowy, których przedmiotem jest ta sama nieruchomość; do czasu określenia zasad wójt może dokonywać tych czynności wyłącznie za zgodą rady gminy.
Nie ulega wątpliwości, że działalność gmin w odniesieniu do mienia komunalnego nie opiera się wyłącznie na przepisach prawa cywilnego, ale ze względu na publicznoprawny status gmin i mienia komunalnego działalność ta opiera się także na przepisach prawa samorządowego. Z tego względu, działania i akty prawne podejmowane przez organy samorządu terytorialnego mogą być kwalifikowane jako działania z zakresu wykonywania administracji publicznej - mimo że zmierzają do wywołania w przyszłości określonych skutków cywilnoprawnych - jeżeli działaniom tym nadawana jest forma charakterystyczna dla aktów administracyjnych.
Jak z powyższego wynika, akt organu z zakresu administracji publicznej może pozostawać w związku ze sprawą cywilną i nie wyklucza to administracyjnego charakteru sprawy. W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lipca 2009 r. (I OPS 1/09) stwierdzono, że "unormowania ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (...), w zakresie dotyczącym obrotu nieruchomościami Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego, regulują czynności cywilnoprawne w sposób szczególny w stosunku do ogólnych zasad określonych w Kodeksie cywilnym. Wynika to stąd, że działalność Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do mienia stanowiącego ich własność nie opiera się wyłącznie na przepisach prawa cywilnego, ale ze względu na publicznoprawny status Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego oraz przysługującego im mienia, obrót ten regulowany jest także przepisami prawa publicznego. Publicznoprawny charakter tych podmiotów oraz przeznaczenie mienia, którym dysponują na zaspokojenie potrzeb wspólnoty stanowi uzasadnienie wprowadzenia ograniczeń w zakresie swobody dysponowania mieniem i swobody zawierania umów oraz samodzielności jednostek samorządu terytorialnego."
W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że zaskarżona Uchwała - mimo iż jej przedmiotem jest wyrażenie zgody na dokonanie czynności stricte cywilnoprawnej, jaką jest oddanie w wieczyste użytkowanie - stanowi zarazem akt z zakresu administracji publicznej, na który dopuszczalna jest skarga do sądu administracyjnego.
Również pozostałe wymogi formalne do wniesienia skargi należy uznać w niniejszej sprawie za spełnione, albowiem skarga została poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa.
W świetle art. 101 ust. 1 u.s.g. przed przystąpieniem do merytorycznej oceny zaskarżonej Uchwały, Sąd jest obowiązany do sprawdzenia, czy zaskarżona Uchwała narusza interes prawny Skarżącego, gdyż dopiero zaistnienie takiego naruszenia daje legitymację do wniesienia skargi.
Legitymację skargową z art. 101 ma jedynie podmiot, który wykaże naruszenie interesu prawnego. Nie wystarczy jedynie wykazanie się indywidualnym interesem prawnym, lecz wymagane jest także wykazanie się zaistniałym w dacie wnoszenia skargi naruszeniem tego interesu prawnego.
Obowiązek wykazania naruszenia interesu prawnego spoczywa na Skarżącym. Wnoszący skargę w trybie art. 101 musi wykazać, że istnieje związek między jego prawnie gwarantowaną sytuacją, a zaskarżoną uchwałą, polegający na tym, że skarżony akt narusza jego interes prawny. Skarżący musi wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia jego prawem chronionego interesu. Musi wykazać istnienie związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a jego indywidualną sytuacją prawną. Innymi słowy, musi udowodnić, że zaskarżona uchwała, naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na jej sferę prawnomaterialną, na przykład pozbawia ją pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. Niespełnienie tej przesłanki winno natomiast skutkować odrzuceniem skargi - stosownie do art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., który to przepis stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Takim przepisem szczególnym w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. jest właśnie art. 101 ust. 1 u.s.g.
Skarżący naruszenie interesu prawnego w wydaniu zaskarżonej uchwały wiąże z ograniczeniem wykonywania prawa służebności do działki [...]. Jego zdaniem oddanie tej działki w wieczyste użytkowanie Spółdzielni [...] w [...] z s. [...] wraz ze znajdującym się na niej budynkiem nastąpiło niezgodnie z art. 2c ustawy zmieniającej ustawę o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości z 7 października 1992 r. ( Dz.U. Nr 91, poz. 455). Wbrew zapisom powołanego przepisu nie ustalono że budynek stacji paliw został wzniesiony przez Spółdzielnię. Posadowienie tego budynku, według Skarżącego utrudnienia korzystanie z przysługującego mu prawa służebności.
Zgodnie z §1 uchwały Rada Gminy oddała w użytkowanie wieczyste Spółdzielni [...] w [...] z s. w [...] na okres 99 lat działkę [...] wraz budynkiem stacji paliw.
Wcześniej działka ta była obciążona służebnością na rzecz właścicieli lub użytkowników działki nr [...] ( uchwała Rady Gminy [...] z [...] kwietnia 1992 r., Nr [...]).
Decyzją Wójta Gminy [...] z [...] października 1993 r. zamieszczono zastrzeżenie dotyczące ustanowienia na działce [...] służebności gruntowej obejmującej przejazd, przechód, przegon na pasie gruntu szerokości 5 m zlokalizowanym przy granicy działek [...] i [...] na rzecz właścicieli lub użytkowników tych działek, zastrzegając jednocześnie wymóg sporządzenia aktu notarialnego. Akt notarialny został sporządzony w dniu [...] lutego 1996 r. Repertorium A Nr [...]. Decyzja Wójta Gminy [...] była przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej. Wyrokiem z 29 maja 2025 r., sygn. akt II SA/Rz 1644/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę W.I. na tą decyzję.
W świetle przedstawionych okoliczności zgodzić należy się, że Skarżącemu jako właścicielowi działek władnących względem działki [...] (działek [...] i [...]), przysługuje interes prawny w jej zaskarżeniu, w części dotyczącej tych działek. Warunkiem jednak merytorycznej kontroli jest nie tyle stwierdzenie istnienia interesu prawnego, co stwierdzenie jego naruszenia, o czym stanowi wprost cytowany art. 101 u.s.g., a czego w sprawie nie stwierdzono.
Jak wynika z przedstawionego w skrócie stanu faktycznego Skarżącemu przysługuje ograniczone prawo do działki [...] tj. prawo służebność przechodu, przejazdu i przegonu szlakiem drożnym o szerokości 5 m.
Zaskarżona uchwała w żaden sposób tego prawa nie ograniczyła. Na jej podstawie doszło wyłącznie do przekazania nieruchomości obciążonej na rzecz Spółdzielni. Przeciwnie uchwała dała dopiero asumpt do ustanowienia służebności na rzecz Skarżącego, co nastąpiło opisanym wyżej aktem notarialnym z 1996 r.
Z tego też powodu nie można powiązać wydania uchwały z naruszeniem po stronie Skarżącego jakiegokolwiek prawa.
Również nieodpłatne nabycie przez Spółdzielnię budynku stacji paliw związanego z prawem użytkowania wieczystego, tak szeroko podnoszonego przez Skarżącego, w żaden sposób nie wpływa na jego prawo do służebności przejazdu, przegonu i przechodu przez tą działkę. Przedmiotowy budynek jak stał, tak stoi na działce nr [...] i nie można w związku z tym twierdzić, że poprzez nieodpłatne przekazanie budynku stacji paliw związanego z nieruchomością oddaną w użytkowanie wieczyste, naruszono interes prawny Skarżącego tj. przysługujące mu prawa służebności przechodu, przejazdu i przegonu tą nieruchomością. Jak wskazano budynek związany jest z nieruchomością, zatem bez znaczenia dla wykonywania służebności pozostaje to czyją jest własnością, a także to czy jego przekazanie nastąpiło odpłatnie czy też nie odpłatnie. Zwrócić należy uwagę, że prawo służebności zostało ustanowione później aniżeli wieczyste użytkowanie. Zatem niezależnie od tego czy właścicielem działki nadal pozostawałby Gmina, czy jak jest aktualnie Spółdzielnia, wykonywanie przez Skarżącego prawa do służebności nie zmieniłoby się.
Nie można zatem skutecznie podważać w trybie art. 101 u.s.g. ustanowionego w drodze uchwały Rady Gminy prawa innego podmiotu do użytkowania wieczystego, z uwagi na przysługujące prawo służebności do tej nieruchomości, w sytuacji gdy warunki wykonywania tej służebności nie zależą od tego kto włada nieruchomością obciążoną.
Ewentualne, co należy podkreślić, nieprawidłowe wykonywanie prawa może być przedmiotem roszczeń cywilnoprawnych, a nie roszczeń administracyjnoprawnych ocenianych pod kątem naruszenia interesu prawnego o jakim mowa w art. 101 u.s.g.
W świetle powyższego nie jest uprawnione żądanie przez Skarżącego stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w części dotyczącej działki nr [...].
Mając powyższe na uwadze Sąd odrzucił skargę działając przy tym na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a.