II SA/Rz 1607/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2025-04-03
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanekontenertymczasowy obiekt budowlanysamowola budowlanapozwolenie na budowęrozbiórkaposadowienietrwałe związanie z gruntembudynek gospodarczy

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję nakazującą rozbiórkę tymczasowego obiektu kontenerowego, uznając, że organy nie zbadały wystarczająco jego charakteru i sposobu posadowienia.

Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki tymczasowego obiektu kontenerowego, który pierwotnie pełnił funkcję biurową, a następnie został zgłoszony jako towar na sprzedaż. Organy nadzoru budowlanego uznały działania mające na celu jego legalizację za pozorne i nakazały rozbiórkę. WSA w Rzeszowie uchylił tę decyzję, wskazując na potrzebę dokładniejszego zbadania, czy obiekt nie powinien być traktowany jako budynek gospodarczy i czy jego posadowienie na kostkach brukowych z kołami nie wyklucza trwałego związania z gruntem w kontekście przepisów prawa budowlanego.

Przedmiotem skargi była decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PWINB) nakazująca rozbiórkę tymczasowego obiektu kontenerowego. Organ I instancji ustalił, że obiekt o wymiarach 6,04m x 4,86m, zlokalizowany na działce, pełnił funkcję biurową i nie uzyskał pozwolenia na budowę, a próby jego legalizacji jako obiektu tymczasowego przekraczającego 180 dni nie powiodły się. Skarżący twierdził, że obiekt nie jest budynkiem ani budowlą, posiada koła, służy jako towar na sprzedaż i magazyn, a zdjęcia biura były jedynie aranżacją. PWINB uchylił decyzję organu I instancji, ale sam wydał decyzję nakazującą rozbiórkę, uznając, że nawet tymczasowy charakter obiektu nie zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a działania skarżącego są pozorne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił decyzję PWINB, uznając skargę za zasadną. Sąd wskazał, że organy nie zbadały wystarczająco, czy obiekt nie powinien być kwalifikowany jako budynek gospodarczy, a także czy jego posadowienie na kostkach brukowych z kołami wyklucza trwałe związanie z gruntem w rozumieniu prawa budowlanego. Sąd podkreślił, że o trwałym związaniu decydują cechy konstrukcyjne i stabilność obiektu, a nie tylko możliwość jego odłączenia. Niezbadanie tych kwestii naruszyło przepisy k.p.a., co mogło wpłynąć na wynik sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego nie zbadały wystarczająco tej kwestii, co naruszyło przepisy k.p.a. Konieczne jest dokładne zbadanie charakteru obiektu, jego konstrukcji, przeznaczenia oraz sposobu posadowienia, aby ustalić, czy wymaga pozwolenia na budowę lub podlega innym regulacjom.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że o trwałym związaniu z gruntem decydują cechy konstrukcyjne i stabilność obiektu, a nie tylko możliwość jego odłączenia. Wskazał na potrzebę rozważenia, czy kostki brukowe z kołami mogą być uznane za fundamenty, przenoszące obciążenia i zapewniające stabilność, zwłaszcza w kontekście wielkości i wagi obiektu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit.c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.P.b. art. 3 § pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja obiektu budowlanego.

u.P.b. art. 3 § pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja budynku.

u.P.b. art. 3 § pkt 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja tymczasowego obiektu budowlanego.

u.P.b. art. 3 § pkt 6

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja budowy.

u.P.b. art. 28 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.P.b. art. 29 § ust. 1 pkt 14a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.P.b. art. 49d § ust. 1 pkt 2a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.P.b. art. 49e § pkt 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.P.b. art. 81 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.P.b. art. 81 § ust. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewystarczające zbadanie przez organy nadzoru budowlanego kwalifikacji prawnej obiektu kontenerowego (czy jest budynkiem gospodarczym, czy jest trwale związany z gruntem). Potrzeba dokładniejszej analizy sposobu posadowienia obiektu (kostki brukowe, koła) w kontekście przepisów Prawa budowlanego.

Godne uwagi sformułowania

O trwałym związaniu obiektu budowlanego z gruntem przesądzają przede wszystkim jego cechy konstrukcyjne, wskazujące, że nie jest on przeznaczony do przenoszenia. Sąd w całości podziela ustalenia jak i ocenę prawną zaprezentowane w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Przyjęcie kwalifikacji przedmiotowego obiektu jako budynku gospodarczego miałoby znaczenie dla obowiązków skarżącego związanych z legalizacją samowoli budowlanej.

Skład orzekający

Jerzy Solarski

przewodniczący

Elżbieta Mazur-Selwa

sprawozdawca

Stanisław Śliwa

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących tymczasowych obiektów budowlanych, definicji budynku, trwałego związania z gruntem oraz oceny pozorności działań mających na celu obejście prawa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji obiektu kontenerowego, ale zasady interpretacji przepisów mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne zbadanie charakteru obiektu budowlanego i jego posadowienia, nawet jeśli wydaje się to oczywiste. Pokazuje też, jak strony próbują obejść przepisy, a sądy analizują te próby.

Kontener na kołach – czy to już budynek? WSA analizuje granice prawa budowlanego.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 1607/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-04-03
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-12-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa /sprawozdawca/
Jerzy Solarski /przewodniczący/
Stanisław Śliwa
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1pkt 1 lit.c. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art. 77, art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 725
art. 29 ust. 1 pkt 14a , art. 49d ust. 1 pkt 2a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Elżbieta Mazur-Selwa /spr./ NSA Stanisław Śliwa Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi B. Ł. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 8 listopada 2024 r. nr OA.7722.19.22.2024 w przedmiocie nakazu rozbiórki tymczasowego obiektu kontenerowego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie na rzecz skarżącego B. Ł. kwotę 500 zł /słownie: pięćset złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi B.Ł. (dalej: "skarżący") jest decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie (dalej: "PWINB" lub "organ odwoławczy") z dnia 8 listopada 2024 r. nr OA.7721.19.22.2024, wydana w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu tymczasowego, w następującym stanie faktycznym sprawy.
W toku prowadzonych czynności kontrolnych Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [....] (dalej: "PINB" lub "organ I instancji") ustalił, że w południowo-zachodniej części działki nr ewid. [...] obr. [...] położonej w R. przy ul. [...], zlokalizowany jest obiekt kontenerowy o wym. 6,04m x 4,86m i wysokości od 3,0m do 2,87m. Obiekt ustawiony jest w odległości od 25 do 64cm od ogrodzenia działki od strony zachodniej i w odległości 3,65m od ogrodzenia działki od strony południowej. Konstrukcję obiektu stanowi rama z profili stalowych. Ściany zewnętrzne wykonane są z blachy trapezowej, od środka ocieplone styropianem i obite płytami drewnopodobnymi. Ściana wschodnia z drzwiami wejściowymi i częściowo ściana północna, są na całej wysokości przeszklone. W nieprzeszklonej części ściany północnej, widoczne są od zewnątrz drzwi wejściowe. W ścianie południowej wykonane są dwa okna. Obiekt przykryty jest blachą stalową, podłoga wykonana z płyt OSB. Obiekt ustawiony jest na kostkach brukowych podłożonych pod jego narożniki. Podłoga obiektu znajduje się na wysokości od 17cm do 24,5cm nad terenem. Wewnątrz obiektu wydzielone jest jedno pomieszczenie, w którym znajdują się: fotele, stolik, kanapa, biurko z fotelem, krzesła, komputer, szafki ubraniowe. Ponadto wykonana jest instalacja elektryczna. Organ ustalił, że przedmiotowy obiekt został ustawiony na działce w kwietniu 2022 r. i pełni funkcję użytkową budynku biurowego.
Organ I instancji stwierdził, że obiekt ten z uwagi na konstrukcję, tj. brak fundamentów, stanowi tymczasowy obiekt budowlany. Budowa przedmiotowego obiektu kontenerowego nie została objęta zwolnieniem od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę - nie jest to obiekt położony na terenie budowy i przeznaczony do czasowego użytkowania przy wykonywaniu robót budowlanych, badaniach geologicznych, pomiarach geodezyjnych i nie jest to też eksponat wystawowy. Nie można go również zakwalifikować jako budowa obiektu tymczasowego na zgłoszenie, ponieważ jego okres posadowienia na działce przekroczył 180 dni. Tym samym budowa ww. obiektu wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, którego skarżący nie posiada.
Po wstrzymaniu budowy tymczasowego obiektu kontenerowego i złożeniu przez skarżącego wniosku o jego legalizację, PINB postanowieniem z dnia 7 grudnia 2023 r., nałożył na skarżącego obowiązek przedłożenia w siedzibie organu, w terminie do dnia 30 czerwca 2024 r., dokumentów legalizacyjnych. Następnie pismem z dnia 12 stycznia 2024 r. skarżący poinformował, że przedmiotowy obiekt kontenerowy nie jest obiektem budowlanym, ponieważ posiada podwozie i koła oraz stanowi towar na sprzedaż.
W dniu 24 czerwca 2024 r. PINB przeprowadził rozprawę administracyjną z oględzinami, w trakcie której ustalił, że usytuowanie, wymiary i konstrukcja kontenera nie uległy zmianie w odniesieniu do stanu stwierdzonego w trakcie czynności kontrolnych. Natomiast do ramy stalowej stanowiącej konstrukcję podłogi w ścianie północnej i południowej obiektu przykręcone są po trzy ogumione koła średnicy 40cm, na wysokości 10cm nad terenem. Napowietrzny przyłącz policznikowy zasilający instalację elektryczną w kontenerze, który był doprowadzony ze złącza kablowego zlokalizowanego na działce, został zdemontowany. Za przeszkleniem w ścianie wschodniej kontenera umieszczono napis "sprzedam" z podanym numerem telefonu. Skarżący zeznał, że przedmiotowy kontener nie pełni funkcji biurowej i stanowi towar na sprzedaż, oraz że tymczasowo przechowuje w nim różnego rodzaju sprzęty. Wskazał, że zamontowane koła umożliwiają wywiezienie kontenera z działki, oraz że kontener posiada otwory systemowe umożliwiające zaczepienie lin dźwigu i jego przeniesienie. Zeznał, że klientów autokomisu, który prowadzony jest na działce, przyjmuje w samochodzie marki [...].
PINB stwierdził, że działania podjęte przez skarżącego są działaniami pozornymi, mającymi jedynie na celu niedopuszczalne ominięcie przepisów ustawy Prawo budowlane i możliwe jest szybkie przywrócenie kontenera do jego poprzedniej funkcji biurowej, poprzez usunięcie złożonych tam przedmiotów, jego ponowne umeblowanie oraz podłączenie zasilania energetycznego. Jednocześnie organ poddał w wątpliwość, czy przykręcone koła zapewniają możliwość przejazdu kontenera, ponieważ ich nośność może być niewystarczająca.
Z uwagi na fakt, że skarżący nie przedłożył dokumentów legalizacyjnych w zakreślonym terminie do 30 czerwca 2024 r., PINB decyzją z dnia 26 lipca 2024 r., nr NB-OK.5160.6.9.2022.JL, działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 572; dalej: "k.p.a") i art. 49e pkt 3, art. 81 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 725 z późn. zm.; dalej: "u.P.b."), nakazał skarżącemu rozebrać ww. tymczasowy obiekt kontenerowy, pełniący funkcję biurową.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podniósł, że przedmiotowy kontener nie może być uznany za budynek, ponieważ nie jest trwale związany z gruntem. Nie jest także budowlą, którą definiują przepisy Prawa budowlanego. Jego powierzchnia zabudowy nie przekracza 35m2. Zaznaczył, że obiekt nie jest biurem, ponieważ biuro to budynek, który posiada toaletę, rożnego rodzaju instalacje, a jego kontenery nie posiadają wymienionych elementów i służą jako ekspozycja do dalszej sprzedaży. Podkreślił, że mają zamontowane koła do przemieszczania, nie posiadają żadnej podłączonej instalacji, tymczasowo służą jako magazyn - pomieszczenie gospodarcze.
W wyniku rozpoznania powyższego odwołania, PWINB, opisaną na wstępie decyzją z dnia 8 listopada 2024 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 49e pkt 3 u.P.b., uchylił zaskarżoną decyzję PINB w całości i jednocześnie nakazał skarżącemu rozebrać tymczasowy obiekt kontenerowy o wym. 6,04 x 4,86m, usytuowany na działce nr ewid. [...] obr. [...] położonej w R. przy ul. [...].
Organ odwoławczy stwierdził, że stan faktyczny stwierdzony na oględzinach w dniu 24 czerwca 2024 r. nie ma wpływu na przyjęte w tej sprawie stanowisko. Wyjaśnił, że cechami odróżniającymi obiekt budowlany od tymczasowego obiektu budowlanego jest albo czas użytkowania obiektu, albo trwałość jego związania z gruntem. Zaznaczył, że o trwałym związaniu obiektu budowlanego z gruntem przesądzają przede wszystkim jego cechy konstrukcyjne, wskazujące, że nie jest on przeznaczony do przenoszenia.
Zdaniem PWINB zgromadzony materiał dowodowy potwierdza, że tymczasowy charakter obiektu z uwagi na brak trwałego związania z gruntem nie ma wpływu na ocenę samowoli budowlanej, gdyż samowolna budowa przedmiotowego obiektu kontenerowego podlega pod te same przepisy Prawa budowlanego. Fakt przykręcenia kół nie przesądza o tym, że przedmiotowy obiekt nie może być uznany za obiekt budowlany, w szczególności tymczasowy obiekt budowlany. Biorąc pod uwagę rodzaj robót budowlanych, w następstwie których doszło do powstania przedmiotowego obiektu, należało stwierdzić, że stanowiły one budowę w rozumieniu art. 3 pkt 6 u.P.b. Organ wyjaśnił, że budową jest wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a w odniesieniu do obiektów tymczasowych wykonywanie z reguły polega na usytuowaniu ich na gruncie. PWINB zaznaczył, że "tymczasowość" obiektu budowlanego nie ma znaczenia dla wymagań prawnych związanych z jego budową, ponieważ zgodnie z art. 28 ust. 1 u.P.b., roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 - 31. Natomiast odstępstwa od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę określono w art. 29 - 31 i są to jedyne wyjątki od tej zasady. Budowa ww. obiektu nie została zatem objęta wyłączeniem z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
W tym stanie rzeczy organ odwoławczy podzielił stanowisko PINB, że ponieważ skarżący nie przedłożył dokumentów legalizacyjnych, konieczne było nakazanie rozbiórki obiektu. Jednocześnie stwierdził, że zarzuty odwołania nie mają żadnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Końcowo wyjaśnił, że ponieważ w toku postępowania inwestor zrezygnował z przeznaczenia ww. obiektu kontenerowego na biuro, zreformowano zaskarżoną decyzję w zakresie określenia funkcji przedmiotowego obiektu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżący ponowił argumentację przedstawioną w odwołaniu od decyzji PINB. Jego zdaniem organ błędnie określił przeznaczenie przyczep znajdujących się na ww. działce. Ponownie podkreślił, że kontenery, które stoją na tej działce, nie są pomieszczeniem biurowym, a zostały postawione tymczasowo jako ekspozycja i towar handlowy przeznaczony do dalszej sprzedaży. Z kolei zdjęcia, które przedstawiają biuro, były jedynie aranżacją, mającą służyć zaprezentowaniu klientowi jak można wykorzystać dane kontenery. Nie posiadają żadnej instalacji z podłączonym prądem elektrycznym, nie posiadają toalety itp. Do czasu sprzedaży służą jako pomieszczenie gospodarcze i magazyn. Kontenery są mobilne, wyposażone w koła i służą jako przyczepa. Nie jest to budynek na stale związany z gruntem. Skarżący dodał, że biurko, szafki, fotel i komputer były jedynie tymczasowo przechowywane w kontenerze, nie są w nim przyjmowani żadni klienci, zaś sam plac nie stanowi żadnego komisu samochodowego, tylko służy jako parking na samochody.
W odpowiedzi na skargę PWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w tej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;
Skarga jest zasadna.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja PWINB z dnia 8 listopada 2024 r. wydana w przedmiocie nakazu rozbiórki tymczasowego obiektu kontenerowego o wymiarach 6,04 x 4,86 m usytuowanego na działce nr [...] obr. [...]. PWINB przyjął, że obiekt budowlany będący przedmiotem postępowania jest tymczasowym obiektem budowlanym zdefiniowanym w art. 3 pkt 3 P.b. Zgodnie z jego treścią przez tymczasowy obiekt budowlany należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe, przenośne wolno stojące maszty antenowe.
Cechami odróżniającymi obiekt budowlany od tymczasowego obiektu budowlanego jest jak wynika z ww. przepisu albo czas użytkowania obiektu, albo trwałość jego związania z gruntem. Tymczasowy obiekt budowlany ma: bądź krótką trwałość użytkowania (krótszą od trwałości technicznej), bądź nie jest trwale związany z gruntem. Oczywiście zawsze musi przy tym odpowiadać cechom obiektu budowlanego, do których zalicza się zarówno budynki, jak i budowle, oraz obiekty małej architektury zgodnie z definicją obiektu budowlanego zawartą w art. 3 pkt. 1 P.b. Cecha trwałego połączenia z gruntem sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie w inne miejsce. Zatem o trwałym związaniu obiektu budowlanego z gruntem przesądzają przede wszystkim jego cechy konstrukcyjne, wskazujące, że nie jest on przeznaczony do przenoszenia.
PWINB podzielił stanowisko PINB co do tymczasowego charakteru przedmiotowego obiektu, jak również pozorności zmian dokonanych przez inwestora (w postaci sposobu użytkowania obiektu, odłączenia prądu i dostawienia kół) stwierdzonych podczas oględzin 24.06.2024 r.).
PINB przyjął, że działania podjęte przez inwestora i jednocześnie właściciela przedmiotowego obiektu kontenerowego mają jedynie na celu niedopuszczalne ominięcie przepisów ustaw Prawu budo wdane. Podjęte przez inwestora działania umożliwiają szybkie przywrócenie przedmiotowego kontenera do jego poprzedniej funkcji biurowej. Przywrócenie kontenera nie wymaga wbudowania żadnych dodatkowych materiałów i czy użycia skomplikowanych narzędzi czy specjalistycznej wiedzy, jest możliwe do wykonania przez samego właściciela i wymaga jedynie usunięcie z kontenera złożonych tam przedmiotów, jego ponowne umeblowanie oraz podłączenie zasilania energetycznego, poprzez podłączenie przedłużacza ze złącza kablowego do gniazda kontenera. Wątpliwości organu budzi fakt czy przykręcone koła zapewniają możliwość- przejazdu kontenera, gdyż ich nośność może być niewystarczająca (koła o podobnej wielkości stosuje się w taczkach ogrodowych). Organ powiatowy stwierdził, że podjęte działania, które mają udowodnię że przedmiotowy kontener nie jest już obiektem budowlanym, są działaniami tylko pozornymi.
Biorąc pod uwagę zgromadzony materiał dowodowy organ odwoławczy w pełni podzielił stanowisko Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] zawarte w zaskarżonej decyzji, że stan faktyczny stwierdzony na oględzinach w dniu 24 czerwca 2024r. nie ma wpływu na stanowisko organu nadzoru budowlanego w przedmiotowej sprawie.
Powyższe uwagi były przyczyną wątpliwości Sądu co do możliwości uznania przedmiotowego obiektu za budynek gospodarczy.
Zgodnie z art. 3 pkt 2 P.b. budynek to taki obiektu budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.
Niespornie kontener w tej sprawie posiada przegrody budowlane i dach.
Posadowiony jest on na utwardzonym terenie – kostka zagłębiona w gruncie oraz kostkach brukowych pod narożnikami obiektu. Nie wiadomo czy kostki te są przymocowane do powierzchni utwardzonej kostką, czy są one ze sobą połączone i jak.
Skoro organy zgodnie przyjęły, że wielkość obiektu wyklucza projektowanie go jako przyczepy to zasadne jest rozważenie, czy z uwagi na swoje gabaryty nie wymaga on fundamentu.
Jak wyjaśnił słusznie NSA w wyroku z dnia 13 czerwca 2023 r., II OSK 1957/20, o tym, czy określony obiekt jest "trwale związany z gruntem" w rozumieniu art. 3 pkt 2 P.b. nie decyduje ani sposób i metoda związania z gruntem, ani też technologia wykonania fundamentu. Istotne jest to, czy wielkość tego obiektu, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania (posadowienia).
W ocenie Sądu, o tym, czy dany obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem decyduje zasadniczo metoda związania go z nim, przy czym ocenę trwałości związania z gruntem należy rozważać nie tyle poprzez możność odłączenia obiektu od gruntu bez jego uszkodzenia, ale przez techniczne właściwości danego obiektu, które zapewniają jego trwałą stabilizację w miejscu zlokalizowania (niezmienność położenia). Cecha trwałego związania obiektu budowlanego z gruntem powinna być rozpatrywana w kontekście regulacji prawa budowlanego, w tym przepisów techniczno-budowlanych wymagających, by taki obiekt mógł być bezpiecznie użytkowany w razie wystąpienia czynników zewnętrznych oddziaływujących na niego, a nie na płaszczyźnie przyjmowanego jej znaczenia w prawie cywilnym (por. wyrok NSA z 22 maja 2024 r., II OSK 2109/21). Powyższego pojęcia nie powinno się stąd odnosić do rzeczy i jej części składowych w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego. Przepisy Prawa budowlanego kształtujące ww. pojęcie nie odwołują się do przepisów Kodeksu cywilnego. Zasadniczym celem tych ostatnich jest ustalenie statusu prawnego rzeczy, natomiast Prawo budowlane, mówiąc o trwałym związaniu z gruntem, wskazuje na pewną charakterystykę faktyczną (technicznobudowlaną) obiektu budowlanego, która determinuje stosowanie lub nie w odniesieniu do tego właśnie obiektu budowlanego poszczególnych norm prawa budowlanego, w tym kształtuje sposób reglamentacji robót budowlanych prowadzących do jego powstania.
Jakkolwiek przepisy Prawa budowlanego nie zawierają bezpośrednio definicji "fundamentów", tym niemniej uwzględniają ich różne postaci i znaczenie, jakie mają w procesie budowlanym, czyniąc fundamenty elementem regulacji dotyczących sposobu projektowania robót budowlanych, jak i zasad ich wykonywania. W nawiązaniu do art. 3 pkt 2 i 3 P.b. do fundamentu jako podstawy budynku lub budowli odwołują się m.in. przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 ze zm.) w kontekście wymagań ochrony przeciwpożarowej (§ 210), przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 listopada 2001 r. w sprawie rodzajów obiektów budowlanych, przy których realizacji jest wymagane ustanowienie inspektora nadzoru inwestorskiego (Dz. U. z 2001 r. Nr 138 poz. 1554) przyjmujące, że potrzeba wykonania fundamentów innych niż proste ławy i stopy fundamentowe posadowione bezpośrednio na stabilnym gruncie nośnym wymaga ustanowienia inspektora nadzoru inwestorskiego (§ 3 pkt 1), przepisy rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych (Dz. U. z 2012 r. poz. 463) wskazujące, że fundamenty mogą podlegać wzmacnianiu, odkrywkom, jak też określające ich rodzaje – bezpośrednie/głębokie (§ 2, § 4 ust. 3 pkt 2 i § 6 ust. 7 pkt 3), czy też przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (Dz. U. z 2014 r. poz. 81) określające wymagania odnoszące się do nich – fundamenty budowli rolniczych i urządzeń budowlanych z nimi związanych powinny być zabezpieczone przed negatywnymi skutkami oddziaływania wód gruntowych, skutkami przemarzania podłoża gruntowego, jeżeli podłoże stanowią grunty wysadzinowe, uszkodzeniami umożliwiającymi przeniknięcie do gruntu szkodliwych substancji znajdujących się w budowli (§ 15 ust. 2).
Powyższe znaczenie prawne przypisywane fundamentom przez prawodawcę jako "podstawie" budynku lub budowli odpowiada definicji tego pojęcia ustalonej w ogólnym języku polskim, do której odwołał się Sąd I instancji, uznającej fundament za "dolną część budowli lub podstawę konstrukcji osadzoną w gruncie, wykonaną z cegły kamienia, betonu itp." (por. Wielki słownik języka polskiego PWN, Tom 1, red. S. Dubisz, Warszawa 2023, s. 1001). Pozostaje ono także spójne, jak należy uznać, ze znaczeniem tego terminu przyjmowanym w specjalistycznym języku polskim. W piśmiennictwie z zakresu budownictwa dotyczącego fundamentowania fundament jest określany jako "najniższa część budowli, bezpośrednio stykająca się z podłożem i przenosząca nań w sposób bezpieczny ciężar własny budowli i wszelkie jej obciążenia. W sposób bezpieczny, to znaczy taki, aby podłoże pod ciężarem budowli nie wykazało większych odkształceń, które mogłyby spowodować nadmierne lub nierównomierne osiadanie budowli" (Z. Grabowski, S. Pisarczyk, M. Obrycki, Fundamentowanie, Warszawa 1997, s. 13). Fundament jako "element konstrukcyjny położony najniżej w obiekcie budowlanym, przenoszący oddziaływanie z jego konstrukcji nośnej na podłoże gruntowe", jak się przyjmuje, wchodzi w zakres określenia sposobu jego "posadowienia", determinującego trwałe związanie go z gruntem, które decyduje o wzajemnym oddziaływaniu konstrukcji obiektu i podłoża gruntowego. Oddziaływania z konstrukcji nośnej, jak się wskazuje, przekazywane są przez fundamenty na podłoże gruntowe, a odkształcenia podłoża powstające pod wpływem przekazywanych oddziaływań wywołują odkształcenia i przemieszczenia konstrukcji nośnej, powodujące z kolei zmianę występujących w niej wielkości statycznych (por. A. Kuchler, Fundamenty i posadowienia budynków [w:] Budownictwo ogólne. Tom 3. Elementy budynków podstawy projektowania, red. L. Lichołaj, Warszawa 2008, s. 429 i n.). Fundamenty mogą być klasyfikowane według różnych kryteriów, przy czym za zasadnicze czynniki decydujące o wyborze fundamentów i sposobie posadowienia obiektu budowlanego uznaje się warunki geotechniczne, właściwości obiektu budowlanego oraz warunki techniczno-ekonomiczne. Większość budowli posadawia się na fundamentach bezpośrednich, a więc takich, które przekazują obciążenie z budowli na podłoże gruntowe (warstwy nośne) znajdujące się bezpośrednio pod podstawą fundamentu, przy czym podparcie mogą zapewniać fundamenty ciągłe albo punktowe (por. wyrok NSA z 18 grudnia 2024 r., II OSK 876/22).
Stąd na gruncie Prawa budowlanego nie ma przeciwwskazań aby organy ad casum rozważyły czy zagłębioną w gruncie kostkę brukową wraz ze wzniesionymi na jej powierzchni słupkami/podporami z kostki brukowej można by zaliczyć do rodzaju fundamentów, które w istocie przenoszą obciążenia konstrukcji obiektu budowlanego na grunt; a po wtóre, gwarantują takie posadowienie obiektu na gruncie, że możliwe jest jego bezpieczne użytkowanie wobec tego, że tak posadowiony obiekt opiera się siłom natury. Kluczowa, zdaniem Sądu, jest tu konieczność uwzględnienia wielkości i wagi tego rodzaju obiektu, a także jego konstrukcji nośnej rzutującej na niską wrażliwość na nierównomierne osiadanie, jak też oddziaływanie podłoża gruntowego na tenże obiekt. Nie może zatem ulegać wątpliwości, że zastosowanie takiej metody jako fundamentu stanowiącego punktowe podparcie elementów nośnych ramy przyczepy lub innych lekkich obiektów kontenerowych jest popularnym i ekonomicznym rozwiązaniem, które w przeciwieństwie do tradycyjnych sposobów fundamentowania, cechuje się łatwością wykonania, niskimi kosztami oraz szybkością, a przy tym nie wymaga posługiwania się przez inwestora specjalistycznym sprzętem.
Przyjęcie kwalifikacji przedmiotowego obiektu jako budynku gospodarczego miałoby znaczenie dla obowiązków skarżącego związanych z legalizacją samowoli budowlanej (art. 29 ust. 1 pkt 14a P.b. w zw. z art. 49d ust. 1 pkt 2a P.b.).
Niezbadanie tej kwestii przez PWINB przesądza o naruszeniu art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który mógł wpłynąć na wynik sprawy.
W ponownym postępowaniu PWINB rozważy i przeprowadzi stosowne postepowanie dowodowe (oględziny) dla wyjaśnienia ostatecznej kwalifikacji obiektu.
W przypadku ustalenia braku możliwości kwalifikowania przedmiotowego obiektu budowlanego jako budynku, Sąd w całości podziela ustalenia jak i ocenę prawną zaprezentowane w uzasadnieniu skarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI