II SA/Rz 16/26

II SA/Rz 16/26 - Postanowienie WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2026-02-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-01-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Paweł Zaborniak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 §  1 pkt 1, art. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2026 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.C. na uchwałę Rady Gminy w Starym Dzikowie z dnia 20 listopada 2025 r. nr 148/XXVII/2025 w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działanie Wójta Gminy Stary Dzików - postanawia - odrzucić skargę.
Uzasadnienie
W dniu 5 stycznia 2026 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęła skarga A.C. na uchwałę Rady Gminy w Starym Dzikowie (dalej: "Rada Gminy") z dnia 20 listopada 2025 r. nr 148/XXVII/2025 w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działanie Wójta Gminy Stary Dzików.
Zaskarżoną uchwałą, Rada Gminy, działając na podstawie art. 18b ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r. poz. 1153 ze zm., dalej: "u.s.g.") oraz art. 229 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz.572 ze zm., dalej: "k.p.a.") uznała za bezzasadną skargę A.C. na działalność Wójta Gminy Stary Dzików dotyczącą prowadzenia gminnej ewidencji zabytków oraz nieuchwalenia programu opieki nad zabytkami.
W skardze na wskazaną wyżej uchwałę Skarżący zażądał stwierdzenia jej nieważności w całości wskazując, że narusza jego prawo do rzetelnej, bezstronnej, zgodnej ze stanem faktycznym informacji publicznej, a taką stanowi treść uchwały.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wniosła o jej oddalenie jako bezzasadnej, ewentualnie odrzucenie z uwagi na brak interesu prawnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Badanie merytorycznej zasadności skargi każdorazowo poprzedza analiza jej dopuszczalności. Postępowanie sądowoadministracyjne może toczyć się bowiem wyłącznie na podstawie prawnie dopuszczalnej i skutecznie wniesionej skargi.
W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Ponadto sądy administracyjne orzekają w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 3 § 2a p.p.s.a.). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty, zatem kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach enumeratywnie przez ustawę wymienionych.
Zaskarżona skargą uchwała została podjęta na podstawie art. 18b ust. 1 u.s.g. oraz art. 229 pkt 3 k.p.a. Z przepisów tych wynika, że organem właściwym do rozpatrywania skargi dotyczącej zadań lub działalności wójta jest rada gminy. Zaskarżona uchwała została podjęta na skutek skargi wniesionej w trybie postępowania skargowego uregulowanego w Dziale VIII k.p.a., zatytułowanym "Skargi i wnioski". Przedmiotem takiej skargi, stosownie do treści art. 227 k.p.a., może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe ograny albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Załatwienie takiej skargi następuje na podstawie art. 238 § 1 k.p.a. poprzez zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi, które stanowi prawną formę działania organu administracji.
Postępowanie skargowo-wnioskowe, uregulowane w Dziale VIII k.p.a., ma charakter odrębny od postępowania administracyjnego, a do czynności podejmowanych w tym postępowaniu nie stosuje się przepisów Działu II k.p.a., ponieważ - w odróżnieniu od postępowania administracyjnego - postępowanie skargowo-wnioskowe nie kończy się wydaniem decyzji administracyjnej. Tryb ten (art. 221 i następne k.p.a.) jest jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, którego zakończenie, czyli zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi lub wniosku, nie daje podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, a więc nie tylko postępowania odwoławczego, ale także postępowania sądowoadministracyjnego (por. postanowienia NSA: z dnia 27 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 3045/15, z dnia 19 grudnia 2017 r. sygn. akt II OSK 3207/17, dostępne w CBOSA).
Podkreślić należy, że chociaż organy jednostek samorządu terytorialnego podejmują uchwały we wszystkich sprawach należących do ich właściwości, to uchwały podjęte w wyniku skargi wniesionej na podstawie art. 227 k.p.a. wykazują cechy czynności informującej o sposobie załatwienia skargi, takiej samej jak czynności innych organów wymienionych w art. 229 k.p.a., którym nie przypisano uchwały jako prawnej formy działania (zob. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 2760/17, dostępne w CBOSA).
Istotny zatem jest fakt, że przedmiotowa uchwała została wydana w trybie skargowym, nie zaś forma tego aktu. Uchwała lub inny akt organu załatwiające skargę powszechną nie są aktami z zakresu administracji publicznej bowiem nie rozstrzygają w sposób władczy o prawach lub obowiązkach skarżącego, mających podstawę w normie prawa materialnego. Akty te są rodzajem aktów informujących, a nie władczych. Z tego też względu zaskarżonej uchwały nie można zakwalifikować jako aktu z art. 3 § 2 pkt 5 czy pkt 6 p.p.s.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, że omawiane akty informacyjne nie są przedmiotem kontroli sądu administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze brak jest w sprawie podstaw prawnych do rozpoznania skargi na zaskarżoną uchwałę, która stanowi w istocie zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi wniesionej w trybie działu VIII k.p.a.
Dodać należy, że okoliczność, że skarga wniesiona do Rady Gminy w Starym Dzikowie na działalność Wójta Gminy Stary Dzików została rozpatrzona przez Radę Gminy w formie uchwały nie może skutkować uznaniem, że zaskarżona do tutejszego Sądu uchwała stanowi akt podlegający zaskarżeniu na podstawie art. 101 u.s.g. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 9 lipca 2025 r. sygn. akt III OSK 1003/25, wymogiem dopuszczalności skargi wniesionej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. jest naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, iż w prawie pozytywnym nie został przewidziany taki interes prawny lub uprawnienie wynikające z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, które mogłyby zostać naruszone uchwałą rady gminy w przedmiocie uznania skargi na działalność wójta za bezzasadną.
Przepis art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdzając, że zaskarżona uchwała nie podlega kognicji sądu administracyjnego, wyznaczonej treścią art. 3 p.p.s.a., odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.