II SA/Rz 159/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2006-09-26
NSAAdministracyjneŚredniawsa
siły zbrojneświadczenia rzeczoweświadczenia osobisteobrona narodowapostępowanie administracyjnedecyzja administracyjnaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiustawa o powszechnym obowiązku obrony RP

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody nakładającą obowiązek świadczeń rzeczowych i osobistych na rzecz sił zbrojnych z powodu wadliwości proceduralnych postępowania.

Sprawa dotyczyła skargi J. A. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy dwie decyzje Prezydenta Miasta o nałożeniu obowiązku świadczeń rzeczowych (samochód terenowy) i osobistych (doprowadzenie pojazdu) na rzecz sił zbrojnych. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając istotne wady proceduralne, w tym brak wniosku wojskowego komendanta uzupełnień w zakresie świadczeń osobistych oraz potencjalne uchybienie terminu do wniesienia odwołania od jednej z decyzji organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał skargę J. A. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy dwie decyzje Prezydenta Miasta dotyczące nałożenia obowiązku świadczeń rzeczowych (oddanie samochodu terenowego) i osobistych (doprowadzenie pojazdu) na rzecz sił zbrojnych w razie mobilizacji lub wojny. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że postępowanie obarczone było wadami proceduralnymi. Wskazano, że decyzja o nałożeniu obowiązku świadczeń osobistych została wydana bez wymaganego wniosku wojskowego komendanta uzupełnień. Ponadto, sąd zwrócił uwagę na wątpliwości dotyczące zachowania terminu do wniesienia odwołania od jednej z decyzji organu I instancji oraz błędne pouczenie strony o środkach odwoławczych. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy nie może rozszerzać zakresu sprawy rozstrzyganej przez organ I instancji i powinien dbać o tożsamość przedmiotową sprawy. Na podstawie tych ustaleń, sąd uchylił decyzję Wojewody i stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, warunkiem nałożenia obowiązku wykonania świadczeń osobistych jest wniosek uprawnionego organu.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że w aktach sprawy znajdował się jedynie wniosek o nałożenie obowiązku świadczeń rzeczowych, a brak było wniosku dotyczącego świadczeń osobistych, co czyniło decyzję w tym zakresie bezpodstawną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.o.o.RP art. 202 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.o.o.RP art. 203 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.o.o.RP art. 208 § ust. 1 i 4

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.o.o.RP art. 210 § ust. 1 i 4

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.o.o.RP art. 202 § ust. 3

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.o.o.RP art. 204 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.o.o.RP art. 214 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

k.p.a. art. 138 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 129 § § 2 i 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Dz. U. nr 229, poz. 2307 art. 3 § ust. 6

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5.10.2005 r. w sprawie świadczeń osobistych na rzecz obrony w czasie pokoju

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja o świadczeniach osobistych wydana bez wymaganego wniosku. Organ odwoławczy rozszerzył zakres sprawy. Wątpliwości co do zachowania terminu do wniesienia odwołania i błędne pouczenie.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącej dotyczące niezbędności samochodu do działalności gospodarczej (nie były podstawą uchylenia).

Godne uwagi sformułowania

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną. Organ odwoławczy nie może zmieniać rodzaju sprawy, a zatem w postępowaniu odwoławczym może być rozpoznawana i rozstrzygnięta wyłącznie pod względem podmiotowym ta sama sprawa. Organ odwoławczy nie może rozszerzać zakresu sprawy. Z użytego przez ustawodawcę w art. 138 § 1 k.p.a. sformułowania >>w tym zakresie<< wynika oczywiste ograniczenie dla organu odwoławczego, zasadzające się na tym, że organ odwoławczy nie może orzekać w zakresie innym, niż to uczynił przed nim organ pierwszoinstancyjny.

Skład orzekający

Jerzy Solarski

przewodniczący

Krystyna Józefczyk

sprawozdawca

Magdalena Józefczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasad prowadzenia postępowania odwoławczego, wymogów formalnych wniosków o nałożenie świadczeń rzeczowych i osobistych oraz konsekwencji naruszenia tych zasad."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego ze świadczeniami na rzecz sił zbrojnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty postępowania administracyjnego i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli merytoryczne argumenty strony nie były kluczowe.

Błąd formalny uchylił decyzję o świadczeniach dla wojska. Jak sądy pilnują procedur?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 159/06 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2006-09-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-02-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jerzy Solarski /przewodniczący/
Krystyna Józefczyk. /sprawozdawca/
Magdalena Józefczyk
Symbol z opisem
6249 Inne o symbolu podstawowym 624
Hasła tematyczne
Siły zbrojne
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2004 nr 241 poz 2416
art. 202, art. 210
Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r.  o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk /spr./ AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 26 września 2006 r. sprawy ze skargi J. A. na decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku świadczeń rzeczowych i osobistych na rzecz sił zbrojnych w razie zarządzenia mobilizacji lub wybuchu wojny I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Uzasadnienie
II SA/Rz 159/06
U Z A S A D N I E N I E
Wojewoda decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. A. od dwóch decyzji Prezydenta Miasta nr [...] i nr [...] obie z [...] listopada 2005 r. dotyczących odpowiednio przeznaczenia w ramach świadczeń rzeczowych, wykonywanych w razie zarządzenia mobilizacji lub wybuchu wojny posiadanego samochodu terenowego [...] na potrzeby 21 Rejonowych Warsztatów Technicznych w R. oraz doprowadzenia go w ramach świadczeń osobistych do miejsca przeznaczenia, utrzymał w mocy rozstrzygnięcia I-szo instancyjne.
Jak wynika z akt administracyjnych z wniosku Wojskowego Komendanta Uzupełnień w R. z dnia [...].06.2005 r. J. A. została wskazana przez wnioskodawcę do nałożenia obowiązku świadczeń osobistych i rzeczowych na rzecz 21 Rejonowych Warsztatów Technicznych w R. co umożliwia § 3 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5.10.2005 r. w sprawie świadczeń osobistych na rzecz obrony w czasie pokoju /Dz. U. nr 229, poz. 2307/.
Na podstawie wniosku Prezydent Miasta w oparciu o art. 203 ust. 1, art. 210 ust. 1 ustawy z dnia 21.11.1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej /Dz. U. Nr 241, poz. 2416, ze zm./, po przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym, wydał dwie decyzje nakładające na J. A. obowiązek wykonania świadczenia osobistego i rzeczowego.
W odwołaniu od tych decyzji J. A. podkreśliła, iż posiadany samochód jest jej niezbędny do prowadzenia działalności gospodarczej i zarobkowania na utrzymanie rodziny.
Po jego rozpoznaniu organ odwoławczy wydając jedną decyzję opisaną na wstępie utrzymał w mocy obie decyzje I-szo instancyjne. Uznał, iż argumenty przytoczone nie dają podstaw do zmiany decyzji objętych odwołaniem.
Zgodnie z art. 208 ust. 4 cyt. ustawy środek transportowy nie należy do grupy przedmiotów wyłączonych ze świadczeń rzeczowych, a w myśl art. 204 ust. 1 i art. 214 ust. 1 za używanie w/w przedmiotu przysługuje świadczeniodawcy ryczałt w wysokości odpowiadającej szkodzie poniesionej na skutek jego dostarczenia oraz w stawce jego amortyzacji, a także należność pieniężna w postaci utraconego wynagrodzenia.
Decyzję tę zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie J. A. wnosząc o jej uchylenie wywodząc jak w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn omówionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż z innych względów niż podnosi skarżąca J. A.
Zgodnie z przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną.
Bezspornym jest, iż organ I instancji dwoma różnymi decyzjami z dnia 23 listopada 2005 r. o różnych numerach nałożył na J. A. obowiązek w ramach świadczeń osobistych wykonywanych w razie ogłoszenia mobilizacji
i w czasie wojny polegające na obowiązku doprowadzenia samochodu osobowo-terenowego [...] do jednostki wojskowej.
Drugą zaś decyzją w ramach obowiązku wykonywania świadczeń rzeczowych wykonywanych w czasie wojny i w razie ogłoszenia mobilizacji nałożył obowiązek polegający na oddaniu w użytkowanie samochodu osobowo-terenowego wymienionego wyżej.
Materialno-prawną podstawą rozstrzygnięcia jest ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej /Dz. U. Nr 241, poz. 2416/. Przepis art. 203 ust. 1, oraz przepis art. 208 ust. 1 i art. 210 ust. 1 i 4 cyt. ustawy dotyczy nałożenia obowiązku wykonania świadczeń osobistych.
J. A. złożyła odwołanie, w którym wnosi o uchylenie obu decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na to organ odwoławczy – Wojewoda – wydaje jedną decyzję, w której utrzymuje w mocy oba rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjne.
Zakres rozstrzygnięć odwoławczych sprawy administracyjnej wyznaczony jest zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu I instancji.
Organ odwoławczy nie może zmieniać rodzaju sprawy, a zatem w postępowaniu odwoławczym może być rozpoznawana i rozstrzygnięta wyłącznie pod względem podmiotowym ta sama sprawa.
Organ odwoławczy nie może rozszerzać zakresu sprawy.
W wyroku z dnia 15 września 1995 r. IV SA 368/95 /nie publ./ NSA stwierdził "z użytego przez ustawodawcę w art. 138 § 1 k.p.a. sformułowania >>w tym zakresie<< wynika oczywiste ograniczenie dla organu odwoławczego, zasadzające się na tym, że organ odwoławczy nie może orzekać w zakresie innym, niż to uczynił przed nim organ pierwszoinstancyjny".
Zmiana np. podstawy materialno-prawnej rozstrzyganej sprawy administracyjnej prowadzi do zmiany przedmiotowej tożsamości sprawy.
Zatem każda z tych spraw rozstrzyganych przez organ I instancji musi mieć swój byt prawny, bez względu na fakt, iż objęte zostały jednym odwołaniem.
Poza tym wójt lub burmistrz /prezydent miasta/ nakłada w drodze decyzji administracyjnej obowiązek świadczeń osobistych lub rzeczowych na wniosek wojskowego komendanta uzupełnień, kierownika jednostki organizacyjnej /.../ - przepis art., art. 202 ust. 1, art. 210 ust. 1 cytowanej ustawy.
Zatem warunkiem nałożenia obowiązków wykonania zarówno świadczeń osobistych, ale i rzeczowych jest wniosek uprawnionego organu.
W aktach przedmiotowej sprawy zalega wniosek wojskowej komisji uzupełnień jedynie o nałożeniu na skarżącą obowiązku etatowych świadczeń rzeczowych.
Zatem decyzja o nałożeniu obowiązku wykonania świadczeń osobistych przez skarżącą została wydana bezpodstawnie bez wniosku organu uprawnionego. Chociaż zauważyć wypada, iż w uzasadnieniu decyzji Wojewody z dnia [...] stycznia 2006 r. strona 1 zdanie ostatnie i przedostatnie, przyjmuje, że "wniosek obejmował świadczenia osobiste i rzeczowe".
Warunkiem skuteczności czynności procesowej – wniesienia odwołania, jest zachowanie ustawowego terminu.
Odwołanie należy wnieść w terminie 14-tu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Przepisy szczególne mogą ustanawiać inne terminy do wnoszenia odwołania /przepis art. 129 §, § 2 i 3 k.p.a./. Takie rozwiązanie szczególne przewiduje przepis art. 202 ust. 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej /Dz. U. Nr 241, poz. 2416/, co do decyzji nakładającej obowiązek wykonania świadczeń osobistych.
Poza tym jednym z podstawowych elementów decyzji administracyjnej jest pouczenie /art. 107 k.p.a./.
Organ I instancji wydając decyzję z dnia [...] listopada 2005 r. o nałożeniu obowiązku wykonania świadczeń osobistych błędnie pouczył stronę o przysługujących jej środkach odwoławczych. W aktach administracyjnych brak jest koperty, z której wynikałoby z jaką datą złożone zostało odwołanie od tej decyzji.
Jeżeli przyjąć, iż załączone w aktach zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji z dnia [...] listopada 2005 r. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. to ostatnim dniem złożenia odwołania był [...] grudnia 2005 r., a pismo zatytułowane "odwołanie" opatrzone jest datą "[...] grudnia". Lecz faktyczną datę jego wysłania trudno ustalić bez właściwej koperty.
Organ odwoławczy przystępując do rozpatrzenia odwołania pierwszą rzeczą jaką winien uczynić, to ustalić, czy odwołanie zostało złożone z zachowaniem terminu.
Te wszystkie wątpliwości organ odwoławczy winien wyjaśnić wydając ponownie decyzję w sprawie.
Z tych względów na zasadzie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/, w związku z art., art. 202, 210 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej /Dz. U. Nr 241, poz. 2416/ Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Na zasadzie przepisów art. 152 p.p.s.a. orzekł, iż do czasu uprawomocnienia się wyroku decyzja nie podlega wykonaniu.
10.10.2006 r. PK

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI