II SA/RZ 1586/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2023-03-14
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo wodneodprowadzanie wód opadowychkanalizacja deszczowaciek naturalnypozwolenie wodnoprawnegospodarka wodnaWody Polskiegmina

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę gminy, potwierdzając, że potok, do którego odprowadzane są wody opadowe, jest ciekiem naturalnym, mimo braku jego uwzględnienia w Planie gospodarowania wodami.

Gmina Miasto [...] zaskarżyła decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, która utrzymała w mocy pozwolenie wodnoprawne na odprowadzanie wód opadowych do potoku. Gmina argumentowała, że potok nie jest ciekiem naturalnym, a jedynie rowem, i nie został uwzględniony w Planie gospodarowania wodami. Sąd uznał jednak, że potok, zgodnie z opisem w operacie wodnoprawnym i Mapą Podziału Hydrograficznego Polski, spełnia definicję cieku naturalnego, a jego brak w Planie gospodarowania wodami nie wpływa na tę kwalifikację. W konsekwencji skarga została oddalona.

Sprawa dotyczyła skargi Gminy Miasto [...] na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Rzeszowie, która utrzymała w mocy pozwolenie wodnoprawne na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do potoku. Gmina kwestionowała charakter potoku, twierdząc, że nie jest on ciekiem naturalnym, a jedynie rowem, i nie został uwzględniony w Planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza. Sąd administracyjny, analizując materiał dowodowy, w tym operat wodnoprawny złożony przez Gminę, uznał, że potok ten posiada cechy cieku naturalnego – ma źródło, ujście, koryto i jest dopływem rzeki. Sąd podkreślił, że Mapa Podziału Hydrograficznego Polski, mimo że nie jest aktem prawa, stanowi element Systemu Informacyjnego Gospodarowania Wodami i może być podstawą ustaleń faktycznych. Ponadto, sąd wyjaśnił, że brak uwzględnienia potoku w Planie gospodarowania wodami jako jednolitej części wód powierzchniowych nie wyklucza jego kwalifikacji jako cieku naturalnego, gdyż pojęcia te nie są tożsame. Sąd zwrócił uwagę, że Gmina sama w operacie wodnoprawnym opisała potok jako ciek podgórski z własną zlewnią, źródłem i ujściem, co jest sprzeczne z jej późniejszym stanowiskiem. W związku z tym, że sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa procesowego ani materialnego, skarga została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, potok może być uznany za ciek naturalny, jeśli spełnia definicję ustawową (posiada źródło, ujście, koryto, płynie w nim woda), nawet jeśli nie jest uwzględniony w Planie gospodarowania wodami jako jednolita część wód powierzchniowych.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na definicji cieku naturalnego z art. 16 pkt 5 Prawa wodnego oraz na opisie zawartym w operacie wodnoprawnym złożonym przez Gminę, który wskazywał na cechy cieku naturalnego. Podkreślono, że brak uwzględnienia w Planie gospodarowania wodami nie wyklucza takiej kwalifikacji, a Mapa Podziału Hydrograficznego Polski może stanowić podstawę ustaleń faktycznych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

Prawo wodne art. 16 § pkt 5

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Definicja cieku naturalnego jako rzeki, struga, strumienia, potoku oraz innych wód płynących w sposób ciągły lub okresowy naturalnymi lub uregulowanymi korytami.

Prawo wodne art. 22 § pkt 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Śródlądowe wody płynące to wody w ciekach naturalnych oraz źródłach, z których te cieki biorą początek.

Pomocnicze

Prawo wodne art. 13 § ust. 7

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Rada Ministrów określa sposób ustalania i ewidencjonowania przebiegu granic zlewni.

Prawo wodne art. 268 § ust. 1 pkt 3 lit. a

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Opłaty za usługi wodne uiszcza się za odprowadzanie do wód opadowych lub roztopowych ujętych w systemy kanalizacji deszczowej lub zbiorczej w granicach miast.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2017 r. w sprawie sposobu ustalania i ewidencjonowania przebiegu granic obszarów dorzeczy, regionów wodnych oraz zlewni

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 10 września 2020 r. w sprawie systemu informacyjnego gospodarowania wodami

Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

Argumenty

Skuteczne argumenty

Potok spełnia definicję cieku naturalnego zgodnie z Prawem wodnym. Mapa Podziału Hydrograficznego Polski jest dokumentem urzędowym i może być podstawą ustaleń faktycznych. Gmina jest związana opisem odbiornika zawartym we wniosku i operacie wodnoprawnym. Brak uwzględnienia potoku w Planie gospodarowania wodami nie wyklucza jego kwalifikacji jako cieku naturalnego.

Odrzucone argumenty

Potok nie jest ciekiem naturalnym, a jedynie rowem. Potok nie został uwzględniony w Planie gospodarowania wodami, co wyklucza jego kwalifikację jako cieku naturalnego. Mapa Podziału Hydrograficznego Polski nie jest dokumentem prawnie wiążącym. Gmina nie jest związana opisem odbiornika zawartym we wniosku i operacie wodnoprawnym.

Godne uwagi sformułowania

nie można postawić w sposób skuteczny organom zarzutu co do wadliwego określenia charakteru odbiornika nie sposób uznać za logiczną argumentację skarżącej, że w urzędowej dokumentacji [...] posługiwała się li tylko potocznym rozumieniem pojęcia "potok" Gmina w ten sposób wypacza całkowicie treść pierwotnego wniosku nie każdy ciek naturalny będzie równocześnie znaczącym elementem wód powierzchniowych

Skład orzekający

Piotr Popek

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Niedobylska

sędzia

Tomasz Smoleń

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja definicji cieku naturalnego w kontekście pozwoleń wodnoprawnych, znaczenie operatu wodnoprawnego i Mapy Podziału Hydrograficznego Polski."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów Prawa wodnego w kontekście konkretnego potoku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów prawa wodnego i definicji cieku naturalnego, co jest istotne dla praktyków prawa wodnego i budowlanego.

Czy potok to tylko rów? Sąd rozstrzyga o charakterze odbiornika wód opadowych.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 1586/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2023-03-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Małgorzata Niedobylska
Piotr Popek /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Smoleń
Symbol z opisem
6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Sygn. powiązane
III OSK 1198/23 - Wyrok NSA z 2024-09-19
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2233
art. 13 ust. 7, art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Piotr Popek /spr./, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Tomasz Smoleń, Protokolant sekr. sąd. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2023 r. sprawy ze skargi Gminy Miasto [...] na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Rzeszowie z dnia 17 października 2022 r., nr RZ.RUZ.4219.38.2022.JP w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Rzeszowie Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 17 października 2022 r., nr RZ.RUZ.4219.38.2022.JP, którą utrzymano w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] z dnia 12 sierpnia 2022 r., nr 338/2022/ZUZ udzielającą Gminie Miasto [...] (dalej: Gmina/skarżąca) pozwoleń wodnoprawnych na usługi wodne polegające na odprowadzaniu do wód potoku [...] wód opadowych lub roztopowych, ujętych w zamknięty system kanalizacji deszczowej, istniejącymi wylotami kolektorów deszczowych o numerach: [...] zlokalizowanym w km 4+900 biegu potoku na działce o nr ew. [...] obręb [...] w [....] oraz [...] zlokalizowanym w km 4+898 biegu potoku na działkach o nr ew. [...] i [...] obręb [...] w [....].
Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu.
Pismem z dnia 11 stycznia 2019 r., Gmina zwróciła się do organu I instancji z wnioskiem o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną polegającą na odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych istniejącymi wylotami kolektorów deszczowych o nr [...] i [...] do potoku [...]. Wraz z wnioskiem przedłożono operat wodnoprawny, opis prowadzenia zamierzonej działalności, uproszczone wypisy z rejestru gruntów oraz potwierdzenie wniesienia opłaty za wydanie pozwolenia wodnoprawnego.
Zawiadomieniem z dnia 6 kwietnia 2022 r. organ I instancji poinformował strony o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie oraz pouczył o możliwości i terminie zgłaszania uwag czy wniosków do sprawy.
Po zapoznaniu się z treścią operatu organ wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia i uszczegółowienia w/w opracowania we wskazanym zakresie oraz do przedłożenia protokołów z przeglądu urządzeń oczyszczających wody opadowe i roztopowe odprowadzane wylotem kanalizacji deszczowej objętym wnioskiem o wydanie pozwolenia wodnoprawnego.
Po uzupełnieniu w/w dokumentów przez Gminę organ I instancji zawiadomieniem z dnia 27 czerwca 2022 r. poinformował strony o zakończeniu postępowania administracyjnego w sprawie, a jednocześnie pouczył strony o przysługującym im prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w wyznaczonym terminie, zaznaczając, że według jego ustaleń wody opadowe lub roztopowe będą odprowadzane istniejącymi wylotami o nr [...] i [...] do wód powierzchniowych potoku [...] na działce o nr ewid. [...] obręb [...] w [...], która zgodnie z przedłożonym uproszczonym wypisem z rejestru gruntów stanowi grunt Skarbu Państwa pokryty wodami powierzchniowymi płynącymi "Wp" a potok [...] został oznaczony na Mapie Podziału Hydrograficznego Polski (MPHP) jako ciek wyróżniony (rzeka_r) i została dla niego określona odrębna zlewnia.
Strony w wyznaczonym terminie nie zgłosiły żadnych uwag czy wniosków do sprawy, więc organ I instancji wydał opisaną decyzję z dnia 12 sierpnia 2022 r. decyzję którą udzielił Gminie pozwoleń wodnoprawnych na usługi wodne polegające na odprowadzaniu do wód potoku [...] wód opadowych lub roztopowych.
W odwołaniu od w/w decyzji Gmina zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego polegające na nierozpatrzeniu całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący oraz zgromadzenie niekompletnego materiału dowodowego, z którego nie wynika charakter odbiornika, wadliwe sporządzenie uzasadnienia decyzji oraz naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędne przyjęcie, że wody opadowe lub roztopowe są odprowadzane do wód i błędne zakwalifikowanie odbiornika do śródlądowych wód płynących.
Organ odwoławczy po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego podzielił stanowisko organu I instancji i opisaną na wstępie decyzją z dnia października 2022 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Nie zgadzając się ze stanowiskiem odwołującej się Gminy, organ odwoławczy stwierdził, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, wskazano w niej ustalenia, ich podstawę dowodowa oraz wskazano przesłanki, którymi kierował się wydając przedmiotowe rozstrzygnięcie.
Dyrektor ZG odnosząc się do węzłowego zagadnienia w sprawie to jest charakteru odbiornika wód opadowych i roztopowych, zauważył, że Gmina załączyła do wniosku kopię decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 4 grudnia 2008 r.,
znak: [...], w której udzielono jej pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego, tj. wylotu kanalizacji deszczowej nr [...] do potoku [...] w km 4+475 biegu potoku i wylotu kanalizacji deszczowej nr [...] do potoku [...] w km 4+480 biegu potoku oraz pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie ścieków opadowych i roztopowych z ulicy [....] w/w wylotami do potoku [...]. Z przedstawionych powyżej danych, zdaniem organu odwoławczego jasno wynika, że w dotychczas obowiązującym pozwoleniu wodnoprawnym jako odbiornik wód opadowych został wskazany potok [...] i fakt ten został ustalony w 2008 r. przez Prezydenta Miasta [...] na podstawie wniosku złożonego wówczas przez Gminę i załączonej do wniosku dokumentacji. Ponadto organ odwołał się do konkretnych dowodów, w tym m.in. Mapy Podziału Hydrograficznego Polski (MPHP), która stanowi dokument zatwierdzony przepisami prawa. Organ odwoławczy przywołał przepis art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 2233 z późn. zm., dalej: Prawo wodne), zgodnie z którym Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia: sposób ustalania i ewidencjonowania przebiegu granic zlewni, a ponadto wskazał na zapisy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2017 r. w sprawie sposobu ustalania i ewidencjonowania przebiegu granic obszarów dorzeczy, regionów wodnych oraz zlewni (Dz.U. z 2017 r., poz. 2505), który w § 2 ust. 1 pkt 2 stanowi, że przebieg granic obszarów dorzeczy, przebieg granic regionów wodnych oraz przebieg granic zlewni ustala się w następujący sposób: w odniesieniu do granic obszarów dorzeczy, regionów wodnych oraz zlewni, które pokrywają się z granicami hydrograficznymi - na podstawie danych zawartych na Mapie Podziału Hydrograficznego Polski. W związku z powyższym, w ślad za organem I instancji wyjaśnił, że potok [...] został wskazany na Mapie jako ciek wyróżniony (rzeka_r), dla którego została określona odrębna zlewnia. Jak wyjaśnił organ w/w potok jest ciekiem naturalnym o długości 7,1 km i stanowi lewostronny dopływ rzeki [....].
Jak podkreślił organ odwoławczy, powyższą okoliczność potwierdzają również dane zawarte w Systemie Informacyjnym Gospodarowania Wodami, który PGW Wody Polskie prowadzi w ramach posiadanych kompetencji (art. 330 ust. 1 Prawa wodnego) i w którym gromadzi się informacje w zakresie gospodarowania wodami, w tym informacje na temat sieci hydrograficznej (art. 329 ust. 2 pkt 1 w/w ustawy ) oraz informacje o wydanych zgodach wodnoprawnych (art. 329 ust. 3 ustawy). Zdaniem
organu odwoławczego przywołane przepisy wskazują, że organ I instancji dysponował wiarygodnymi danymi co do tego, czy na przedmiotowym terenie znajduje się ciek naturalny czy urządzenie wodne.
Podkreślił organ, że posiadała już pozwolenie wodnoprawne, którego przedmiotem było odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych za pomocą wylotów o nr [...] i [...] do potoku [...] i fakt ten nie budził jakichkolwiek wątpliwości użytkownika przez cały dziesięcioletni okres jego obowiązywania. Ponadto zauważył, w obowiązującej uchwale Rady Miasta [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. w sprawie uchwalenia Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Nr [...] na osiedlu [...] w [....] mowa jest o potoku [...], a nie o rowie [...]. Powyższa uchwała, będąca aktem prawa miejscowego jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Ponadto zauważył, że w toku postępowania dowodowego organ I instancji rozeznał zagadnienie kwalifikacji klasoużytku dla działki o nr ewid. [...] obręb [...] w [....], na której położony jest potok [...] i ustalił, że w/w nieruchomość stanowi grunt Skarbu Państwa pokryty wodami powierzchniowymi płynącymi "Wp".
Organ odwoławczy wyjaśnił dalej, że stosownie do przepisu art. 16 pkt 5 Prawa wodnego pod pojęciem cieku naturalnego rozumie się rzeki, strugi, strumienie i potoki oraz inne wody płynące w sposób ciągły lub okresowy, naturalnymi lub uregulowanymi korytami. Ciek naturalny to zatem taki ciek, który posiada swoje źródła i ujście, a ponadto płynie swoim korytem w sposób niewymuszony. Uregulowanie cieku, a nawet jego zabudowa (przykrycie) nie zmieniają jego statusu cieku naturalnego. Są one czymś innym aniżeli urządzenia wodne określone w art. 16 pkt 65a Prawa wodnego, tj. urządzenia służące do kształtowania zasobów wodnych lub korzystania z tych zasobów.
Jak podkreślił organ odwoławczy PGW Wody Polskie jest organem, który w ramach swoich kompetencji prowadzi m.in. System Informacyjny Gospodarowania Wodami. W systemie tym gromadzi się informacje w zakresie gospodarowania wodami, w tym m.in. informacje na temat sieci hydrograficznej (art. 329 ust. 2 pkt 1 Prawa wodnego) oraz decyzji wydanych na podstawie ustawy, takich jak zgody wodnoprawne (art. 329 ust. 3 w/w ustawy). Organ ten jest zatem organem wyspecjalizowanym w sprawach z zakresu gospodarki wodnej i brak jest podstaw do kwestionowania przydatności dowodowej przedstawionej przez ten organ informacji na temat kwalifikacji odbiornika wód opadowych i roztopowych.
Organ odwoławczy nie podzielił zarzutu skarżącej, że brak wyróżnienia potoku [...] w Planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza [....] jako jednolitej części wód powierzchniowych oznacza, że potok ten nie jest ciekiem naturalnym. Jak zauważył, Plan gospodarowania wodami jest podstawowym dokumentem planistycznym, stanowiącym podstawę do podejmowania decyzji z zakresu gospodarowania wodami w dorzeczu, który wraz z aktualizacją uwzględnia zintegrowane podejście w zakresie zarządzania wodami, a także powiązania pomiędzy zarządzaniem wodami a celami środowiskowymi ustalonymi zgodnie z RDW. Plan gospodarowania wodami zawiera ogólną charakterystykę obszaru dorzecza dla wód powierzchniowych i podziemnych wraz z graficznym przedstawieniem granic jednolitych części wód. Jednolite części wód powierzchniowych są to jednostki hydrograficzne wydzielone na potrzeby gospodarowania wodami jako oddzielne i znaczące elementy wód powierzchniowych. Podkreślił, że w odniesieniu do śródlądowych wód powierzchniowych, jednolitą częścią wód może być: struga, strumień, potok, rzeka, kanał lub ich części, jezioro lub inny naturalny zbiornik wodny, a także sztuczny zbiornik wodny.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że pojęcie jednolitej części wód wprowadzono przy okazji implementacji Ramowej Dyrektywy Wodnej i stosowane jest w kontekście zarządzania wodami, w tym ich monitoringu środowiskowego. W związku z tym mniejsze cieki i zbiorniki wodne nie są uwzględniane w wykazach jednolitych części wód. Z kolei wiele rzek, nawet stosunkowo krótkich, jest dzielone na mniejsze odcinki stanowiące jednolite części wód, obejmujące również małe dopływy. Przy wyznaczaniu jednolitych części wód decydują kryteria hydrologiczne, jednak ze względu na różnice w interpretacji, ich wykaz podlega co pewien czas przeglądowi i w razie potrzeby aktualizacji. Potok [...] zaliczony został do Jednolitej części wód powierzchniowych (JCWP) oznaczonej symbolem P[...] o nazwie: "[....]". Rzeka [...] została podzielona na 8 jednolitych części wód, wśród których można wyróżnić 5 typów abiotycznych: na odcinku od źródeł do zbiornika [....]. [...] jest potokiem fliszowym (typ 12) i został wydzielony jako JCWP o nazwie: "[....]"
([...]). W dalszym biegu [...] stanowi silnie zmienioną jednolitą część wód będącą zbiornikiem zaporowym (typ 0) o nazwie: "[...]" ( [...]). W. na odcinku od zbiornika [...] do S2 ma charakter małej rzeki fliszowej (typ 14) i został podzielony na 2 silnie zmienione jednolite części wód: "[....]" ([...]) oraz "[...]" ([...]). Na odcinku od S2 do zbiornika [....]. W. płynie jako mała rzeka wyżynna wschodnia (typ 15) i stanowi silnie zmienioną JCWP o nazwie: "[....]" ([...]). W [...] na [....] utworzono zbiornik wodny, który został wydzielony jako silnie zmieniona JCWP (typ 0) Zbiornik [...] ([...]). W dolnym biegu, to jest na odcinku od zbiornika [...] do ujścia, [...] jest rzeką nizinną piaszczysto - gliniastą (typ 19) i został wydzielony jako 2 silnie zmienione jednolite części wód: "[....]" (]...]) oraz "[....]" ([...]). Typy JCWP rzecznych zostały ustalone przy uwzględnieniu następujących parametrów: wielkość powierzchni zlewni cieków, wysokość nad poziomem morza oraz typ podłoża. Zdaniem organu brak wyróżnienia potoku [...] jako jednolitej części wód nie świadczy o tym, że nie jest on ciekiem naturalnym, tym bardziej, że JCWP o symbolu [...], do której został zaliczony, posiada status silnie zmienionej, a nie sztucznej, części wód.
Gmina wniosła skargę do tut. Sadu na powyższą decyzję Dyrektora ZG PGW WP z dnia z 17 października 2022 r.. W skardze zarzuciła naruszenie:
1) przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy a to:
a) art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, dalej: k.p.a.) polegające na niewłaściwej kontroli i utrzymania w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej, mimo istnienia uzasadnionych podstaw do uchylenia tej decyzji, ponieważ organ I instancji uznał, że potok [...] to śródlądowe wody płynące nie mając ku temu podstaw, przez co naruszył art. 7, art. 8 , art. 11, art. 77 § 4 , art. 77 § 1 , art. 107 § 1 pkt 6 , § 3 k.p.a
b) art. 7, art. 8 , art. 11, art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do
załatwienia sprawy i niewyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy czy "potok [...]" jest urządzeniem wodnym czy śródlądową wodą płynącą i oparcie się o twierdzenia organu I instancji, co wynika z uzasadnienia decyzji,
c) art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie dostatecznie stanu faktycznego w niniejszej sprawie, a pomimo tego przyjęcie, że "potok [...]" jest śródlądową wodą płynącą, przez co ocena tego stanu stała się dowolna a okoliczności jej dokonania nie zostały należycie wyjaśnione w ramach uzasadnień zapadłych w sprawie decyzji, w rezultacie naruszając art. 107 § 3 k.p.a.,
2) przepisów prawa materialnego a to art. 16 pkt 5 Prawa wodnego poprzez uznanie, iż potok [...] stanowi śródlądowe wody płynące - ciek naturalny, w sytuacji gdy w rzeczywistości nie spełnia on ustawowej definicji cieku naturalnego.
Wywodząc powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji w zakresie nieprawidłowego ustalenia charakteru odbiornika, jako śródlądowych wód powierzchniowych, do którego odprowadzane są wody opadowe łub roztopowe oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że organ odwoławczy nie przeprowadził należycie postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie jaki charakter ma odbiornik do którego odprowadzane są wody opadowe lub roztopowe wylotem nr [...], [...]. Skarżącą w ogóle nie przekonuje uzasadnienie decyzji organu odwoławczego, który swoją argumentację oparł na okolicznościach, które jej zdaniem nie stanowią potwierdzenia charakteru zbiornika, a w zasadzie powtórzył argumenty organu I instancji. Według skarżącej "Potok [...]" nie był zakwalifikowany do śródlądowych wód powierzchniowych przed dniem wejścia w życie obecnie obowiązującej ustawy Prawo wodne, ponieważ nie był ujęty w nieobowiązującym już rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną (Dz.U. z 2003 r. nr 16, poz. 149).
Skarżąca podkreśliła, ze "Potok [...]" nie został ujęty także w przyjętym przez Radę Ministrów Planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza [...], w którym przedstawiono jednolite części wód powierzchniowych. Dokument ten jest wiążący, ponieważ został ogłoszony i opublikowany w Dzienniku Ustaw z 2016 r. ,
poz. 1911 i zachowuje moc do dnia 22 grudnia 2022 r. podkreśliła, że w uzasadnieniu projektu tej ustawy wskazano charakter tego dokumentu, w tym jako podstawa do wydawania pozwoleń wodnoprawnych. Dlatego zdaniem skarżącej, skoro "Potok M." nie został wykazany w jednolitych częściach wód powierzchniowych w planach gospodarowania wodami na obszarze dorzecza [...], to organ nie mógł uznać, go za ciek naturalny, w rozumieniu Prawa wodnego.
Skarżąca podkreśliła nadto, że choć organ odwoławczy stwierdził, że ciek naturalny to taki ciek, który posiada źródła i ujście, a ponadto płynie swoim korytem w sposób niewymuszony, to jednak nie wyjaśnił gdzie jest źródło a gdzie ujście wody "potoku [...]". Jeżeli nawet przyjąć, że w "potoku [...]" wody płyną okresowo co uzależnione jest od opadów atmosferycznych to przykryty odcinek potoku, to zdaniem skarżącej nie jest ani naturalnym ani uregulowanym korytem. Nie spełnia on definicji naturalnych cieków wodnych, bowiem nie stanowi naturalnego koryta wyżłobionego przez nurt wody zagłębienia w terenie. Skoro zaś nie jest ciekiem naturalnym, to nie może być śródlądową wodą płynącą.
Skarżąca nie zgodziła się z organem odwoławczym, że Mapa Podziału Hydrograficznego Polski stanowi dokument zatwierdzony przepisami prawa i stwierdziła, że nie jest jej znany akt prawa, który zatwierdzałby tę Mapę. Ponadto Gmina podkreśliła, że Mapa ta, przedstawia sieć hydrograficzną Polski oraz fragmenty dorzecza [...] i dorzecza [...] leżące poza jej granicami w układzie współrzędnych [...]. Na jej podstawie wyznacza się granice jednostek podziału administracyjnego obowiązującego w polskiej gospodarce wodnej tzn. obszary dorzeczy, regiony wodne i zlewnie. W ocenie skarżącej, powyższa mapa powinna być zgodna z wymienionym wcześniej Planem gospodarowania wodami na obszarze dorzecza [...], w którym przedstawiono jednolite części wód powierzchniowych.
Jeżeli organy uważają, że "potok [....]" jest ciekiem naturalnym, to według skarżącej powinien być ujęty w jednolitej części wód powierzchniowych, stanowiącej część Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza [...], który został przyjęty w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia [...] 2016 r. w sprawie Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza [...] i ogłoszony w Dzienniku Ustaw z 2016 r" poz. [...]. Skoro zaś "Potok [...]" nie został wymieniony w tym
dokumencie, zatem nie jest potokiem - ciekiem naturalnym - śródlądową wodą płynącą, w rozumieniu ustawy prawo wodne.
Zaznaczyła skarżąca, że przywołany w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18 października 2016 r. w sprawie Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza [...] w załączniku nr 2 stanowiącym wykaz śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części, stanowiących własność publiczną, istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa dot. województwa [....] pod pozycją nr [...] ciek wodny pod nazwą [...] dla którego właściwy był Marszałek Województwa [...], nie jest ciekiem znajdującym się na terenie miasta [...]; zlokalizowany jest w gminach [...], [...], [...], a tym samym nie odnosi się do przedmiotowego rowu zwanego potokiem [...] na terenie Miasta [...].
Nie zgodziła się skarżąca z organem odwoławczym, że "potok [...]" zaliczony został do jednolitej części wód powierzchniowych (JCWPd) oznaczonej symbolem PLRW [...], gdyż tym symbolem oznaczona jest JCW rzeczna o nazwie JCWP – [...] od [....]. Rzeki do ujścia. Tak samo jest w przypadku jednolitej części wód oznaczonej symbolem PLRW2000122265689, która to jest JCW rzeczną o nazwie JCWP – [...].
Nie zgodziła się także skarżąca z organem odwoławczym, że odcinkowa klasyfikacja użytku jako "Wp" decyduje o charakterze całego odbiornika. Stwierdziła, że ewidencja gruntów i budynków nie jest aktem prawnym, a jedynie powinna być odzwierciedleniem stanu rzeczywistego i wynikającego z przepisów ustawy Prawo wodne. Klasyfikacja odbiornika wód opadowych jako wód powierzchniowych płynących dokonana wyłącznie na podstawie danych wynikających z wypisu z rejestru gruntów, jest niewystarczająca i nie poparta przepisami obowiązującego prawa.
Według skarżącej w przedmiotowej sprawie, ze względu na brak wyróżnienia przedmiotowego urządzenia wodnego w dokumentach prawnych, Wody Polskie chcąc zmienić charakter odbiornika powinny wykorzystać przepisy ustawy Prawo wodne, tj. uzyskać - decyzję ministra właściwego do spraw gospodarki wodnej ustalającej charakter wód, zgodnie z art. 219 Prawa wodnego. Ponadto okoliczność, że "potok [...]" nie jest on utrzymywany przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie potwierdza fakt, że nie jest on śródlądowymi wodami płynącymi.
Również do czasu wejścia w życie ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, nie był utrzymywany przez Marszałka Województwa Podkarpackiego, który wykonywał prawa właścicielskie w stosunku do wód publicznych stanowiących własność Skarbu Państwa. To skarżąca utrzymuje nieruchomość, na której znajduje się potok [...] w ramach zawieranych umów na konserwację w poszczególnych latach.
Końcowo skarżąca zwróciła uwagę, że dniem 1 stycznia 2018 r. tj. wejścia w życie ustawy Prawo wodne, zgodnie z art. 528 ust. 1 tej ustawy, Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie przejęło uprawnienia właścicielskie Skarbu Państwa w stosunku do stanowiących własność Skarbu Państwa wód, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 2-4 ustawy uchylanej w art. 573, lub ich części oraz gruntów pokrytych tymi wodami, z wyłączeniem gruntów pokrytych wodami, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy uchylanej w art. 573. W myśl art. 528 ust.3 pkt
1 tej ustawy przejęcie wód nastąpiło w oparciu o protokoły zdawczo - odbiorcze, jednocześnie stanowiące wykazy wód, o których jest mowa w art. 11 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy uchylanej w art. 573 Prawa wodnego, obejmujące wykaz składników mienia. Zaznaczyła skarżąca, że nie ma dostępu do tych protokołów, jednakże uważa, że skoro organ odwoławczy w swojej decyzji nie powołał się na nie, przy uznaniu potoku [...] za śródlądowe wody płynące, to należy wywnioskować, że PGW Wody Polskie nie przejęło potoku [...], jako śródlądowe wody płynące. Nie byłoby to nawet możliwe, ponieważ nie został wykazany w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed
sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329; zwana dalej w skrócie P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
Przeprowadzona w zakreślonych wyżej granicach kontrola sądowa skarżonej decyzji nie wykazała jakichkolwiek naruszeń przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego, które mogłyby stanowić argument za uznaniem zarzutów skarżącej strony.
Na wstępie należy zaznaczyć, że w odwołaniu Gmina zaskarżyła decyzję Dyrektora ZZ w [....] w części dotyczącej ustalenia, że usługa wodna, na którą udzielone zostało pozwolenie wodnoprawne obejmuje odprowadzenie wód wód opadowych i roztopowych do potoku [...], zarzucając nieprawidłowe ustalenie charakteru tego odbiornika jako naturalnego cieku wodnego. Konsekwentnie w skardze skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z decyzją organu I instancji – w zakresie nieprawidłowego ustalenia charakteru odbiornika, jako śródlądowych wód powierzchniowych. Z uwagi na tak ograniczony zakres zaskarżenia, zarówno na etapie odwołania, jak i skargi Sąd dokonał kontroli zaskarżonej decyzji w części dotyczącej ustalenia, że wody opadowe i roztopowe odprowadzane są do wód, w znaczeniu jakim nadaje temu pojęciu ustawa Prawo wodne. Strona skarżąca począwszy od wniesienia odwołania, kwestionowała ustalenia organów podnosząc, że potok [...] pozbawiony jest cech, pozwalających na zakwalifikowanie go do śródlądowych wód płynących. Skarżąca wyjaśniała m.in., że określenie "Potok [...]" jest w istocie nazwą potoczną, która funkcjonuje zwyczajowo w społeczeństwie.
Po zapoznaniu się z materiałem dowodowym akt sprawy Sąd uznał, że nie można postawić w sposób skuteczny organom zarzutu co do wadliwego określenia charakteru odbiornika wód opadowych i roztopowych z określonego w decyzji terenu.
Zważyć należy, że utrzymaną przez organ odwoławczy mocy decyzją Dyrektora ZZ w [...] z 12 sierpnia 2022 r. udzielono Gminie pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną, polegającą na odprowadzaniu do wód potoku [...] wód opadowych lub roztopowych, ujętych w zamknięty system kanalizacji deszczowej. W treści wniosku wskazano, że odbiornikiem wód jest expressis verbis "potok", a w operacie wskazano, że wody opadowe z omawianej zlewni odprowadzane są do naturalnego odcinka potoku [...] poprzez istniejące wyloty a następnie transportowane są naturalnym korytem oraz częściowo odcinkami krytymi do jego ujścia do [....]. Nie sposób uznać za logiczną argumentację skarżącej, że w urzędowej dokumentacji w związku z ubieganiem się o wydanie na jej rzecz pozwolenia wodnoprawnego posługiwała się li tylko potocznym rozumieniem pojęcia "potok" skoro temu pojęciu ustawa Prawo wodne przydaje określone znaczenie. Oczywiście sam kontekst w jakim użyto tego pojęcia w odniesieniu do cieku o nazwie [...] oraz jego podana charakterystyka wskazuje, że Gmina traktowała go jako ciek naturalny, a bynajmniej w żadnym miejscu wniosku i dołączonej dokumentacji nie wskazano, że chodzi o urządzenie wodne.
Wypada w tym miejscu zauważyć, że określony decyzjach organów rodzaj usługi wodnej odpowiada w pełni treści wniosku Gminy o wydanie pozwolenia wodnoprawnego z dnia 11 stycznia 2019 r. konsekwentnie podtrzymywanego w toku postępowania przed organem I instancji (vide pismo z dnia 18 stycznia 2022 r.) oraz stanowiącego jego załącznik operatu wodnoprawnego opracowanego na potrzeby tego wniosku. Dopiero w aneksie do operatu wodnoprawnego z maja 2022 r. dotyczącym głównie uaktualnienia średniej i maksymalnej ilości wód opadowych odprowadzanej do odbiornika, następuje nawiązanie do "urządzeń wodnych", "rowu [...]" czy "rowu potocznie zwanego [...]", lecz bez zmiany czy sprostowania samego wniosku. W zawiadomieniu z dnia 27 czerwca 2022 r. o zakończeniu postępowania administracyjnego organ I instancji zawarł informację, o charakterze odbiornika wód wynikającego z MPHP, a mimo to strona nie zgłosiła w zakreślonym terminie żadnych zastrzeżeń, oświadczeń czy wniosków. Już to świadczy, że organy Wód Polskich przeprowadziły wystarczające postępowanie do ustalenia istotnych, niezbędnych okoliczności sprawy do jej rozstrzygnięcia.
Podkreślenia także wymaga, że w myśl bowiem art. 407 ust. 1 Prawa wodnego pozwolenie wodnoprawne wydaje się na wniosek, co oznacza że organ
związany jest treścią złożonego żądania. Zatem nie może udzielić zgody wodnoprawnej w postaci pozwolenia wodnoprawnego w sposób niezgodny z treścią zgłoszonego żądania szczegółowo opisanego w załączonym do podania operacie wodnoprawnym. W myśl przepisów komentowanej ustawy do wniosku o wydanie pozwolenia załączyć należy operat z oznaczeniem daty jego wykonania wraz z opisem prowadzenia zamierzonej działalności niezawierającym określeń specjalistycznych (art. 407 ust. 2 pkt 1 Prawa wodnego). W odpowiedniej części operatu winny znaleźć się informacje obejmujące charakterystykę wód objętych pozwoleniem wodnoprawnym (art. 409 ust. 1 pkt 4 Prawa wodnego), sam zaś operat stanowi podstawowy dowód, w oparciu o który wydaje się pozwolenie wodnoprawne (art. 400 ust. 8 ustawy Prawo wodne).
W aktach sprawy przekazanych do tut. Sądu wraz ze skargą Gminy znajduje się zarówno wniosek o wydanie pozwolenia jak również niezbędny do jego rozpoznania przez właściwy organ Wód Polskich operat wodnoprawny. Nie sposób w jego treści znaleźć informacji o tym, że [...] nie jest ciekiem naturalnym – potokiem, a jego uzupełnienie – aneks z maja 2022 r. dotyczy innych zagadnień, aniżeli charakterystyka odbiornika wód opadowych i roztopowych, choć podjęto w nim próbę przedefiniowania wcześniej użytych pojęć. Godzi się zauważyć, że Gmina w ten sposób wypacza całkowicie treść pierwotnego wniosku, który nie budził żadnych wątpliwości i korelował z treścią załączonej dokumentacji
Sąd stwierdza, że w treści operatu wodnoprawnego Gmina nie przedstawiła żadnych zastrzeżeń, przedstawionych na etapie odwołania, a następnie skargi, co do charakteru i rodzaju odbiornika odprowadzanych wód. Wręcz przeciwnie, przedstawiony opis charakteru odbiornika wód opadowych jednoznacznie wskazuje, że na etapie składania wniosku o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego Gmina klasyfikowała odbiornik [...] jako potok, ale nie w znaczeniu - jak to określa obecnie - potocznym, lecz jako część wód śródlądowych. W opisie operatu Gmina bezpośrednio sklasyfikowała [...] jako ciek podgórski, który jest lewostronnym dopływem rzeki W., scharakteryzowała przebieg koryta w/w cieku, jak również obszar jego zlewni. Zdaniem Sądu zawarty w operacie wodnoprawnym opis cieku [...] zawarty w pkt 7 dotyczącym charakterystyki odbiornika wód opadowych objętych pozwoleniem wodnoprawnym sprzeczny jest z późniejszym stanowiskiem Gminy, że [...] to w istocie rów, potocznie określanym potokiem. Wyraźnie
zawarto w operacie opis, w którym podano, że Potok [....] jest lewostronnym dopływem rzeki [...], posiadającym własną zlewnię o charakterze cieku podgórskiego. Co więcej w opisie wskazano, że sporny ciek ma swoje źródło (w [...]) oraz ujście (rzeka [...]) i bezspornie jego korytem przepływa woda. Wszystko to daje dostateczne podstawy do zakwalifikowania przedmiotowego odbiornika (potoku [...]) jako cieku naturalnego, stosownie do art. 16 pkt 5 Prawa wodnego. Zgodnie z tym przepisem, przez ciek naturalny rozumieć należy rzeki, strugi, strumienie i potoki oraz inne wody płynące w sposób ciągły lub okresowy naturalnymi lub uregulowanymi korytami. Cieki naturalne, w tym potoki, stanowią z mocy art. 22 pkt 1 Prawa wodnego śródlądowe wody płynące. Potok jest zaś nazwą zarezerwowaną dla jednego z rodzajów cieków naturalnych i trudno oczekiwać, żeby w oficjalnych (urzędowych) dokumentach dotyczących instytucji regulowanych przez ustawę Prawo wodne posługiwano się etymologią potoczną. Notabene Gmina nie przedstawiła jakiegokolwiek opracowania naukowego czy ekspertyzy na poparcie swojego aktualnego stanowiska w omawianej kwestii.
Wobec tak przedstawionego w operacie wodnoprawnym opisu cieku wodnego - potoku [...], jak również treści przytoczonych wyżej przepisów prawa, nie było potrzeby, aby w sytuacji kwestii jasno opisanych przez Wnioskodawcę postępowania prowadzić pogłębione działania wyjaśniające. Nie było też potrzeby szczególnego przekonywania Gminy do zagadnień, co do których nie podnosiła ona wątpliwości w treści wniosku i załączonego do niego operatu wodnoprawnego. Należy przypomnieć, że uregulowanie potoku czy też jego częściowe zabudowanie nie wyklucza jego kwalifikacji jako cieku naturalnego, a tym samym jako śródlądowej wody płynącej, bowiem w myśl przytoczonej powyżej treści art. 16 pkt 5 Prawa wodnego ciek naturalny, to również woda płynąca w sposób ciągły lub okresowy naturalnymi lub uregulowanymi korytami. Innymi słowy, według ustawodawcy uregulowanie koryta cieku jak ma to miejsce w przypadku opisanego przez Gminę odbiornika wód opadowych i roztopowych nie przekreśla jego charakteru, jako cieku w którym płyną wody śródlądowe (zob. np. wyrok WSA w Rzeszowie z 20 września 2022r., II SA/Rz 439/22).
Organy słusznie argumentowały ponadto w niniejszej sprawie, że potok M. został wykazany na Mapach Podziału Hydrograficznego Polski jako ciek niewyróżniony, jak również w mapach Informatycznego Systemu Osłony Kraju.
Skarżąca podważała tą argumentacje twierdząc, że w/w bazy danych nie stanowią prawa, nie są zatwierdzone przepisami prawa i należy je traktować jako dokumenty prywatne Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie.
Należy zwrócić uwagę, że na Mapie Podziału Hydrograficznego Polski – zawarta jest sieć hydrograficzna, które obejmuje cieki i odcinki cieków, w tym dane zawierające: nazwę cieku, lokalizację cieku albo odcinka cieku, długość cieku albo odcinka cieku, powierzchnię cieków o szerokości koryta powyżej 30 m, identyfikator hydrologiczny cieku albo cieku i odcinka cieku - zgodnie z § 3 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 10 września 2020 r. w sprawie systemu informacyjnego gospodarowania wodami (Dz. U. poz. 1656). Sieć hydrograficzna na Mapie Podziału Hydrograficznego Polski obejmuje również dane o przebiegu granic i o obszarach zlewni (§ 3 pkt 2 rozporządzenia), jak również dane o obszarach dorzeczy, regionach wodnych i jednostkach organizacyjnych Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (§ 3 pkt 3 ww. rozporządzenia). Informacje o sieci hydrograficznej gromadzi się w systemie informacyjnym gospodarowania wodami (zwanym dalej "SIGW") – zgodnie z § 3 ww. rozporządzenia. Powyższy przepis rozporządzenia jest konsekwencją uregulowania zawartego w art. 329 ust. 2 pkt 1 Prawa wodnego, zgodnie z którym, w systemie informacyjnym gospodarowania wodami gromadzi się informacje w zakresie gospodarowania wodami, w szczególności informacje na temat: sieci hydrograficznej, a zatem ogółu cieków na określonym terenie. System informacyjny gospodarowania wodami dla obszaru państwa, z uwzględnieniem podziału państwa na obszary dorzeczy i regiony wodne, prowadzą Wody Polskie (art. 330 ust. 1 Prawa wodnego). Źródłami danych dla systemu informacyjnego gospodarowania wodami są w pierwszej kolejności rejestry i zbiory danych prowadzone przez ministra właściwego do spraw gospodarki wodnej oraz Wody Polskie (art. 331 ust. 1 Prawa wodnego). Z przedstawionych powyżej uregulowań wynika więc, że na Mapie Podziału Hydrograficznego Polski zawarta jest sieć hydrograficzna, która zawiera dane m.in. dotyczące cieków naturalnych. Jest to jeden z elementów systemu informacyjnego gospodarowania wodami, którego prowadzenie należy do obowiązków ustawowych odpowiednich organów Wód Polskich. Ustawodawca również określa źródła danych dla SIGW. Nie można zatem twierdzić, jak chce tego Gmina, że Mapa Podziału Hydrograficznego Polski nie ma umocowania prawnego,
nie jest zatwierdzona przepisami prawa, czy też, że jest to dokument prywatny Wód Polskich. Mapa Podziału Hydrograficznego Polski jest jednym z elementów Systemu Informacyjnego Gospodarowania Wodami, który stanowi zbiór danych o charakterze urzędowym, a w konsekwencji może stanowić podstawę ustaleń faktycznych co do charakteru odbiornika. W niniejszej sprawie dane wynikające z MPHP nie pozostawiają wątpliwości co do tego, że potok [...] jest ciekiem naturalnym niewyróżnionym, co jest zbieżne z charakterystyką odbiornika, przedstawioną przez Gminę w operacie wodnoprawnym. Potwierdza to tym samym prawidłowość ostatecznych ustaleń organów co do tego, że [...] jest potokiem z własnym obszarem zlewni.
W ocenie skarżącej Mapa Podziału Hydrograficznego Polski powinna być zgodna z Planem gospodarowania wodami na obszarze dorzecza [...], w którym przedstawiono jednolite części wód powierzchniowych a dokument ten zachowuje moc wiążącą do 22 grudnia 2022r. na podstawie art. 566 ust. 2 Prawa wodnego Skarżąca wywodziła, że potok [...] nie został wykazany w jednolitych częściach wód powierzchniowych w planach gospodarowania wodami na obszarze dorzecza [...] – nie mógł więc zostać uznany za ciek naturalny. Zdaniem Sądu to, że potok [...] nie został wykazany w jednolitych częściach wód powierzchniowych nie pozbawia go cech cieku naturalnego. Pojęcia cieku naturalnego oraz jednolitych części wód powierzchniowych nie są ze sobą tożsame. Zgodnie z art. 16 pkt 20 Prawa wodnego przez jednolite części wód powierzchniowych - rozumie się oddzielny i znaczący element wód powierzchniowych, taki jak: m.in. struga, strumień, potok, rzeka i kanał lub ich części. Zatem do jednolitych części wód powierzchniowych zaliczane są oddzielnie i znaczące elementy wód powierzchniowych. Tymczasem art. 16 pkt 5 Prawa wodnego za cieki naturalne uznaje m.in. potoki, w których woda może płynąć również okresowo i również uregulowanymi korytami. Zgodzić się więc przy tym należy z organem odwoławczym, że nie każdy ciek naturalny będzie równocześnie znaczącym elementem wód powierzchniowych, skoro może nim być również taki potok, w którym woda płynie jedynie okresowo. W tym kontekście nie ma znaczenia do JCPW o jakim symbolu przynależy według organu analizowany potok i za nieuprawniony należy uznać zarzut skargi, że organy dokonując w niniejszej sprawie identyfikacji odbiornika wód opadowych i roztopowych za pośrednictwem oznaczonych kolektorów deszczowych
pomyliły go z innym ciekiem. Nielogiczne, a wręcz wewnętrznie sprzeczne, byłoby stanowisko organu, który wywodząc, że brak ujęcia przedmiotowego odbiornika w Planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza [...], nie ma wpływu na jego klasyfikację jako cieku naturalnego, by następnie przyporządkowywać mu w tym wykazie określony nr JCPW. Wskazany przez organ nr JCPW odnosi się do znaczącej, wyodrębnionej, silnie zmienionej jednolitej części wód - o nr [...] - [....], obejmującej mniej znaczące cieki naturalne.
Skarżąca argumentowała również, że gdyby potok [...] był śródlądowymi wodami płynącymi, niewątpliwie byłby utrzymywany przez Marszałka Województwa do czasu wejścia w życie ustawy z 20 lipca 2017r. Prawo wodne a następnie przez Wody Polskie, wykonujące prawa właścicielskie w stosunku do wód publicznych. Skarżąca wskazywała, że to Gmina w imieniu Skarbu Państwa utrzymuje nieruchomość, na której znajduje się potok [...] w ramach umów na konserwację potoku. Należy wskazać, że na mocy art. 22 pkt 1 Prawa wodnego śródlądowymi wodami płynącymi są wody w ciekach naturalnych oraz źródłach, z których te cieki biorą początek. Przepis ten w powiązaniu z art. 16 pkt 5 Prawa wodnego nie formułuje w ramach uznania danych wód za ciek naturalny kryterium, które odnosiłoby się do podmiotu wykonującego uprawnienia właścicielskie względem danego cieku. Kwestia dotycząca odpowiedniego uregulowania wykonywania praw właścicielskich względem śródlądowych wód płynących znajdujących się w granicach jednostek samorządu terytorialnego w sposób, który odpowiadałby treść art. 211-213 i art. 258 Prawa wodnego wykracza poza ramy postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego.
Stanowisko organu co do charakteru odbiornika wód w niniejszej sprawie – potoku [...] koreluje także z danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków. W przedłożonym do akt postępowania uproszczonym wypisie z rejestru gruntów, sporny ciek usytuowany jest na będącej własnością Skarbu Państwa działce ew. nr [...] zaklasyfikowanej jako użytek "Wp" co oznacza, w świetle § 9 ust 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2021, poz.1390) grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi. Zgodnie z treścią załącznika nr 1 do w/w rozporządzenia (Lp.2.4) do gruntów pod wodami powierzchniowymi płynącymi zalicza się grunty pokryte śródlądowymi wodami płynącymi, o których mowa w art. 22 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne.
Godzi się przy tym zauważyć na marginesie, że według Gminy przy uznaniu potoku [...] za urządzenie wodne, brak jest podstaw prawnych do uiszczenia opłaty za korzystania z wód. Również i to stanowisko jest w świetle ustalonych i niespornych okoliczności sprawy nieprawidłowe. Otóż w myśl art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a Prawa wodnego, opłaty za usługi wodne uiszcza się za odprowadzanie do wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast. Kluczowe znaczenie powyższa regulacja kładzie więc na to, czy wody opadowe i roztopowe są odprowadzane do wód, czyli m.in. do wód śródlądowych (zob. art. 3 Prawa wodnego). Potok [...] według operatu wodnoprawnego stanowi dopływ rzeki [...], co powoduje że nawet przy uznaniu go za urządzenie wodne, obowiązek ponoszenia opłaty obciążałyby posiadacza pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z usług wodnych objętych treścią wydanego pozwolenia wodnoprawnego, skoro nastąpi odprowadzenie do wód.
W świetle powyższego, wbrew zarzutom skargi, w realiach niniejszej sprawy nie naruszono art. 7 i 77 k.p.a. poprzez nie podjęcie czynności niezbędnych do dokładnego zbadania sprawy, a uzasadnienie skarżonej decyzji odpowiada wymaganiom stawianym tego typu dokumentowi sprawozdawczemu.
Z tych powodów zarzuty skargi nie znalazły potwierdzenia w toku sądowej kontroli, zaś działania konkretyzujące organu nie naruszają przepisów prawa procesowego jak i materialnego.
Z tych względów Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a..

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI