II SA/Ke 533/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielcach2021-07-22
NSAAdministracyjneŚredniawsa
samorząd terytorialnyuchwałazespół interdyscyplinarnyprzeciwdziałanie przemocy w rodziniekompetencjezakres delegacjikontrola legalnościprawo miejscowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach stwierdził częściową nieważność uchwały Rady Miejskiej w Małogoszczu dotyczącej Gminnego Zespołu Interdyscyplinarnego, uznając, że przekroczyła ona zakres upoważnienia ustawowego.

Prokurator Okręgowy w Kielcach zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w Małogoszczu w sprawie Gminnego Zespołu Interdyscyplinarnego, zarzucając istotne naruszenie prawa, w tym przekroczenie delegacji ustawowej. Sąd administracyjny, rozpoznając sprawę, podzielił część zarzutów prokuratora, stwierdzając nieważność uchwały w zakresie § 2 ust. 2, 3, 4, 5 pkt 4, 5 oraz § 3 ust. 5. Uznano, że Rada Miejska wykroczyła poza zakres upoważnienia ustawowego, modyfikując lub powtarzając przepisy ustawy w sposób niezgodny z prawem lub niekompleksowy. Skarga została oddalona w pozostałej części.

Sprawa dotyczyła skargi Prokuratora Okręgowego w Kielcach na uchwałę Rady Miejskiej w Małogoszczu z dnia 30 marca 2011 r. nr 5/31/11, dotyczącą trybu powoływania i odwoływania członków Gminnego Zespołu Interdyscyplinarnego oraz warunków jego funkcjonowania. Prokurator zarzucił uchwale istotne naruszenie prawa, w tym przekroczenie zakresu delegacji ustawowej w wielu jej paragrafach. W szczególności wskazywano na nieprawidłowe określenie składu zespołu, sposobu jego działania, obowiązków członków oraz przesłanek odwoławczych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, po analizie przepisów ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie oraz zasad techniki prawodawczej, uznał część zarzutów za zasadne. Sąd stwierdził nieważność uchwały w części dotyczącej § 2 ust. 2 (niekompletne określenie składu zespołu, pominięcie prokuratorów i innych podmiotów), § 2 ust. 3 (nieprawidłowe określenie podmiotów zawierających porozumienia), § 2 ust. 4 (niepełne uregulowanie obowiązku poufności), § 2 ust. 5 pkt 4 i 5 (określenie materialnych przesłanek odwołania, zamiast samego trybu) oraz § 3 ust. 5 (scedowanie kompetencji rady na Zespół). W pozostałym zakresie, dotyczącym § 3 ust. 8, 11 i 15, sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności, uznając te zapisy za dopuszczalne powtórzenie przepisów ustawowych służące czytelności aktu. W konsekwencji, sąd orzekł o częściowej nieważności uchwały i oddalił skargę w pozostałej części.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, Rada Miejska nie może pominąć podmiotów wskazanych w ustawie jako dopuszczalne do udziału ani ograniczyć katalogu podmiotów, jeśli ustawa na to nie zezwala. Powinna kompleksowo powtórzyć regulacje ustawowe, zapewniając komunikatywność i jednoznaczność.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że Rada Miejska wykroczyła poza zakres upoważnienia ustawowego, nie powtarzając w sposób kompleksowy przepisów ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie dotyczących składu zespołu interdyscyplinarnego, co narusza zasadę praworządności i wymogi techniki prawodawczej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (12)

Główne

u.p.p.r. art. 9a § ust. 3-5

Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie

Określenie składu zespołu interdyscyplinarnego powinno być zgodne z ustawowym katalogiem podmiotów, z możliwością uwzględnienia prokuratorów i innych podmiotów.

u.p.p.r. art. 9a § ust. 8

Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie

Porozumienia dotyczące działania zespołu interdyscyplinarnego powinny być zawierane między wójtem/burmistrzem a podmiotami wskazanymi w ust. 3 lub 5 ustawy.

u.p.p.r. art. 9c § ust. 3

Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie

Obowiązek złożenia oświadczenia o poufności przez członków zespołu jest szerszy niż uregulowany w uchwale i obejmuje również odpowiedzialność karną za udostępnienie danych.

u.p.p.r. art. 9a § ust. 15

Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie

Rada gminy jest upoważniona do określenia trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania, ale nie może scedować tych kompetencji ani określać materialnych przesłanek odwołania.

p.p.s.a. art. 147 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.g. art. 18 § ust. 1 pkt 15

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 91 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 94

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 87 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" art. 137

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przekroczenie przez Radę Miejską zakresu delegacji ustawowej w zakresie określania składu zespołu interdyscyplinarnego. Niewłaściwe określenie podmiotów zawierających porozumienia dotyczące działania zespołu. Niepełne uregulowanie obowiązku poufności przez członków zespołu. Określenie materialnych przesłanek odwołania członków zespołu, zamiast samego trybu odwoławczego. Scedowanie przez Radę Miejską kompetencji do określenia zakresu prac zespołu i zadań jego organów na Zespół lub Burmistrza.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące § 3 ust. 8, 11, 15 uchwały, uznane za dopuszczalne powtórzenie przepisów ustawowych.

Godne uwagi sformułowania

istotne naruszenie prawa wykroczyła poza zakres upoważnienia ustawowego zapewnienia komunikatywności, jednoznaczności i czytelności tekstu prawnego nie może scedować części swoich uprawnień, wynikających z upoważnienia ustawowego, na jakikolwiek inny podmiot

Skład orzekający

Sylwester Miziołek

przewodniczący sprawozdawca

Renata Detka

członek

Magdalena Chraniuk-Stępniak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu kompetencji organów samorządu terytorialnego przy tworzeniu aktów prawa miejscowego, zwłaszcza w kontekście ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej materii zespołu interdyscyplinarnego i ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. Ogólne zasady dotyczące przekroczenia delegacji ustawowej są szeroko stosowalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak organy samorządowe mogą przekroczyć swoje kompetencje, tworząc akty prawa miejscowego. Jest to istotne dla zrozumienia granic władzy lokalnej i ochrony praworządności.

Samorząd przekroczył uprawnienia? Sąd uchyla fragment uchwały dotyczącej zespołu przeciwdziałania przemocy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ke 533/21 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2021-07-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-05-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Magdalena Chraniuk-Stępniak
Renata Detka
Sylwester Miziołek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6269 Inne o symbolu podstawowym 626
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Sygn. powiązane
III OSK 7151/21 - Wyrok NSA z 2023-03-21
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność uchwały w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151, art. 147 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2005 nr 180 poz 1493
art. 9a ust. 5,3,15, art. 9c ust. 3
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2021 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w Kielcach na uchwałę Rady Miejskiej w Małogoszczu z dnia 30 marca 2011 r. nr 5/31/11 w przedmiocie trybu powoływania i odwoływania członków Gminnego Zespołu Interdyscyplinarnego w Małogoszczu oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania I. stwierdza nieważność § 2 ust. 2, 3, 4, 5 pkt 4, 5 oraz § 3 ust. 5 zaskarżonej uchwały; II. oddala skargę w pozostałej części.
Uzasadnienie
W dniu 30 marca 2011 r. Rada Miejska w Małogoszczu, działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( tj. Dz. U. z 2001r. nr 142, poz. 1591 ze zm.), zwanej dalej u.s.g., oraz art. 9a ust. 15 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U. nr 180, poz.1493 z 2009 r. ze zm.), zwanej dalej u.p.p.r., podjęła uchwałę nr 5/31/11 w sprawie trybu powoływania i odwoływania członków Gminnego Zespołu Interdyscyplinarnego w Małogoszczu oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania, określając w:
- § 2 ust. 2, że "W skład Zespołu wchodzą przedstawiciele następujących instytucji, organizacji i jednostek organizacyjnych działających na terenie Miasta i Gminy Małogoszcz.
Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Małogoszczu
Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych,
Posterunku Policji w Małogoszczu,
Miejsko-Gminnego Zespołu Ośrodków Zdrowia w Małogoszczu,
placówek oświatowych,
6) organizacji pozarządowych w szczególności działających na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie,
kuratorzy sądowi."
- § 2 ust. 3, że "Zespół działa na podstawie porozumień zawartych pomiędzy Burmistrzem Piasta i Gminy Małogoszcz a podmiotami, których przedstawiciele powołani są do Zespołu.";
- § 2 ust. 4, że "Każdy członek Zespołu, przed udziałem w pierwszym posiedzeniu, składa pisemne oświadczenie o zachowaniu poufności wszelkich informacji i danych uzyskanych przy realizacji zadań w ramach pracy w Zespole.";
- § 2 ust. 5 "Burmistrz Miasta i Gminy Małogoszcz odwołuje członka Zespołu przed upływem kadencji:
4. w przypadku skazania prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne lub umyślne przestępstwo skarbowe,
5. w przypadku uzasadnionego podejrzenia o naruszenie zasad poufności danych i informacji uzyskanych w ramach działania w Zespole";
- § 3 ust. 5, że "Szczegółowy zakres prac Zespołu, w tym zadania Przewodniczącego Zespołu, Zastępcy Przewodniczącego i Sekretarza Zespołu zostaną określone w regulaminie organizacyjnym opracowanym przez Zespół i zatwierdzonym przez Burmistrza Miasta i Gminy Małogoszcz.;
- § 3 ust. 8, że "Posiedzenia Zespołu odbywają się w zależności od potrzeb, nie rzadziej niż raz na trzy miesiące."
- § 3 ust. 11, że "Zespół może powoływać grupy robocze na zasadach określonych w ustawie o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, w celu rozwiązywania indywidualnych Problemów związanych z występowaniem przemocy w rodzinie.";
- § 3 ust. 15, że "Członkowie Zespołu i grup roboczych wykonują zadania w ramach obowiązków służbowych lub zawodowych.".
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Prokurator Okręgowy w Kielcach zarzucił ww. uchwale istotne naruszenie prawa, to jest:
- art. 9a ust. 3-5, art. 9a ust. 15 u.p.p.r. w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP, polegające na przekroczeniu zakresu delegacji ustawowej poprzez określenie w § 2 ust. 2 Uchwały katalogu podmiotów, których przedstawiciele wchodzą w skład zespołu interdyscyplinarnego, podczas gdy ww. przepisy wskazanej ustawy nie upoważniają Rady do określania katalogu tych podmiotów, albowiem zostały one w sposób wyczerpujący wskazane w art. 9a ust. 3-5 u.p.p.r. a nadto dokonanie modyfikacji zapisu ustawowego poprzez pominięcie możliwości udziału w składzie zespołu prokuratorów i przedstawicieli podmiotów innych niż określonych w art. 9a ust. 3 u.p.p.r., działających na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie;
- art. 9a ust. 8 i art. 9a ust. 15 u.p.p.r., § 137 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz.U.2016.283j.t.), zwanej dalej rozporządzeniem w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP poprzez przekroczenie zakresu delegacji ustawowej, częściowe powtórzenie i modyfikację w § 2 ust 3 uchwały stanowiącym, iż "Zespół działa na podstawie porozumień zawartych pomiędzy Burmistrzem Miasta i Gminy Małogoszcz a podmiotami, których przedstawiciele powołani zostaną do Zespołu", podczas gdy z treści zapisu ustawowego, tj. art. 9a ust. 8 u.p.p.r., wynika, iż przedmiotowe porozumienia winny być zawierane między wójtem a podmiotami, o których mowa w art. 9a ust. 3 lub 5 u.p.p.r.;
- art. 9c ust. 3 u.p.p.r., art. 9a ust. 15 u.p.p.r., § 137 rozporządzenia w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP poprzez przekroczenie zakresu delegacji ustawowej i częściowe powtórzenie a nadto modyfikację w § 2 ust 4 uchwały dot. obowiązku złożenia oświadczenia o zachowaniu poufności, treści zapisu ustawowego zawartego w art. 9c ust. 3 u.p.p.r.;
- art. 9a ust. 15 u.p.p.r. w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP poprzez sformułowanie w § 2 ust. 5 pkt 4 i 5 uchwały przesłanek materialnych uzasadniających odwołanie członków Zespołu Interdyscyplinarnego w postaci: skazania prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne lub umyślne przestępstwo skarbowe oraz uzasadnionego podejrzenia o naruszeniu zasad poufności danych i informacji uzyskanych w ramach działania w Zespole w sytuacji, gdy Rada została upoważniona wyłącznie do określenia trybu i sposobu, tj. procedury odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego;
- art. 9a ust. 15 u.p.p.r. w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP poprzez przekroczenie zakresu delegacji ustawowej i określenie w § 3 ust. 5 uchwały, iż "Szczegółowy zakres prac Zespołu, w tym zadania Przewodniczącego Zespołu, Zastępcy Przewodniczącego i Sekretarza Zespołu zostaną określone w regulaminie organizacyjnym opracowanym przez Zespół i zatwierdzonym przez Burmistrza Miasta i Gminy Małogoszcz" w sytuacji, gdy zgodnie z treścią art. 9a ust. 15 u.p.p.r. to Rada Miejska winna w przedmiotowej uchwale określić tryb i sposób powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowe warunki jego funkcjonowania;
- art. 9a ust. 7 u.p.p.r. i art. 9a ust. 15 u.p.p.r., § 137 rozporządzenia w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP poprzez przekroczenie zakresu delegacji ustawowej i powtórzenie w § 3 ust. 8 uchwały wskazującym częstotliwość posiedzeń Zespołu Interdyscyplinarnego, treści zapisu ustawowego zawartego w art. 9a ust. 7 u.p.p.r.;
- art. 9a ust. 10 u.p.p.r., art. 9a ust. 15 u.p.p.r., § 137 rozporządzenia w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP poprzez przekroczenie zakresu delegacji ustawowej i częściowe powtórzenie a nadto modyfikację w § 3 ust. 11 uchwały dot. możliwości tworzenia przez Zespół grup roboczych, treści zapisu ustawowego zawartego wart. 9a ust. 10 u.p.p.r. a nadto odesłanie do zapisu ustawowego w tym zakresie;
- art. 9aust. 13 u.p.p.r., art. 9aust. 15 u.p.p.r., § 137 rozporządzenia w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP poprzez przekroczenie zakresu delegacji ustawowej i powtórzenie w § 3 ust. 15, stanowiącego "Członkowie Zespołu i grup roboczych wykonują zadania w ramach obowiązków służbowych lub zawodowych", treści zapisu ustawowego zawartego w art. 9a ust. 13 u.p.p.r.
Mając na uwadze powyższe Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności ww. uchwały we wskazanym zakresie.
W odpowiedzi na skargę organ ocenę jej zasadności pozostawił do uznania tut. Sądowi.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2.03.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie w części.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 oraz art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, przy czym uwzględniając skargę na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, sąd stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Istotą sądowej kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne jest ocena legalności zaskarżonych aktów i czynności według stanu prawnego i faktycznego sprawy z daty ich podjęcia. Stwierdzenie nieważności uchwały wywołuje skutki od chwili jej podjęcia (ex tunc) i wówczas taką uchwałę (bądź jej część) należy traktować tak jakby nigdy nie została podjęta. Odnośnie aktów organów gmin, przepis art. 147 § 1 p.p.s.a. pozostaje w związku z art. 91 ust. 1 u.s.g., stosownie do którego nieważna jest uchwała organu gminy sprzeczna z prawem. Podstawą stwierdzenia takiego faktu jest uznanie, że doszło do istotnego naruszenia prawa. Do istotnych wad uchwały, skutkujących stwierdzeniem jej nieważności, zalicza się naruszenie przepisów wyznaczających kompetencje organów samorządu do podejmowania uchwał, naruszenie podstawy prawnej podjętej uchwały, naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego poprzez wadliwą ich interpretację oraz przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (por.: Z. Kmieciak, M. Stahl, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego, Samorząd Terytorialny 2001/1-2, s. 101-102). Stwierdzenie nieważności uchwały może zatem nastąpić tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu. Dokonując oceny legalności zaskarżonej uchwały należy mieć też na uwadze zasadę praworządności, wynikającą z art. 7 Konstytucji RP. Wymaga ona, aby materia regulowana wydanym aktem prawa wynikała z upoważnienia ustawowego, nie przekraczała zakresu tego upoważnienia, ale także realizowała wszystkie obowiązki z upoważnienia tego wynikające. Zgodnie bowiem z art. 94 Konstytucji RP, organy samorządu terytorialnego wydają akty prawa miejscowego, obowiązujące na obszarze działania tych organów, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawach. Akty prawa miejscowego, jako źródło powszechnie obowiązującego prawa o ograniczonym zasięgu terytorialnym (art. 87 ust. 2 Konstytucji RP), są aktami normatywnymi niższego rzędu, które powinny być zgodne z aktami prawnymi wyższego rzędu. Organ uchwałodawczy gminy ma zatem obowiązek przestrzegać zakresu upoważnienia udzielonego w ustawie w zakresie tworzenia aktów prawa miejscowego.
Ustosunkowując się do pierwszego z zarzutów skargi, odnośnie § 2 ust. 2 uchwały, należy podkreślić, że jakkolwiek powtórzenie w aktach niższego rzędu przepisów powszechnie obowiązujących zawartych w innych aktach normatywnych, w tym w aktach prawnych rangi ustawowej, w aspekcie zasad techniki prawodawczej nie jest właściwe, to w każdej takiej sytuacji należy zbadać dopuszczalność powtórzenia przepisów ustawowych w realiach postanowień danego aktu prawa miejscowego, uwzględniając również w ramach tej kontroli specyfikę przedmiotu (materii), którą reguluje dana uchwała. Jedynie ze względów zapewnienia komunikatywności, kompletności i czytelności tekstu prawnego za dopuszczalne uznaje się powtarzanie w aktach prawa miejscowego innych regulacji normatywnych. Wówczas powtórzenie powinno mieć jednak charakter dosłowny (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 22 kwietnia 2015r., sygn. akt IV SA/Po 1284/14, wyrok WSA w Krakowie z dnia 7 stycznia 2020 r., sygn. akt III SA/Kr 1125/19).
Lokalny prawodawca, uchwalając § 2 ust. 2 zaskarżonego aktu, nie dopełnił powyższych wymogów. Regulacja ta, zgodnie z którą "W skład Zespołu wchodzą przedstawiciele następujących instytucji, organizacji i jednostek organizacyjnych działających na terenie Miasta i Gminy Małogoszcz:
1. Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Małogoszczu,
2. Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych,
3. Posterunku Policji w Małogoszczu,
4. Miejsko-Gminnego Zespołu Ośrodków Zdrowia w Małogoszczu,
5. placówek oświatowych,
6. organizacji pozarządowych w szczególności działających na rzecz przeciwdziałania
przemocy w rodzinie,
7. kuratorzy sądowi."
- co prawda - odpowiada treści art. 9a ust. 3 u.p.p.r., zgodnie z którym "W skład zespołu interdyscyplinarnego wchodzą przedstawiciele:
1) jednostek organizacyjnych pomocy społecznej;
2) gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych;
3) Policji;
4) oświaty;
5) ochrony zdrowia;
6) organizacji pozarządowych.
Nie sposób jednak nie zauważyć, co trafnie zarzuca Prokurator, że Rada Miejska pominęła możliwość udziału w składzie zespołu prokuratorów oraz przedstawicieli podmiotów innych niż określone w § 9a ust. 3 u.p.p.r., działających na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie. Zgodnie bowiem z § 9a ust. 5 u.p.p.r. w skład zespołu interdyscyplinarnego mogą wchodzić także prokuratorzy oraz przedstawiciele podmiotów innych niż określone w ust. 3, działających na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie. Skoro organ podjął próbę powtórzenia regulacji u.p.p.r. dotyczących składu zespołu interdyscyplinarnego w uchwalonym regulaminie, powinien to uczynić w sposób kompleksowy, mając na względzie konieczność zapewniania komunikatywności, jednoznaczności i czytelności tekstu prawnego – których to wymogów w odniesieniu do zakwestionowanej regulacji uchwały nie spełniono.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że Rada Miejska wykroczyła poza zakres upoważnienia ustawowego zawartego w u.p.p.r. do określenia trybu, sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania.
Tożsame uwagi znajdują zastosowania do części kolejnych, zakwestionowanych przez Prokuratora regulacji.
Mianowicie, analizując przepis § 2 ust. 3 cyt.: "Zespół działa na podstawie porozumień zawartych pomiędzy Burmistrzem Piasta i Gminy Małogoszcz a podmiotami, których przedstawiciele powołani są do Zespołu" należy odwołać się do treści art. 9a ust. 8 u.p.p.r. Zgodnie z tą ostatnią regulacją zespół interdyscyplinarny działa na podstawie porozumień zawartych między wójtem, burmistrzem albo prezydentem miasta a podmiotami, o których mowa w ust. 3 lub 5. Tym samym, wobec treści zaskarżonej regulacji, doszło do nieuprawnionej modyfikacji tego przepisu. Zgodnie bowiem z art. 9a ust. 5 (do którego odsyła art. 9a ust. 8) w skład zespołu interdyscyplinarnego mogą wchodzić także prokuratorzy oraz przedstawiciele podmiotów innych niż określone w ust. 3, działających na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie – których lokalny uchwałodawca nie uwzględnił w podjętej uchwale.
Co się zaś tyczy przepisu § 2 ust. 4 uchwały, cyt.: "Każdy członek Zespołu, przed udziałem w pierwszym posiedzeniu, składa pisemne oświadczenie o zachowaniu poufności wszelkich informacji i danych uzyskanych przy realizacji zadań w ramach pracy w Zespole", to należy zestawić jego treść z art. 9c ust. 3 u.p.p.r. Ten ostatni przepis statuuje bowiem szerszy obowiązek niż w cyt. regulacji, stanowiąc, że przed przystąpieniem do wykonywania czynności, o których mowa w art. 9b ust. 2 i 3, członkowie zespołu interdyscyplinarnego oraz grup roboczych składają organowi, o którym mowa w art. 9a ust. 2, nie tylko oświadczenie o następującej treści: "Oświadczam, że zachowam poufność informacji i danych, które uzyskałem przy realizacji zadań związanych z przeciwdziałaniem przemocy w rodzinie" – ale również – że "znane mi są przepisy o odpowiedzialności karnej za udostępnienie danych osobowych lub umożliwienie do nich dostępu osobom nieuprawnionym".
Przechodząc do kontroli legalności zaskarżonego regulacji § 2 ust. 5 Sąd podziela argumentację Prokuratora. W tym zakresie należy przytoczyć treść art. 9a ust. 15 u.p.p.r. – który upoważnia radę gminy do określenia wyłącznie trybu i sposobu odwoływania członków zespołu, nie zezwala natomiast na sformułowanie przez organ stanowiący gminy przesłanek uzasadniających ich odwołanie. Tymczasem Rada Miejska w § 2 ust. 5 uchwały postanowiła, że "Burmistrz Miasta i Gminy Małogoszcz odwołuje członka Zespołu przed upływem kadencji w przypadku skazania prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne lub umyślne przestępstwo skarbowe (pkt 4), w przypadku uzasadnionego podejrzenia o naruszenie zasad poufności danych i informacji uzyskanych w ramach działania w Zespole (pkt 5)" w sytuacji, gdy ustawa nie nakłada na członków gminnych zespołów interdyscyplinarnych wymogu braku karalności za przestępstwo umyślne lub umyślne przestępstwo skarbowe. Ponadto ustawodawca nie upoważnił rady miejskiej do określenia wymagań wobec członków zespołu interdyscyplinarnego. Z tej racji Rada Miejska mogła uregulować wyłącznie tryb odwoływania członków zespołu, a więc samą procedurę pozbawiania członkowstwa. W rezultacie uregulowania zawarte w § 2 ust. 5 pkt 4 i 5 nie mieszczą się w ramach udzielonego Radzie Miasta upoważnienia ustawowego – nie zawiera się bowiem ani w pojęciu trybu lub sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego, ani też w pojęciu warunków funkcjonowania zespołu.
Odnosząc się z kolei do § 3 ust. 5, stanowiącego że "Szczegółowy zakres prac Zespołu, w tym zadania Przewodniczącego Zespołu, Zastępcy Przewodniczącego i Sekretarza Zespołu zostaną określone w regulaminie organizacyjnym opracowanym przez Zespół i zatwierdzonym przez Burmistrza Miasta i Gminy Małogoszcz" rację ma Prokurator, wskazując w skardze, że taka regulacja wykracza w sposób istotny poza zakres delegacji ustawowej określonej w art. 9a ust. 15 u.p.p.r. To bowiem radzie gminy ustawodawca powierzył kompetencję dookreślenia, w drodze uchwały, trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania. W ramach tego upoważnienia, a konkretnie w zakresie szczegółowych warunków funkcjonowania zespołu interdyscyplinarnego, rada może określić zakres prac zespołu, kompetencje przewodniczącego, zastępcy oraz sekretarza, o jakich mowa w § 9 zaskarżonej uchwały. W uchwale podjętej na podstawie art. 9a ust. 15 u.p.p.r. rada gminy nie może więc scedować części swoich uprawnień, wynikających z upoważnienia ustawowego, na jakikolwiek inny podmiot, w tym przypadku na sam Zespół Interdyscyplinarny. W rezultacie regulacja zawarta w omawianym przepisie również istotnie narusza prawo.
Sąd nie znalazł natomiast wystarczających podstaw do uwzględnienia pozostałych zarzutów skargi, odnoszących się do § 3 ust. 8, 11, 15 zaskarżonej uchwały.
W tym miejscu należy zestawić treść:
- § 3 ust. 8 uchwały, zgodnie z którym "Posiedzenia Zespołu odbywają się w zależności od potrzeb, nie rzadziej niż raz na trzy miesiące." z art. 9a ust. 7 u.p.p.r., stanowiącym, że posiedzenia zespołu interdyscyplinarnego odbywają się w zależności od potrzeb, jednak nie rzadziej niż raz na trzy miesiące;
- § 3 ust. 11 uchwały, zgodnie z którym "Zespół może powoływać grupy robocze na zasadach określonych w ustawie o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, w celu rozwiązywania indywidualnych Problemów związanych z występowaniem przemocy w rodzinie." z art. 9a ust. 10 u.p.p.r., stanowiącym, że zespół interdyscyplinarny może tworzyć grupy robocze w celu rozwiązywania problemów związanych z wystąpieniem przemocy w rodzinie w indywidualnych przypadkach;
- § 3 ust. 15 uchwały, zgodnie z którym "Członkowie Zespołu i grup roboczych wykonują zadania w ramach obowiązków służbowych lub zawodowych." z art. 9a ust. 13 u.p.p.r., stanowiącym że członkowie zespołu interdyscyplinarnego oraz grup roboczych wykonują zadania w ramach obowiązków służbowych lub zawodowych.
Analizując podobieństwo cyt. zapisów regulacji uchwały należy stwierdzić, że w tym zakresie lokalny prawodawca dokonał jedynie powtórzenia unormowań o charakterze ustawowym. Z tych też względów, w ocenie Sądu, w tym zakresie zaskarżonego aktu prawa miejscowego nie doszło do istotnego naruszenia prawa. Przytoczone powtórzenia mają charakter niemal dosłowny i służą zapewnieniu komunikatywności i czytelności całego tekstu prawnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 21 października 2020 r. sygn. akt II SA/Ke 620/20; z dnia 7 października 2020 r. sygn. akt II SA/Ke 702/20 i z dnia 16 czerwca 2021 r. o sygn. akt II SA/Ke 327/21, dostępny w internetowej bazie orzeczeń). W tym kontekście nie sposób stwierdzić, aby istotnie naruszały prawo. Należy przy tym mieć na uwadze charakter cyt. regulacji ustawowych, jak również delegacji wynikającej z art. 9a ust. 15 u.p.p.r.
Ze względu na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku, stwierdzając w oparciu o art. 147 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 91 ust. 1 i art. 94 ust. 1 u.s.g. nieważność regulacji § 2 ust. 2, 3, 4, 5 pkt 4, 5 oraz § 3 ust. 5 zaskarżonej uchwały (pkt I). W pozostałej części, w odniesieniu do § 3 ust. 8, 11, 15 zaskarżonej uchwały, skargę oddalono na podstawie art. 151 p.p.s.a. (pkt II wyroku)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI