II SA/RZ 1551/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Rzeszowie uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za niezawiadomienie o zbyciu pojazdu, uznając, że darowizna do majątku wspólnego małżonków nie jest zbyciem w rozumieniu przepisów prawa o ruchu drogowym.
Skarżący został ukarany karą pieniężną za niezawiadomienie organu o zbyciu pojazdu, którego dokonał poprzez darowiznę do majątku wspólnego małżonków. WSA w Rzeszowie uchylił decyzję organów obu instancji, uznając, że włączenie pojazdu do majątku wspólnego nie stanowi zbycia w rozumieniu przepisów prawa o ruchu drogowym, a tym samym nie rodzi obowiązku zawiadomienia. Sąd podkreślił, że postępowanie było bezprzedmiotowe, a organy nie wykazały należytej staranności w informowaniu strony o jej prawach i obowiązkach.
Przedmiotem sprawy była skarga A.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie, utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o nałożeniu kary pieniężnej za niezawiadomienie o zbyciu pojazdu. Skarżący zbył pojazd w drodze darowizny do majątku wspólnego małżonków, jednak nie zawiadomił o tym organu w ustawowym terminie. Organy uznały, że doszło do zbycia pojazdu i nałożyły karę pieniężną. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. i prawa o ruchu drogowym, wskazując, że darowizna do majątku wspólnego nie jest zbyciem, a jedynie rozszerzeniem wspólności majątkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie przychylił się do stanowiska skarżącego. Sąd uznał, że włączenie pojazdu do majątku wspólnego małżonków, ze względu na bezudziałowy charakter tej wspólności, nie stanowi zbycia w rozumieniu art. 78 ust. 2 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym. Sąd podkreślił również, że organy administracji miały obowiązek należytego informowania stron o ich prawach i obowiązkach, a w tej sytuacji nie wykazały się wystarczającą starannością. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji, umorzył postępowanie administracyjne oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, darowizna pojazdu do majątku wspólnego małżonków nie stanowi zbycia pojazdu w rozumieniu przepisów Prawa o ruchu drogowym, a tym samym nie rodzi obowiązku zawiadomienia organu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że włączenie pojazdu do majątku wspólnego małżonków, ze względu na bezudziałowy charakter tej wspólności, nie jest klasycznym zbyciem, które skutkowałoby utratą prawa własności przez jednego z małżonków.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (12)
Główne
u.p.r.d. art. 78 § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
u.p.r.d. art. 140mb § pkt 2
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
u.p.r.d. art. 140n
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa COVID-19 art. 15zzzzzn2 § ust. 1 pkt 5) i ust. 2
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Darowizna pojazdu do majątku wspólnego małżonków nie stanowi zbycia pojazdu w rozumieniu przepisów Prawa o ruchu drogowym. Organ nie dopełnił obowiązku należytego informowania strony o jej prawach i obowiązkach. Postępowanie administracyjne było bezprzedmiotowe.
Godne uwagi sformułowania
wspólność majątkowa małżeńska stanowi szczególny rodzaj tzw. współwłasności łącznej - "wspólność do niepodzielnej ręki" i ma charakter bezudziałowy. nie można mówić o klasycznym nabyciu czy zbyciu rzeczy. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych...
Skład orzekający
Ewa Partyka
sprawozdawca
Karina Gniewek-Berezowska
członek
Piotr Godlewski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'zbycia pojazdu' w kontekście darowizny do majątku wspólnego małżonków oraz obowiązków organów w zakresie informowania stron."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji darowizny do majątku wspólnego małżonków. Interpretacja pojęcia 'zbycia' może być różna w innych kontekstach prawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu, ale wprowadza ciekawy niuans związany z darowizną do majątku wspólnego małżonków, co może być nieoczywiste dla wielu właścicieli pojazdów.
“Darowizna do majątku wspólnego to nie 'zbycie' pojazdu? WSA wyjaśnia obowiązki właścicieli.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Rz 1551/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2024-01-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Ewa Partyka /sprawozdawca/
Karina Gniewek-Berezowska
Piotr Godlewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 105 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 988
art. 78 ust. 2 pkt 1, art. 140 mb pkt 2, art. 140 n
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Ewa Partyka /spr./ WSA Karina Gniewek - Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia 25 listopada 2022 r. nr SKO.4120.186.2716.2022 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 4 października 2022 r. nr KT.5410.14.384.2022.L; II. umarza postępowanie administracyjne; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz skarżącego A. C. kwotę 597 zł /słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi A.C. (dalej: "skarżący") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie (dalej: "SKO", "Kolegium" lub "organ odwoławczy") z dnia 25 listopada 2022 r. nr SKO.4120.186.2716.2022 utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] (dalej: "Prezydent" lub "organ I instancji") z dnia 4 października 2022 r. nr KT.5410.14.384.2022.L w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu, wydana w następującym stanie faktycznym sprawy;
Prezydent Miasta [...], po wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego, decyzją z dnia 4 października 2022 r. nr KT.5410.14.384.2022.L, działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.; dalej: "k.p.a.") i art. 140mb pkt 2 i art. 140n w zw. z art. 78 ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2022 r. poz. 988 z późn. zm.; dalej: "u.p.r.d.") oraz biorąc pod uwagę art. 31i ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r. poz. 2095 z późn. zm.; dalej zwana: "ustawą zmieniającą"), nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 350 zł, z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu marki [...], nr VIN: [...], nr rej. [...], w terminie 180 dni od dnia jego zbycia.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że skarżący będąc właścicielem ww. pojazdu, zbył go w dniu 30 czerwca 2020 r., jednak nie zawiadomił o tym organu, pozostając w zwłoce przez okres 646 dni (do dnia wydania decyzji). Organ wyjaśnił, że statuujący powyższy obowiązek przepis art. art. 78 ust. 2 pkt. 1 u.p.r.d., został czasowo zmieniony ww. ustawą zmieniającą, w ten sposób, że w okresie od dnia wejścia w życie tej ustawy do dnia 31 grudnia 2020 r., został wydłużony wskazany w tym przepisie termin zawiadomienia o nabyciu lub zbyciu pojazdu, z 30 dni do 180 dni. Następnie podał, że w dniu 22 września 2022 r. do organu wpłynęło pismo, w którym skarżący poinformował, że na podstawie umowy darowizny z dnia 30 czerwca 2020 r. nastąpiło rozszerzenie wspólności małżeńskiej dotyczącej ww. pojazdu, który strona nabyła przed zawarciem związku małżeńskiego, w związku z czym stanowił wyłączną własność strony. Organ zaznaczył, że faktycznie w terminie 30 dni od zawarcia ww. umowy w Wydziale Komunikacji został złożony wniosek o rejestrację wraz z zawiadomieniem o nabyciu przedmiotowego pojazdu, jednakże wyraźnie zaznaczono, że wniosek nie dotyczy zawiadomienia o zbyciu tego pojazdu.
Z kolei uzasadniając wysokość określonej kary organ wskazał, że waga naruszenia prawa jest znaczna ze względu na znaczny okres naruszenia prawa. Ponadto skarżący nie zaprzestał naruszania prawa, gdyż do dnia wydania decyzji nie dokonał zgłoszenia zbycia pojazdu. Jednocześnie organ stwierdził, że jest to pierwsze naruszenie tego typu, a przy tym nie stwierdzono uzyskania korzyści majątkowych z tytułu naruszenia ustawy.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił Prezydentowi naruszenie:
- art. 10 § 1 k.p.a., poprzez brak zawiadomienia strony o zakończeniu postępowania, wskutek czego uniemożliwiono stronie czynny udział w postępowaniu;
- art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., poprzez całkowicie dowolną interpretację i ocenę zgromadzonych w sprawie dowodów, a w szczególności poprzez przyjęcie, że doszło do zbycia pojazdu, w sytuacji gdy był on przedmiotem darowizny do majątku wspólnego, wskutek czego stał się przedmiotem wspólności majątkowej małżeńskiej mającej charakter bezudziałowy, a nadto nieuzasadnione przyjęcie, że nie doszło do zawiadomienia, w sytuacji, gdy poprzez podpisanie wniosku o rejestrację pojazdu wymagana prawem czynności została dokonana, jak również brak wyczerpującego odniesienia się do argumentacji podnoszonej przez stronę w toku postępowania;
- art. 78 ust. 2 pkt. 1 w zw. z art. 140mb pkt 2 u.p.r.d. w zw. z art. 105 k.p.a., poprzez nałożenie kary pieniężnej w sytuacji, gdy nie było ku temu podstaw, albowiem nie doszło do zbycia pojazdu, a jedynie do rozszerzenia wspólności ustawowej małżeńskiej, zaś nawet gdyby uznać, że obowiązek taki w przedmiotowej sytuacji ciążył na właścicielu pojazdu to poprzez podpisanie wniosku o rejestrację pojazdu przewidziane prawem zgłoszenie zostało dokonane.
W wyniku rozpoznania powyższego odwołania, SKO opisaną na wstępie decyzją z dnia 25 listopada 2022 r., działając na podstawie art. 17 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 78 ust. 2 pkt 1, art. 140 mb pkt 2, art. 140n ust. 1 i ust. 4 u.p.r.d., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy, podzielając stanowisko organu I instancji, co do zasadności nałożenia kary pieniężnej, jak również co do jej wysokości.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium wyjaśniło, że ustawodawca używając pojęcia "zbycia" czy "nabycia" pojazdu, miał na uwadze wszelkie czynności prawne dokonane pod tytułem odpłatnym jak i darmym, w wyniku których dokonuje się jakakolwiek zmiana w prawie własności do nabywanego czy zbywanego pojazdu, która to winna być odnotowana w stosownych rejestrach państwowych. Organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie, wobec bezspornego wyzbycia się wyłącznego prawa własności do przedmiotowego pojazdu przez stronę, ewidentnie nastąpiła zmiana w zakresie własności pojazdu, która powinna zostać zgłoszona w ustawowym terminie. Zdaniem Kolegium na skarżącym ciążył zatem obowiązek zawiadomienia o zbyciu prawa do pojazdu oraz na skarżącym i obdarowanej małżonce obowiązek zgłoszenia nabycia tego pojazdu. W ocenie SKO żaden przepis prawa nie wyłącza dokonania tych obowiązków w przypadku gdy czynności te dokonywane są między małżonkami. Nie można zatem również przyjąć, że obowiązek zgłoszenia zbycia pojazdu umową z dnia 30 czerwca 2020 r. został dokonany przy rejestracji tego pojazdu na stronę i małżonkę, gdyż wniosek z dnia 10 lipca 2020 r. dotyczy wyłącznie rejestracji pojazdu i jego nabycia na rzecz małżonków. Skarżący winien był zatem zgłosić odrębnie również fakt zbycia pojazdu.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, skarżący reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika – radcę prawnego, zarzucił organowi naruszenie:
1. art. 78 ust. 1 pkt 1 u.p.r.d., poprzez jego zastosowanie i błędne przyjęcie, że rozszerzenie wspólności ustawowej małżeńskiej poprzez dokonanie darowizny pojazdu do majątku wspólnego rodzi obowiązek zgłoszenia zbycia pojazdu, podczas gdy rozszerzenie wspólności majątkowej małżeńskiej dokonane w taki sposób nie stanowi wyzbycia się prawa własności, a zatem nie podlega regulacji ww. przepisu;
2. art. 105 k.p.a., poprzez wydanie decyzji administracyjnej w sytuacji, gdy postępowanie z uwagi na charakter czynności rozszerzającej wspólność majątkową było bezprzedmiotowe, a zatem istniała pierwotna bezprzedmiotowość postępowania, zaś strona przedstawiła w tym zakresie odpowiednie stanowisko w postępowaniu;
3. art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak dokładnego wyjaśnienia przez organ przyczyn nieuwzględnienia zarzutów strony, w szczególności w zakresie charakteru rozszerzenia wspólności majątkowej poprzez darowiznę do majątku wspólnego, jak również całkowite zignorowanie istoty stosunków majątkowych małżeńskich;
4. z ostrożności, na wypadek nieuwzględnienia powyższych zarzutów - art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 5) i ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, poprzez brak jego zastosowania, podczas gdy organ I instancji zobligowany był – w sytuacji uznania, że doszło do uchybienia terminu na dokonanie zgłoszenia - do zawiadomienia o tym strony i wyznaczenia 30-dniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.
W oparciu o tak przedstawione zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obydwu instancji oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi, pełnomocnik skarżącego wskazał w pierwszej kolejności, że o istnieniu decyzji Kolegium skarżący dowiedział się dopiero w dniu 12 lipca 2023 r. po otrzymaniu wezwania do zapłaty należności. Wskutek kontaktu telefonicznego z SKO ustalono, że decyzja została wysłana pod adres, pod którym strona nie mieszka, jak również nigdy nie mieszkała. W następstwie powyższych okoliczności organ dokonał doręczenia decyzji na prawidłowy adres co nastąpiło w dniu 31 lipca 2023 r.
Kolejno pełnomocnik skarżącego podniósł, że organy całkowicie zbagatelizowały charakter darowizny dokonanej do majątku wspólnego przez skarżącego. W wyniku dokonania tej darowizny doszło do rozszerzenia wspólności majątkowej na przedmiotowy pojazd, zatem nie doszło do zbycia, ponieważ nie doszło do utraty prawa własności przez stronę. Podał, że wspólność majątkowa małżeńska stanowi szczególny rodzaj tzw. współwłasności łącznej - "wspólność do niepodzielnej ręki" i ma charakter bezudziałowy. Współwłasności takiej nie można opisać żadnym ułamkiem, odnosi się zawsze do całej rzeczy. Zaznaczył, że jak przyjmuje się w doktrynie i orzecznictwie, na skutek rozszerzenia wspólności małżeńskiej, małżonek wnoszący swój prywatny składnik do wspólności nie traci prawa własności, zatem nie jest możliwe przyjęcie, że doszło do zbycia pojazdu w rozumieniu art. 78 ust. 2 pkt. 1 u.p.r.d. Nadto przyjmuje się, że skutki darowizny do majątku wspólnego z majątku odrębnego winny być identyczne jak w przypadku umownego rozszerzenia wspólności majątkowej małżeńskiej. Zdaniem pełnomocnika strony, z uwagi na powyższe okoliczności postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej na skarżącego było od samego początku bezprzedmiotowe.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W ocenie organu odwoławczego, w niniejszej sprawie nie było obowiązku skorzystania z konstrukcji przywrócenia terminu do dokonania zgłoszenia w trybie przywołanego już art. 15zzzzzn2 ustawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 – określanej dalej jako P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności
z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, albo zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki
w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).
Po zbadaniu sprawy w powyższych aspektach Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli była decyzja SKO, którą utrzymana została w mocy decyzja Prezydenta, którą nałożono na skarżącego obowiązek zawiadomienia o zbyciu pojazdu, co miało nastąpić na podstawie umowy zawartej między małżonkami w dniu 30 czerwca 2020 r.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły art. 78 ust. 2 pkt 1) u.p.r.d. w zw. z art. 140 mb pkt 2 i art. 140 n u.p.r.d. Stosownie do tego przepisu art. 78 ust. 2 pkt 1 u.p.r.d. właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni, Starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu. Zgodnie z art. 140 mb pkt 2, kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 nie zawiadamia Starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 – 1000 zł. Według art. 140m ust. 1 kary pieniężne, o których mowa m.in., w art. 140 mb, są nakładane w drodze decyzji administracyjnej. Ustalając wysokość kary pieniężnej uwzględnia się zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy (ust. 4). Do kar tych w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa.
Z przedstawionych Sądowi do kontroli akt sprawy wynika, że w dniu 10 lipca 2020 r. do Urzędu Miasta [...] wpłynęło pismo pt. "Wniosek" podpisane przez A.C. Jak wynika z tego pisma było one składane w imieniu K.L., jak i skarżącego. Zostało złożone na druku, w treści którego wpisane zostały dane osób, których ono dotyczyło, łącznie z numerami PESEL obydwojga małżonków oraz dane pojazdu. Po danymi osób składających pismo i oznaczeniem organu, do którego było ono kierowane, tj. Prezydenta Miasta [....] znajdują się oznaczenia rodzaju pisma "Wnoszę o rejestrację – czasową rejestrację w celu... - wyrejestrowanie i zawiadamiam o nabyciu/zbyciu4) następującego pojazdu:". Niżej w pkt 1 – 7 są szczegółowe dane dotyczące pojazdu.
Do tego pisma załączone miały być:
1) akt notarialny Rep. [...],
2) umowa darowizny,
3) pełnomocnictwo,
4) dowód rejestracyjny.
Pod pismem znajduje się podpis skarżącego. Organy przedstawiły akta, w których skopiowana jest tylko pierwsza strona tego pisma, nie wiadomo więc jakie były pouczenia na odwrocie druku, który wypełnił skarżący, do których odsyła odnośnik "4)",. W aktach nie ma też wszystkich załączników do tego pisma. Jest tylko umowa darowizny z dnia 30 czerwca 2020 r. zawarta między małżonkami, mocą której skarżący wniósł do majątku wspólnego prawo własności samochodu osobowego [...] z 1998 r., którego był właścicielem przed zawarciem związku małżeńskiego.
Z cytowanych wyżej oznaczeń pisma wykreślone zostały "czasową rejestrację w celu...", "wyrejestrowanie: i "zbyciu".
Z treści i sformułowania pisma z dnia 10 lipca 2020 r. nie wynika, aby skarżący je składał wyłącznie jako pełnomocnik swojej żony. Z okoliczności wynika, że pismo zostało złożone na gotowym druku, który został wypełniony i podpisany przez skarżącego.
W ocenie Sądu treść tego pisma i załączonej umowy darowizny świadczy o tym, że Prezydent został zawiadomiony o objęciu pojazdu współwłasnością ustawową małżeńską, co wiązało się przysporzeniem przez małżonkę skarżącego ale też o ubytku niewydzielonej części tego prawa przez skarżącego. Rację ma skarżący, że nie było to klasyczne nabycie i zbycie pojazdu, z uwagi na charakter współwłasności łącznej jaką jest klasyczna współwłasność wynikająca z małżeństwa. Jak się podkreśla w doktrynie szczególna sytuacja powstaje w wypadku przeniesienia własności na podstawie umowy darowizny zawartej przez darczyńcę z jednym z małżonków z oświadczeniem, że przedmiot darowizny wchodzi do majątku objętego wspólnością ustawową. W takim wypadku oświadczenie woli jednego z małżonków, który przyjął darowiznę na rzecz majątku wspólnego, stanowiące czynność prawną zarządu majątkiem wspólnym, wywiera skutek względem drugiego z małżonków bez dodatkowego oświadczenia z jego strony. Małżonek obdarowanego nie staje się stroną umowy darowizny – staje się jednak, ze względu na cel dokonanego przysporzenia majątkowego (obdarowania obojga małżonków) i obowiązujący małżonków ustrój majątkowy wspólności majątkowej – obdarowanym z umowy (zob. Komentarz do art. ... {w:} Komentarz do Kodeksu cywilnego. Księga druga. Własność i inne prawa rzeczowe. Wyd. II LEX).
Takie włączenie do majątku wspólnego małżonków nie powoduje, że małżonkom przysługują jakieś konkretne udziały we współwłasności rzeczy. Przedmiot ten zostaje objęty wspólnotą majątkową małżeńską o charakterze bezudziałowym – wspólnością łączną. Z tego powodu trudno mówić o klasycznym nabyciu czy zbyciu rzeczy.
W okolicznościach niniejszej sprawy, w sytuacji gdy to skarżący sporządził i podpisał pismo z dnia 10 lipca 2020 r. i wskazywał w jego treści siebie jako jednego z właścicieli podjazdu (górny lewy róg pisma), załączył umowę z dnia 30 czerwca 2020 r., nie sposób przyjąć, że działał wyłącznie jako pełnomocnik żony. Mimo wykreślenia w treści pisma słowa "zbyciu", w ocenie Sądu z treści pisma i załączonej umowy wynika, że Prezydent został zawiadomiony o zmianie konfiguracji własnościowej w zakresie prawa własności pojazdu. Przepis art. 78 u.p.r.d. nie przewidział ani jakiejś szczególnej ani określonej ustawą treści tego zawiadomienia. Nawet wykreślenie z druku pisma słowa "zbyciu" nie może w tej sytuacji świadczyć o tym, że skarżący miał zamiar ukryć przed organem treść czynności prawnej z dnia 30 czerwca 2020 r. i zmianę konfiguracji po stronie właściciela pojazdu, tym bardziej, że wprost wnosił o zmianę danych w rejestracji pojazdu. Skoro więc informował o treści umowy zawartej przez małżonków, której kopię przedłożył, brak było podstaw do przyjęcia, że nie dopełnił czynności, o której mowa w art. 78 ust. 2 pkt 1 u.p.r.d.
Z treści art. 9 k.p.a. wynika, że organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
Jak więc przy lub niezwłocznie po złożeniu pisma z dnia 10 lipca 2020 r. organ nie zwrócił uwagi skarżącego, że nie powinien był wykreślać słowa "zbyciu", lub powinien jeszcze złożyć dodatkowe zawiadomienie o tym, nie może teraz wyciągać konsekwencji z braku realizacji swoich obowiązków wynikających z tego przepisu. W ocenie Sądu w tych konkretnych okolicznościach brak było podstaw do wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego i nałożenia na skarżącego kary pieniężnej. Takie postępowanie było bezprzedmiotowe bo organ został zawiadomiony przez skarżącego o treści umowy z dnia 30 czerwca 2020 r., a więc należało je umorzyć na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 145 § 3 P.p.s.a. oraz w zw. z art. 105 § 2 k.p.a.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. Na koszty te składają się: uiszczony wpis od skargi, wynagrodzenie pełnomocnika zgodne z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1799) i opłata skarbowa od pełnomocnictwa.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI