II SA/Rz 1549/24

II SA/Rz 1549/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-03-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa /przewodniczący/
Jolanta Kłoda-Szeliga
Piotr Godlewski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Geodezja i kartografia
Skarżony organ
Główny Geodeta Kraju
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 200, art. 205 § 1, art. 135, art. 153, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 75 § 1, art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 1151
art. 24 ust. 2 c
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur-Selwa Sędziowie WSA Piotr Godlewski /spr./ AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 marca 2025 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 16 października 2024 r. nr GK-II.7221.62.2024 w przedmiocie odmowy aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Starosty [....] z dnia 29 sierpnia 2024 r. nr GN.6620.45.2023; II. zasądza od Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz strony skarżącej A. L. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
II SA/Rz 1549/24
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi A.L. dalej "skarżąca", jest decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie, dalej "PWINGiK", z 16 października 2024 r. nr GK-II.7221.62.2024 w przedmiocie odmowy aktualizacji ewidencji gruntów i budynków.
Decyzjami kolejno z 18 września 2023 r. i z 14 marca 2024 r. Starosta [...], dalej "Starosta", po rozpatrzeniu wniosku skarżącej, odmówił dokonania aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków w zakresie ujawnienia wnioskującej jako "osoby władającej działką nr [...]" w M. PWINGiK decyzjami odpowiednio z 13 listopada 2023 r. i z 14 czerwca 2024 r. uchylił wskazane wyżej decyzje organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując w ostatniej z nich na konieczność precyzyjnego określenia treści wniosku wszczynającego postępowanie.
Pismem z 1 lipca 2024 r. i A.L. sprecyzowała treść swojego żądania wnosząc "o aktualizację rejestru gruntów i budynków Starostwa Powiatowego w [...]" poprzez wpisanie jej jako właściciela działki nr ew. [...] położonej w M. gm. [...].
Decyzją z 29 sierpnia 2024 r. nr GN.6620.45.2023 Starosta odmówił dokonania aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków w zakresie ujawnienia wnioskującej jako właściciela przedmiotowej działki, bowiem nie przedłożyła dokumentów mogących stanowić podstawę wprowadzenia żądanych zmian w rozumieniu art. 24 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1151 ze zm., dalej "P.g.ik.").
W odwołaniu podniosła, że Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] po zakończeniu postępowania scaleniowego w 1997 r. w sposób niezgodny z prawem oraz dokumentacją scaleniową zmniejszył powierzchnię należącej wówczas do jej matki – A.K. działki o nr [...] z o,31 ha na o,23 ha nie wydając decyzji odnośnie brakującej powierzchni – 0, 08 ha odpowiadającej działce nr [...], którą jej mama otrzymała w wyniku scalenia w sąsiedztwie działki nr [...] jako rekompensatę za zmniejszenie powierzchni działki nr [...]. Działką tą włada i użytkuje skarżąca od 1993 r. Zarzuciła zignorowanie zaleceń wskazanych przez PWINGiK w decyzji z 14 czerwca 2024 r. dotyczących braku zbadania, kto włada działką nr [...]. Wniosła o uchylenie w całości decyzji Starosty oraz "wydanie lub odnalezienie w dokumentacji poscaleniowej zaległej decyzji potwierdzającej własność działki [...] i wpisanie odwołującej się w rejestrze ewidencji gruntów i budynków jako właściciela tej nieruchomości.
PWINGiK działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej "k.p.a."), oraz art. 7b ust. 2 pkt 2, art. 24 ust. 2c P.g.ik., utrzymał w mocy decyzję Starosty z 29 sierpnia 2024 r.
Organ wskazał, że procedura aktualizacji danych ewidencyjnych ma sformalizowany charakter i przede wszystkim obejmuje wymianę (uaktualnienie) danych ewidencyjnych polegającą na wprowadzeniu nowych informacji wynikających z dokumentów źródłowych, ale także usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów znajdujących się w bazie danych ewidencyjnych, przy czym chodzi o wpisy, które w świetle złożonych dokumentów geodezyjnych lub innych materiałów dowodowych, mają charakter oczywistych omyłek. W ewidencji gruntów i budynków rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie przez inne organy nie generujące konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Rodzaj danych ujawnianych w ewidencji określa § 11 pkt 7 oraz § 12 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 27 lipca 2021 r. (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 219, dalej "Rozporządzenie egib").
Wbrew zarzutom, organ I instancji uwzględnił zalecenia organu odwoławczego zawarte w decyzji z 14 czerwca 2024 r. w zakresie konieczności sprecyzowania wniosku wszczynającego postępowanie i w następstwie powyższego prowadził postępowanie w przedmiocie aktualizacji danych w zakresie danych podmiotowych działki nr [...]. Organ ustalił, że w obecnie obowiązującym operacie ewidencyjnym, dla działki nr [...] jako podmiot ewidencyjny ujawniony jest L.M., a zasadność jego ujawnienia była badana w poprzednich postępowaniach administracyjnych, w których ustalono, że działkę tą otrzymał po przeprowadzonym scaleniu wsi M. w zamian za posiadane grunty. Materiał dowodowy wskazuje jednak również na błędnie określony charakter przypisanego mu prawa, co zostało podniesione w decyzji z 14 czerwca 2024 r.
Ustalenie podmiotu władającego działką wykraczałoby poza przedmiot żądań strony i nie jest istotne w przedmiotowej sprawie, gdyż nie stanowi podstawy ujawnienia danych odnośnie właściciela danej działki. Fakt, że w aktualnie prowadzonym postępowaniu ewidencyjnym brak było podstaw do wprowadzenia zmian na podstawie dokumentów i dowodów przedłożonych przez skarżącą, nie oznacza że organ je pominął. W myśl przepisów art. 23 ust. 1-4 P.g.ik., dokumentami służącymi aktualizacji informacji dotyczących własności nieruchomości są m.in. odpisy prawomocnych orzeczeń sądu dotyczące stwierdzenia nabycia prawa własności do nieruchomości przez zasiedzenie, nabycia praw do spadku, działu spadku, potwierdzenia nabycia prawa własności w wyniku uwłaszczenia, zawiadomienia o nowych wpisach w działach I i II księgi wieczystej. Takimi dokumentami są również odpisy aktów notarialnych, które w swojej treści zawierają przeniesienie, zmianę, zrzeczenie się albo ustanowienie praw do nieruchomości, które podlegają ujawnieniu w ewidencji gruntów i budynków, bądź obejmują czynności przenoszące własność nieruchomości lub prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej. Ani oświadczenia świadków dotyczące "użytkowania" przez A.L. działki nr [...], ani postanowienie Sądu Rejonowego w [...], Wydział Ksiąg Wieczystych w [...] z [...] listopada 1998 r. Dz. Kw. Nr [...], dotyczące wyznaczenia wnioskodawcy terminu do usunięcia przeszkody do wpisu nie należą do dokumentów wymienionymi w art. 23 ust. 1-4 P.g.ik.
W ocenie PWINGiK A.L. nie dąży w istocie do zaktualizowania zawartych w ewidencji gruntów danych w oparciu o nowe zdarzenie prawne, uzasadniające wprowadzenie zmiany, ale do dokonania wpisu w oparciu o własną interpretację wskazanych dokumentów. Rolą ewidencji i prowadzących ją organów nie jest jednak rozstrzyganie sporów o własność. Zainteresowana, pomimo wezwania, do swoich pism nie dołączyła dokumentów, które wniosłyby istotne dowody w przedmiotowej sprawie. Zgłoszenie zmiany nieudokumentowanej stosownym dokumentem, zgodnym z art. 24 ust. 2b ustawy P.g.ik., będącym podstawą do wprowadzenia tych zmian, prowadzi do odmowy ich dokonania, co znajduje zastosowanie w rozpatrywanej sprawie. Wobec braku przedłożenia przez wnioskującą stosownych dokumentów, żądanie wpisania zainteresowanej jako właściciela przedmiotowej działki, nie mogło być zrealizowane.
W skardze do WSA w Rzeszowie skarżąca wniosła o uchylenie decyzji PWINGiK w całości podnosząc, że organ ten nie rozpatrzył sprawy ani pod względem merytorycznym ani prawnym. Przedmiotową działkę skarżąca użytkuje jak właściciel od 1993 r. W pismach kierowanych do Starosty podkreślała, że pozbawiając ją własności działki nr [...] Starosta ma obowiązek wskazania jej, gdzie znajduje się działka o powierzchni 0,08 ha lub do uzupełnienia brakującej powierzchni. Potwierdzenie bezprawnego ograbienia mnie z 0,08 ha powierzchni działki nr ew [...] podczas scalania gruntów w M. znajduje się w dokumentacji poscaleniowej w tzw. rejestrze szacunku po scaleniu. Z dokumentacji wynika, że nieruchomość nr ew [...] ma ustaloną powierzchnię na 0, 31 ha, a nie taka jak obecnie – 0, 23 ha. Fakt ten potwierdził Sąd Rejonowy w [...] w postanowieniu z 17 listopada 1998 r.
Starosta będąc w posiadaniu źródłowych dokumentów scaleniowych, postanowień Sądu, oświadczeń świadków czy przedkładanych wniosków i informacji nie wprowadził wynikających z nich zmian do rejestru ewidencji gruntów i budynków oraz nie usunął błędów w tym rejestrze, natomiast PWINGiK bezprawnie bezczynność tego organu uznał za zgodną z prawem. Ponadto organ II instancji twierdzi, że prowadzenie ustaleń w przedmiotowym postępowaniu nie stanowi podstawy do ujawniania decyzji scaleniowych dotyczących właściciela działki nr ew [...] mimo, że w decyzji z dnia 16 października 2024 r. podważył zasadność wpisania L.M. jako podmiotu ewidencyjnego tej nieruchomości. Zasadne zatem jest porównanie przed scaleniowej powierzchni do rekompensaty po scaleniowej powierzchni gruntów L.M. łącznie z rekompensatą finansową, co wyjaśni sprawę działki nr [...] i sprawę brakującej powierzchni części działki nr [...] tj. 0,08 ha. Organy nie ustaliły ani stanu faktycznego ani prawnego działki nr [...] w kontekście zmniejszenia powierzchni działki nr [...].
Wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i wskazanie, jeśli nie jest to działka nr [...], tej właściwej o powierzchni 0,08 ha tj. brakującej części działki nr [...], która podczas scalania gruntów w M. "zaginęła" lub rekompensatę tego z zasobów mienia wiejskiego M.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej "p.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Jednocześnie w ramach prowadzonej kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). W razie niezasadności skargi Sąd skargę oddala na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. W myśl tego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W rozpatrywanej sprawie z wnioskiem takim wystąpił organ, który wydał zaskarżoną decyzję, a żadna ze stron nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, o czym stanowi z kolei art. 120 p.p.s.a.
Skarga okazała się zasadna. Jej przedmiotem jest decyzja PWINGiK utrzymująca w mocy decyzję Starosty w przedmiocie odmowy aktualizacji ewidencji gruntów i budynków wydana na podstawie art. 24 ust. 2c P.g.ik. Stosownie do jego brzmienia odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej.
Definicję aktualizacji ewidencji zawiera § 29 a ust. 1 i 2 Rozporządzenie egib, stanowiący, że aktualizacja ewidencji następuje przez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu:
1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub z obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub ze stanem prawnym oraz z obowiązującymi standardami technicznymi;
2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych;
3) wyeliminowania danych błędnych (przez które rozumie się takie dane zawarte w ewidencji, które nie mają potwierdzenia w zbiorze dokumentów, o którym mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2 ustaw)
Tryb, podstawy oraz formy prawne dokonywania aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków ustawodawca przewidział w art. 24 ust. 2a i 2b P.g.ik.
Odnośnie trybu i podstawy dokonywania aktualizacji - informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji bądź z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z: a) przepisów prawa, b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4 (m.in. odpisy ostatecznych decyzji administracyjnych, wraz z załącznikami oraz innymi dokumentami stanowiącymi integralną ich część, w sprawie o scaleniu gruntów art. 24 ust. 3 pkt 1 lit. d) P.g.ik.), c) materiałów zasobu, d) wykrycia błędnych informacji, o czym stanowi art. 24 ust. 2a pkt 1 P.g.ik. bądź na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 (w tym właścicieli nieruchomości) lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania, co wynika z art. 24 ust. 2a pkt 2 P.g.ik
Ustawodawca w art. 24 ust. 2b P.g.ik. przewidział dwie formy prawne dokonywania aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków: w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie: a) przepisów prawa, b) wpisów w księgach wieczystych, c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu, d) ostatecznych decyzji administracyjnych, e) aktów notarialnych, ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, f) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, g) wpisów w innych rejestrach publicznych, h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b (pkt 1) bądź w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach (pkt 2). Katalog powyższych podstaw jest katalogiem zamkniętym, co oznacza, że nie jest dopuszczalne dokonywanie zmian na podstawie innych zdarzeń lub dokumentów aniżeli wymienione w tym przepisie. A contrario, w razie zaistnienia wymienionych w nich zdarzeń lub wytworzenia wymienionych w nich dokumentów funkcjonujących w obrocie prawnym - odmowa aktualizacji danych w operacie ewidencji gruntów i budynków, sprzeczna z dokumentami lub zdarzeniami nie korzysta z przymiotu legalności.
Dopełnieniem tej regulacji jest § 29 Rozporządzenia egib. Wynika z niej, że źródłami danych wykorzystywanych przy zakładaniu, aktualizacji albo modernizacji ewidencji są: 1) materiały zgromadzone w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym; 2) wyniki pomiarów geodezyjnych lub oględzin; 3) dane zawarte w innych ewidencjach i rejestrach; 4) dane zawarte w dokumentach udostępnionych przez zainteresowane osoby, organy i jednostki organizacyjne.
Skarżąca składając wniosek o dokonanie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków poprzez wpisanie jej jako właściciela działki nr [...] wskazała, że działkę tę przyznano jej matce – A.K. – jako rekompensatę za uszczuplenie powierzchni działki nr [...] o 0, 8 ha (z 0, 31 ha do 0, 23 ha) nabytej w wyniku scalenia gruntów wsi M. zakończonego wydaniem decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] zatwierdzającej projekt scalenia gruntów z 14 maja 1997 r. nr G – 60140/V-8/9/97. Organ jednak nie objął tej działki decyzją administracyjną. Skarżąca włada i użytkuje działkę nr [...] od 1993 r. Działka ta położona jest w sąsiedztwie działki nr [...], należącej również do skarżącej. Wniosła o wydanie lub odnalezienie w dokumentacji poscaleniowej zaległej decyzji potwierdzającej własność działki nr [...] i wpisanie jej w rejestrze ewidencji gruntów i budynków jako właściciela tej nieruchomości. Na potwierdzenie swojego stanowiska przedstawiła oświadczenia osób fizycznych potwierdzające władanie przez skarżącą działką nr [...] oraz postanowienie Sądu Rejonowego w [...] Wydział Ksiąg Wieczystych w [...] z 17 listopada 1998 r. wydane w sprawie w wniosku A.L. o wpis działki nr [...] do ksiąg wieczystych, w którym zobowiązano wnioskodawczynię do przedłożenia aktualnego wypisu z rejestru gruntów dotyczącego ww. działki oraz wyjaśnieniem różnicy w powierzchni tej działki pomiędzy rejestrem poscaleniowym a przedłożonym wykazem zmian. Sąd w uzasadnieniu wskazał, że z wykazu zmian wynikało, że działka ma powierzchnię 23 ary, zaś w rejestrze poscaleniowym powierzchnia ta w pozycji rejestrowej dla A.K. wyniosła 31 arów.
Organ odwoławczy wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w obecnie obowiązującym operacie ewidencyjnym, dla działki nr [...], jako podmiot ewidencyjny ujawniony jest L.M., a zasadność jego ujawnienia była badana w poprzednich postępowaniach administracyjnych. W ich toku ustalono, że działkę tą otrzymał po przeprowadzonym scaleniu wsi M. w zamian za posiadane grunty. Równocześnie organ odwoławczy podał, że z materiału dowodowego wynika, że błędnie określono charakter przypisanego mu prawa ujawniając go jako władającego, w sytuacji gdy nieruchomość ta ma nieuregulowany stan prawny.
W ocenie Sądu ustalenia te wpisują się w treść argumentacji skarżącej będącej podstawą złożenia wniosku uprawdapadabniając (jakkolwiek nie dowodząc) zasadność wątpliwości co do historii ewidencyjnej działek nr [...] i nr [...] będących przedmiotem postępowania scaleniowego. Mimo tych wątpliwości organy geodezyjne bezrefleksyjnie stwierdziły, że brak przedstawienia dokumentów potwierdzających zasadność wniosku skarżącej wyklucza wprowadzenie wnioskowanych zmian. O ile rzeczywiście skarżąca nie przedstawiła żadnego z dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1 – 4 P.g.ik., który mógłby być podstawą do wnioskowanej aktualizacji - dowodów potwierdzających fakt, że jej matka w wyniku postępowania scaleniowego otrzymała działkę nr [...] w zamian za uszczuplenie powierzchni działki nr [...], o tyle organy orzekające w sprawie wyposażone w kompetencję do aktualizowania operatu ewidencyjnego wynikającą z art. 24 P.g.ik. zbyt wcześnie uznały, że intencją skarżącej nie jest aktualizacja zawartych w ewidencji gruntów danych w oparciu o nowe zdarzenie prawne, ale dokonanie wpisu w oparciu o własną interpretację wskazanych dokumentów. W rezultacie organy przedwcześnie wydały decyzję odmowną. Za taką oceną działań organów przemawia fakt, że skarżąca - po pierwsze - przedstawiła inny dowód, z którego wynikało, że kwestia rozbieżności w zakresie funkcjonującej w dokumentacji geodezyjnej oraz ewidencji gruntów powierzchni działki nr [...] wymaga wyjaśnienia i jest niezbędna dal oceny prawidłowości wpisu osoby władającej działką nr [...]. Takim dowodem było opisane wyżej postanowienie Sądy Rejonowego [...]. Po drugie - kwestię rozbieżności w powierzchni działki nr [...], mogącą mieć wpływ na zasadność wniosku obejmującego działkę nr [...], potwierdzała również treść rejestru scaleniowego włączonego przez organ I instancji w poczet zgromadzonych dowodów. Po trzecie - wnioskowy tryb wszczęcia postępowania w sprawie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków nie zwalniał organów od podejmowania dalszych czynności dowodowych z urzędu również w sytuacji, gdy postępowanie administracyjne zostało wszczęte na wniosek, tym bardziej, że ustawodawca przewidział również możliwość wszczęcia postępowania w sprawie aktualizacji, a organy podzieliły w treści uzasadnień wydanych rozstrzygnięć trafność stanowiska skarżącej w zakresie nieprawidłowości wpisu podmiotowego dotyczącego działki nr [...]. Z ukonstytuowanej bowiem przepisem art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej wynika bowiem, że w toku postępowania organy administracji publicznej z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zatem przepis ten obliguje organy do podejmowania czynności dowodowych z urzędu
Mając na uwadze przedstawione przez skarżącą wątpliwości, w cenie Sądu, organy zobligowane były do odniesienia się do nich w sposób bardziej szczegółowy niż to uczyniły w uzasadnieniach decyzji I i II instancji. Owo odniesienie się winno zawierać wskazanie dowodów, na których oparły się organy stwierdzając, że nie doszło do zmniejszenia powierzchni działki nr [...] kosztem działki nr [...], zaś w sytuacji gdy zgromadzona w toku postępowania administracyjnego dokumentacja nie byłaby wystarczająca, zlecenie sporządzenia dodatkowej dokumentacji geodezyjnej (wykaz zmian gruntowych odnośnie działki nr [...], i [...]) oraz dołączenie adekwatnych dokumentów z istniejącej dokumentacji (archiwalne i aktualne mapy ewidencyjne obejmujące całą powierzchnię działki nr [...]) celem ustalenia czy działka nr [...] stanowiła rekompensatę za zmniejszenie w wyniku postępowania scaleniowego działki o nr [...]. Punktem wyjścia dla tych rozważań winno być wskazanie jakimi działkami (nr, powierzchnia) przed scaleniem władał L.M. i jakie działki otrzymał w następstwie scalenia oraz odniesienia się ich do ich położenia poprzez wskazanie czy otrzymał w zamian działki położone w tym samym miejscu, ale o zmienionej numeracji czy też nie. Identyczne rozważania należało poczynić odnośnie działek należących do matki skarżącej ze szczególnym uwzględnieniem działki nr [...]. Sąd stwierdza przy tym, że analiza zgromadzonych w sprawie dowodów w postaci rejestru szacunku porównawczego gruntów przed scaleniem i po scalenia pozwala na dokonanie takiej analizy, ale nie znalazła się ona w uzasadnieniu decyzji. Organ winien odnieść się do wskazanych w rejestrze dwóch powierzchni działki nr [...] – 0, 31 ha oraz 0, 23 ha z uwzględnieniem faktu, że wpis powierzchni działki 0, 23 ha został przekreślony czerwoną linią. Dopiero szczegółowe wyjaśnienia we wskazanym wyżej zakresie pozwoliłyby na uznanie czy obecna treść wpisu w ewidencji gruntów i budynków odnośnie podmiotu władającego działką nr [...] znajduje umocowanie w pozostającej w obrocie prawnym dokumentacji geodezyjnej czy też winna podlegać aktualizacji zgodnie z wnioskiem skarżącej. Z tą kwestią wiąże się drugi aspekt rozpoznawanej sprawy. Otóż nie byłoby możliwe uwzględnienie żądania skarżącej, gdyby musiało się wiązać ze zmianą w zakresie prawa własności nieruchomości, co jest wykluczone w postępowaniu aktualizacyjnym, mającym wyłącznie charakter rejestrowy, jak słusznie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy.
Opisane wyżej mankamenty postępowania dowodowego przesądziły o naruszeniu przez organy orzekające w sprawie art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 75 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. dotyczących gromadzenia i oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (zasada swobodnej oceny dowodów - art. 80 k.p.a.). Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (art. 75 § 1 k.p.a.). Powyższe winno mieć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.).
Z opisanych wyżej względów na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 24 ust. 2c P.g.ik. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 75 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w pkt I sentencji wyroku uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji. O kosztach w pkt II sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania dla organów, o którym mowa w art. 153 p.p.s.a. wynikają wprost z uzasadnienia niniejszego wyroku.