II SA/RZ 1544/22

II SA/Rz 1544/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2023-05-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-12-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa /przewodniczący/
Karina Gniewek-Berezowska
Magdalena Józefczyk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne
Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 1029
art. 84 ust. 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ AWSA Karina Gniewek - Berezowska Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2023 r. sprawy ze skarg M. M., E. K. i Z. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 5 września 2022 r. nr SKO.4170.13.2022 w przedmiocie braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko - skargi oddala –
Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z 5 września 2022 r. nr SKO.4170.13.2022, wydana w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu:
Wnioskiem z 28 września 2021 r. [...] zwróciła się do Wójta Gminy [...] (dalej: "Wójt" lub "organ I instancji") o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na przebudowie zespołu budynków produkcyjnych cegielni ze zmianą sposobu użytkowania na sortownię surowców wtórych, wraz z infrastrukturą, zlokalizowanych na działce nr [...].
Decyzją z [...] lutego 2022 r. nr [...] Wójt odmówił wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, jednak rozstrzygnięcie to zostało uchylone wydaną w postępowaniu odwoławczym kasacyjną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z 16 marca 2022 r. nr SKO.4170.8.2022.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z [...] kwietnia 2022 r. nr [...] Wójt Gminy [...] stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na przebudowie zespołu budynków produkcyjnych cegielni ze zmianą sposobu użytkowania na sortownię surowców wtórych, wraz z infrastrukturą, zlokalizowanych na działce nr [...]. Jednocześnie w rozstrzygnięciu decyzji organ I instancji określił warunki realizacji inwestycji – wskazał, że obiekt będzie funkcjonował wyłącznie w godzinach 6:00 – 22:00, a sam inwestor dołoży starań by maksymalnie ograniczyć poziom uciążliwości wynikających z prowadzonej działalności.
Organ I instancji podał, że planowana inwestycja, stosownie do art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 1029 z późn. zm.) – dalej: "ustawa środowiskowa", w zw. z § 3 ust. 1 pkt 82 i 83 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r. poz. 1839 z późn. zm.) – dalej: "rozporządzenie", stanowi przedsięwzięcie, dla którego przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko może być wymagane. Przedsięwzięcie polegać będzie na przebudowie zespołu budynków produkcyjnych cegielni ze zmianą sposobu użytkowania na sortownie surowców wtórnych. W ramach przedsięwzięcia planuje się również przebudowę jednego obiektu dla potrzeb bazy transportowo – magazynowej. Inwestycja polegać będzie na wykonaniu wagi samochodowej, hali przyjęcia odpadów, hali z linią technologiczną podczyszczania odpadów, hali produkcji paliwa alternatywnego, wiaty magazynowej na odpady szklane, wiaty na odpady surowcowe i paliwo alternatywne oraz budynku socjalno – administracyjnego. Planuje się również wykonanie instalacji do przetwarzania odpadów pochodzących z selektywnej zbiórki oraz instalacji do produkcji paliwa alternatywnego.
Z karty informacyjnej przedsięwzięcia oraz załączonej dokumentacji obliczenia rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń w powietrzu, a także z analizy akustycznej wynika, że przewidywany czas realizacji przedsięwzięcia wynosi do 1 roku. Na terenie inwestycji nie będą występować zorganizowane źródła emisji zanieczyszczeń powietrza, a emisje i uciążliwości powstające na etapie realizacji przedsięwzięcia będą miały charakter przemijający.. Zasadniczym źródłem hałasu na etapie realizacji będzie praca urządzeń budowlanych, a najbardziej uciążliwe prace (wykopy ziemne) będą prowadzone w północnej części terenu, w odległości 120 m od zabudowy chronionej akustycznie. Na etapie eksploatacji przedsięwzięcia wystąpią natomiast punktowe źródła hałasu związane z klimatyzacją i wentylacją zakładu, użytkowaniem obiektów oraz ruchem pojazdów. Mając na uwadze powyższe organ I instancji uznał, że przedsięwzięcie nie wpłynie na pogorszenie klimatu akustycznego w jego regionie, a w trakcie jego funkcjonowania dotrzymane zostaną wartości dopuszczanych poziomów hałasu. Realizacja przedsięwzięcia nie wiąże się również z koniecznością wycinki drzew oraz krzewów. Wójt podniósł, że mając na uwadze zakres i lokalizację planowanego przedsięwzięcia, jego charakter i skalę generowanych oddziaływań, a także zaproponowane działania minimalizujące planowaną inwestycję należało zaliczyć do przedsięwzięć nie oddziałujących znacząco negatywnie na środowisko, w tym obszary Natura 2000. To z kolei uprawniało do wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia.
Po rozpatrzeniu wniesionych odwołań, decyzją z 5 września 2022 r. nr SKO.4170.13.2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Przemyślu utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...].
Zdaniem organu odwoławczego, w opisywanej sprawie nie zachodzi żadna z negatywnych przesłanek do odmowy wydana decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla wnioskowanej inwestycji. Na terenie planowanej inwestycji nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a sama inwestycja została zaopiniowana pozytywnie przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] oraz Państwowego Gospodarstwo Wodne Wody Polskie. W oparciu o dokumenty przedstawione przez wnioskodawcę słusznie przyjęto, że przedsięwzięcie nie wpłynie znacząco negatywnie na obszar Natura 2000 oraz działki sąsiednie. Jednocześnie Kolegium podniosło, że organ I instancji zapewnił czynny udział społeczeństwa w prowadzonym postępowaniu. Mając na uwadze powyższe, decyzję organu I instancji uznać należało za odpowiadającą prawu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, [...] wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie:
1. art. 138 § 2 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji, gdy zaistniały podstawy do uchylenia decyzji organu I instancji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, gdyż decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania:
– art. 10 § 1 K.p.a., tj. zasady wysłuchania stron i zapewnienia im czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a także umożliwienia im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji,
– art. 9 i art. 131 w związku z art. 49 § 2 K.p.a., polegające na braku należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem niniejszego postępowania,
– art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a., tj. zasad prawdy obiektywnej i stania na straży praworządności, wyrażających się w obowiązku organu podejmowania z urzędu lub na wniosek stron wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy (w tym zbierania i oceny całokształtu materiału dowodowego), z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli,
– art. 107 § 1 pkt 3 K.p.a., polegające na braku właściwego oznaczenia przez organ stron niniejszego postępowania,
– art. 3 ust. 1 pkt 11 i art. 33 ust. 1 pkt 3 i 7 ustawy środowiskowej poprzez uchybienie obowiązkowi informacyjnemu oraz przewidzianej ustawą formie podania informacji do publicznej wiadomości,
– art. 84 ust. 1 ustawy środowiskowej poprzez przedwczesne stwierdzenie przez organ I instancji braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w sytuacji, gdy konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
2. art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a., poprzez nierozpatrzenie w sposób wystarczająco dogłębny całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie i nie odniesienie się merytorycznie do zarzutów skarżących przedstawionych w odwołaniu;
3. art. 8 i art. 107 K.p.a., przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, uniemożliwiające realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwiające dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko.
W piśmie procesowym z 12 stycznia [...] wniosła o oddalenie skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Postanowieniami z 5 stycznia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zarządził połączenie do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt II SA/Rz 1544/22, II SA/Rz 1547/22 i II SA/Rz 1548/22.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.) – dalej: "P.p.s.a.". Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Zgodnie z art. 151 P.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W ocenie Sądu ustalenia dokonane w sprawie przez organ I instancji i zaaprobowane przez organ odwoławczy są wystarczające i mogą stanowić podstawę do poddania kontroli prawidłowości stanowiska wyrażonego w wydanej decyzji, w tym zastosowanych przepisów prawa. Innymi słowy, nie można było dopatrzyć się w działaniach organów jakichkolwiek uchybień realizacji zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. Sąd nie dostrzegł również naruszenia przepisów postępowania normujących zapewnienie czynnego udziału w postępowaniu jego stronom.
Zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy środowiskowej, przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1. Stosownie zaś do art. 63 ust. 1 tej ustawy, obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zgodnie natomiast z art. 63 ust. 3 ustawy środowiskowej, obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko stwierdza się obligatoryjnie, jeżeli:
1) możliwość realizacji przedsięwzięcia, o którym mowa w ust. 1, jest uzależniona od ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania, o którym mowa w przepisach ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska;
2) z karty informacyjnej przedsięwzięcia wynika, że realizacja przedsięwzięcia może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza.
Z wniosku inicjującego postępowanie oraz dołączonych do niego dokumentów, a także materiałów zgromadzonych w aktach administracyjnych wynika, że planowane przedsięwzięcie polegać ma przebudowie zespołu budynków produkcyjnych cegielni ze zmianą sposobu użytkowania na sortownię surowców wtórych, wraz z infrastrukturą. W ramach przedsięwzięcia inwestor planuje przebudowę jednego obiektu dla potrzeb bazy transportowo – magazynowej. Inwestycja polegać będzie na wykonaniu wagi samochodowej, hali przyjęcia odpadów, hali z linią technologiczną podczyszczania odpadów, hali produkcji paliwa alternatywnego, wiaty magazynowej na odpady szklane, wiaty na odpady surowcowe i paliwo alternatywne oraz budynku socjalno – administracyjnego. Planuje się również wykonanie instalacji do przetwarzania odpadów pochodzących z selektywnej zbiórki oraz instalacji do produkcji paliwa alternatywnego. Zasadnie zatem przyjęły organy, że inwestycja stanowi przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Zgodnie bowiem z § 3 ust. 1 pkt 82 rozporządzenia, do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się instalacje związane z przetwarzaniem w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 21 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach odpadów, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 41-47, z wyłączeniem instalacji do wytwarzania biogazu rolniczego w rozumieniu art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii, o zainstalowanej mocy elektrycznej nie większej niż 0,5 MW lub wytwarzających ekwiwalentną ilość biogazu rolniczego wykorzystywanego do innych celów niż produkcja energii elektrycznej, a także miejsca retencji powierzchniowej odpadów oraz rekultywacja składowisk odpadów. Stosownie zaś do § 3 ust. 1 pkt 83 rozporządzenia, do tego typu przedsięwzięć zalicza się również punkty do zbierania, w tym przeładunku złomu, z wyłączeniem punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych, oraz punkty zbierania odpadów wymagających uzyskania zezwolenia na zbieranie odpadów z wyłączeniem odpadów obojętnych oraz punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych.
W świetle powyższego prawidłowo Wójt Gminy [...] zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...], Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Rzeszowie o wydanie opinii w sprawie potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Wskazane wyżej organy wyraziły zgodną opinię, że dla wnioskowanego przedsięwzięcia nie jest wymagane przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Rzeszowie zastrzegł jedynie, że inwestycja winna funkcjonować w porze dziennej, wskakując godziny 6:00 – 22:00. Sąd stwierdza, że organy opiniujące w sposób przejrzysty wykazały, dlaczego w ich ocenie brak jest podstaw do przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko. Wymaga przy tym podkreślenia, że RDOŚ jest organem wyspecjalizowanym współdziałającym z organem głównym w przedmiocie wydania decyzji o ustaleniu środowiskowych uwarunkowaniach lokalizacji inwestycji. Stąd analiza wyrażonego stanowiska nie daje Sądowi jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że jest ono wewnętrznie sprzeczne lub zawiera błędy merytoryczne, a w konsekwencji, że nie mogło stanowić podstawy do wydania decyzji przez organ I instancji oraz zawarcia w rozstrzygnięciu decyzji warunku funkcjonowania inwestycji w porze dziennej.
Sąd podziela stanowisko organów w opisywanej sprawie nie zachodzi żadna z negatywnych przesłanek do odmowy wydana decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla wnioskowanej inwestycji. Słusznie wskazał organ I instancji, że z karty informacyjnej przedsięwzięcia oraz załączonej dokumentacji obliczenia rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń w powietrzu, a także z analizy akustycznej wynika, że przewidywany czas realizacji przedsięwzięcia wynosi do 1 roku. Na terenie inwestycji nie będą występować zorganizowane źródła emisji zanieczyszczeń powietrza, a emisje i uciążliwości powstające na etapie realizacji przedsięwzięcia będą miały charakter przemijający. Zasadniczym źródłem hałasu na etapie realizacji będzie praca urządzeń budowlanych, a najbardziej uciążliwe prace (wykopy ziemne) będą prowadzone w północnej części terenu, w odległości 120 m od zabudowy chronionej akustycznie. Na etapie eksploatacji przedsięwzięcia wystąpią natomiast punktowe źródła hałasu związane z klimatyzacją i wentylacją zakładu, użytkowaniem obiektów oraz ruchem pojazdów. Sąd nie znajduje podstaw do podważenia legalności wyrażonego stanowiska odnośnie braku wpływu przedsięwzięcia na pogorszenie klimatu akustycznego w jego regionie. Realizacja przedsięwzięcia nie wiąże się również z koniecznością wycinki drzew oraz krzewów. Sąd – działając również z urzędu – nie dostrzegł nieprawidłowości, w zakresie zarówno kwalifikacji przedsięwzięcia, jak i uznania, że w opisywanej sprawie brak jest podstaw do przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko. Sami skarżący nie przedstawili natomiast dokumentów, które podważyłyby ustalenia organów. W szczególności przesłanką wydania decyzji odmownej nie mógł być raport Ministerstwa Klimatu ze wskazaną w nim minimalną odległością składowisk odpadów, bowiem nie stanowi on przepisu prawa powszechnie obowiązującego. Nie ma on również zastosowania w indywidualnej sprawie administracyjnej, rozstrzyganej w drodze decyzji.
Wymaga podkreślenia, że zgodnie z art. 84 ust. 1 ustawy środowiskowej, w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Decyzja ta wydawana jest po uzyskaniu opinii, o których mowa w art. 64 ust. 1 i 1a. Treść przytoczonej regulacji nie budzi wątpliwości, że w decyzji wydanej na podstawie art. 84 ust. 1 ustawy środowiskowej organ ma opartą na uznaniu, wyłączną kompetencję określenia warunków korzystania ze środowiska, które pozwolą ograniczyć uciążliwości wywołane funkcjonowaniem przedsięwzięcia na etapie jego realizacji i eksploatacji lub użytkowania w celu ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich. W przeciwieństwie do art. 82 ustawy z 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, przepis art. 84 ust. 1 ustawy wskazuje jedynie na konieczność stwierdzenia w takiej decyzji, że nie ma potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Nie oznacza to jednak, że osnowa decyzji, jak i jej uzasadnienie, musi ograniczać się tylko do tego rodzaju stwierdzenia. Ma to szczególne znaczenie uwzględniając, że decyzja ta ma stanowić podstawę do złożenia wniosku o wydanie jednej z decyzji wymienionych w art. 72 ust. 1 ustawy. Brak jest zatem przeszkód, żeby decyzja ta zawierała rozstrzygnięcia, o których stanowi art. 82 ust. 1 ustawy, co pozwoli usunąć wątpliwości co do sposobu określenia warunków realizacji przedsięwzięcia.
W związku z powyższym, Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.