II SA/Rz 153/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2012-05-23
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlaneprojekt budowlanyistotne odstępstwopozwolenie na budowęnadzór budowlanygranica działkipostępowanie administracyjneuchylenie decyzjiWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję nakładającą obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego, uznając, że przesunięcie budynku na działce nie było istotnym odstępstwem od projektu budowlanego.

Sprawa dotyczyła decyzji nakładającej na inwestorów obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego z powodu rzekomego istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego w zakresie usytuowania budynku na działce. Inwestorzy twierdzili, że budowa odbywała się zgodnie z pozwoleniem na budowę, a rozbieżności wynikały z błędnego ustalenia przebiegu granicy działki. Sąd uznał, że organy obu instancji błędnie zakwalifikowały przesunięcie budynku jako istotne odstępstwo, nie biorąc pod uwagę możliwości innego przebiegu granicy działki i faktu, że parametry obiektu nie uległy zmianie. W konsekwencji sąd uchylił zaskarżone decyzje.

Przedmiotem skargi było uchylenie decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładającą na inwestorów obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego. Podstawą decyzji było ustalenie, że budynek mieszkalny jednorodzinny na działce nr [...] został usytuowany z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego, w szczególności przesunięty w stronę granicy z działką sąsiednią nr [...]. Organy obu instancji uznały, że takie odstępstwo, nieuzyskane w formie decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, wymagało zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Inwestorzy kwestionowali te ustalenia, wskazując na zgodność budowy z pozwoleniem na budowę i możliwość innego przebiegu granicy działki, co mogło wpływać na postrzeganie odległości od granicy. Sąd administracyjny uznał skargę za uzasadnioną. Analizując przepisy Prawa budowlanego dotyczące istotnych i nieistotnych odstępstw od projektu, sąd stwierdził, że organy błędnie zakwalifikowały zaistniałą sytuację jako istotne odstępstwo. Z protokołu oględzin i szkicu wynikało, że odległość budynku od granicy działki nr [...] wynosiła 4m, zgodnie z projektem zagospodarowania, a szerokość budynku była nieznacznie większa niż w projekcie (8,15 m vs 8,10 m). Sąd podkreślił, że organy oparły się głównie na mapie dla celów projektowych sąsiedniej działki, pomijając możliwość innego przebiegu granicy między działkami, co mogło być przyczyną rozbieżności. Wskazano, że w takiej sytuacji, gdy inwestorzy mogli działać w błędnym przekonaniu co do przebiegu granicy, właściwszym trybem byłoby rozważenie wzruszenia decyzji o pozwoleniu na budowę, a nie stosowanie procedury z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. W związku z tym sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, zasądzając jednocześnie od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie dotyczy charakterystycznych parametrów obiektu, warunków dla osób niepełnosprawnych, zmiany sposobu użytkowania lub ustaleń planu miejscowego, a inwestor działał w błędnym przekonaniu co do przebiegu granicy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy błędnie zakwalifikowały przesunięcie budynku jako istotne odstępstwo, ponieważ nie wpłynęło ono na charakterystyczne parametry obiektu ani jego usytuowanie względem innych granic, a mogło wynikać z błędnego ustalenia przebiegu granicy działki przez inwestorów i organy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

Ppsa art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Upb art. 51 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Upb art. 50 § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pomocnicze

Ppsa art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Upb art. 50 § 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Upb art. 36a § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Upb art. 36a § 5 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Upb art. 36a § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 104 § 1 i 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 123 § 1 i 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy oparły swoje rozstrzygnięcia na nieistniejącym dowodzie w postaci operatu tyczenia fundamentów. Organ odwoławczy błędnie oparł się na mapie dla celów projektowych sąsiedniej działki, zamiast na mapie działki inwestowanej. Przesunięcie budynku nie stanowiło istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, a mogło wynikać z błędnego ustalenia przebiegu granicy działki. Właściwszym trybem byłoby rozważenie wzruszenia decyzji o pozwoleniu na budowę, a nie stosowanie procedury z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.

Odrzucone argumenty

Organy obu instancji prawidłowo ustaliły, że doszło do istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. Zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego było uzasadnione w sytuacji istotnego odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę.

Godne uwagi sformułowania

Sąd uznał, że jest to pogląd nietrafny. W takiej sytuacji rozważać należy zastosowanie odpowiedniego trybu wzruszenia decyzji ostatecznej – udzielonego pozwolenia na budowę, nie zaś stosowanie trybu, o jakim mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 Upb.

Skład orzekający

Robert Sawuła

przewodniczący sprawozdawca

Krystyna Józefczyk

członek

Joanna Zdrzałka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'istotnego odstępstwa' od projektu budowlanego w kontekście błędnego ustalenia przebiegu granicy działki oraz właściwego trybu postępowania w takich sytuacjach."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów Prawa budowlanego w kontekście postępowania administracyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne ustalenie stanu faktycznego (w tym przebiegu granic) i jak błędy proceduralne organów mogą prowadzić do uchylenia decyzji. Jest to praktyczny przykład z prawa budowlanego.

Błąd w ustaleniu granicy działki kosztował organ uchylenie decyzji. Czy przesunięcie budynku to zawsze 'istotne odstępstwo'?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 153/12 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2012-05-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-02-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Joanna Zdrzałka
Krystyna Józefczyk.
Robert Sawuła /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 2336/12 - Wyrok NSA z 2014-02-28
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
art. 51 ust. 1 pkt 3, art. 36 a
Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Joanna Zdrzałka Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 maja 2012 r. sprawy ze skargi K. N. i J. N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących K. N. i J. N. solidarnie kwotę 757 zł /słownie: siedemset pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi J.N. i K.N. reprezentowanych przez radcę prawnego I.M.-K. jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: PWINB) w [...] z 3.01.2012 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: PINB) w [...] z 21.11.2011 r. nr [...] nakazującą stronom przedłożenie w wyznaczonym terminie projektu budowlanego zamiennego. Decyzja ta zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Podaniem z 27.09.2011 r. Ł.D. i A.B. zwrócili się do "Nadzoru Budowlanego" o przeprowadzenie kontroli na działce nr [...] w miejscowości W., na której prowadzona jest budowa domu jednorodzinnego wraz z infrastrukturą przez K.N. i J.N. Zawiadamiający uznali, że budowany budynek został przysunięty w stronę ich działki oznaczonej nr [...].
Postanowieniem z 2.11.2011 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 123 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 z późn. zm.; dalej zwana "K.p.a.") oraz art. 50 ust. 1 pkt 4, ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. Nr 243 z 2010 r., poz. 1623 z późn. zm.; dalej zwana "Upb") PINB w [...] nakazał J. i K. N. wstrzymanie robót budowlanych przy realizacji budynku mieszkalnego jednorodzinnego, osadnika ścieków na działce nr ewid. [...] w W. oraz zjazdu indywidualnego z drogi powiatowej nr 1956R Z. – W. – Z. na działkę nr [...] prowadzonych na podstawie decyzji NR [...] /08 Starosty [...] o pozwoleniu na budowę nr [...] z 22.12.2008 r. jako wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Podstawę faktyczną stanowiło ustalenie, że odległości ścian zewnętrznych budynku od granic działki nr [...] są zgodne z projektem zagospodarowania terenu, jednak usytuowanie budynku na działce nr [...] w stosunku do sąsiedniej zabudowy mieszkalnej i gospodarczej oraz innych stałych widocznych elementów uzbrojenia terenu nie jest zgodne z projektem zagospodarowania terenu zatwierdzonym w/w decyzją o pozwoleniu na budowę. W ocenie organu budynek ten został przesunięty w stronę granicy pomiędzy działkami [...] i [...] o około 2,80 m, a zmiana ta stanowiła istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego, które zgodnie z art. 36a ust. 1 Upb byłoby dopuszczalne dopiero po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Jej brak uzasadniał przeprowadzenie postępowania w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 4 Upb, a wobec nie zakończenia robót budowlanych zasadne było również wstrzymanie ich prowadzenia. Postanowieniem z 2.01.2012 r. nr [...] PWINB w [...] rozpoznając zażalenie J.N. oraz K.N., reprezentowanych przez pełnomocnika – T.W, utrzymał postanowienie organu I instancji w mocy.
Następnie decyzją z 21.11.2011 r. nr [...], działając na podstawie art. 104 § 1 i § 2 K.p.a. oraz art. 51 ust. 1 pkt 3 Upb PINB w [...] nałożył na J. i K. N. obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie do 29.02.2012 r. projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, osadnika ścieków oraz zjazdu indywidualnego z drogi powiatowej. Przytaczając ustalenia faktyczne zawarte w postanowieniu z 2.11.2011 r. PINB w [...] stwierdził, że roboty budowlane były wykonywane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji Starosty [...] z 22.12.2008 r. o pozwoleniu na budowę, to zaś wymagało wstrzymania ich wykonania. Niemniej w ocenie organu istnieje możliwość doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem i w tym celu inwestorzy obowiązani są do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego - stosownie do wymogu przepisu art. 51 ust. 1 pkt 3 Upb. Zastrzeżono, że projekt budowlany zamienny powinien spełniać wymagania art. 34 ust. 2 i 3 Upb. Poinformowano strony również o tym, że po upływie wyznaczonego terminu lub na wniosek inwestora wykonanie obowiązku będzie podlegało sprawdzeniu. Po tej czynności zostanie wydana decyzja w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, a w przypadku niewykonania w terminie obowiązku decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego – zgodnie z art. 51 ust. 5 Upb.
W odwołaniu od decyzji PINB w [...] pełnomocnik J. i K. N – T. W., ojciec J. N., podniósł, że roboty budowlane prowadzone były zgodnie z pozwoleniem na budowę. Granice działki nr [...] są znane i nigdy nie były kwestionowane przez sąsiadów. Ma ona szerokość 18m, a rodzaj zabudowy dobrano do kształtów i rozmiarów działki, aby sprostać wymogom prawa budowlanego. Ponadto PINB w [...] stwierdził, że odległości budynku od granicy działek sąsiednich są zgodne z projektem zagospodarowania terenu działki, dlatego nałożenie przedmiotowego obowiązku było nieuzasadnione.
Po rozpatrzeniu w/w odwołania powołaną na wstępie decyzją z 3.01.2012 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 51 ust. 1 pkt 3 Upb, PWINB w [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Po przedstawieniu ustaleń organu I instancji oraz zarzutów odwołania organ odwoławczy te ostatnie uznał za bezzasadne. W jego ocenie materiał dowodowy zgromadzony w sprawie potwierdza, że roboty budowlane na działce nr [...] prowadzone były z istotnym odstąpieniem od projektu budowlanego. Odstępstwo to dotyczy zakresu objętego projektem zagospodarowania działki i zgodnie z art. 36a ust. 5 pkt 1 Upb wymagało uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Zgodnie z projektem zagospodarowania działki nr [...], będącym częścią składową projektu budowlanego wynika, że projektowany budynek mieszkalny powinien zostać usytuowany w odległości 4,00 m od granicy z działką nr [...] i 4,00 m od granicy z działką nr [...]. Tymczasem z ustaleń kontroli przeprowadzonej przez organ I instancji wynika, że rzeczywiste odległości nie odpowiadają wartościom z dokumentacji geodezyjno-kartograficznej. Fundamenty budynku przesunięto w kierunku działki nr [...] na odległość od 1,5m do 1,2m, natomiast od granicy z działką nr [...] na odległość od 6,50 do 6,75m. Dla ustalenia powyższych odległości organ skorzystał również z mapy sporządzonej do celów projektowych dla sąsiedniej działki nr [...], na której sporządzony został projekt zagospodarowania tej działki dla inwestorów Ł.D. i A.B. W tych okolicznościach zasadne było przeprowadzenie postępowania przez PINB w [...] w trybie art. 50 ust. 1 pkt 4 i art. 51 ust.1 pkt 3 Upb, wstrzymanie prowadzonych robót, a następnie nałożenie obowiązku przedstawienia projektu budowlanego zamiennego. Wydanie takiej decyzji zgodnie z art. 36a ust. 2 Upb wymaga uchylenia przez właściwy organ decyzji o pozwoleniu na budowę, z projekt zamienny jest niezbędny do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Z decyzją PWINB w [...] nie zgodzili się J. i K. N. We wniesionej skardze sądowoadministracyjnej pełnomocnik strony skarżącej zarzuca naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a. polegające na braku należytej dbałości o dokładne wyjaśnienie sprawy i wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o niepełny materiał dowodowy, a także naruszenie art. 50 ust. 1 pkt 4 Upb przez przyjęcie, że prowadzone roboty budowlane są wykonywane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Pełnomocnik zarzuca, że organy oparły swoje rozstrzygnięcia na nieistniejącym dowodzie w postaci operatu tyczenia fundamentów budynku na działce nr [...], ponieważ dokumentu takiego nie tworzy się w państwowym zasobie geodezyjnym. Strona skarżąca nie zgadza się też ze stanowiskiem organu odwoławczego wywiedzionym na podstawie mapy sporządzonej do celów projektowych dla sąsiedniej działki nr [...], która ma dowodzić niezgodności usytuowania budynku na ich działce z planem zagospodarowania działki nr [...]. Organ powinien przede wszystkim dokonać oceny lokalizacji budynku w oparciu o mapę zagospodarowania ich działki, a dopiero później działki sąsiedniej. Mapy te pochodzą bowiem z różnych terminów i mogą być sprzeczne co do usytuowania granicy. Dlatego organ II Instancji powinien np. wyniki kontroli zamieścić na obu mapach i porównać je. Ponadto w ocenie strony organ I instancji dopuścił się błędu logicznego stwierdzając, że ściany zewnętrzne budynku znajdują się od granic działki [...] w odległości zgodnej z projektem zagospodarowania terenu, a zarazem usytuowanie budynku jest niezgodne w stosunku do sąsiedniej zabudowy. Dlatego niezmiernie istotną kwestią było ustalenie dokładnej powierzchni działek oraz granicy między nimi, co mogłoby nawet wymagać od organów zawieszenia postępowania do czasu przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego. Istnieje prawdopodobieństwo, że granica ta między działkami przebiega odmiennie od zaznaczonej na mapach. W ocenie skarżących należałoby również ocenić zgodność obu wymienianych map dla działek nr [...] i [...]. Na tej podstawie strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji PINB w [...] oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę PWINB w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.
Postanowieniem z 24.02.2012 r. Sąd odmówił skarżącym wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Pełnomocnik skarżących wniosła o zawieszenie postępowania sądowego do czasu zakończenia postępowania sądowego dotyczącego zasiedzenia części działki nr [...], dołączając kopię wniosku o stwierdzenie zasiedzenia. Wniosek ten został przez Sąd oddalony.
Pełnomocnik skarżących podtrzymała wniesioną skargę, domagając się uchylenia decyzji obu instancji oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, wywodząc że nietrafnie wstrzymano roboty budowlane, sam zaś budynek na tym etapie osiągną tzw. stan surowy zamknięty. Pełnomocnik PWINB w [...] wniosła o oddalenie skargi, wywodząc że zachodziło istotne odstępstwo od udzielonego pozwolenia na budowę, zaś naruszenia przepisów odnośnie postępowania dowodowego nie są trafne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Kontrola sądowoadministracyjna prowadzona jest, pomijając wyjątki od tej reguły, wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem (por. art. 1 § 2 ustawy z 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), przy czym rozumie się, iż chodzi tu zarówno o przepisy prawa materialnego, jak i procesowego.
W niniejszej sprawie skarga podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dn. 30.08.2002 r., Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwana dalej Ppsa). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Zgodnie z art. 134 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, zaś w myśl art. 135 Ppsa sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Skarga w ocenie Sądu jest uzasadniona.
Kontroli Sądu podlega decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję nakładającą obowiązek sporządzenia i przedstawienia w żądanym terminie projektu budowlanego zamiennego. Wydanie decyzji przez organ I instancji zostało poprzedzone wydaniem postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 Upb. Cyt. przepis stanowi, że "W przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:
w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach". Art. 50 ust. 4 Upb stanowi, że "Postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia, chyba że w tym terminie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 50a pkt 2 albo w art. 51 ust. 1". Postanowienie o nakazie wstrzymania prowadzonych robót budowlanych zostało doręczone inwestorom ze skutkiem prawnym w dniu 7.11.2011 r. Decyzję o nakazie przedłożenia projektu budowlanego organ I instancji wydał w dniu 21.11.2011 r., przeto nie uchybił terminowi z art. 50 ust. 4 Upb.
Podstawą materialnoprawną nałożenia przez PINB w [...] obowiązku na skarżących był przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 Upb, stanowiący, że "Przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji: w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian". Organy obu instancji przyjęły, iż w świetle zgromadzonych w sprawie dowodów budynek mieszkalny wznoszony na działce inwestorów oznaczonej nr ewid. [...] został "przesunięty" w stronę granicy z działką [...] o 2,80 m. Organ I instancji uznał, w warunkach ujawnionego stanu faktycznego sprawy, że doszło do tzw. "istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, zaś roboty budowlane są prowadzone w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w udzielonym inwestorom pozwoleniu na budowę, co zgodnie z art. 36a ust. 1 Upb wymagać miało uzyskania zmiany pozwolenia na budowę, brak takiej decyzji skutkować musiał wydaniem decyzji w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Upb. Stanowisko to co do zasady podzielił PWINB w [...]. W ocenie Sądu jest to pogląd nietrafny.
Zgodnie z art. 36a ust. 1 Upb istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Jednocześnie art. 36a ust. 5 Upb dopuszcza "nieistotne odstąpienie", które nie wymaga uzyskania zmiany pozwolenia na budowę, o ile nie dotyczy: 1) zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu, 2) charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczbie kondygnacji, 3) zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne, 4) zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, 5) ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Użyta w art. 36a ust. 5 Upb technika legislacyjna od strony negatywnej pozwala na podjęcie próby uściślenia nieoznaczonego pojęcia "istotnego odstępstwa", co, jak wskazuje się fachowej literaturze, zależy od okoliczności sprawy (por. Prawo budowlane, Komentarz pod red. Z. Niewiadomskiego, Warszawa 2011, s. 462). Należy mieć na uwadze, że zmiana decyzji o pozwoleniu na budowę na podstawie art. 36a ust. 1 Upb nie może być stosowana zamiennie ze zmianą w jednym z trybów nadzwyczajnych służących eliminacji wad prawnych, związanych z postępowaniem administracyjnym lub samą decyzją (odpowiednio instytucja wznowienia postępowania i instytucja stwierdzenia nieważności). Uchylenie decyzji na podstawie art. 36a Upb nie służy bowiem sanacji wadliwości tego pozwolenia. Możliwość uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, na podstawie art. 36a ust. 2 Upb. opiera się nie na wadliwości samej decyzji, która należy domniemywać, jest pozbawiona wad z art. 156 § 1 K.p.a., lecz wynika z wadliwego postępowania inwestora. który w trakcie budowy w istotny sposób odstąpił od zatwierdzonego projektu lub innych warunków pozwolenia na budowę – ibidem, s. 467. Tę samą regułę, w ocenie Sądu odnieść należy do zainicjowania trybu, o jakim mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 Upb. Z protokołu oględzin nieruchomości sporządzonego w dniu 21.10.2011 r. przez pracowników organu I instancji, a także wykonanego przy tej okazji szkicu (załącznik do w/w protokołu) wynika, że odległość wznoszonego przez inwestorów na działce nr [...] domu mieszkalnego od strony granicy z działką nr [...] wynosi 4m, czyli jest taka sama, jak wykazana w projekcie zagospodarowania działki [...]. Szerokość wznoszonego budynku na szkicu określono na 8,15 m, zaś na projekcie zagospodarowania została określona na 8,10 m. Przyjąć zatem można, że inwestorzy wznoszą budynek wedle zatwierdzonego projektu budowlanego. Jedyną odmiennością jest to, że w projekcie zagospodarowania działki wskazano, że odległość ściany wznoszonego na działce nr [...] budynku od granicy z działką nr [...] wynosić będzie 4 m. Organy obu instancji, posługując się wyłącznie mapą dla celów projektowania zabudowy na działce nr [...] przyjęły, że zachodzi w tej sytuacji zjawisko tzw. istotnego odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę. Pominięto jednakże tę okoliczność, że projekt zagospodarowania działki nr [...], na której ma ona taką szerokość, że przy założonej szerokości budynku na 8,10 m zarówno od granicy z działką nr [...], jak i z działką nr [...] zachowana miała być odległość po 4 m, został sporządzony na mapie, która mogła być podstawą do celów projektowych. Skoro na etapie wykonywania robót budowlanych w oparciu o ostateczne pozwolenie na budowę, okazuje się, że w istocie granica między działką objętą inwestycją a jedną z działek sąsiednich, nie przebiega w tym miejscu, jakby to wynikało z projektu zagospodarowania działki inwestowanej, zaś inwestor nie zmienił charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego, nadto nie zmienił konfiguracji jego położenia w stosunku do granicy z innymi działkami, to nie można mu przypisywać, że dopuścił się istotnego odstąpienia od warunków pozwolenia na budowę. W szczególności nie można przyjąć, że skarżący "przesunęli" wznoszony przez siebie budynek w stronę granicy działki sąsiedniej. Wniosek o zawieszenie postępowania sądowego, motywowany złożeniem z kolei przez skarżących wniosku o zasiedzenie części działki sąsiedniej może wskazywać, że w momencie ubiegania się o uzyskanie pozwolenia na budowę pozostawali w przekonaniu o innym przebiegu granicy. Taki, a nie inny przebieg granicy między działkami [...] i [...] przyjął także organ udzielający pozwolenia na budowę. W takiej sytuacji rozważać należy zastosowanie odpowiedniego trybu wzruszenia decyzji ostatecznej – udzielonego pozwolenia na budowę, nie zaś stosowanie trybu, o jakim mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 Upb.
Z powyższych przyczyn uznać należało, że organy obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy, z tych względów działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 Ppsa w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 oraz art. 36a Upb orzeczono, jak w pkt I wyroku. O kosztach wyrzeczono na zasadzie art. 200 Ppsa, Sąd nie opatrywał wyroku klauzulą ochrony tymczasowej, albowiem w chwili wyrokowania termin wykonania nałożonego na skarżących obowiązku już upłynął.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI