II SA/RZ 1525/24

II SA/Rz 1525/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-02-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Joanna Zdrzałka /przewodniczący/
Karina Gniewek-Berezowska
Maria Mikolik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1210
art 49 ust. 1 pkt 2, art. 99 ust. 1 pkt 1, art.103 ust. 1 pkt 1 lit. d
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Maria Mikolik /spr./ WSA Karina Gniewek - Berezowska Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2025 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 17 października 2024 r. nr SKO 4121.45.2024 w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami – skargę oddala –
Uzasadnienie
II SA/Rz 1525/24
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z 17 października 2024r. nr SKO.4121.45.2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Przemyślu utrzymało w mocy decyzję Starosty [....] nr K.5430.12.39.2024 z dnia 19 września 2024r. w przedmiocie cofnięcia prawa jazdy.
Jak wynika z akt sprawy, J.S. posiadał uprawnienia do kierowania pojazdami nr [...] wydane przez Starostę [...] w dniu [...].06.2006r., na druku seria [...] i uprawniające do prowadzenia pojazdów kategorii A, B, BE, C, CE, D i T.
W treści pisma l.dz. [...] z dnia 26 marca 2024r., Komendant Wojewódzki Policji w [...] powiadomił Starostę [...] o uzyskaniu przez J.S. w okresie od 28.07.2023r., do 12.03.2024r., 25 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Jak wynika z opisanego pisma strona naruszyła wielokrotnie przepisy ruchu drogowego tj.:
w dniu 28.07.2023 w R., nastąpiło naruszenie zakazu objeżdżania opuszczonych zapór lub półzapór oraz wjeżdżania na przejazd jeśli opuszczenie ich zostało rozpoczęte lub podnoszenie ich nie zostało zakończone (punkty - 15),
w dniu 12.03.2024 w R. doszło do przewożenia pasażera niezgodnie z przepisami o korzystaniu z pasów bezpieczeństwa lub używaniu kasków ochronnych (punkty - 5),
w dniu 12.03.2024 w R. wystąpiło naruszenie obowiązku korzystania z bezpieczeństwa przez kierującego pojazdem (punkty - 5).
W piśmie z dnia 12 kwietnia 2024r., J.S. potwierdzi, że przyjął mandat z popełnienie w dniu 12.03.2024r., wykroczenia drogowego.
Działając z urzędu Starosta [...] decyzją nr [...] z 16 kwietnia 2024r., skierował J.S. na egzamin sprawdzający jego kwalifikacje do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu swego stanowiska powołał się na przekroczenie 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Termin na poddanie się egzaminowi ustalono - do dnia 16.07.2024r.
Dnia 25 lipca 2024r., organ administracji poinformował J.S. o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia prawa jazdy nr [...] wydanego w dniu [...].06.2006r.,
W dniu 19 września 2024r., Starosta [...] decyzją nr [...] cofnął J.S. uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii A, B, BE, C, CE, D i T. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia powołano się na obowiązujące przepisy prawne wynikające z ustawy o kierujących pojazdami oraz spostrzeżony fakt braku zgłoszenia się na egzamin kontrolny, w wyznaczonym terminie. Doręczenie nastąpiło w dniu 23.09.2024r.
Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożył J.S., który w piśmie z dnia 7 października 2023r., zarzucił:
- naruszenie prawa materialnego tj. art.103 ust.1 pkt 1d ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r., o kierujących pojazdami poprzez jego błędną wykładnię oraz brak ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego,
- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, 77 i 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu zebranego w sprawie materiału dowodowego
- naruszenie art. 10 § 1 k.p.a., poprzez nieprzesłuchanie osoby odwołującego przed wydaniem decyzji,
- naruszenie art.108 § 1 k.p.a.
Na uzasadnienie swego stanowiska podał, że bezpodstawnie został ukarany dwoma mandatami karnymi przez funkcjonariusza Policji. Przyznał jednak, że nie poddał się nałożonemu obowiązkowi poddania się egzaminowi kontrolnemu. Ponadto zwrócił uwagę na to, że przed Sądem Rejonowym w [...] toczą się dwa postępowania w sprawie uchylenia mandatów.
W konsekwencji powyższego wniósł o uchylenie decyzji Starosty [...] w całości a także uprzednie uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności.
Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r., - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2024r., poz.572, dalej: k.p.a.) a także art.103 ust. 1 pkt 1d ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r., o kierujących pojazdami (tj. Dz. U. z 2024r., poz.1210, dalej: u.k.p.) utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu podniosło, że poczynione w sprawie ustalenia faktyczne potwierdzają, iż Starosta decyzją z 16 kwietnia 2024r., skierował J.S. do WORD na egzamin sprawdzający kwalifikacje kierowcy (teoretyczny i praktyczny) w zakresie kategorii A, B, BE, C, CE, D i T prawa jazdy z powodu przekroczenia przez niego liczby 24 punktów za wielokrotne naruszenie przepisów ruchu drogowego - zastrzegając, iż sprawdzenie kwalifikacji powinno nastąpić w terminie do 16.07.2024r. Na egzamin w wyznaczonym terminie zobowiązany nie zgłosił się, czego nie kwestionuje także w złożonym odwołaniu.
SKO wyjaśniło, że decyzja o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami, o której mowa w art.103 ust. 1 lit. d ustawy o kierujących pojazdami ma charakter decyzji związanej. Oznacza to, że organ administracyjny nie działa w takim przypadku w ramach uznania administracyjnego. Przy stwierdzeniu zatem okoliczności określonych w ww. przepisie, organ administracyjny zobowiązany jest do cofnięcia uprawnień osobie, która pomimo skierowania nie zgłosiła się na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, a tym samym stwarzać może zagrożenie zarówno dla siebie jak i innych uczestników ruchu drogowego.
Z uwagi zatem na to, że wobec odwołującego została wydana decyzja o skierowaniu na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy oraz wobec ustalenia, że nie wykonał on powyższego nakazu, organ był zobligowany do wydania przedmiotowej decyzji.
Okoliczność związana z tym, że odwołujący podał nałożone przez funkcjonariuszy Policji mandaty karne ocenie sądu powszechnego nie oznacza, że był zwolniony z obowiązku podania się egzaminowi kontrolnemu. W przypadku ewentualnego uwzględnienia przez Sąd jego wniosków stronie będzie służyć środek prawny w postaci wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną, oparty na podstawie określonej w art.145 § 1 pkt 8 k.p.a.
J.S. wniósł skargę na decyzji SKO w Przemyślu z dnia 17 października 2024 r. nr SKO.4121.45.2024. Zarzucił, że SKO nie dostrzegło błędów popełnionych w postępowaniu prowadzonym przez Starostę [...] i dopuściło się naruszenia art. 103 ust. 1 lit. d ustawy o kierujących pojazdami oraz art. 77 § 1 k.p.a. Skarżący zarzucił błędną wykładnię bez dokonania ustaleń w zakresie rzeczywistego stanu faktycznego, co dotyczy przyjęcia że był karany za przekraczanie prędkości oraz próby ukarania za niezapięte pasy podczas postoju samochodu na parkingu. |Skarżący postawił również zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., poprzez nie przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w sytuacji gdy istniały sprzeczności w zebranym materiale dowodowym. W związku z powyższym Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i skierowanie sprawy do Organu pierwszej instancji, celem jej właściwego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi przyznał, że nie przystąpił do egzaminu w wyznaczonym terminie, jednak podkreślił, że bezpodstawnie został ukarany dwoma mandatami za niezapięte pasy podczas jazdy samochodem. Został wtedy wprowadzony w błąd przez funkcjonariusza Policji podczas zatrzymania, który podał mu błędną liczbę punktów karnych,. Wówczas pod wpływem tej informacji zgodził się na przyjęcie mandatu, bo nie czuł się wtedy dobrze.
W odpowiedzi na skargę SKO w Przemyślu wniosło o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z 7 grudnia 2024r. Skarżący dodatkowo postawił zarzut dotyczący naruszenia art. 136 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami i art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. b ww. w zw. z art. 17 ust. 2 ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: P.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa. W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skargę należało oddalić, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
O sposobie rozstrzygnięcia sprawy zdecydowały następujące okoliczności, wynikające wprost z akt postępowania administracyjnego. Komendant Wojewódzki Policji w [...] w piśmie z 26 marca 2024r. zwrócił się do Starosty [...] o sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień w związku z uzyskaniem 25 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego przez Skarżącego tj.:
- 28 lipca 2023r., R. - naruszenie zakazu objeżdżania opuszczonych zapór lub półzapór oraz wjeżdżania na przejazd jeśli opuszczenie ich zostało rozpoczęte lub podnoszenie ich nie zostało zakończone; 15 punktów;
- 12 marca 2024r., R. - przewożenie pasażera niezgodnie z przepisami o korzystaniu z pasów bezpieczeństwa lub używaniu kasków ochronnych: 5 punków;
- 12 marca 2024r., R. - naruszenie obowiązku korzystania z pasów bezpieczeństwa przez kierującego pojazdem: 5 punków.
W związku z powyższym Starosta [....] decyzją z 16 kwietnia 2024r. skierował Skarżącego na egzamin sprawdzający jego kwalifikacje do kierowania pojazdami z powodu przekroczenia 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Termin na poddanie się egzaminowi ustalono do 16 lipca 2024r.
Następnie z powodu braku zgłoszenia się na egzamin kontrolny w wyznaczonym terminie Starosta [...] decyzją z 19 września 2024r. cofnął Skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii A, B, BE, C, CE, D i T. Decyzja ta została utrzymana w mocy na mocy zaskarżonej decyzji SKO w Przemyślu z 17 października 2024r.
Zaskarżona decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami wraz z poprzedzającą decyzją Starosty [...] z 19 września 2024r. znajdują umocowanie w obowiązujących przepisach prawa.
Należy w pierwszej kolejności wyjaśnić, że zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2328 z późn. zm.), do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w komunikacie ministra właściwego do spraw informatyzacji wydanym na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 14, starosta wydaje decyzję: o skierowaniu osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w razie przekroczenia 24 punktów - na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji.
Przepis ten został w odniesieniu do Skarżącego zastosowany. Jak wskazano powyżej, w związku z przekroczeniem przez Skarżącego 24 punktów karnych, na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji skierowano Skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Przepis art. 18 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy zmieniającej został wprowadzony do porządku prawnego od 16 grudnia 2021r. a zatem obowiązywał przez cały okres, w którym doszło na ww. naruszeń przepisów ruchu drogowego i obowiązuje nadal.
Odnośnie powoływanego przez Skarżącego w piśmie z 7 grudnia 2024r. art. 17 ust. 2 ustawy zmieniającej z dnia 2 grudnia 2021 r. należy wskazać, że przepis ten w brzmieniu obowiązującym od 17 września 2023 r. przewidywał, że punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od daty uprawomocnienia się rozstrzygnięcia wydanego w sprawie o naruszenie. Należy przy tym wskazać, że poprzednio obowiązująca wersja tego przepisu przewidywała, że punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 2 lat od daty uprawomocnienia się rozstrzygnięcia wydanego w sprawie o naruszenie. Zatem poprzednio obowiązująca regulacja była surowsza dla sprawcy naruszeń. Kluczowe natomiast w niniejszej sprawie jest to, że na dzień popełnienia naruszenia z 12 marca 2024r., kiedy to Skarżący uzyskał łącznie 10 punków karnych nadal w mocy pozostawało 15 punktów karnych przyznanych w związku z przejazdem pod opuszczającymi się zaporami. Wiążący w niniejszej sprawie pozostawał więc wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, skierowany do Starosty w trybie art. 18 ust 1 pkt 1 ustawy zmieniającej z 2 grudnia 2021r. o skierowanie Skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.
Konsekwencją złożenia ww. wniosku było wydanie przez Starostę decyzji z 16 kwietnia 2024r. o skierowaniu Skarżącego na egzamin sprawdzający kwalifikacje teoretyczne i praktyczne w zakresie uprawnień prawa jazdy kat. "A,B,C,D,CE,BE,T". Podstawę do wydania tego rozstrzygnięcia stanowił art. 99 ust. 1 pkt 1 u.k.p. zgodnie z którym, starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich kwalifikacji. Ponadto, zgodnie z art. 49 ust. 1 pkt 2 u.k.p., sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem w razie uzasadnionych zastrzeżeń co do jej kwalifikacji.
Nie budzi wątpliwości, że Skarżący nie stawił się w terminie wynikającym z ww. decyzji z 16 kwietnia 2024r. na egzamin sprawdzający kwalifikację. Skarżący od tej decyzji nie złożył odwołania i stała się ona ostateczna.
Z powodu nie zgłoszenia się przez Skarżącego na egzamin kwalifikacyjny w wyznaczonym terminie Starosta był zobowiązany do zastosowania wobec Skarżącego art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d u.k.p., który stanowi, że starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku niezgłoszenia się we wskazanym terminie na egzamin państwowy który miał być przeprowadzony w trybie art. 49 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 lit. b.
Zawarte w art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d u.k.p. sformułowanie "starosta wydaje decyzję" wskazuje na obowiązek wydania decyzji cofającej kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdami w razie niezgłoszenia się we wskazanym terminie na egzamin państwowy. Niewykonanie przez kierowcę nałożonego na niego obowiązku obliguje organ do uruchomienia odrębnego postępowania, niezależnego od wcześniej prowadzonego postępowania w sprawie sprawdzenia kwalifikacji w formie egzaminu państwowego.
Podkreślenia wymaga, że wydanie decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi nie zostało pozostawione uznaniu organu i jego ocenie co do zasadności wydania takiej decyzji. Ustawodawca bowiem jednoznacznie rozdzielił postępowanie w sprawie skierowania na sprawdzenie kwalifikacji od postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień, a skoro tak, to ani organy administracji publicznej, ani także sąd administracyjny nie mogą zignorować tego rozgraniczenia.
W konsekwencji, w postępowaniu w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami czynności sprawdzające ograniczone są tylko do zbadania: czy kierowca został skierowany na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, a jeśli tak to czy decyzja taka jest ostateczna (i nie została wyeliminowana z obrotu prawnego), a jeśli tak to czy kierowca poddał się takiemu sprawdzeniu kwalifikacji. Ustalenia w tym (tylko) zakresie są konieczne - i wystarczające - do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami (por. wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 2017 r., I OSK 1794/15, CBOSA). Żadnych innych okoliczności organy, a za nimi sąd, nie biorą pod uwagę (jak np. sytuacja materialna skarżącego, czy ilość punktów karnych i prawidłowość ich naliczenia, okoliczności, w jakich do tego doszło itd.) – zob. wyrok WSA w Łodzi z 3.09.2024 r., III SA/Łd 803/23, LEX nr 3758437.
W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że decyzja Starosty o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy, nakładająca na skarżącego obowiązek poddania się egzaminowi, została skarżącemu doręczona. Skarżący nie odwołał się od niej, więc stała się ona ostateczna. Nie budzi również wątpliwości, że Skarżący nie wykonał wynikającego z niej obowiązku. Tym samym zaistniały wszystkie przesłanki do cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami. Z tego powodu na sposób rozstrzygnięcia sprawy nie mogły wpłynąć argumenty Skarżącego dotyczące niesprawiedliwego obciążenia go mandatami z powodu jazdy bez zapiętych pasów bezpieczeństwa. Organy administracji publicznej nie są uprawnione do badania zasadności nałożenia na kierowcę mandatów karnych i związane są informacją przekazaną przez wojewódzkiego komendanta policji o przekroczeniu 24 punktów karnych. Sąd administracyjny również nie jest uprawniony do tego, aby weryfikować poprawność i zasadność nałożenia na Skarżącego mandatów karnych. Skarżący nie przedstawił żadnego orzeczenia sądowego, które mogłoby zmienić sposób procedowania w niniejszej sprawie.
Z tych przyczyn Sąd skargę oddalił, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a.