II SA/Rz 1504/22

II SA/Rz 1504/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2023-05-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa /sprawozdawca/
Magdalena Józefczyk /przewodniczący/
Maria Mikolik
Symbol z opisem
6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Prawo miejscowe
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 3 § 2 pkt 5, art. 147 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2018 poz 994
art. 36 ust. 6, art. 40 ust. 1, art. 91 ust. 1, art. 94, art. 101
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym  - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ AWSA Maria Mikolik Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2023 r. sprawy ze skargi A. B. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie regulaminu określającego wysokość stawek oraz szczegółowe warunki przyznawania nauczycielom dodatków w szkołach i przedszkolach prowadzonych przez Gminę [....] I. stwierdza nieważność § 9 ust. 4 i § 10 ust. 2 załącznika do zaskarżonej uchwały; II. zasądza od Rady Gminy [...] na rzecz skarżącej A. B. kwotę 797 zł /słownie: siedemset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
W dniu [...] czerwca 2018 r. Rady Gminy [...] podjęła uchwałę nr [...] w sprawie regulaminu określającego wysokość stawek oraz szczegółowe warunki przyznawania nauczycielom dodatków: za wysługę lat, motywacyjnego, funkcyjnego, za warunki pracy oraz wysokość i warunki wypłacania innych składników wynagrodzenia wynikających ze stosunku pracy, szczegółowy sposób obliczania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw dla nauczycieli w szkołach i przedszkolach prowadzonych przez Gminę [...].
W uchwale wskazano, że regulamin, stanowiący załącznik do uchwały, uchwalono na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2018 r. poz. 994 ze zm.), art. 30 ust. 6 i 6a w zw. z art. 91 d pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2018 r. poz. 967 ze zm.) oraz Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 stycznia 2005 r. w sprawie wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli, ogólnych warunków przyznawania dodatków do wynagrodzenia zasadniczego oraz wynagrodzenia za pracę w dniu wolnym od pracy (Dz. U. z 2014 r. poz. 416 ze zm.) oraz po zasięgnięciu opinii właściwego związku zawodowego zrzeszającego nauczycieli zatrudnionych w szkołach i przedszkolach prowadzonych przez Gminę [...].
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyższą uchwałę złożyła A.B. (dalej: "skarżąca") zaskarżając ją w części dotyczącej § 9 ust. 4 uchwały w zakresie, w jakim regulacja ta zawiera sformułowanie, "że dodatek motywacyjny dla nauczyciela ustala uznaniowo". Zarzuciła, że w tym zakresie uchwała narusza art. 30 ust. 6 pkt 1 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela.
Wobec powyższego na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 101 ust. 4 u.s.g. w zw. z art. 94 u.s.g., zawnioskowała o uwzględnienie skargi i stwierdzenie wydania zaskarżonej uchwały z naruszeniem prawa, tj. art. 30 ust. 6 pkt. 1 w zw. z art. 30 ust 1 pkt. 2 Karty Nauczyciela w zakresie § 9 ust. 4 uchwały w części dotyczącej sformułowania, że "dodatek motywacyjny dla nauczycieli ustala się uznaniowo". Zwróciła się także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Uzasadniając stanowisko Skarżąca wskazała, że w art. 30 ust. 5 Karty Nauczyciela przewidziano, że minister właściwy do spraw oświaty i wychowania w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy oraz po zasięgnięciu opinii Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego, określa, w drodze rozporządzenia m. in. ogólne warunki przyznawania nauczycielom dodatku motywacyjnego (art. 30 ust. 5 pkt. 3). W § 6 rozporządzenia wydanego w oparciu o powyższą delegację ustawową określono zaś, że do ogólnych warunków przyznawania nauczycielom dodatku motywacyjnego należą: osiągnięcia w realizowanym procesie dydaktycznym, osiągnięcia wychowawczo-opiekuńcze, wprowadzanie innowacji pedagogicznych, skutkujących efektami w procesie kształcenia i wychowania, zaangażowanie w realizację czynności i zajęć, o których mowa w art. 42 ust. 2 pkt. 2 Karty Nauczyciela, szczególnie efektywne wypełnianie zadań i obowiązków związanych z powierzonym stanowiskiem, realizowanie w szkoleń zadań edukacyjnych, wynikających z przyjętych przez organ prowadzący priorytetów w realizowanej lokalnej polityce oświatowej. Zgodnie zaś z art. 30 ust. 6 Karty Nauczyciela organ prowadzący szkołę będący jednostką samorządu terytorialnego, powinien określić szczegółowe warunki przyznawania dodatków motywacyjnych.
Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych Skarżąca wskazała, że dodatek motywacyjny jest dodatkiem związanym z jakością świadczonej pracy i wykonywaniem dodatkowych zadań tub zajęć przez nauczyciela. Natomiast, zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela dodatki: za wysługę lat, motywacyjny, funkcyjny oraz za warunki pracy są składnikami wynagrodzenia nauczycieli. Dodatki wymienione w art. 30 ust. 1 pkt. 2 Karty Nauczyciela stanowią integralną część wynagrodzenia nauczyciela. Oznacza to, że przysługują łącznie z wynagrodzeniem zasadniczym. Przyznany dodatek motywacyjny jest składnikiem wynagrodzenia i staje się istotnym elementem umowy o pracę. Zmiany wynagrodzenia na niekorzyść pracownika wymagają wypowiedzenia warunków płacy. Do wprowadzania postanowień mniej korzystnych dla pracownika wymagane jest wypowiedzenie zmieniające. W kompetencji określonej w art. 30 ust. 6 Karta Nauczyciela do ustalania szczegółowych warunków przyznawania dodatków nie mieści się możliwość odbierania elementów wynagrodzenia przyznanego ustawą.
Skarżąca wskazała, że kompetencja rady gminy wynikająca z art. 30 ust. 6 Karty Nauczyciela ma dość szeroki zakres. Co nie oznacza dowolności w zakresie ustalania warunków i trybu przyznawania dodatków i nagród. Rada Gminy realizując upoważnienie ustawowe w zakresie dotyczącym dodatku motywacyjnego winna uszczegółowić ogólne warunki, które dotyczą zagadnień związanych z procesem dydaktycznym, edukacją oraz kwestiami wychowawczo-opiekuńczymi. Oznacza to, że wszelkie warunki określone przez organ stanowiący, które wykraczają poza opisane powyżej ramy należy uznać za podjęte bez podstawy prawnej, a tym samym naruszające prawo w sposób istotny.
Jednocześnie zauważyła, że z brzmienia tych przepisów wynika, że w zakresie tych zagadnień dopiero osiągnięcia, zaangażowanie lub szczególnie efektywne wypełnianie zadań uprawnia do otrzymania dodatku motywacyjnego. W konsekwencji, warunkiem przyznania dodatku motywacyjnego nie może być tylko należyte wypełnianie obowiązków wynikających z przepisów prawa i stosunku pracy. Biorąc pod uwagę wskazane wyżej przepisy ustawy oraz rozporządzenia, dodatek motywacyjny ma odnosić się do jakości świadczonej pracy i wykonywania dodatkowych zadań lub zajęć. Oznacza to, że jakość świadczonej pracy i wykonywanie dodatkowych zadań lub zajęć musi być oceniane przez uprawniony podmiot, który jeśli stwierdzi, że nauczyciel spełnił kryteria do przyznania dodatku motywacyjnego jest obowiązany mu ten dodatek przyznać.
Skarżąca wyjaśniła, że pismem z 29 listopada 2021 r. zwróciła się do Dyrektora Szkoły Podstawowej [.....] w [...] z prośbą o pisemne wskazanie i uzasadnienie powodu, dla którego obniżono przysługujący jej dodatek motywacyjny z 8% do 2% za okres od dnia 1 grudnia 2021 r. do dnia 28 lutego 2022 r.
W odpowiedzi Dyrektor SP pismem z 10 grudnia 2021 r. wskazał, że "dodatek motywacyjny został przyznany zgodnie z w/w zaskarżoną uchwałą i z uwzględnieniem realizacji zadań, o których mowa była w piśmie z dnia 29 listopada 2021 r.", jak również, że "dodatek motywacyjny ma charakter uznaniowy, a jego wysokość mieści się w kryteriach określonych przez w/w uchwałę".
Kolejno w piśmie z 24 maja 2022 r. Skarżąca zwróciła się do Dyrektora SP o przyznanie jej dodatku motywacyjnego zgodnie z postanowieniami w/w zaskarżonej uchwały, wskazując, że "dodatek motywacyjny nie może mieć charakteru uznaniowego, gdyż wymiar dodatku i przesłanki jego przyznania powinny być określone precyzyjnie, nie może być mowy o uznaniowości czy jednoznaczności. Jeżeli pracownik spełni wymagania określone w rozporządzeniu i regulaminie, w wyniku czego dodatek motywacyjny został mu przyznany, to staje się on składnikiem jego wynagrodzenia. Jego wysokość także musi jasno wynikać z regulaminu, którego celem jest dookreślenie ogólnych warunków przyznania dodatku. Wprowadzenie w uchwale będącej aktem prawa miejscowego uregulowań sformułowanych w sposób trudny do jednoznacznego odczytania stanowi istotne naruszenia prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności kwestionowanego przepisu". W odpowiedzi Dyrektor SP pismem z 3 czerwca 2022 r. wskazał, że "dodatek motywacyjny ma charakter uznaniowy i ustala go dyrektor szkoły. Dyrektor związany jest aktem prawa miejscowego, dopóki akt obowiązuje nie może odstąpić od jego stosowania.
Skarżąca wskazała, że w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że w uchwałach można określić szczegółowe warunki przyznawania dodatku motywacyjnego, jednak muszą one wynikać z ogólnych kryteriów przyjętych w rozporządzeniu. Wszelkie natomiast warunki, które wykraczają poza powyższe ramy, powinny być uznane za podjęte bez podstawy prawnej. Zawarty w § 9 ust. 4 uchwały zapis z którego wynika, że dodatek motywacyjny ma charakter uznaniowy, należy uznać za nieuprawniony.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy w [...] – reprezentowana przez Wójta Gminy [...] zawnioskowała o jej oddalenie. Organ wskazał, że podziela poglądy przedstawione w skardze, co w jego ocenie nie oznacza, że § 9 ust. 4 uchwały (załącznika) narusza wskazane przez skarżącą przepisy. Przepis § 9 ust. 4 stanowi, że "Dodatek motywacyjny dla nauczyciela ustala uznaniowo - kierując się kryteriami określonymi w § 10 ust. 1 – dyrektor szkoły, a w stosunku do dyrektora – organ prowadzący szkołę". Z przepisu tego nie wynika uznaniowy charakter dodatku tylko kompetencja dyrektora i organu prowadzącego do oceny czy i które warunki przyznania nauczycielowi (dyrektorowi) dodatku motywacyjnego są spełnione spośród wymienionych w § 10 i jaka jest maksymalna wysokość dodatku w związku z tym. Treść § 9 i 10 uchwały jednoznacznie wskazuje, że dodatek motywacyjny jest przyznawany po spełnieniu kryteriów określonych w ust. 1 pkt 1-3 § 10 (§ 10 ust. 2). Nie ma zatem zarzucanej jego uznaniowości w jego przyznaniu. Uznaniowość w kontekście tych przepisów nie oznacza dowolności działania dyrektora, lecz wyłącznie ocenę spełniania kryteriów i ich liczby oraz ustalenie wysokości dodatku powiązanej ze spełnieniem kryteriów jego przyznania. Innymi słowy nauczyciel spełniający kryteria nie może dodatku nie otrzymać. Zaskarżona uchwała nie definiuje dodatku jako uznaniowego. Oddaje jedynie do uznania dyrektora ocenę spełnienia kryteriów dodatku i określenie jego wysokości w zależności od ilości i rodzaju spełnionych kryteriów. Dyrektor jako pracodawca może i powinien mieć kompetencje do oceny spełniania kryteriów przyznania dodatku i ustalenie w zależności od tych kryteriów wysokości dodatku. Fakt ich posiadania nie oznacza, że dodatek ma charakter uznaniowy.
Organ wyjaśnił, że dodatek nie jest niezmiennym składnikiem wynagrodzenia, lecz jest dodatkiem odnoszącym się, w myśl art. 30 ust. 2 Karty Nauczyciela, do jakości świadczonej pracy i wykonywania dodatkowych zadań lub zajęć. § 6 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 stycznia 2005 r. wskazuje, że dodatek motywacyjny nie jest jedynie fakultatywnym elementem wynagrodzenia nauczyciela, ale stałym i obligatoryjnym. W orzecznictwie panuje ugruntowany już w tym zakresie podgląd, że rada gminy upoważniona jest do dookreślenia zawartych w rozporządzeniu przesłanek, nie posiada natomiast kompetencji do pozbawienia nauczycieli dodatku motywacyjnego. Zapis w regulaminie wynagradzania nauczycieli o treści: "Dodatek motywacyjny jest formą uznaniową" byłby niezgodny z regulacjami prawnymi zawartymi w art. 30 ust. 1 i ust. 6 Karty Nauczyciela i § 6 w/w Rozporządzenia. Jednakże Uchwała takiego zapisu nie zawiera. Dyrektor nie może wg swego uznania dodatku nie przyznać. W ramach swych kompetencji jest uprawniony do oceny spełnienia kryteriów i określenia jego wysokości - w ramach obowiązującej uchwały. Ta kompetencja dyrektora przypisana w uchwale nie narusza przepisów prawa, a w szczególności nie nadaje dodatkowi motywacyjnemu charakteru uznaniowego Organ poinformował, że obecnie procedowana jest nowa treść regulaminu wynagrodzenia nauczycieli.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, z późn. zm., w skrócie "P.p.s.a.") – nawiązującego w tym zakresie wprost do art. 184 konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483, z późn. zm.; w skrócie "Konstytucja RP") – kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego (pkt 5) oraz inne akty tych organów i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6). Stosownie zaś do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia – który może obejmować całość albo tylko część danego aktu (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarza, Warszawa 2011, uw. 1 do art. 134, a także wyroki NSA: z dnia 5 marca 2008 r., I OSK 1799/07, z dnia 9 kwietnia 2008 r., II GSK 22/08, z dnia 27 października 2010 r., I OSK 73/10; dostępne w CBOSA) – oraz rodzajem treścią zaskarżonego aktu.
Sąd administracyjny uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a. stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 P.p.s.a.). Przy czym – jak to już wyżej wskazano – decydujące znaczenie dla oceny legalności danej uchwały ma stan prawny obowiązujący w dacie jej podjęcia.
Przedmiotem kontroli Sądu jest uchwała z dnia [...] czerwca 2018 r. Rady Gminy [...] nr [...] w sprawie regulaminu określającego wysokość stawek oraz szczegółowe warunki przyznawania nauczycielom dodatków: za wysługę lat, motywacyjnego, funkcyjnego, za warunki pracy oraz wysokość i warunki wypłacania innych składników wynagrodzenia wynikających ze stosunku pracy, szczegółowy sposób obliczania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw dla nauczycieli w szkołach i przedszkolach prowadzonych przez Gminę [...].
W uchwale wskazano, że regulamin, stanowiący załącznik do uchwały, uchwalono na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2018 r. poz. 994 ze zm.), art. 30 ust. 6 i 6a w zw. z art. 91 d pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2018 r. poz. 967 ze zm.) oraz Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 stycznia 2005 r. w sprawie wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli, ogólnych warunków przyznawania dodatków do wynagrodzenia zasadniczego oraz wynagrodzenia za pracę w dniu wolnym od pracy (Dz. U. z 2014 r. poz. 416 ze zm.) oraz po zasięgnięciu opinii właściwego związku zawodowego zrzeszającego nauczycieli zatrudnionych w szkołach i przedszkolach prowadzonych przez Gminę [...].
Uchwała została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Podkarpackiego (Dz. Urz. Woj. Podk. z 2018 r., poz. [...]).
Uchwała ta została uchylona uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2022 r. w sprawie ustalenia Regulaminu określającego wysokość stawek i szczegółowe warunki przyznawania nauczycielom dodatków do wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw oraz wysokość nagród ze specjalnego funduszu nagród w szkołach, przedszkolach i placówkach oświatowych prowadzonych przez Gminę [...] opublikowaną w Dz.Urz. Woj. Podk. z dnia [...] stycznia 2023 r., poz. [...]. Uchwała ta weszła w życie w terminie 14 dni od daty publikacji, tj. z dniem 28 stycznia 2023 r.
Skargę na przedmiotową uchwałę w trybie art. 101 u.s.g. złożyła skarżąca.
Zgodnie z art. 101 u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli w sprawie orzekał już sąd administracyjny i skargę oddalił.
Skargę na uchwałę lub zarządzenie, o których mowa w ust. 1, można wnieść do sądu administracyjnego w imieniu własnym lub reprezentując grupę mieszkańców gminy, którzy na to wyrażą pisemna zgodę.
W sprawach, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio art. 94.
W okolicznościach sprawy niesporne jest, że skarżąca jest adresatem przedmiotowej uchwały. W zakresie dodatku motywacyjnego wykazała ona, że ma interes prawny w jej zaskarżeniu.
Skarżąca pismem z dnia 29 listopada 2021 r. zwróciła się do Dyrektora Szkoły Podstawowej [....] w [...] z prośbą o pisemne wskazanie i uzasadnienie powodu, dla którego obniżono skarżącej przysługujący jej dodatek motywacyjny z 8% do 2% za okres od dnia 1 grudnia 2021 r. do dnia 28 lutego 2022 r.
W odpowiedzi na pismo skarżącej, Dyrektor Szkoły Podstawowej [...] w [...] pismem z dnia 10 grudnia 2021 r. wskazał, iż "dodatek motywacyjny został przyznany zgodnie z ww zaskarżoną uchwałą i z uwzględnieniem realizacji zadań, o których mowa była w piśmie z dnia 29 listopada 2021 r.", jak również, że "dodatek motywacyjny ma charakter uznaniowy, a jego wysokość mieści się w kryteriach określonych przez ww uchwałę" (dowód: pismo z dnia 29 listopada 2021 r., pismo z dnia 10 grudnia 2021 r.).
Dalej, w piśmie z dnia 24 maja 2022 r. skarżąca zwróciła się do Dyrektora Szkoły Podstawowej [...] w [...] o przyznanie jej dodatku motywacyjnego zgodnie z postanowieniami w/w zaskarżonej uchwały, wskazując, iż "dodatek motywacyjny nie może mieć charakteru uznaniowego, gdyż wymiar dodatku i przesłanki jego przesłania powinny być określone precyzyjnie, nie może być mowy o uznaniowości czy jednoznaczności. Jeżeli pracownik spełni wymagania określone w rozporządzeniu i regulaminie, w wyniku czego dodatek motywacyjny został mu przyznany, to staje się on składnikiem jego wynagrodzenia. Jego wysokość także musi jasno wynikać z regulaminu, którego celem jest dookreślenie ogólnych warunków przyznania dodatku. Wprowadzenie w uchwale będącej aktem prawa miejscowego uregulowań sformułowanych w sposób trudny do jednoznacznego odczytania stanowi istotne naruszenia prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności kwestionowanego przepisu".
W odpowiedzi na pismo skarżącej, Dyrektor Szkoły wskazał pismem z dnia 3 czerwca 2022 r., iż "(...) dodatek motywacyjny ma charakter uznaniowy i ustala go dyrektor szkoły. Dyrektor związany jest aktem prawa miejscowego, dopóki akt obowiązuje i nie może odstąpić od jego stosowania" (dowód: pismo z dnia 24 maja 2022 r., pismo z dnia 3 czerwca 2022 r.).
Naruszenie interesu prawnego skarżącej zaskarżoną uchwałą jest więc oczywiste.
Zgodnie z art. 94 u.s.g. nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego.
Jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o ich niezgodności z prawem. Uchwała lub zarządzenie tracą moc prawną z dniem orzeczenia o ich niezgodności z prawem. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego co do skutków takiego orzeczenia stosuje się odpowiednio.
W świetle art. 91 ust. 1 zd. pierwsze w zw. z ust. 4 u.s.g. uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna, chyba że naruszenie prawa ma charakter nieistotny. Przy tym pojęcie "sprzeczności z prawem" w rozumieniu art. 91 ust. 1 u.s.g. obejmuje sprzeczność postanowień uchwały z jakimkolwiek aktem prawa powszechnie obowiązującego, w tym także z rozporządzeniem – co w konsekwencji oznacza, że również z "Zasadami techniki prawodawczej", które wszak stanowią załącznik do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 283; w skrócie: "ZTP"). Choć w większości przypadków sprzeczność z konkretnymi, szczegółowymi dyrektywami legislacyjnymi zawartymi w ZTP będzie miała zapewne charakter nieistotnego naruszenia prawa, to jednak nie można wykluczyć sytuacji, w których konkretne uchybienie zasadom techniki prawodawczej przyjdzie zakwalifikować jako naruszenie prawa istotne. Będzie to zwłaszcza dotyczyć reguł określanych w orzecznictwie trybunalskim mianem "rudymentarnych kanonów techniki prawodawczej" (zob. np.: postanowienie TK z 27.04.2004 r., P 16/03, OTK-A 2004, nr 4, poz. 36; wyrok TK z 23.05.2006 r., SK 51/05, OTK-A 2006, nr 5, poz. 58; wyrok TK z 16.12.2009 r., Kp 5/08, OTK-A 2009, nr 11, poz. 170; wyrok TK z 03.12.2015 r., K 34/15, OTK-A 2015, nr 11, poz. 185), nakaz przestrzegania których postrzegany jest jako jeden z elementów konstytucyjnej zasady prawidłowej legislacji (por. T. Zalasiński, Zasady prawidłowej legislacji w poglądach Trybunału Konstytucyjnego, Warszawa 2008, s. 51). Podobne stanowisko zajął w doktrynie G. Wierczyński, zdaniem którego sytuacje, w których naruszone zostały ZTP, powinny być traktowane jako nieistotne naruszenie prawa, a sytuacje, w których wraz z naruszeniem ZTP doszło do naruszenia konstytucyjnych zasad tworzenia prawa – jako naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności aktu prawa miejscowego (zob. G. Wierczyński, Redagowanie i ogłaszanie aktów normatywnych. Komentarz, Warszawa 2016, s. 32; por. też D. Dąbek, Prawo miejscowe, Warszawa 2015, s. 205–206).
Dokonując bardziej szczegółowej klasyfikacji zaskarżonej uchwały , należy stwierdzić, że należy ona do kategorii aktów prawa miejscowego o charakterze wykonawczym, dla których ustanowienia niezbędne jest szczegółowe upoważnienie zawarte w ustawie (art. 40 ust. 1 u.s.g.).
W niniejszej sprawie takie upoważnienie wynika wprost z art. 30 ust. 6 KN, który stanowi (zgodnie z brzmieniem ustalonym na dzień 1 września 2018 r., od kiedy to zaczął obowiązywać Regulamin), że:
"Organ prowadzący szkołę będący jednostką samorządu terytorialnego, uwzględniając przewidywaną strukturę zatrudnienia, określa dla nauczycieli poszczególnych stopni awansu zawodowego, w drodze regulaminu:
1) wysokość stawek dodatków, o których mowa w ust. 1 pkt 2 [tj. dodatków: za wysługę lat, motywacyjnego, funkcyjnego, w tym z tytułu sprawowania funkcji wychowawcy klasy, oraz za warunki pracy – uw. Sądu] oraz szczegółowe warunki przyznawania tych dodatków, z zastrzeżeniem art. 33-34a,
2) szczegółowe warunki obliczania i wypłacania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw, z zastrzeżeniem art. 35 ust. 3,
3) wysokość i warunki wypłacania składników wynagrodzenia, o których mowa w ust. 1 pkt 4, o ile nie zostały one określone w ustawie lub w odrębnych przepisach
– w taki sposób, aby średnie wynagrodzenia nauczycieli, składające się ze składników, o których mowa w ust. 1, odpowiadały na obszarze działania danej jednostki samorządu terytorialnego co najmniej średnim wynagrodzeniom nauczycieli, o których mowa w ust. 3."
Zgodnie zaś z ust. 2, wysokość wynagrodzenia zasadniczego nauczyciela uzależniona jest od stopnia awansu zawodowego, posiadanych kwalifikacji oraz wymiaru zajęć obowiązkowych, a wysokość dodatków odpowiednio od okresu zatrudnienia, jakości świadczonej pracy i wykonywania dodatkowych zadań lub zajęć, powierzonego stanowiska lub sprawowanej funkcji oraz trudnych lub uciążliwych warunków pracy.
Z powyższego wynika, że tylko wynagrodzenie zasadnicze jest obligatoryjną częścią wynagrodzenia nauczyciela, a prawo do innych składników wynagrodzenia uzależnione jest od spełnienia warunków do ich otrzymania. W przypadku dodatku motywacyjnego jest to jakość świadczonej pracy i wykonywanie dodatkowych zadań lub zajęć, z czym spójny pozostaje zapis § 6 wydanego na podstawie art. 30 ust. 5 ustawy Karta Nauczyciela rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 stycznia 2005 r. w sprawie wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli, ogólnych warunków przyznawania dodatków do wynagrodzenia zasadniczego oraz wynagradzania za pracę w dniu wolnym od pracy (Dz. U. z 2014 r., poz. 416 ze zm.), wg którego do ogólnych warunków przyznawania nauczycielom dodatku motywacyjnego należą: 1) osiągnięcia w realizowanym procesie dydaktycznym; 2) osiągnięcia wychowawczo - opiekuńcze; 3) wprowadzanie innowacji pedagogicznych, skutkujących efektami w procesie kształcenia i wychowania; 4) zaangażowanie w realizację czynności i zajęć, o których mowa w art. 42 ust. 2 pkt 2 Karty Nauczyciela; 5) szczególnie efektywne wypełnianie zadań i obowiązków związanych z powierzonym stanowiskiem; 6) realizowanie w szkole zadań edukacyjnych, wynikających z przyjętych przez organ prowadzący priorytetów w realizowanej lokalnej polityce oświatowej.
Prowadzi do wniosku, że skoro kryteria przyznawania dodatku motywacyjnego oparte są na wykazywaniu przez nauczyciela szczególnego zaangażowania w pracę, podejmowaniu dodatkowych inicjatyw oraz uzyskiwaniu ponadprzeciętnych osiągnięć w pracy dydaktyczno – wychowawczej, wobec tego za pomocą tego dodatku nie może być dodatkowo wynagradzane wypełnianie podstawowych (zwykłych) obowiązków pracowniczych. Koreluje z tym zapis § 10 ust. 1 Regulaminu.
Kolejno podkreślić należy, że w okolicznościach sprawy nie jest sporny sam sposób określenia wysokość dodatku motywacyjnego, którego stawki mogą być ustalone zarówno przedziałem kwotowym jak i procentowym.
Procentowe powiązanie jego wysokości z wynagrodzeniem zasadniczym danego nauczyciela wpisuje się zatem w wynikający z art. 30 ust. 6
pkt 1 ustawy Karta Nauczyciela wymóg zróżnicowania wysokości stawek tego dodatku względem nauczycieli poszczególnych stopni awansu zawodowego (wysokość wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli – stanowiącego jeden ze składników ich wynagrodzenia - uzależniona jest m.in. od stopnia awansu zawodowego – art. 30 ust. 1 i 2 ustawy Karta Nauczyciela).
Kluczowy dla sprawy jawi się związek między wysokością dodatku motywacyjnego, a spełnieniem przez nauczyciela określonej liczby warunków określonych w Regulaminie.
Zakwestionowany skargą przepis § 9 ust. 4 załącznika do uchwały ma następujące brzmienie: "dodatek motywacyjny dla nauczyciela ustala uznaniowo – kierując się kryteriami określonymi w § 10 ust. 1 – dyrektor szkoły, a w stosunku do dyrektora – organ prowadzący szkołę.
§ 10 ust. 1, do którego odnosi się § 9 ust. 4 stanowi, że
Warunkiem przyznania nauczycielowi dodatku motywacyjnego są:
1) osiągnięcia w pracy dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej – a w szczególności:
a) wyniki przeprowadzanego pomiaru dydaktycznego oraz egzaminów zewnętrznych
b) osiągnięcia uczniów w konkursach, zawodach, itp. - z uwzględnieniem ich możliwości oraz warunków pracy nauczyciela,
c) osiągnięcia w pracy z uczniem mniej zdolnym,
d) wdrażanie i realizację eksperymentów i innowacji pedagogicznych,
e) przygotowanie uczniów do odbioru i tworzenia dóbr kultury,
f) upowszechnianie turystyki i krajoznawstwa wśród uczniów,
g) organizowanie zagospodarowania czasu wolnego uczniów,
h) podejmowanie działań na rzecz pomocy uczniom mającym trudną sytuację rodzinną i materialną,
i) osiągnięcia w realizacji zadań mających na celu troskę o zdrowie i bezpieczeństwo powierzonych opiece uczniów,
j) umiejętne rozwiązywanie problemów wychowawczych
przeciwdziałanie agresji, patologiom i uzależnieniom,
k) poprawność merytoryczna i metodyczna prowadzonych zajęć, na podstawie hospitacji, lustracji i obserwacji,
l) inne, a nie wymienione foimy, pracy dydaktycznej i opiekuńczo-wychowawczej mające na celu wszechstronny rozwój ucznia,
2) jakość świadczonej pracy - a w szczególności:
a) sumienne i terminowe realizowanie przydzielonych zadań,
b) stopień zaangażowania w realizację zadań szkoły,
c) wzbogacanie własnego warsztatu pracy,
d) systematyczne i terminowe prowadzenie dokumentacji szkolnej.
3) angażowanie się w realizację czynności i zajęć, o których mowa w art. 42 ust. 2 pkt 2 Karty Nauczyciela - a w szczególności:
a) inicjowanie i stałe prowadzenie nadobowiązkowych zajęć pozalekcyjnych i pozaszkolnych, mających na celu pomoc uczniom i wspieranie ich rozwoju psychofizycznego, .
b) skuteczne kierowanie rozwojem ucznia szczególnie uzdolnionego,
c) aktywne włączanie się do organizacji imprez i uroczystości szkolnych oraz środowiskowych,
d) współpraca ze środowiskiem lokalnym,
e) współdziałanie z organizacjami i instytucjami mającymi na celu poradnictwo, profilaktykę i pomoc uczniom,
f) ścisła współpraca z rodzicami w zakresie nauczania, wychowania i profilaktyki zdrowotnej,
g) twórczy wkład w pracę rady pedagogicznej,
h) sprawowanie opieki nad samorządem uczniowskim oraz organizacjami uczniowskimi działającymi na terenie szkoły,
i) upowszechnianie swojego dorobku pedagogicznego, prowadzenie lekcji otwartych dla nauczycieli i rodziców,
j) wykonywanie dodatkowych zadań, na rzecz szkoły, zleconych przez dyrektora.
Istotny w niniejszej sprawie jest jednak również §10 ust. 2 Regulaminu, który stanowi, że "dodatek motywacyjny jest przyznawany po spełnieniu kryteriów określonych w ust. 1 pkt 1 – 3 i wynosi:
|Spełnione kryteria |Wysokość dodatku motywacyjnego |
|Przynajmniej po 2 wyszczególnione w § 10 ust. 1 pkt 1-3 |do 15 % wynagrodzenia zasadniczego |
|Przynajmniej po 2 wyszczególnione w § 10 ust. 1 pkt 1-3 |do 12% wynagrodzenia zasadniczego nauczyciela |
|Przynajmniej po 2 wyszczególnione w § 10 ust. 1 pkt 1-3 |do 10% wynagrodzenia zasadniczego nauczyciela |
|Przynajmniej 2 wyszczególnionych w § 10 ust. 1 pkt 1-3 |do 8 % wynagrodzenia zasadniczego nauczyciela |
|Przynajmniej 2 wyszczególnione w § 10 ust. 1 pkt 1-3 |do 6% wynagrodzenia zasadniczego nauczyciela |
|Przynajmniej 2 wyszczególnione w § 10 ust. 1 pkt 1-3 |do 4% wynagrodzenia zasadniczego nauczyciela |
Skarżąca zakwestionowała legalność § 9 ust. 4 Regulaminu z powodu wyartykułowanej w jego treści uznaniowości.
W odpowiedzi na skargę organ nie podzielił ww zarzutów i wyjaśnił, że z § 9 ust. 4 nie wynika uznaniowy charakter dodatku tylko kompetencja dyrektora i organu prowadzącego do oceny czy i które warunki przyznania nauczycielowi (dyrektorowi) dodatku motywacyjnego są spełnione spośród wymienionych w § 10 i jaka jest maksymalna wysokość dodatku w związku z tym.
Oceniając argumentację obu stron, Sąd podziela stanowisko organu o tym, że treść § 9 ust. 4 uchwały statuuje nie uznaniowość dodatku motywacyjnego ale kompetencję dyrektora i organu prowadzącego do oceny czy i które warunki przyznania nauczycielowi (dyrektorowi) dodatku motywacyjnego są spełnione spośród wymienionych w § 10 i jaka jest maksymalna wysokość dodatku w związku z tym.
Kluczowa jednak dla faktycznej treści omawianej regulacji jest treść § 10 ust. 1 i 2, które łącznie z § 9 ust. 4 tworzą zakwestionowaną skargą normę.
Sąd zakwestionował legalność § 9 ust. 4 w zw. z § 10 ust. 2 Regulaminu z powodu wadliwego ukształtowania treści § 10 ust. 2, rzutującego na rzeczywistą treść normy z § 9 ust. 4 Regulaminu.
Przywołany wyżej §10 ust. 2 zawiera kryteria, które powinny być spełnione aby uzyskać określony procentowo dodatek motywacyjny.
Lewa część tabeli z § 10 ust. 2 obejmująca "spełnione kryteria" zawiera w sześciu linijkach identyczny zapis: przynajmniej po 2 kryteria wyszczególnione w § 10 ust. 1 pkt 1 – 3. Za spełnienie tych identycznych treściowo kryteriów nauczyciel może otrzymać dodatek motywacyjny maksymalnie do 15%, do 12%, do 10%, do 8%, do 6%, do 4% wynagrodzenia zasadniczego nauczyciela.
Wbrew stanowisku skarżącej specyfika dodatku motywacyjnego nie pozwala całkowicie wykluczyć z procesu jego przyznawania uznaniowości. Niezależnie od wskazywanego wyżej braku ustalenia w regulacjach uchwały wysokości dodatku motywacyjnego w zależności od stopnia spełnienia warunkujących jego przyznanie kryteriów, samo decydowanie o ich spełnieniu przez określoną osobę również ma charakter ocenny i w praktyce odbywa się na podstawie analizy całokształtu związanych z tym okoliczności przez kierującego szkołą dyrektora, który będąc przełożonym służbowym wszystkich jej pracowników (art. 7 ust. 1 Karty Nauczyciela) decyduje nie tylko o wysokości dodatku motywacyjnego, ale przede wszystkim o spełnieniu kryteriów warunkujących jego przyznanie, a także o okresie na jaki jest on przyznawany. Całkowita eliminacja wpływu pracodawcy na jego przyznawanie, połączona – jak sugeruje skarżąca – z obligatoryjnością jego przyznania w sztywnie określonej wysokości w sytuacji spełnienia wskazanej liczby warunkujących go przesłanek, określonych w § 9 ust. 4 w zw. z § 10 ust. 2 regulaminu, pozbawiałaby dyrektora szkoły elastyczności w kształtowaniu stosunków pracy z nauczycielami, co z uwagi na liczbę przesłanek i możliwość ich zaistnienia w różnorodnych kombinacjach praktycznie eliminowałoby jakąkolwiek możliwość ich wartościowania i dostosowania dodatku do aktualnych warunków, w tym liczby osób spełniających określone kryteria. Ta ostatnia okoliczność może mieć znaczenie chociażby z powodu ograniczonej z reguły ilości środków przeznaczanych na finansowanie dodatków motywacyjnych.
W rozstrzyganej kwestii w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wypowiadane były różne poglądy. Jeden z nich zakłada, że "Interpretując przepis art. 30 ust. 6 pkt 1 Karty Nauczyciela należy dojść do wniosku, iż z regulaminu określającego wysokość oraz szczegółowe warunki przyznawania nauczycielom dodatków do wynagrodzenia zasadniczego musi wynikać wyraźnie wysokość tych dodatków, tak aby zarówno nauczyciel, jak i organ przyznający ten dodatek wiedzieli jaka jest jego wysokość" (zob. wyrok NSA z 25 listopada 2015 r. I OSK 1789/15, LEX nr 2002062).
Sąd nie podziela tego stanowiska.
W niniejszej sprawie treść przepisów (§ 9 ust. 4 w zw. z § 10 ust. 2 uchwały) jest jasna, a zastrzeżenia skargi odnoszą się do możliwego autorytaryzmu w ich stosowaniu, a nie do wieloznacznej treści przepisów, ewentualnie trudności w odkodowaniu treści normy prawnej z nich wynikającej. Jak wyjaśnił NSA w wyroku z dnia 15 czerwca 2021 2021 r., III OSK 3155/21, brak powiązania wysokości dodatku motywacyjnego z konkretną lub konkretnymi przesłankami warunkującymi przyznanie dodatku, nie może być poczytywane jako rażące naruszenie art. 30 ust. 6 pkt 1 Karty Nauczyciela. Nawet takie powiązanie nie eliminowałoby uznaniowości w przyznaniu dodatku motywacyjnego, gdyż samo spełnienie przesłanek jest też ocenne. Odbierałoby natomiast konieczną elastyczność w kształtowaniu wynagrodzeń nauczycieli, w zależności od zaistniałych okoliczności, np. od liczby osób spełniających przesłanki przyznania dodatku, czy znaczenia poszczególnych osiągnięć dla pozycji szkoły – w kontekście ograniczonej często wysokości środków budżetowych na dodatki dla nauczycieli.
NSA zaakceptował ustalenie procentowe dodatku motywacyjnego nauczyciela w wysokości od 1 % do 20 % wynagrodzenia zasadniczego nauczyciela.
W niniejszej sprawie istotne naruszenie prawa w § 9 ust. 4 w zw. § 10 ust. 2 Regulaminu polega - zdaniem Sądu - na tym, że treść zawartej w nich normy pozwala na nieprzyznanie dodatku motywacyjnego w razie spełnienia warunków jego przyznania przez nauczyciela.
Prawa część tabeli z § 10 ust. 2 Regulaminu określa jedynie maksymalną wysokość dodatku motywacyjnego określoną procentowo.
Brak określenia procentowej dolnej granicy wysokości dodatku motywacyjnego pozwala na jego określenie na poziomie 0%, czyli jego nieprzyznanie. Treść art. 30 ust. 6 pkt 1 Karty Nauczyciela, stanowiąca upoważnienie do ustalenia stosownych regulaminów przez radę gminy, nie budzi wątpliwości interpretacyjnych, i jasno wskazuje, iż rada gminy (będąca organem prowadzącym szkołę) określa wysokość stawek dodatków oraz szczegółowe warunki przyznawania tych dodatków. W normatywnym pojęciu "warunki przyznawania dodatków" w żaden sposób nie mieści się uprawnienie do określania przez radę gminy także jakichkolwiek warunków utraty tych dodatków, bądź też nieprzyznawania tych dodatków. Należy bowiem pamiętać, iż skoro uchwała rady gminy wydawana na podstawie art. 30 ust. 6 Karty Nauczyciela stanowi konstytucyjnie określone źródło obowiązującego prawa, jako akt prawa miejscowego (art. 94 Konstytucji RP), to zakres normatywnej treści tego aktu nie może w jakikolwiek sposób wykraczać poza ustawowo określony zakres treści przekazanych przez ustawodawcę do unormowania przez radę gminy nawet w przypadku, gdy jakiekolwiek treści uchwały rady gminy nie pozostają w sprzeczności z norami ustawowymi. Określenie w regulaminie przyznawania dodatku motywacyjnego przypadków, w których dodatek ten nie przysługuje pozostaje w sprzeczności z ustawowymi przepisami (tak słusznie NSA w wyroku z dnia 29 maja 2009 r., I OSK 180/09).
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Końcowo należy podkreślić, że Sąd podziela wielokrotnie wyrażany w orzecznictwie pogląd, że uchylenie zaskarżonego aktu prawa miejscowego, po wniesieniu skargi, nie czyni co do zasady skargi bezprzedmiotową, a to ze względu na odmienność skutków związanych z uchyleniem i stwierdzeniem nieważności uchwały. Zgodnie bowiem z poglądem doktryny, zmiana lub uchylenie uchwały podjętej przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej nie czyni zbędnym wydania przez sąd wyroku, jeżeli zaskarżona uchwała może być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego jej uchylenie lub zmianę (por. np. wyroki NSA z 4 sierpnia 2005 r., OSK 1290/04 i 1 września 2010 r., I OSK 368/10; CBOSA; również W. Kisiel w: Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, pod red. P. Chmielnickiego, Warszawa 2010, s. 805-806 oraz R. Lewicka, Kontrola prawotwórstwa administracji o charakterze powszechnie obowiązującym, Warszawa 2008, s. 220). Stwierdzenie nieważności uchwały przez sąd oznacza, że w tym zakresie wskazane unormowania należy traktować tak, jak gdyby nigdy nie zostały podjęte. Ta różnica między istotą i skutkami uchylenia aktu prawa miejscowego a stwierdzeniem jego nieważności w trybie kontroli sądowej, powoduje, że nie można uznać postępowania za bezprzedmiotowe. W orzecznictwie podkreśla się przy tym, z czym zgadza się Sąd orzekający w obecnym składzie, że zmiana lub uchylenie zaskarżonego do sądu aktu prawa miejscowego nie czyni zbędnym wydania przez sąd wyroku, jeżeli objęty skargą akt prawa miejscowego był i może być zastosowany do sytuacji z okresu poprzedzającego jego stwierdzenie nieważności, a w konsekwencji stanowić podstawę do kształtowania praw i obowiązków podmiotów prawa (por. wyrok NSA z 27 września 2007 r., II OSK 1046/07, wyrok NSA z 1 września 2010 r., I OSK 368/10, wyrok NSA z 4 listopada 2010 r., II OSK 1783/10, postanowienie NSA z 12 lutego 2013 r., II OSK 228/13: CBOSA).
Taka sytuacja właśnie miała miejsce w kontrolowanej sprawie.