II SA/RZ 1498/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2023-04-25
NSAinneŚredniawsa
gry hazardoweautomaty do gierkara pieniężnaustawa o grach hazardowychurządzanie gierprzedawnieniepostępowanie administracyjne WSA Rzeszów

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę na decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych na automatach poza kasynem, uznając skarżącą za podmiot urządzający gry.

Skarżąca zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymującą w mocy karę pieniężną za urządzanie gier hazardowych na automatach poza kasynem. Zarzucała m.in. naruszenie przepisów o przedawnieniu i błędną wykładnię pojęcia "urządzającego gry". Sąd uznał, że organy prawidłowo zebrały materiał dowodowy, a stwierdzone urządzenia spełniały definicję automatów do gier hazardowych. Sąd uznał również skarżącą za "urządzającego gry" ze względu na jej aktywny udział w organizacji i zapewnianiu warunków do funkcjonowania nielegalnych gier, wykraczający poza zwykłe obowiązki pracownicze. Kwestia przedawnienia została rozstrzygnięta na korzyść skarżącej co do długości zawieszenia, jednak nie wpłynęła na ostateczne rozstrzygnięcie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał skargę D.T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych na trzech automatach poza kasynem gry. Kontrola wykazała, że urządzenia te były automatami do gier w rozumieniu ustawy o grach hazardowych, a lokal nie posiadał wymaganej koncesji. Materiał dowodowy, w tym zeznania świadków z postępowania karnego, wskazywał na aktywny udział skarżącej w organizacji i zapewnianiu warunków do funkcjonowania nielegalnych gier, co wykraczało poza zwykłe obowiązki pracownicze. Skarżąca zarzucała m.in. naruszenie przepisów o przedawnieniu, błędną wykładnię pojęcia "urządzającego gry" oraz naruszenie przepisów postępowania. Sąd uznał, że organy prawidłowo zebrały materiał dowodowy i zasadnie uznały urządzenia za automaty do gier hazardowych. Sąd podzielił stanowisko organów co do statusu skarżącej jako "urządzającego gry", wskazując na jej szeroki zakres działań organizacyjnych, technicznych i finansowych związanych z funkcjonowaniem automatów. W kwestii przedawnienia, sąd stwierdził, że termin uległ zawieszeniu na 54 dni (a nie 71 dni, jak przyjął organ odwoławczy) z powodu przepisów COVID-19, jednakże decyzja organu odwoławczego została doręczona przed upływem przedłużonego terminu. Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżone decyzje nie naruszają prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, skarżąca została uznana za "urządzającego gry", ponieważ jej działania wykraczały poza zwykłe obowiązki pracownicze i obejmowały zapewnienie technicznych, organizacyjnych i finansowych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie gier hazardowych.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na szerokiej interpretacji pojęcia "urządzania gier", obejmującej wszelkie czynności logistyczne, techniczne i organizacyjne, które umożliwiają realizację działalności w zakresie gier hazardowych. Działania skarżącej, takie jak posiadanie kluczy do automatów, dostarczanie pieniędzy, odbieranie utargu, czy zapewnianie kontaktu w sprawach problemów z wypłatami, świadczyły o jej aktywnym udziale w tym procederze.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.g.h. art. 89 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Urządzanie gier hazardowych bez koncesji podlega karze pieniężnej.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Pomocnicze

u.g.h. art. 2 § ust. 3

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Definicja gier na automatach.

u.g.h. art. 2 § ust. 4

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Definicja wygranej rzeczowej w grach na automatach.

u.g.h. art. 2 § ust. 5

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Definicja gier na automatach organizowanych w celach komercyjnych.

k.p.a. art. 189g § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Termin przedawnienia.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek działania organu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 10

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu.

k.p.a. art. 75

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dopuszczalność dowodów.

k.p.a. art. 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek informowania strony.

O.p. art. 181

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Możliwość wykorzystania dowodów z innych postępowań.

ustawa o COVID-19 art. 15zzr § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Zawieszenie biegu terminów przedawnienia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy prawidłowo zebrały materiał dowodowy. Stwierdzone urządzenia spełniają definicję automatów do gier hazardowych. Skarżąca była "urządzającym gry" w rozumieniu ustawy. Kara pieniężna nie uległa przedawnieniu.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia przepisów o przedawnieniu. Zarzut błędnej wykładni pojęcia "urządzającego gry". Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (K.p.a. i O.p.). Zarzut braku wystarczającego materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

"Urządzanie gier hazardowych" to ogół czynności i działań stanowiących zaplecze logistyczne/techniczne/organizacyjne dla umożliwienia realizowania w praktyce działalności w zakresie gier hazardowych. "Urządzający gry" to zatem podmiot, który aktywnie realizuje (wykonuje) te działania (czynności), choćby korzyści majątkowe z funkcjonowania automatów uzyskiwał w sposób pośredni. Odpowiedzialność administracyjna na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. ma charakter obiektywny. Bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu z uwagi na dyspozycję art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy o COVID-19.

Skład orzekający

Grzegorz Panek

przewodniczący

Małgorzata Niedobylska

sprawozdawca

Jarosław Szaro

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"urządzającego gry\" w kontekście odpowiedzialności za urządzanie gier hazardowych na automatach poza kasynem, a także kwestie przedawnienia kar pieniężnych w kontekście przepisów COVID-19."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów ustawy o grach hazardowych. Orzeczenie o przedawnieniu jest związane z przepisami wprowadzonymi w związku z pandemią COVID-19.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy nielegalnego hazardu i odpowiedzialności karnej za jego urządzanie, co jest tematem budzącym zainteresowanie. Interpretacja pojęcia "urządzającego gry" oraz kwestia przedawnienia w kontekście przepisów pandemicznych dodają jej wartości.

Czy pracownik pilnujący lokalu może być uznany za "urządzającego" nielegalne gry hazardowe? WSA w Rzeszowie wyjaśnia.

Sektor

gry hazardowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 1498/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2023-04-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-11-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Grzegorz Panek /przewodniczący/
Jarosław Szaro
Małgorzata Niedobylska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne
Gry losowe
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 888
art. 89 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (t.j.)
Dz.U. 2021 poz 735
art. 189g
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska /spr./, Sędzia WSA Jarosław Szaro, Protokolant sekr. sąd. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi D.T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 16 września 2022 r., nr 1801-IOA.4246.51.2022 w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry oddala skargę.
Uzasadnienie
D. T. (dalej: Skarżąca) poddała kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z 16 września 2022 r. nr 1801-IOA.4246.51.2022. Utrzymano nią w mocy decyzję Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu z 13 lipca 2022 r. nr 408000-408000-COP.4246.175.2022, którą nałożono na Skarżącą karę pieniężną w łącznej wysokości [...] zł z tytułu urządzania poza kasynem gier hazardowych na trzech automatach do gier o nazwach HOT SPOT, LION i BLACK HORSE (bez oznaczenia numerowego).
Z przedłożonych Sądowi akt sprawy wynikało, że 22 września 2017 r. funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu oraz funkcjonariusze KMP w [...] przeprowadzili kontrolę w lokalu "[...]" przy ul. [...] w [...] na działce nr ewid. [...], podczas której ujawniono w nim trzy wyżej opisane urządzenia, podłączone do prądu i gotowe do gry. Okazały się one automatami do gier w rozumieniu ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (dalej: u.g.h.). Na urządzeniach przeprowadzono eksperyment polegający na rozegraniu gier. Cechy urządzeń potwierdzono podczas badań przeprowadzonych przez Dział Laboratorium Celno-Skarbowe Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu w sprawozdaniach z 31 lipca 2019 r., 20 sierpnia 2019 r. i 6 września 2019 r. Były to urządzenia elektroniczne/elektromechaniczne. Warunkiem rozpoczęcia gry było zakredytowanie urządzeń pieniędzmi. Rozgrywane gry zawierały element losowości. Umożliwiały uzyskiwanie wygranych rzeczowych i pieniężnych. Gracz nie miał wpływu na wynik gry. Zawierały się zatem w definicji gier na automatach określonej w u.g.h. Zaznaczono, że lokal nie był objęty koncesją na prowadzenie kasyna gry. Funkcjonował całodobowo. Właścicielem lokalu była spółka G. sp. z o.o. z/s w [...]. Przesłuchane w toku postępowania karnego pracownice lokalu, p. S.S., P. Ł., K E., M. P., M. G. zeznały, że istotną rolę w organizacji funkcjonowania lokalu odgrywała D. T. Posiadała większe uprawnienia i wykonywała dodatkowe czynności, związane z nadzorowaniem i rozliczaniem automatów znajdujących się w tych lokalach, niż pozostałe pracownice. Pozyskane z tego postępowania dowody wskazywały na aktywne jej uczestnictwo w tym procederze. Skarżąca zapewniała warunki dla niezakłóconego funkcjonowania automatów do gier oraz urządzania nielegalnych gier hazardowych m.in. przez zapewnienie ciągłości urządzania gier na automatach, organizowanie i dostarczanie pieniędzy na wypłaty wygranych z automatów (wygrane o niskiej wartości wypłacano od razu, w przypadku wyższych wygranych w pobliżu lokalu znajdowały się osoby wypłacające wygrane), dostarczanie do lokalu gratisów dla graczy, otwieranie automatów (posiadała do nich klucze) i wyciąganie z nich pieniędzy, rozliczanie automatów, obsługiwanie urządzeń, uczestniczenie w dostawie do lokalu automatów do gier, odbieranie utargu z maszyn ze wszystkich lokali na terenie [...] (przy ul. [...] i ul. [...]). Numer jej telefonu był wskazany jako kontakt do osoby, która rozwiązywała problemy typu brak pieniędzy na wypłaty wygranych i jako jedyna poza osobą zwaną "szefem" miała dostęp do jednego z sejfów, który znajdował się w lokalu określanym jako "salon gier" przy ul. [...]. Nadzorowała zatem urządzanie gier na automatach. Czynności tych dokonywała co najmniej w okresie od lipca 2017 r. do stycznia 2021r., pod "przykrywką" działalności gospodarczej G. sp. z o.o., która była właścicielem obu lokali przy ul. [...]. Po kontrolach wstawiano do lokalu nowe urządzenia. W lokalu "[...]" przy ul. [...] od maja 2017 r. do grudnia 2020 r. przeprowadzono łącznie 41 kontroli, podczas których zatrzymano 93 automaty. W drugim lokalu przy ul. [...], określanym jako "salon gier", od sierpnia 2017 r. do stycznia 2021 r. przeprowadzono łącznie 26 kontroli, podczas których zatrzymano łącznie 60 automatów. W lokalu przy ul. [...] od czerwca 2017 r. do stycznia 2021 r. przeprowadzono łącznie 38 kontroli, podczas których zatrzymano łącznie 87 automatów. Skarżąca była obecna podczas 16 kontroli w tym lokalu. W lokalach przy ul. [...] pracowała na zastępstwach. Jej udział w organizacji gier hazardowych był zatem aktywny i nie ograniczał się do działalności tylko w jednym lokalu.
W tych okolicznościach postanowiono o wszczęciu wobec Skarżącej postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h., za urządzanie gier hazardowych bez koncesji. Karę nałożono w wysokości [...] zł (po [...] za każdy automat).
W odwołaniu Skarżąca nie zgodziła się z przypisaniem jej statusu urządzającego gry hazardowe. Zarzuciła, że z treści decyzji nie można wywieść, o jakie urządzenia dokładnie chodziło. Całkowicie pominięto ustalenia odnoszące się do spółki G. Organ nie dokonał własnych ustaleń faktycznych, tylko wykorzystał materiały zgromadzone w postępowaniu karnym. Ona jednak nie była właścicielką urządzeń, nie postawiono jej zarzutu kierowania zorganizowaną grupą przestępczą.
Opisaną na wstępie decyzją Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie utrzymał decyzję organu I instancji w mocy, podzielając ustalenia faktyczne i ocenę prawną wyrażoną w zaskarżonej decyzji.
Organ odwoławczy wskazał, że decyzję wydano przed upływem terminu przedawnienia określonego w art. 189g § 1 K.p.a. Kontrola w lokalu, kiedy stwierdzono to urządzenie, miała miejsce 22 września 2017 r., a na mocy art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, termin przedawnienia uległ przedłużeniu. Termin ten z 22 września 2022 r. wydłużył się o 71 dni, do 2 grudnia 2022 r. Decyzja została zatem wydana przed upływem tego terminu.
Organ odwoławczy podtrzymał stanowisko, że trzy zatrzymane urządzenia spełniały kryteria uznania ich za automaty do gier hazardowych. Lokal, określany jako "[...]", nie był kasynem gry w rozumieniu u.g.h., a automaty nie posiadały wymaganych urzędowych sprawdzeń i zamknięć oraz nie zostały zarejestrowane przez naczelnika urzędu celno-skarbowego. Odwołująca się swoim zachowaniem zapewniła odpowiednie warunki do urządzania gier hazardowych na automatach poza kasynem gry. Jej działalność nie ograniczała się tylko do dbania o porządek i czystość w lokalu. Posiadała szerszy zakres uprawnień, niż inni pracownicy lokalu. M.in. zajmowała się rozliczaniem automatów, posiadała do nich klucze, a numer jej telefonu był podany do kontaktu w razie problemów związanych z grami. Była wielokrotnie obecna podczas zatrzymywania automatów w lokalu przy ul. [...] w [...] i zajmowała się wstawianiem automatów do lokalu przy ul. [...]. Zajmowała się regularnym odbiorem utargu ze wszystkich lokali na terenie [...]. Ignorowała przeprowadzane kontrole i stwierdzone nimi przypadki łamania prawa. Była zatem podmiotem urządzającym gry w rozumieniu u.g.h.
W odniesieniu do zarzutów odwołania organ uznał, że materiał dowodowy był wystarczający do rozstrzygnięcia w kwestii odpowiedzialności Skarżącej. Zbędne było dalsze prowadzenie postępowania wyjaśniającego w kierunkach wskazanych przez stronę, w tym pod kątem oznaczenia automatów. Legalnie eksploatowane w ośrodkach gier automaty posiadają poświadczenie rejestracji, w oparciu o które są identyfikowane. Natomiast eksploatowane nielegalnie mają dowolne oznaczenia literowe i numeryczne lub w ogóle nie są oznaczone i dlatego oznaczenia te są bez znaczenia dla ich identyfikacji. Nie miało także znaczenia, czy postawiono jej zarzut kierowania zorganizowaną grupą przestępczą i czy postępowanie to zakończyło się. Przy urządzaniu gier na automatach niezgodnie z przepisami u.g.h. może być zaangażowanych i współdziałać więcej podmiotów, a kara pieniężna może być w takim przypadku nałożona na więcej niż jeden podmiot.
W skardze, domagając się uchylenia wydanych w sprawie decyzji i umorzenia postępowania oraz orzeczenia o kosztach postępowania, Skarżąca zarzuciła naruszenie przez organy przepisów:
1) art. 68 § 1 i § 2 O.p. w zw. z art. 91 u.g.h. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie wynikające z zastosowania błędnej wykładni art. 91 u.g.h., a w konsekwencji pominięcie regulacji zawartej w art. 189g § 1 K.p.a. i nałożenie kary pieniężnej pomimo upływu pięcioletniego terminu przedawnienia,
2) art. 89, w tym ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 90 u.g.h. poprzez błędną wykładnię pojęcia podmiotu "urządzającego gry", jak również brak podstaw faktycznych oraz prawnych do ich zastosowania,
3) art. 122 w zw. z art. 187 O.p. poprzez niedopełnienie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego,
4) art. 7 i 77 § 1 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niezebranie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji przyjęcie, że spełnione zostały warunki do wydania przedmiotowej decyzji,
5) art. 9 K.p.a. poprzez nienależyte informowanie strony przez organ prowadzący postępowanie co do okoliczności faktycznych i prawnych,
6) art. 10 K.p.a. poprzez niezapewnienie stronie możliwości czynnego udziału poprzez bezpośrednie przesłuchanie,
7) art. 75 K.p.a. poprzez niedopuszczenie dowodów wskazanych w odwołaniu (przesłuchania przedstawicieli G. sp. z o.o. oraz Skarżącej w charakterze strony, a także innych osób ustalonych z imienia i nazwiska związanych z lokalem przy ul. [...] nr [...] w [...], w tym M. W.).
Skarżąca podtrzymała zarzut, że w sprawie nie zgromadzono odpowiedniego materiału dowodowego. Pozyskano tylko dowody z postępowania karnego, a pominięto zgłoszone przez nią wnioski dowodowe. Nie zgodziła się z oceną, że przesłuchanie przedstawicieli spółki G. jest okolicznością niemającą znaczenia dla sprawy. To bowiem ona zajmuje się działalnością polegającą na wynajmie lokali w celach urządzania gier hazardowych. Natomiast Skarżąca nie była nawet w tej spółce zatrudniona. W postępowaniu karnym nie stwierdzono, aby kierowała zorganizowaną grupą przestępczą trudniącą się przestępczością polegającą na wynajmowaniu lokali i urządzaniu w nich gier hazardowych. Nie była odpowiedzialna za zakup automatów i nie zamawiała ich. Nie wynajmowała lokalu i nie obsługiwała automatów. Nie ustalono natomiast, aby ze wskazaną spółką łączyły ją jakieś relacje. Podniosła, że jej prawo do obrony zostało w postępowaniu ograniczone. Okres przedawnienia nie uległ zawieszeniu, jak przyjął organ odwoławczy, na 71 dni. Natomiast organy nie ustaliły początkowego dnia rozpoczęcia biegu tego terminu. Przyjęto, że biegnie on od dnia kontroli, ale powinien być to dzień związany z ewentualnym naruszeniem prawa dotyczącym nieodprowadzania należności publicznoprawnych lub związany z skutkami nieodprowadzania należności publicznoprawnych, przez podmiot zobowiązany, czyli ww. spółkę.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko w sprawie. Podniesiono, że w sprawie zgromadzono wystarczający materiał dowodowy i dopuszczalne było skorzystanie z dowodów zgromadzonych w postępowaniu karnym, na co zezwala przepis art. 181 O.p. Bieg terminu przedawnienia powinien być liczony od dnia stwierdzenia naruszenia, a pięcioletni termin przedawnienia uległ zawieszeniu na mocy art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy o COVID-19 i wydłużeniu do 2 grudnia 2022 r. Powody, które zdecydowały o przypisaniu Skarżącej statusu "urządzającego gry", zostały w decyzji wyjaśnione. Wbrew stanowisku skargi, nie była ona tylko szeregowym pracownikiem lokalu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bo przeprowadzona przez Sąd kontrola nie wykazała, aby zaskarżone decyzje wydano z naruszeniem prawa, o jakim mowa w przepisach art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej: "P.p.s.a.").
W przekonaniu Sądu, organy zebrały materiał dowodowy wystarczający do oceny, czy Skarżącej należało przypisać status "urządzającego gry" w rozumieniu u.g.h. Zgromadzone dowody oceniono zgodnie z regułami określonymi w Ordynacji podatkowej, prawidłowo interpretując i stosując właściwe przepisy ustawy o grach hazardowych. Zasadnie zatrzymane trzy urządzenia uznano za automaty do gier hazardowych. Pozyskując dowody z postepowania karnego nie naruszono prawa. Było to możliwe z powołaniem się na dyspozycję art. 181 O.p.
Materialnoprawną podstawę wydanych decyzji stanowiły przepisy u.g.h., zgodnie z którymi urządzanie [...] gier na automatach oraz prowadzenie działalności w tym zakresie jest dozwolone na podstawie właściwej koncesji, zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia (art. 3). Urządzanie gier na automatach było dozwolone wyłącznie w kasynach gier (art. 14 ust. 1) i wymagało uzyskania koncesji na kasyno gry (art. 6 ust. 1). Automaty do gier mogły być eksploatowane przez podmioty posiadające koncesję lub zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie gier losowych lub gier na automatach oraz przez podmioty wykonujące monopol państwa, po ich zarejestrowaniu przez naczelnika urzędu celno-skarbowego (art. 23a ust. 1). Urządzanie gier hazardowych bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia podlegało karze pieniężnej (art. 89 ust. 1 pkt 1 i art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. a).
Dla przypisania odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. i nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. a) u.g.h. konieczne było ustalenie, czy gry prowadzone na stwierdzonych urządzeniach (automatach) spełniały przesłanki określone w przepisach art. 2 ust. 3, 4 i 5 u.g.h., a podmiot, na którego nałożono karę, był "urządzającym gry". W myśl art. 2 ust. 3 u.g.h., grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Natomiast w myśl art. 2 ust. 5 u.g.h., grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy. Wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze (art. 2 ust. 4 u.g.h.).
W ocenie Sądu organy prawidłowo uznały, że stwierdzone w kontrolowanym lokalu, który nie był kasynem gry ani zarejestrowanym salonem gier, o którym mowa w przepisach u.g.h., i zatrzymane urządzenia stanowiły automaty do gier tej ustawy. Były to urządzenie elektromechaniczne (mechaniczne, elektroniczne). Gry, które były możliwe do rozegrania na nich, były grami hazardowymi. Pozwalały na uzyskiwanie wygranych pieniężnych lub rzeczowych (punktowych). Wygrane pieniężne były wypłacane, wygrane punktowe pozwalały przedłużyć grę. Gry miały charakter losowy, zawierały element losowości. Gracz nie miał wpływu na jej wynik. Wygrana nie zależała od jego woli, wiedzy i umiejętności (zręczności) gracza. Urządzenia służyły do celów komercyjnych, a warunkiem uruchomienia automatu było zakredytowanie go przez grającego gotówką. Ustalenia te wynikają z przebiegu kontroli i przeprowadzonych podczas niej eksperymentów przez funkcjonariuszy służby celno-skarbowej oraz opinii jednostki badającej (Laboratorium Celno-Skarbowe w Przemyślu). Materiał ten był wystarczający do oceny charakteru gier i urządzeń. Do uznania je za automaty do gier hazardowych wystarczające było wykazanie, że tylko jedna z dostępnych na nich gier miała charakter losowy i/lub zawierała element losowości, co zostało spełnione. Wbrew stanowisku Skarżącej, określony w decyzjach opis zatrzymanych urządzeń był wystarczający do ich identyfikacji. W aktach sprawy znajdują się protokoły przeszukania i zatrzymania urządzeń, które nie pozostawiają wątpliwości, o jakie urządzenia chodzi. Dalej idące ustalenia w tej kwestii były zbędne dla przebiegu sprawy. Eksploatowane w lokalu automaty, na co zasadnie zwróciły uwagę organy, nie zostały zarejestrowane w trybie określonym w u.g.h., przez co niemożliwe było ich legalne użytkowanie. A tylko wówczas możliwa byłaby ich urzędowa weryfikacja.
Jeżeli chodzi natomiast o status Skarżącej jako "urządzającego grę", to w orzecznictwie sądowym podnosi się, że ustawa o grach hazardowych nie definiuje tego pojęcia. Ale posłużenie się nim przez ustawodawcę w wielu przepisach tej ustawy umożliwia określenie i ustalenie jego treściowego zakresu. "Urządzanie gier hazardowych" to ogół czynności i działań stanowiących zaplecze logistyczne/techniczne/organizacyjne dla umożliwienia realizowania w praktyce działalności w zakresie gier hazardowych, w szczególności: zorganizowanie i pozyskanie odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowanie go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej liczby graczy, utrzymywanie automatów w stanie stałej aktywności, umożliwiającym ich sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, obsługa urządzeń, zatrudnienie i odpowiednie przeszkolenie personelu, zapewniające graczom możliwość uczestniczenia w grze. "Urządzanie", wedle słownikowego rozumienia tego zwrotu, to "stwarzanie komuś odpowiednich warunków", przykładowo do urządzania gier na automatach poza kasynem gry, a to poprzez udostępnianie w danym czasie oraz miejscu narzędzia służącego ich urządzaniu i tym samym udostępniania samych gier na automatach poza kasynem gry. Chodzi o stwarzanie technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych z zasadniczo komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych (por. wyroki NSA z 9 stycznia 2019 r. II GSK 4236/16, z 21 maja 2019 r. II GSK 1140/17, z 29 września 2020 r. II GSK 3435/17, z 27 lipca 2020 r. sygn. II GSK 3728/17, z 6 grudnia 2022 r. sygn. II GSK 1100/19, z 11 maja 2018 r. sygn. II GSK 3240/17, z 13 marca 2018 r. sygn. II GSK 3745/17). W pojęciu tym mieści się każda aktywność, bez której urządzanie mogłoby w ogóle nie dojść do skutku, bądź mogłoby być znacznie utrudnione, skomplikowane i przebiegać z zakłóceniami. "Urządzający gry" to zatem podmiot, który aktywnie realizuje (wykonuje) te działania (czynności), choćby korzyści majątkowe z funkcjonowania automatów uzyskiwał w sposób pośredni. Nie jest wykluczone na gruncie u.g.h., że status ten, w odniesieniu do danego automatu, przysługiwać będzie więcej niż jednemu podmiotowi. Nie ma w takim przypadku znaczenia, w jakim stopniu dany podmiot przyczynił się do współurządzania gier hazardowych, ponieważ odpowiedzialność administracyjna na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. ma charakter obiektywny. Każdy z podmiotów odpowiada za własne działania (zachowania) wyczerpujące znamiona zachowania określonego w art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h.
W świetle poczynionych ustaleń, które należycie udokumentowano w aktach sprawy, organy zasadnie uznały Skarżącą za "urządzającego gry" w rozumieniu u.g.h. Jej działania, znacznie wykraczające poza zwykłe czynności związane z pilnowaniem i sprzątaniem lokalu, zostały bardzo szczegółowo opisane w decyzjach i zreferowane w części sprawozdawczej niniejszego uzasadnienia. Wynikało z nich, że miała realny wpływ na działalność lokalu i zapewnienie możliwości rozgrywania gier hazardowych na znajdujących się w nim automatach. Prawidłowo zakwalifikowano je jako zapewnienie technicznych, organizacyjnych i ekonomicznych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone rozgrywanie gier. Treść protokołów przesłuchań innych pracownic lokalu, na które powołały się organy, potwierdza, że działania Skarżącej polegały na aktywnym jej uczestnictwie w procederze urządzania gier hazardowych. Świadczy o tym także jej obecność w innych podobnych lokalach w [...], w tym wielokrotny udział w kontrolach w lokalu przy ul. [...], na przestrzeni kilku lat, choć sama tylko ta okoliczność odnośnie kontrolowanego lokalu nie miałaby przesądzającego znaczenia. Ale niewątpliwie okoliczność ta wyłącza założenie o braku świadomości Skarżącej co do bezprawności opisanej działalności. Ze zgromadzonych materiałów wynikało, że zapewniała w kontrolowanym lokalu warunki dla niezakłóconego funkcjonowania automatów do gier. Posiadała klucze do automatów, dostarczała pieniądze, podejmowała środki z automatów, rozliczała utarg z tych urządzeń, obsługiwała te urządzenia, a numer jej telefonu został podany do wiadomości jako właściwy do kontaktu w sprawach rozwiązywała problemów z brakiem pieniędzy na wypłaty wygranych. Miała także dostęp do jednego z sejfów, który znajdował się w lokalu określanym jako "salon gier" przy ul. [...]. Dla sprawy nie miało istotnego znaczenia, w jakich konkretnie relacjach pozostawała ze spółką G. albo M.W., ponieważ odpowiedzialność na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. ma charakter obiektywny i odnosi się do własnych zachowań Skarżącej. Do przypisania jej odpowiedzialności z art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. wystarczające było wykazanie, że czynnie współuczestniczyła w procesie organizacji gier hazardowych. Nie musiała być uznana za podmiot najmujący lokal albo zamawiający automaty. Nie ulegało wątpliwości Sądu, że ustalony i przedstawiony przez organy zespół zachowań Skarżącej związanych z funkcjonowaniem lokalu "[...]" prawidłowo zakwalifikowano jako stwarzanie organizacyjnych i finansowych możliwości rozgrywania gier hazardowych. Jej udział w organizacji gier hazardowych był aktywny i nie ograniczał się do działalności tylko w jednym lokalu. Pomimo wiedzy o nielegalności działalności związanej z organizowaniem gier hazardowych na zatrzymywanych automatach kontynuowała swoją pracę także po kontrolach, które łączyły się zatrzymaniem urządzeń. Z treści skargi nie wynika, aby zaprzeczała zakresowi podejmowanych czynności, choć starała się przedstawić je w innym świetle, aniżeli przyjęty przez organy. Stanowisko organów oparte zostało jednak na wielu dowodach, a zeznań przesłuchanych w postępowaniu karnym świadków nie można na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w tym zakresie zakwestionować. Zeznania te, pozyskane w postępowaniu karnym, mogły zostać przez organ wykorzystane w niniejszym postępowaniu stosownie do treści art. 181 O.p.
Jeżeli chodzi natomiast o kwestię przedawnienia, to analiza akt sprawy wykazała, że zaskarżona decyzja została doręczona Skarżącej przed upływem terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 189g § 1 K.p.a.
Kontrola w lokalu miała miejsce 22 września 2017 r., czyli 5-letni termin przedawnienia upłynąć powinien 22 września 2022 r., ale z uwagi na dyspozycję art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy o COVID-19, uległ on przedłużeniu. Przepis ten, dodany do ustawy nowelizacją z dnia 31 marca 2020r., spowodował stan zawieszenia biegu terminu przedawnienia od dnia wejścia ustawy w życie (tj. 31 marca 2020 r.), do dnia uchylenia tego przepisu (23 maja 2020r). Wskazana nowelizacja ustawy z 2 marca 2020 r. odnośnie do terminu przedawnienia wywołała zatem skutek od 31 marca 2020 r., kiedy weszła w życie, a nie od dnia 14 marca 2020 r., jak twierdzi DIAS. Bieg terminu przedawnienia nie został zatem zawieszony na 71 dni, jak przyjął organ, lecz na 54 dni. Wobec braku przepisów przejściowych w ustawie nowelizującej oraz konieczności rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść strony, w sposób nie mogący wywołać dla niej negatywnych konsekwencji, które nie wynikają jednoznacznie z treści przepisów prawa, prezentowana przez organ wykładnia na temat retroaktywnego charakteru przepisów art. 15zzr ustawy z 2 marca 2020 r. nie mogła zostać przez Sąd uznana za zgodną z prawem.
Pozostaje to jednak bez wpływu na treść rozstrzygnięcia, bo chociaż Sąd nie podzielił zapatrywania organu odwoławczego, że termin przedawnienia wydłużył się aż do 2 grudnia 2022 r. (a więc o 71 dni), to doręczenie decyzji organu odwoławczego pełnomocnikowi Skarżącej miało miejsce 6 października 2022 r., a więc przed upływem przedłużonego o 54 dni terminu przedawnienia (czyli przed 15 listopada 2022r.). Błędnie pełnomocnik starał się natomiast wykazać wadliwość ustalonego zdarzenia, które spowodowało rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia. Organy zasadnie przyjęły, że wobec Skarżącej zdarzeniem tym było ujawnienie przez funkcjonariuszy służby celno-skarbowej automatów w lokalu w dniu 22 września 2017 r. Wówczas doszło do ujawnienia naruszenia prawa albo wystąpienia skutków naruszenia prawa, o których mowa w art. 189g § 1 K.p.a. Dla biegu tego terminu nie ma natomiast znaczenia data naruszenia przepisów przez spółkę G.. Niezasadne są zatem zarzuty naruszenia art.68 § 1 i 2 O.p. w zw. z art.91 u.g.h i art.189g § 1 K.p.a.
Sąd nie podzielił też pozostałych zarzutów Skarżącej, co do naruszenia przez organy przepisów postępowania. Wbrew zarzutom organ doręczył Skarżącej zarówno postanowienie o wszczęciu postepowania, jak też postanowienie o włączeniu dokumentów i postanowienie o wyznaczeniu terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. O wszystkich czynnościach w sprawie Skarżąca była informowana, miała zapewniony czynny udział w postępowaniu, a materiał dowodowy został w sposób wyczerpujący zebrany i rozpatrzony. Jak wyżej wskazano organy mogły wykorzystać w niniejszym postępowaniu dowody, w tym zeznania świadków i stron, zgromadzone w postępowaniu karnym, które zostały włączone do niniejszego postępowania, a zatem są jego częścią. Chybione są w tym zakresie zarzuty naruszenia przepisów K.p.a., bo postępowanie toczyło się na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej.
Z podanych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI