II SA/RZ 1490/24

II SA/Rz 1490/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-04-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-11-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jolanta Kłoda-Szeliga
Karina Gniewek-Berezowska
Magdalena Józefczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 902
art. 16 ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Karina Gniewek - Berezowska AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi Fundacji "A" w P. na decyzję Dyrektora Szpitala Specjalistycznego "A" sp. k. w R. z dnia 19 września 2024 r. w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej – skargę oddala –
Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Szpitala [...] (dalej: "Dyrektor" lub "Organ") z [...] września 2024 r. odmawiająca udostępnienia informacji publicznej.
Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie o następującym przebiegu:
Wnioskiem z 2 sierpnia 2024 r. Fundacja P[...] (dalej: skarżąca) zwróciła się do Organu o udostępnienie informacji publicznej poprzez sporządzenie wykazu zawierającego liczbę świadczeń określonych w art. 4a ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 1575) – dalej: "u.p.r.", wykonanych na terenie szpitala, z wyszczególnieniem dla czasookresów:
– od 1 lipca 2022 r. do 31 grudnia 2022 r.
– od 1 stycznia do 31 grudnia 2023 r.
– od 1 stycznia 2024 r. do 30 czerwca 2024 r.
Skarżąca zwróciła się o wyszczególnienie ile zabiegów wykonano w oparciu o art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.r. oraz art. 4a ust. 1 pkt 3 u.p.r., łącznie z podaniem wieku płodów. Jeśli wśród wskazań do wykonania zabiegów w oparciu o przesłankę określoną w 4a ust. 1 pkt 1 u.p.r. były wskazania psychiatryczne to poinformowanie jakie rozpoznania zawierają skierowania wystawione przez lekarzy psychiatrów. Ponadto Skarżąca wniosła o poinformowanie w ilu przypadkach stwierdzono wady rozwojowe płodów i jakiego rodzaju oraz jaką metodą wykonano poszczególne zabiegi. Informacje, których dotyczy wniosek, niewymagającymi przetworzenia, a ich uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Fundacja [...] szczególnie istotnego interesu publicznego upatruje w możliwości przeprowadzenia obywatelskiej inicjatywy ustawodawczej, co miało miejsce w 2011, 2013r. 2014, 2015, 2016, 2019, 2021 i realnie wpłynąć na prace organu.
Decyzją z [...] września 2024 r. Dyrektor Szpitala [...] odmówił udostepnienia Skarżącej informacji publicznej określonej we wniosku.
Organ podał, że wnioskowanej informacji wymagałoby znacznego nakładu czasu, pracy, zaangażowania dodatkowego personelu oraz sporządzenia odpowiednich analiz. Konieczne byłoby bowiem indywidualne zbadanie hospitalizacji oddziału ginekologiczno-położniczego, a następnie przeprowadzenie zaawansowanej analizy mającej na celu wyodrębnienie szczegółowych danych zgodnie z kryteriami wskazanymi przez wnioskodawcę. Szpital nie posiada natomiast działu analiz, który mógłby przygotować żądane informacje, a nie dysponuje gotowymi danymi, które mogłyby stanowić odpowiedź na wniosek. W ocenie Dyrektora powyższe przesądza, że wnioskowana informacja ma charakter informacji przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 902 z późn. zm.) – dalej: "u.d.i.p.".
Organ podkreślił, że w piśmie z 8 sierpnia 2024 r. wezwano skarżącą do wykazania, że udostępnienie informacji publicznej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, jednak skarżąca w piśmie z 4 września 2024 r. nie przedstawiła obiektywnego oraz szczególnego interesu publicznego, który uzasadniałby udostępnienie tych informacji. W ocenie organu, wnioskodawca nie wykazał, że uzyskanie informacji przyczyni się do usprawnienia działania organów państwowych bądź będzie miało znaczący wpływ na realizację interesu publicznego. Pojęcie interesu publicznego odnosi się zaś do dobra wspólnego, a nie do indywidualnych interesów jednostki i obejmuje funkcjonowanie państwa oraz innych organów publicznych jako całości prawnej. Stwierdzono też, że zapytanie wnioskodawcy nie wskazuje żadnego konkretnego sposobu informacji – w zupełności wystarczającą formą byłoby przekazanie np. kserokopii formularzy sprawozdawczych składanych do Ministerstwa Zdrowia. Uzupełnienia wymagałaby jedynie informacja dotycząca rozpoznania wieku abortowanych dzieci, stwierdzonych u nich wad rozwojowych oraz jakimi metodami zabiegi przerywania ciąży zostało wykonane, co faktycznie stanowi informację przetworzoną.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, Fundacja wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zobowiązanie Organu do udostępnienia informacji publicznej oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji Skarżąca zarzuciła naruszenie:
1. art. 16 ust. 1 u.d.i.p poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i odmowe udostępnienia informacji publicznej;
2. art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez jego niewłaściwą wykładnię i uznanie, że uzyskanie wnioskowanych informacji nie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego;
3. art. 7, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 572) – dalej: "k.p.a.", poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, a także jego dowolną ocenę.
Skarżąca podniosła, że jako organizacja społeczna spełnia wszelkie kryteria do uznania, że uzyskanie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Fundacja może bowiem realnie wpłynąć na funkcjonowanie organu, np. poprzez realne przeprowadzenie obywatelskiej inicjatywy ustawodawczej. Niezależnie od powyższego Fundacja podniosła, że Organ błędnie uznał za informację przetworzoną całość wnioskowanej informacji. W ocenie Skarżącej, ogólna informacja o liczbie przeprowadzonych zabiegów nie jest informacją publiczną przetworzoną. Tym bardziej, że cześć informacji objętych wnioskiem stanowi dane statystyczne objęte obligatoryjnymi zestawienia i sporządzanymi na formularzach Ministerstwa Zdrowia.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, a wyłącznym jej kryterium jest legalność czyli zgodność z prawem, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 2492).
W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę naruszenia prawa i przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2024 r. poz. 935) - zwanej dalej w skrócie: p.p.s.a. Z istoty kontroli legalności wynika, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Zgodnie z art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Poddawszy ocenie legalności zaskarżoną decyzję w granicach wyżej wskazanych, Sąd stwierdził, że skarga okazała się niezasadna. Przywołane przez organ okoliczności, oraz ich ocena jest prawidłowa.
Stosownie do brzmienia art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., który stanowi materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji, prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Jakkolwiek "informacja publiczna przetworzona" nie posiada na gruncie obowiązującego prawa swojej definicji legalnej, to można wskazać, że charakter taki mogą mieć dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności. Oznacza to zatem podjęcie przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji działania o charakterze intelektualnym w odniesieniu do zbioru informacji, który jest w jego posiadaniu i nadania skutkom tego działania cech informacji. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się zatem musi z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników - może być traktowana jako informacja przetworzona (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z : 23.01.2019 r., I OSK 431/17; 18.04.2018 r., I OSK 2336/17; 26.03.2018 r., I OSK 2349/17; 16.03.2018 r., I OSK 915/16 – dostępne w cbosa). Kierunek orzecznicy wynikający z powołanych orzeczeń nadal jest aktualny.
Sąd podziela wyrażoną przez organ ocenę, że skarżąca nie wykazała, aby udostępnienie wnioskowanej informacji publicznej było szczególnie istotne dla interesu publicznego. Okoliczność tego rodzaju jest natomiast warunkiem sine qua non do uwzględnienia żądania udostępnienia informacji publicznej przetworzonej. W przypadku niewykazania tego rodzaju okoliczności, rzeczą organu jest wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji na odstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Wnioskodawca żądający informacji publicznej przetworzonej, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. dla jej uzyskania powinien wykazać nie tylko, że jest ona ważna dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców ale również, że jej uzyskanie stwarza realną możliwość wykorzystania uzyskanych danych dla poprawy funkcjonowania organów administracji i lepszej ochrony interesu publicznego. Za sprawę szczególnie istotną dla interesu publicznego uznaje się taką, która ze względu na rodzaj, czas, miejsce, sposób oraz okoliczności rozstrzygania i realizacji, w istotnym zakresie wpływa lub może wpływać na wykonywanie przez podmioty władzy publicznej ich uprawnień i obowiązków. W zakresie prawa dostępu do informacji oznacza to, że interes publiczny istnieje wówczas, gdy uzyskanie określonych informacji mogłoby mieć znaczenie z punktu widzenia funkcjonowania państwa, np. w konsekwencji usprawniałoby działanie jego organów (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. Z 22.01.2020 r., II SA/Go 510/19 dostępny w cbosa). Podkreślić należy, że skarżąca w odpowiedzi udzielonej o wykazanie zaistnienia szczególnie istotnego interesu publicznego w piśmie z 4 września 2024r., że częściowo żądana informacja spełnia przesłanki informacji przetworzonej. Sąd stwierdza, że wniosek dotyczy informacji przetworzonej, bo organ musi taką informację wytworzyć stosownie do wymagań zawartych we wniosku.
Zgodzić należy się z organem, że skarżąca nie wykazała w jaki sposób uzyskanie przedmiotowych informacji może zostać konkretnie wykorzystane dla dobra publicznego, usprawnienia działania i funkcjonowania organów państwowych w tym NFZ, czy też Ministerstwa Zdrowia. Nie jest też taką okolicznością ewentualne podjęcie inicjatywy ustawodawczej. Wobec powyższego, prawidłowo organ odmówił udostępnienia informacji w drodze decyzji wydanej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p
Niezasadny okazał się też zarzut naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Sprawa o dostęp do informacji publicznej nie jest sprawą administracyjną w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a. Tryb udostępniania informacji w całości reguluje ustawa o dostępie do informacji publicznej. Zawarte w niej odesłanie do przepisów kodeksu jest bardzo wąskie i dotyczy wyłącznie wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji i decyzji o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 2 u.d.i.p.).
Sprawa, której przedmiotem jest kwestia udostępnienia informacji publicznej, jest z tego względu sprawą specyficzną, bowiem dotyczy oświadczenia wiedzy, a nie oświadczenia woli organu, jakie jest właściwe dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 1 k.p.a., a przewidziana w u.d.i.p. forma decyzji dla odmowy udostępnienia informacji publicznej służy przede wszystkim zagwarantowaniu praw procesowych, w tym zwłaszcza prawa do odwołania na drodze administracyjnej. Z tego względu konieczna stała się wyraźna deklaracja ustawodawcy wyrażona w art. 16 ust. 2 u.d.i.p. o dopuszczalności stosowania w tym zakresie przepisów k.p.a. W konsekwencji dla skuteczności zarzutu wadliwego uchylenia decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej konieczne jest wskazanie na naruszenie art. 16 ust. 2 u.d.i.p. (por. wyrok NSA z 11.04.2025 r., III OSK 7368/21 – dostępny w cbosa).
Mając na względzie stan sprawy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.