II SA/Rz 1490/23

II SA/Rz 1490/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2024-02-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Magdalena Józefczyk /sprawozdawca/
Maria Mikolik
Paweł Zaborniak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 775
art. 134 w zw. z art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 2505
art. 18
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ WSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 lutego 2024 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 19 grudnia 2022 r. nr SKO.418/41/2022 w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego – skargę oddala –
Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: "Kolegium", "SKO", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z 19 grudnia 2022 r. nr SKO.418/41/2022, wydane w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia.
Wydanie postanowienia poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu:
Decyzją z [...] października 1999 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] (dalej: "Prezydent" lub "organ I instancji") zobowiązał WW do uregulowania stosunków wodnych na działkach nr [...] poprzez wykonanie prac określonych w rozstrzygnięciu decyzji.
Postanowieniem z [...] września 2022 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone w sprawie wykonania obowiązku wynikającego z opisanej wyżej decyzji z [...] października 1909 r. nr [...], przez S sp.k. z/s w [...] jako następcę WW.
W piśmie z 17 października 2022 r. KW (dalej: "Skarżący") wniósł – skierowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie za pośrednictwem Prezydenta Miasta [...] – zażalenia na ww. postanowienie o umorzeniu postepowania egzekucyjnego.
Postanowieniem z [...] grudnia 2022 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie stwierdziło niedopuszczalność zażalenia Skarżącego.
Organ odwoławczy podniósł, że Skarżący nie jest stroną postępowania egzekucyjnego prowadzonego w przedmiocie wykonania decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] października 1999 r. nr [...], co potwierdził wyrok WSA w Rzeszowie z 27 stycznia 2022 r. II SA/Rz 1590/21. Wskazanym wyżej wyrokiem Sąd oddalił skargę wniesioną przez Skarżącego na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z 13 sierpnia 2021 r. nr SKO.4171/75/2021 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Sąd wskazał, że art. 26 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 2505 z późn. zm.), nie zezwala na wszczęcie egzekucji (i udział w niej) stronom postępowania, zgodnie z ich definicją przyjętą w kodeksie postępowania administracyjnego. Tak więc nie mogą wszczynać postępowania egzekucyjnego ani uczestniczyć w nim podmioty, które powołują się na posiadanie interesu prawnego związanego z egzekucją, ale których udziału w tym postępowaniu nie przewidział ustawodawca. W ocenie Kolegium powyższe obligowało do stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.) – dalej: "k.p.a.".
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, KW wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Zdaniem Skarżącego, postanowienie Kolegium zostało wydane z naruszeniem art. 22 k.p.a. w zw. z art. 191 ust. 1, art. 234 ust. 3 i art. 240 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1478 z późn. zm.) – dalej: "u.p.w.". Ponadto organ odwoławczy naruszył art. 6, art. 7, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 107 k.p.a. poprzez wadliwe przyjęcie, że Skarżącemu nie przysługuje status strony postępowania egzekucyjnego.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.) – dalej: "P.p.s.a.". Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Zgodnie z art. 151 P.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W ocenie Sądu ustalenia dokonane w sprawie przez organ odwoławczy są wystarczające i mogą stanowić podstawę do poddania kontroli prawidłowości stanowiska wyrażonego w wydanym postanowieniu, w tym zastosowanych przepisów prawa. Wymaga podkreślenia, że zaskarżone postanowienie Kolegium zostało wydane w związku z zażaleniem Skarżącego wniesionym na postanowienie Prezydenta o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z art. 17 § 1 u.p.e.a., o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli niniejsza ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżone postanowienie, w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia. Stosownie zaś do art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Wobec braku odrębnych regulacji, stroną postępowania egzekucyjnego jest organ egzekucyjny oraz podmiot, na którym ciąży obowiązek o charakterze administracyjnoprawnym, w tym m.in. obowiązek o charakterze niepieniężnym pozostający we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazany do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego (art. 2 § 1 pkt 10 u.p.e.a.). Wymaga ponadto wskazania, że zgodnie z art. 59 § 5 u.p.e.a., na postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego przysługuje zażalenie zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym. Przepis art. 59 § 5 u.p.e.a. ograniczył krąg podmiotów legitymowanych do wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Jedynie podmioty wskazane w ww. regulacji uprawnione są do złożenia zażalenia na postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zatem zażalenie złożone przez jakikolwiek inny podmiot - to jest podmiot nie będący ani zobowiązanym, ani wierzycielem - jest niedopuszczalne stosownie do art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.
Z nadesłanych akt administracyjnych wynika, że postępowanie egzekucyjne było prowadzone w sprawie wykonania obowiązku uregulowania stosunków wodnych na działkach nr [...] przez S sp.k. z/s w [...], a organem egzekucyjnym był Prezydent Miasta [...]. Stroną tego postępowania nie był natomiast Skarżący. Nie jest zarówno zobowiązanym, jak i wierzycielem niewyegzekwowanego obowiązku. Nie budzi zatem wątpliwości, że Skarżący nie jest podmiotem, który w myśl art. 59 § 5 u.p.e.a. mógł skutecznie wnieść zażalenie na postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Stwierdzenie powyższego oznacza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie w pełni zasadnie i prawidłowo zastosowało art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. i stwierdziło niedopuszczalność zażalenia Skarżącego. Po stronie Skarżącego brak jest bowiem legitymacji do zainicjowania postępowania dwuinstancyjnego, którego przedmiotem ma być postanowienie organu I instancji o umorzeniu postępowania egzekucyjnego.
Jednocześnie wobec stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia, Kolegium nie było władne do merytorycznej weryfikacji stanowiska wyrażonego przez organ I instancji w poszanowaniu o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Zaskarżone postanowienie SKO nie mogło zatem naruszyć art. 22 k.p.a. w zw. z art. 191 ust. 1, art. 234 ust. 3 i art. 240 ust. 4 pkt 1 u.p.w. Rozpatrzenie sprawy przez organ odwoławczy wymaga bowiem skutecznie wniesionego środka zaskarżenia, inicjującego postępowanie drugoinstancyjne. Taka sytuacja nie miała natomiast miejsca w opisywanej sprawie.
Mając na uwadze powyższe, Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.