II SA/RZ 1483/24

II SA/Rz 1483/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-02-13
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-11-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jarosław Szaro /przewodniczący/
Małgorzata Niedobylska
Piotr Popek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 1188/25 - Wyrok NSA z 2025-12-16
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1539
art. 92, art. 92a, art. 87 ust. 1, art. 92c ust. 1a, art. 92a ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Piotr Popek /spr./, Protokolant sekr. sąd. Karolina Gołąbek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2025 r. sprawy ze skargi A. T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 27 września 2024 r. nr 1801-IGC.4802.15.2024 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę.
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie zaskarżoną decyzją z 24 września 2024 r. nr 1801-IGC.4802.15.2024, po ponownym rozpatrzeniu sprawy wskutek odwołania A. T. (dalej: strona/skarżąca) od decyzji Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno – Skarbowego w Przemyślu z dnia 22 lutego 2024 r nr 408000-408000-COC-1.4802.1.2024:
1. uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej nałożenia na stronę jako zarządzającą transportem w firmie W.Spółka z o.o. (dalej: przewoźnik/Spółka), kary pieniężnej w wysokości [...] zł z tytułu naruszenia przepisów ustawy z dnia z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ( Dz. U. z 2024 r. poz. 1539 ze zm., dalej: u.t.d.), określonego w lp. 1.6 załącznika nr 4 do ww. ustawy, polegającego na niewyposażeniu kierowcy w świadectwo kierowcy i w tym zakresie umorzył postępowanie pierwszej instancji, 2. utrzymał decyzję w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej na osobę zarządzająca transportem w wysokości [...] złotych z tytułu naruszenia przepisów u.t.d., określonego w lp. 1.2 złącznika nr 4 do tej ustawy, polegającego na niewyposażeniu kierowcy w wypis licencji. Jak wynika z zaskarżonej decyzji i akt sprawy, w dniu 3 marca 2023 r. funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej przeprowadzili w Oddziale Celnym w [...] kontrolę wyjeżdżającego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zespołu pojazdów składającego się z ciągnika siodłowego MAN nr rej. [...] oraz naczepy ciężarowej SCHWARZMULLER nr rej. [...]. Kierowcą zespołu pojazdów był obywatel Ukrainy S. I.. W wyniku dwukrotnego zważenia masy całkowitej i dynamicznego obciążenia osi oraz pomiaru wymiarów zewnętrznych (długości, wysokości i szerokości) ww. środka przewozowego stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej normy nacisku na drugiej pojedynczej osi napędowej pojazdu o 600 kg (5,22%). W związku z tym przedmiotowy pojazd uznano za nienormatywny, a przejazd nim - co do zasady - wymagał zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego kategorii V.
Udokumentowaniem powyższych czynności są protokoły nr PL401060.167.W.2023 i nr PL401060.168.W.2023 z kontroli pojazdu przekraczającego granicę państwa na kierunku wyjazd z terytorium Rzeczypospolitej z 3 marca 2023 r. Skontrolowanym pojazdem na podstawie dokumentów: MRN [...] i MRN [...]przewożony był ładunek podzielny w postaci artykułów dla zwierząt domowych - karma dla kotów i psów, łóżka, materace, drapaki dla kotów -15 palet o masie 12 818 kg. W trakcie kontroli kierujący pojazdem okazał ważny od 17 sierpnia 2021 r. do 16 sierpnia 2026 r. wypis licencji nr [...] dotyczącej międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy (nr wypisu TW [...]), wystawiony w dniu 20 stycznia 2022 r. przez Głównego Inspektora Transportu na rzecz przewoźnika. W wyniku analizy dokumentów okazanych podczas kontroli, stwierdzono rozbieżność danych dotyczących adresu firmy, wskazanych w wypisie licencji i Międzynarodowym Samochodowym Liście Przewozowym. NPUCS ustalił na podstawie danych zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym oraz informacji uzyskanej od GITD Biuro ds. Transportu Międzynarodowego, że na dzień kontroli przewoźnik, posiadał licencję wspólnotową w zakresie przewozu rzeczy o nr TU- [...], ważną do dnia 16 sierpnia 2026 r. W dniu 26 stycznia 2023 r. Spółka złożyła wniosek o zmianę danych, w którym wskazała nowy adres, w związku z czym w dniu 17 lutego 2023 r. została wydana nowa licencja o nr [...].
Z kolei pojazd marki MAN nr rej. [...] (zgłoszony 26 stycznia 2023 r.) na dzień kontroli znajdował się pod ważnym wypisem z licencji wspólnotowej o numerze TU-[...], wydanym dla pojazdów powyżej 3,5 t. Natomiast wypis nr [...] okazany podczas kontroli, w związku ze zmianą siedziby Spółki, został anulowany i na dzień kontroli był nieważny. GITD powiadomił również organ I instancji, że w dniu 7 marca 2023 r. wpłynął wniosek przewoźnika o zmianę świadectwa kierowcy nr [...] , w którym to wniosku zostały podane nowe dane adresowe siedziby spółki. W oparciu o poczynione ustalenia oraz obowiązujące przepisy prawa, NPUCS wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie naruszeń u.t.d., wobec zarządzającego transportem w firmie przewoźnika, którym na dzień 3 marca 2022 r. była skarżąca posiadająca certyfikat o nr [...]. Po przeprowadzenia postepowania decyzją z dnia 22 lutego 2024 r., NPUCS nałożył na skarżąca, łączną karę pieniężną w wysokości [...] zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, określone w Ip. 1.2 zał. 4 i Ip. 1.6 zał. 4 u.t.d., polegające na niewyposażeniu kierowcy w wypis licencji oraz świadectwo kierowcy.
Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając naruszenie: - art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 67 § 1, art. 76 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 189a § 1 i § 2 pkt 1-3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024r., poz. 572- dalej: K.p.a.), poprzez przyjęcie ustaleń faktycznych niezgodnie z regułami procedury administracyjnej i nałożenie na stronę kary za naruszenia, które nie zostały uwzględnione w protokole kontroli,
- art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 8 § 1 K.p.a., poprzez nierozważenie odstąpienia od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu w sytuacji, gdy waga zarzucanego stronie naruszenia była znikoma a nałożona kara jawi się jako nieproporcjonalna. Opisaną na wstępie decyzją z dnia 24 września 2024 r. organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej naruszenia polegającego na niewyposażeniu kierowcy w świadectwo kierowcy i następczo umarzył postępowanie co do tego naruszenia. W pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W ocenie organu odwoławczego, okoliczności sprawy dawały podstawę do nałożenia kary na zarządzającego transportem w firmie przewoźnika, ale wyłącznie za niewyposażenie kierowcy w ważny wypis z licencji wspólnotowej. Organ podniósł, że kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miał fakt okazania podczas kontroli nieważnego wypisu z licencji wspólnotowej TU-[...] - nr [...], podczas gdy kontrolowany pojazd objęty był - w dacie kontroli - wypisem z licencji wspólnotowej TU-[...] - nr TL [...]. Bez znaczenia zdaniem organu pozostaje, akcentowana w odwołaniu okoliczność, że powodem zmiany licencji była wyłącznie zmiana adresu siedziby przewoźnika. Skoro okazany do kontroli dokument był nieważny, brak jest podstaw do przyjęcia, że zarządzający transportem wypełnił obowiązek nałożony na niego przepisem art. 4 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009. Zwrócił uwagę, że GITD potwierdził, że licencja TU-[...](nr blankietu [...]) została doręczona Spółce w dniu 20 lutego 2023 r. Organ odwoławczy nie znalazł natomiast podstaw do nałożenia na stronę kary za niewyposażenie kierowcy w ważne świadectwo kierowcy. Zauważył bowiem, że okazane do kontroli świadectwo kierowcy pozostawało ważne do dnia 21 listopada 2027 r. Zmianę rzeczonego dokumentu zainicjował przewoźnik, jako podmiot uprawniony, wnioskiem z dnia 7 marca 2023 r., co potwierdził GITD w piśmie z 13 listopada 2023 r.
Analizując niniejszą sprawę, organ odwoławczy zbadał także aspekt możliwości uwolnienia strony od odpowiedzialności administracyjnej dochodząc jednak do wniosku, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do umorzenia postępowania na podstawie art. 92c u.t.d. Odnosząc się do zarzutu odwołania niezastosowania w sprawie normy prawnej zawartej w art. 189f § 1 pkt 2 K.p.a., DIAS wyjaśnił, że w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych przesłanek odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia - przepisów działu IVa ustawy w tym zakresie nie stosuje się. Zaznaczył, że zawarta w art. 189a § 2 K.p.a. reguła kolizyjna, daje pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa ww. ustawy. Kary pieniężne dla przewoźników nakładane są na podstawie ustawy o transporcie drogowym, która reguluje przesłanki nałożenia kar, ich wysokość w zależności od rodzaju naruszenia, przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary i umorzenia postępowania, a zatem nie ulegało wątpliwości organu, że do kar nakładanych na podstawie ustawy o transporcie drogowym nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego zawartych w dziale IVa k.p.a. Strona, nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem organu II instancji w części dotyczącej utrzymania w mocy decyzji organu I instancji, złożyła skargę do WSA w Rzeszowie.
Zaskarżonej decyzji, w zaskarżonej części, zarzuciła naruszenie: - art. 76 § 1 K.p.a. w zw. z art. 67 § 1 K.p.a. poprzez przyjęcie ustaleń faktycznych niezgodnie z regułami procedury administracyjnej i nałożenie na stronę kary za naruszenie niewykazane podczas kontroli i które to naruszenie nie zostały uwzględnione w protokole kontroli, - art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 K.p.a. i wyrażonych w tych przepisach zasad legalizmu, prawdy obiektywnej oraz zaufania do władzy publicznej w zw. z art. 189a § 1 K.p.a., art. 189a § 2 pkt 1-3 K.p.a. a contrario oraz art. 189f K.p.a. poprzez nierozważenie zastosowania do kary pieniężnej przewidzianej w u.t.d. przepisów K.p.a. dotyczących administracyjnych kar pieniężnych (dział IVa), które regulują zasady nakładania kar (w tym odstąpienie od ukarania) i powinny znaleźć zastosowanie do kar nakładanych na podstawie ustawy u.t.d., a zostały przez organy pominięte pomimo, że kary pieniężne w ustawie u.t.d, zostały uregulowane w sposób częściowy, nieuwzględniający jednak wszystkich kwestii wymienionych w pkt 1-6 art, 189a § 2 K.p.a., przez co koniecznym jest odwołanie się do uregulowań działu IVa K.p.a. (por. m. in. wyrok VI SA/Wa 198/23, VI SA/Wa 2230/22, III SA/Po 145/22), - art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 8 § 1 K.p.a. poprzez nierozważenie odstąpienia od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu w sytuacji, gdy waga zarzucanego stronie naruszenia, o ile w ogóle do niego doszło, była znikoma, strona zaprzestała (hipotetycznego) naruszania prawa, a kara w wysokości 500,00 zł za zarzucone naruszenie w okolicznościach, w jakich do niego miało dojść i jego wagi jawi się jako nieproporcjonalna.
Wywodząc powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w zaskarżonej części i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasadzenie na jej rzecz kosztów postepowania.
W uzasadnieniu skargi strona przedstawiła zbieżną argumentację z tą reprezentowana w postępowaniu administracyjnym.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstawy do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U.
z 2024 r. poz. 935, dalej jako P.p.s.a.) - tj. w przypadku istnienia istotnych wad
w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Należy nadto wskazać, że w myśl art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie jest związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tak zakreślonych granicach kontroli, stwierdzić przychodzi, że skarga jest pozbawiona uzasadnionych podstaw, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest decyzja DIAS w zakresie, w jakim utrzymała w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej w wysokości [...] zł za niewyposażenie kierowcy w wypis z licencji. Wskazać należy, że ustawodawca w art. 87 ust. 1 u.t.d. określił wykaz dokumentów, które powinien posiadać i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kierowca pojazdu samochodowego podczas wykonywania przewozu drogowego. W świetle art. 87 ust. 1 pkt 1 i pkt 4 ww. ustawy: podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto:
- wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji, - w międzynarodowym transporcie drogowym - świadectwo kierowcy, jeśli jest wymagane. Zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającego dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz.U.UE.L.2009.300.51) przedsiębiorca wykonujący zawód przewoźnika drogowego wyznacza przynajmniej jedną osobę fizyczną - zarządzającego transportem - która spełnia warunki przewidziane w art. 3 ust. 1 lit. b i d i która: a) w sposób rzeczywisty i ciągły zarządza operacjami transportowymi tego przedsiębiorstwa; b) ma rzeczywisty związek z przedsiębiorstwem, polegający na przykład na tym, że jest jego pracownikiem, dyrektorem, właścicielem lub udziałowcem lub nim zarządza lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, jest tą właśnie osobą; oraz c) posiada miejsce zamieszkania na terenie Wspólnoty. Zakres obowiązków związanych z funkcją zarządzającego transportem oraz zadania, które ma wykonywać w sposób rzeczywisty i ciągły określa umowa zawarta z przedsiębiorcą. Mając na względzie zapis art. 4 ust. 2 lit. b powołanego wyżej rozporządzenia, umowa ta winna precyzować w szczególności obowiązki zarządzającego związane z utrzymaniem i konserwacją pojazdów, sprawdzaniem umów i dokumentów przewozowych, podstawową księgowością, przydzielaniem ładunków lub usług kierowcom i pojazdom oraz sprawdzaniem procedur związanych z bezpieczeństwem.
Konsekwencją wyżej wskazanych obowiązków jest penalizacja w przypadku ich naruszenia. Zgodnie art. 92a ust. 2 u.t.d., zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 2.000 zł za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia oraz wagę naruszeń wskazanych w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 określa załącznik nr 4 do ustawy (art. 92a ust. 8 u.t.d.). Stosownie do Ip.1.2 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym - niewyposażenie kierowcy w wypis z licencji zagrożone jest karą pieniężną w wysokości 500 zł. Z akt sprawy wynika, że w dniu 3 marca 2023 r. poddano kontroli zespół pojazdów składający się z ciągnika siodłowego oraz naczepy ciężarowej. Kontrola wykazała nienormatywność transportu, co skutkowało wszczęciem postępowania administracyjnego. W toku postępowania, po wnikliwej analizie przedstawionych dokumentów oraz we współpracy z GITD, ustalono, że wypis z licencji wspólnotowej TU-[...] – nr [...], okazany przez kierowcę, nie obejmował kontrolowanego pojazdu w dacie przeprowadzenia kontroli co stanowi opisane wyżej naruszenie u.t.d. W związku z tym została nałożona na skarżącą, jako osobę zarządzającą transportem, kara pieniężna w wysokości [...] złotych. W świetle powyższego za bezzasadny należy uznać zarzut strony dotyczący braku podstaw do nałożenia kary ze względu na niewykazanie tego naruszenia podczas kontroli oraz jego nieuwzględnienie w protokołach kontroli. Należy bowiem zauważyć, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, podzielanym również przez orzekający w sprawie Sąd, przepisy ustawy o transporcie drogowym nie wykluczają prowadzenia przez organ administracyjny postępowania w przedmiocie naruszeń ujawnionych po doręczeniu stronie protokołu kontroli (tak np. wyrok WSA w Kielcach z 27 marca 2014 r., sygn. II SA/Ke 121/14). Funkcjonariusze celno-skarbowi kontrolujący pojazd nie mieli możliwości uzyskania w trakcie kontroli danych dotyczących ważności licencji przewozowych, ponieważ informacje te znajdują się w posiadaniu GITD. Dopiero w toku postępowania administracyjnego oraz w wyniku współpracy organu pierwszej instancji z GITD ustalono, że Spółka w dniu 26 stycznia 2023 r. złożyła wniosek o zmianę danych w zakresie aktualizacji adresu, co doprowadziło do wydania nowej licencji w dniu 17 lutego 2023 r. W związku z tym okazana podczas kontroli licencja TU-[...] z wypisem nr TW-[...], wystawiona na poprzedni adres siedziby przewoźnika, była nieważna w dniu kontroli. Co istotne zgodnie z informacją uzyskaną od GITD nowa licencja o numerze TU-[...] – TL [...] została dostarczona Spółce w dniu 20 lutego 2023 r., a więc miała ona dostatecznie czasu aby wyposażyć kierowców w aktualne i ważne dokumenty. Tak więc, skoro Spółka sama wystąpiła do GITD o zmianę danych, zarówno ona, jak i skarżąca – jako osoba zarządzająca transportem – miały pełną świadomość, że z dniem wydania nowej licencji poprzednia straciła ważność. W związku z tym, organizując transport i wysyłając kierowcę w trasę, należało wyposażyć go w aktualną wersję licencji. Należy podkreślić, że od momentu odbioru nowej licencji (20 lutego 2023 r.) do dnia kontroli (3 marca 2023 r.) minęło 10 dni, co – zdaniem Sądu – było wystarczającym okresem na zapewnienie kierowcy aktualnego wypisu licencji. Zgodnie z art. 92 i art. 92a u.t.d., w odniesieniu do osób zarządzających transportem, zachodzi odpowiedzialność administracyjna. Odpowiedzialność administracyjna ma charakter odpowiedzialności niezależnej od winy w tym sensie, że jest ponoszona co do zasady z tytułu wystąpienia określonego skutku (stwierdzonego naruszenia), bez konieczności wykazywania związku przyczynowego między zachowaniem podmiotu odpowiedzialnego a powstałym skutkiem. Powyższe oznacza, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter związany i w razie stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ - co do zasady – organ administracji zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej we wspomnianym wyżej załączniku do u.t.d., natomiast odstąpienie od nałożenia tej kary i zwolnienie się podmiotu wykonującego przewóz drogowy czy też – co ma miejsce w przedmiotowej sprawie – osoby zarządzającej transportem w przedsiębiorstwie, z odpowiedzialności administracyjnej za dane naruszenie możliwe jest jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92c u.t.d. Stosownie zaś do art. 92c ust. 1 u.t.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. Stosownie zaś do art. 92c ust. 1a u.t.d., przepisy ust. 1 stosuje się odpowiednio w sprawach o nałożenie kary pieniężnej wobec osób, o których mowa w art. 92a ust. 2, tj. osób zarządzających transportem.
W świetle powyższego, wykonujący przewóz, aby uwolnić się od odpowiedzialności, musi wykazać, że dołożył należytej staranności, to jest uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać, a jedynie wskutek niezależnych całkowicie od niego okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. Zatem to na przewoźniku (a także osoby zarządzającej transportem) spoczywa ciężar przedstawienia dowodów na okoliczność braku wpływu na naruszenie prawa, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie. To przedsiębiorca wywodzi bowiem skutki prawne wynikające z art. 92c u.t.d. w postaci uwolnienia się od odpowiedzialności za naruszenie przepisów. Organ nie jest zobowiązany do wykazywania okoliczności uwalniających przedsiębiorcę od odpowiedzialności. Jego obowiązek ogranicza się do umożliwienia stronie przedstawienia stosownej argumentacji popartej dowodami. W orzecznictwie podkresla się, że okolicznościami, o których mowa w art. 92c u.t.d. mogą być wyłącznie sytuacje ponadprzeciętne, odbiegające od standardowych stanów faktycznych, w których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. Sprawą zarządzającego transportem jest wprowadzenie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą miały faktyczny wpływ na organizację pracy oraz będą w stanie eliminować naruszenia (por. np. wyroki NSA: z 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2098/13, z 15 października 2015 r., sygn. akt II GSK 1990/14, z 12 marca 2015 r., sygn. akt II GSK 262/14, z 14 kwietnia 2016 r., sygn. akt II GSK 2527/14).
W ocenie Sadu w niniejszej sprawie należy zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że strona nie wskazała i nie udowodniła jakichkolwiek nieoczekiwanych i niedających się przewidzieć zdarzeń, które spowodowały ujawnione naruszenie i zwalniały by ją z odpowiedzialności administracyjnej. Zmiana licencji nie jest zdarzeniem nadzwyczajnym zwłaszcza, że zainicjowana była ona wnioskiem przedsiębiorcy, którego sprawami w zakresie organizacji i zarządzania transportem zajmuje się skarżąca. Skarżąca, jako osoba legitymująca się certyfikatem kompetencji zawodowych w drogowym transporcie rzeczy i zarządzająca operacjami transportowymi w przedsiębiorstwie w sposób rzeczywisty i ciągły, powinna w ramach swoich obowiązków zastosować takie mechanizmy zarządzania transportem, które wyeliminowałyby ryzyko powstawania jakichkolwiek naruszeń. Nie sposób uznać, że skarżąca wypełniła te obowiązki, skoro dopuściła do tak elementarnego zaniedbania, że kierowca kontrolowanego pojazdu nie był wyposażony w ważny dokument, aktualny wypis z licencji. Jak zasygnalizowano powyżej czas pomiędzy dostarczeniem aktualnej licencji a kontrolą wyniósł 10 dni co zdaniem Sądu dawało odpowiedni czas na reakcję osób odpowiedzialnych za przedsięwzięcia transportowe w Spółce. Mając na uwadze powyższe, Sąd podziela stanowisko organów w zakresie braku podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92c ust. 1 w zw. z art. 92c ust. 1a u.t.d. Wyjaśnienia wymaga również kwestia niezastosowania przez organ Działu IVa K.p.a. Zgodnie z art. 189a § 2 K.p.a., w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych:
1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, 2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, 3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, 4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, 5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, 6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów działu IVa w tym zakresie nie stosuje się.
Odnosząc się do podnoszonego w skardze zarzutu naruszenia art. 189f k.p.a., a więc w istocie nie zastosowania w sprawie przepisów rozdziału IVa k.p.a. Sąd wyjaśnia, że prawidłowym jest stanowisko organów w niniejszej sprawie, że w/w przepisy nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie. Przytoczona wyżej ogólna reguła kolizyjna wyrażona w ort. 189a § 2 K.p.a. daje pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale lVa k.p.a. Istnienie przepisów odrębnych zawartych w ustawie o transporcie drogowym, regulujących zasady i przesłanki wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, w tym odstąpienia od ich nałożenia, wyłącza stosowanie przepisów całego działu IVa k.p.a. bez konieczności stosowania kolejnych działań interpretacyjnych czy porównywania zakresów stosowania poszczególnych przepisów.
Wobec powyższego przepisy działu IVa k.p.a. mają zastosowanie jedynie wówczas, gdy dana kwestia w przepisach odrębnych w ogóle nie została uregulowana (por. np. wyroki NSA: z 19 października 2023 r., sygn. akt II GSK 847/20; 19 października 2023 r., sygn. akt II GSK 866/20; z 28 września 2023 r., z 28 września 2021 r., sygn. akt II GSK 375/21). Taka sytuacja w niniejszej sprawie natomiast nie występuje. Tym samym argumentacja strony, wskazująca na nie zbadanie przez organ przesłanek z art. 189f k.p.a. oraz niezastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej i ewentualnie poprzestania na pouczeniu, nie zasługuje na uwzględnienie.
Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie nie doszło także do naruszenia pozostałych wskazanych w skardze przepisów prawa procesowego. W szczególności orzekające w sprawie organy nie uchybiły obowiązkowi działania na podstawie i w granicach prawa (art. 6 k.p.a.), stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był kompletny i pozwalał na wyprowadzenie wniosków zaprezentowanych w kwestionowanej decyzji, w zgodzie z zasadą swobodnej oceny, wynikającą z art. 80 k.p.a., co też znalazło wyraz w odpowiadającym wymogom art. 107 § 1 i 3 k.p.a. uzasadnieniu. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wszystkie konieczne elementy określone w w/w przepisie a z pisemnych motywów organu wynikają przesłanki, którymi kierował się wydając dane orzeczenie. Dlatego nie zasługiwał także na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 7 K.p.a. Niesłuszny jest również zarzut, że organ z naruszeniem art. 8 K.p.a. prowadził postępowanie w sposób godzący w zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa i oddziaływania organów Państwa na świadomość i kulturę prawną obywateli. Orzekając o pieniężnej karze administracyjnej organ nie był uprawniony do badania zagadnienia adekwatności kary w odniesieniu do ciężaru gatunkowego stwierdzonego naruszenia prawa, skoro wysokość kary została ściśle określona w załączniku nr 4 do ustawy (lp. 1.2 tego załącznika).
Sąd stwierdza, że organy dokonały prawidłowej subsumpcji stanu faktycznego do omówionych powyżej przepisów prawa materialnego, co skutkowało prawidłowym przypisaniem skarżącej właściwego naruszenia i wymierzeniem odpowiedniej sankcji zgodnie z zagrożeniem ustawowym. Nałożenie na skarżącą kary pieniężnej za naruszenie obowiązku określonego w ustawie nie może być postrzegane jako naruszenie zapisów Konstytucji RP. Nie ma podstaw do przyjęcia, że sankcja za brak wyposażenie kierowcy w trakcie realizowanego przewozu w ważne dokumenty jest nieproporcjonalna w rozumieniu art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Kara administracyjna ma funkcję nie tylko kompensacyjną, ale i prewencyjną, zaś uiszczenie kary w wysokości 500 zł nie może być postrzegane jako nadmierne obciążenie profesjonalnego podmiotu dopuszczającego się naruszenia.
Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, zatem na podstawie art. 151 p.p.s.a skarga podlegała oddaleniu