II SA/Gl 785/16

II SA/Gl 785/16 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2016-10-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-08-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Grzegorz Dobrowolski
Łucja Franiczek /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Broda
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 460/17 - Wyrok NSA z 2019-03-21
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 1414
art. 92, art. 92a, art. 92b, art. 92c ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda, Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2016 r. sprawy ze skargi G. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę.
Uzasadnienie
[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego pismem z dnia 4 listopada 2015 r. powiadomił skarżącego o przeprowadzeniu kontroli w zakresie przestrzegania warunków i obowiązków przewozu drogowego za okres od dnia 24 listopada 2014 r. do dnia 24 listopada 2015 r. Następnie na wniosek skarżącego przesunięto termin rozpoczęcia kontroli na dzień 27 listopada 2015 r., obejmując kontrolą okres od dnia 27 listopada 2014 r. do 27 listopada 2015 r., z której następnie sporządzono protokół w dniu 14 grudnia 2015 r. W oparciu o powyższy protokół pismem z dnia 14 grudnia 2015 r., doręczonym w dniu 22 grudnia 2015 r. powiadomiono przedsiębiorcę o wszczęciu postępowania w zakresie naruszeń z lp. 6.3.1., 6.38., 5.1.1., 5.2.1., 5.2.2., 6.3.3., zał. nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm.), pouczając go o prawie wniesienia wyjaśnień w ciągu 7 dni.
Kolejnym pismem z dnia 4 stycznia 2016 r., doręczonym w dniu 5 stycznia 2016 r., organ I instancji powiadomił skarżącego o zakończeniu postępowania dowodowego i możliwości wypowiedzenia się w terminie 7 dni, zaś decyzją z dnia [...] r. nałożył na niego karę pieniężną w wysokości 15.000 zł z tytułu następujących naruszeń:
1) lp. 6.3.1. zał. nr 3 do ustawy
- 2 przypadki nieuzasadnionego użycia kilku wykresówek w ciągu tego samego 24-godzinnego okresu w kwocie 400 zł (200 zł x 2),
2) lp. 6.3.8. zał. nr 3 do ustawy
- 54 przypadków okazania podczas kontroli wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy z powodu niezarejestrowania przebiegu pojazdu w kwocie 16.200 zł (300 zł x 54),
3) lp. 5.1.1. zał. nr 3 do ustawy
- 1 przypadek przekroczenia maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu o czas powyżej 15 min. do jednej godz. w kwocie 100 zł,
4) lp. 5.2.1. zał. nr 3 do ustawy
- 5 przypadków przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy w kwocie 750 zł (150 zł x 5),
5) lp. 5.2.2. zał. nr 3 do ustawy
- 10 przypadków przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy powyżej 30 min w kwocie 2000 zł (200 zł x 10),
6) lp. 6.3.3. zał. nr 3 do ustawy
- 5 przypadków okazania podczas kontroli brudnej lub uszkodzonej wykresówki, uniemożliwiającej odczytanie danych w kwocie 1.500 zł (300 zł x 5).
W uzasadnieniu organ I instancji opisał stwierdzone zgodnie z protokołem kontroli naruszenia oraz podał, że strona nie wniosła wyjaśnień w toku postępowania administracyjnego. Stąd też organ nie dopatrzył się przesłanek z art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 ustawy. Suma kar wyniosła 20.950 zł, jednakże z uwagi na treść art. 92a ust. 3 pkt 1 ustawy, zdaniem organu należało na przedsiębiorcę nałożyć karę pieniężną w wysokości 15.000 zł.
W odwołaniu od decyzji przedsiębiorca zarzucił naruszenie:
1) art. 7, 8 i 10 § 1 kpa – poprzez uniemożliwienie mu czynnego udziału w postępowaniu,
2) art. 7 i 77 § 1 kpa – poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania w zakresie naruszenia z lp. 6.3.8. zał. nr 3 do ustawy, co doprowadziło do nałożenia kary w oderwaniu od stanu faktycznego,
3) błędną interpretację zapisów na wykresówce kierowcy M. M. w dniach 11 maja i 24 czerwca 2015 r. i wadliwe nałożenie kary za przekroczenie czasu pracy bez wymaganej przerwy.
Odwołujący się zarzucił, że decyzja organu I instancji zapadła przedwcześnie, gdyż pismem z dnia 6 stycznia 2016 r., doręczonym organowi w dniu 15 stycznia 2016 r., przesłał uwagi do prowadzonego postępowania, mieszcząc się w wyznaczonym 7-dniowym terminie. Jednak pismo to zostało zignorowane przez organ I instancji. Nadto, odwołujący się zarzucił, że w toku kontroli organ przypisał poszczególnym kierowcom przebiegi pojazdów, które nie zostały udokumentowane podczas kontroli. Doręczono bowiem organowi kopie faktur na zakup części i materiałów eksploatacyjnych, które dowodzą, że to przedsiębiorca wykonywał próbę drogową w ramach napraw i konserwacji pojazdu w dniach 5/6 maja 2015 r. (pkt 1 protokołu kontroli). Odwołujący się zakwestionował też naruszenia z lp. 6.3.8. zał. nr 3 do ustawy, opisane w pkt 12, 52, 47, 5, 22, 25, 37, 50, 27, 28 decyzji, bowiem wówczas pojazd prowadził inny kierowca, bądź doszło do innego naruszenia, a także doszło do zagubienia części wykresówek. Dla wykazania takich okoliczności wniósł o przesłuchanie wskazanych kierowców w charakterze świadków.
Zaskarżoną decyzją orzeczono o uchyleniu decyzji organu I instancji i nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł. Organ odwoławczy po ponownym rozpatrzeniu materiału dowodowego uchylił bowiem karę z tytułu naruszeń:
1) lp. 6.3.1. zał. nr 3 – w kwocie 200 zł w zakresie użycia drugiej wykresówki w dniu 26 sierpnia 2015 r.
2) lp. 5.2. zał. nr 3 – w kwotach 350 zł w zakresie przejazdu w dniu 11 maja 2015 r. i 1.750 zł w zakresie przejazdu w dniu 24 czerwca 2015 r.
Wobec tego łączna kara za stwierdzone naruszenia wyniosła 18.650 zł.
W pozostałym zakresie odwołania strony nie uwzględniono. Zdaniem organu II instancji, wyjaśnienia strony nadesłane pismem z dnia 6 stycznia 2016 r. nie miały znaczenia dla wyniku sprawy i nie znajdują poparcia w materiale dowodowym. Zdaniem organu, przedłożone przez stronę faktury nie dowodzą konieczności wykonywania prób drogowych, zwłaszcza przy uwzględnieniu długości przebytej drogi (7, 8 i 21 km). Nadto, strona nie wskazała, która z faktur dotyczy opisanych przypadków z pkt 1, 52, 12 protokołu kontroli.
Nie uwzględniono też zarzutów przedsiębiorcy w zakresie naruszeń z lp. 6.2.1. zał. nr 3 do ustawy, wskazując na obowiązki przedsiębiorcy w zakresie należytej organizacji pracy kierowcy. Brak też dowodów, aby dyscyplinował on kierowców, którzy prowadzili pojazdy bez włożonej wykresówki. Stąd też organ odwoławczy uznał za niecelowe przesłuchanie świadków, uważając materiał dowodowy za kompletny i wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy.
W przypadku naruszeń z lp. 6.3.7. zał. nr 3 do ustawy, organ odwoławczy stwierdził zaś, że w aktach znajdują się wykresówki dokumentujące powyższe naruszenia, stąd też bezpodstawne jest twierdzenie strony, że wykresówki uległy zagubieniu. Dołączone do odwołania dwie nieczytelne wykresówki, pozostają zaś w sprzeczności z dokumentami, które znajdują się w aktach i są czytelne.
Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji nie naruszył też reguł procedury administracyjnej, pouczając stronę o przysługujących jej uprawnieniach. Podzielił też stanowisko tego organu o braku przesłanek z art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 ustawy.
W skardze do sądu administracyjnego G. W. domagał się uchylenia decyzji organu odwoławczego i zasądzenia kosztów postępowania, zarzucając naruszenie:
1) art. 10 § 1 i art. 15 kpa,
2) art. 7, 8 i 77 § 1 kpa,
3) art. 7, 77 § 1, 78 § 1 i 80 kpa – poprzez nieprzeprowadzenie wnioskowanych przez niego dowodów, co doprowadziło do bezpodstawnego nałożenia kar za naruszenia, które nie miały miejsca,
4) art. 19 ust. 1 rozp. (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji... - poprzez jego niezastosowanie i nałożenie za te same przypadki dwóch kar.
Ponawiając zarzuty i argumentację, zawartą w odwołaniu od decyzji organ I instancji – co do pominięcia jego wyjaśnień złożonych w zakreślonym 7-dniowym terminie oraz błędną ocenę stanu faktycznego co do naruszeń z lp. 6.3.8. zał. nr 3 do ustawy z powodu nieprzesłuchania kierowców, którym bezpodstawnie przypisano prowadzenie pojazdu, skarżący zakwestionował stanowisko organu odwoławczego w zakresie prób drogowych i braku możliwości powiązania tych faktów z nadesłanymi jedynie przykładowo fakturami. Skarżący podniósł też, że w przypadku przekroczenia czasu pracy przez kierowcę M. M. dniu 10 lipca 2015 r., kierowca został ukarany za te same naruszenia na mocy wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] r. sygn. akt [...], którego kserokopię dołączono do skargi.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację. Zdaniem organu, przepis art. 19 zd. trzecie rozp. (WE) nr 561/2006, należy rozumieć w ten sposób, że w przypadku łącznego naruszenia przepisów tego rozp. oraz obecnie obowiązującego rozp. (UE) nr 165/2014, nie jest zasadne nakładanie dwóch kar lub prowadzenie dwóch odrębnych postępowań.
Pismem z dnia 29 sierpnia 2016 r. skarżący podtrzymał skargę, nie zgadzając się z argumentacją, zawartą w odpowiedzi na skargę, bowiem rozp. (UE) nr 165/2014 reguluje zasady obsługi tachografów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa materialnego, ani też organy administracji nie uchybiły regułom procedury administracyjnej w stopniu skutkującym wznowieniem tego postępowania bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W oparciu o należycie zebrany i rozważony materiał dowodowy, nie naruszając gwarancji procesowych skarżącego i zasady dwuinstancyjności postępowania, zasadnie organ odwoławczy stwierdził naruszenia wymogów w zakresie transportu drogowego, uzasadniające nałożenie na skarżącego jako przedsiębiorcę kary pieniężnej w kwocie 15.000 zł.
Zdaniem sądu administracyjnego bezzasadny jest zarzut uniemożliwienia skarżącemu udziału w postępowaniu przed organem I instancji. Jak trafnie zauważył organ odwoławczy, organ ten dwukrotnie umożliwił skarżącemu złożenie wyjaśnień i wniosków dowodowych: pismem z dnia 14 grudnia 2015 r., zawiadamiając go o wszczęciu postępowania w zakresie naruszeń, opisanych w protokole kontroli w przedsiębiorstwie oraz pismem z dnia 4 stycznia 2016 r., zawiadamiającym o zakończeniu postępowania dowodowego. Skarżący nie zareagował na pierwsze pismo, a przy tym podkreślić należy, że na jego wniosek doszło do przesunięcia terminu kontroli. Dopiero w odpowiedzi na drugie pismo organu skarżący złożył wnioski dowodowe. Pismo w tym zakresie skarżący nadał za pośrednictwem poczty w przedostatnim dniu 7-dniowego terminu, stąd też wpłynęło ono do organu dopiero w dniu 15 stycznia 2016 r., podczas gdy w dniu [...] została już wydana decyzja. Oznacza to, że organ oczekiwał na stanowisko skarżącego przed wydaniem decyzji przez okres 9 dni, licząc od dnia 5 stycznia 2015 r. jako daty doręczenia zawiadomienia o zakończeniu postępowania dowodowego. Oczywiście, można twierdzić, że z uwagi na terminy doręczenia korespondencji przez pocztę, był to okres zbyt krótki, lecz w żadnym wypadku nie sposób ferować w okolicznościach niniejszej sprawy zarzutu naruszenia art. 10 § 1 kpa, skoro jedynym dowodem w postępowaniu przed organem I instancji był protokół kontroli, doręczony stronie przed wszczęciem postępowania.
Organ odwoławczy nie naruszając art. 15 kpa i art. 136 kpa, dokonał zaś oceny stanowiska skarżącego i jego wniosków dowodowych, zawartych w piśmie z daty 6 stycznia 2016 r., przeprowadzając w postępowaniu odwoławczym dowód z przedłożonych przez skarżącego 7 faktur na okoliczność wymiany elementów i napraw eksploatacyjnych i zasadnie stwierdzając zgodnie z regułami swobodnej oceny dowodów z art. 80 kpa, że faktury te nie dowodzą konieczności jazdy próbnej. Stanowisko organu odwoławczego w tym zakresie zostało należycie i logicznie uzasadnione. Organ wyjaśnił bowiem, że pomimo wezwania, strona nie wskazała, która z nadesłanych faktur dotyczy opisanych przypadków naruszeń. Istotne jest też, że nadesłane faktury dotyczą drobnych napraw, bądź wymiany elementów eksploatacyjnych. Skarżący nadesłał bowiem następujące faktury:
1) z dnia 26 sierpnia 2015 r. na kwotę 150 zł za naprawę elektryczną,
2) z dnia 24 lipca 2015 r. na kwotę 98 zł za usługę wulkanizacyjną,
3) z dnia 2 lipca 2015 r. na kwotę 34 zł za lampę kierunkowskaza,
4) z dnia 13 czerwca 2015 r. na kwotę 16 zł za poduszkę stabilizatora,
5) z dnia 17 czerwca 2015 r. na kwotę 73 zł za tarczę tachografu,
6) z dnia 8 maja 2015 r. na kwotę 430 zł za szybę czołową,
7) z dnia 12 maja 2015 r. na kwotę 246 zł za usługę wulkanizacyjną.
Zdaniem sądu, prawidłowo uznał organ odwoławczy, że żadna z tych faktur nie dowodzi konieczności wykonania próby drogowej, zwłaszcza przy uwzględnieniu długości przebytej drogi, która nie została zarejestrowana (7, 8 i 21 km) - odniesieniu do naruszeń opisanych w pkt 1, 12 i 52 protokołu kontroli.
Nie mogło odnieść skutku twierdzenie zawarte w skardze, że faktury te są jedynie przykładowe. To przedsiębiorcę obciąża obowiązek udowodnienia okoliczności, dotyczących kwestii, co do których tylko on może dysponować wiedzą. Zasadnie też organ odwoławczy uznał za niecelowe przesłuchiwanie w charakterze świadków kierowców, którym przypisano poszczególne naruszenia. Pomijając kwestię, czy z punktu widzenia zasad doświadczenia życiowego jest możliwe, aby po upływie ponad roku mogli oni zapamiętać szczegóły przejazdów drogowych i przyczyn ich nierejestrowania na wykresówkach, wskazać należy na liczbę stwierdzonych naruszeń z lp. 6.3.8. zał. nr 3 do ustawy. Mianowicie, chodzi o 54 przypadki okazania wykresówek, z których wynikała różnica w przebiegu pojazdu, a więc przejazd odbywał się bez rejestracji aktywności kierowcy. Skala tego zjawiska w obiektywny sposób dowodzi braku jakiejkolwiek kontroli za strony skarżącego jako przedsiębiorcy nad pracą kierowców i przestrzeganiu przez nich norm czasu pracy, przerw i odpoczynków. Gdyby bowiem skarżący na bieżąco kontrolował i analizował dokumentację, doszłoby do wcześniejszego stwierdzenia naruszeń. Uwolnienie się od odpowiedzialności wymagałoby wykazania przesłanek z art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, wyżej powołanej, które to przepisy zacytowały organy obydwu instancji.
Mimo pouczenia zawartego już w piśmie zawiadamiającym o wszczęciu postępowania, skarżący nie złożył jednak żadnych dokumentów, które potwierdzałyby, że właściwie organizował pracę kierowców, planując zadania przewozowe w ten sposób, aby ich wykonanie było możliwe bez naruszania norm w zakresie czasu pracy, wymaganych przerw i odpoczynków, a w przypadku naruszenia dyscypliny pracy, stosował sankcje z kodeksu pracy wobec pracowników dopuszczających się takich naruszeń, bądź też prowadzących pojazd bez włożonej wykresówki. Zauważyć też należy, że skarżący utrzymuje, że prawdopodobnie w określonych przypadkach kierowcy prowadzili pojazd bez włożonej wykresówki, co wymagało ich przesłuchania. Chodzi o 3 przejazdy na dystansach 493 km, 33 km i 67 km. Oczywiste jest, że kontrola pracy kierowców przez skarżącego jako przedsiębiorcę doprowadziłaby do wcześniejszego wyjaśnienia okoliczności tych przejazdów i ukarania dyscyplinarnego pracowników. Dopiero przedłożenie dowodów za zastosowanie środków zapewniających dyscyplinę pracy, mogłoby uwolnić skarżącego od odpowiedzialności administracyjnej z art. 92a ustawy.
Skarżącego obciąża też fakt zagubienia wykresówek w przypadkach, gdy osobiście prowadził pojazd, wymienionych w skardze. Sankcji administracyjnej podlegają zaś przypadki przedłożenia nieczytelnych wykresówek, przy czym wysokość kary z tytułu naruszeń z lp. 6.3.8. oraz lp. 6.3.7. zał. nr 3 do ustawy, jest identyczna i wynosi 300 zł za każdy przypadek. Zatem nawet przy przyjęciu, że stan faktyczny podpada pod inny przypadek, niż stwierdzony przez organ odwoławczy, nie wpłynęłoby to na wysokość kary. Natomiast naruszenie z lp. 6.2.1. zał. nr 3 do ustawy, sankcjonowane jest znacznie wyższą karą w kwocie 5 tys. zł. Nie jest to też sytuacja nadzwyczajna, której przedsiębiorca nie mógłby przewidzieć w rozumieniu art. 92c ust. 1 ustawy.
Twierdzenie skarżącego, że nie doszło do naruszeń z lp. 6.3.8. zał. nr 3 do ustawy, jest zatem całkowicie gołosłowne. Zresztą, nawet gdyby w wyniku przesłuchania kierowców doszło do uwolnienia skarżącego od odpowiedzialności za opisane w skardze przypadki, nie wpłynęłoby to w żaden sposób na wysokość kary w kwocie 15.000 zł. Skarżący kwestionuje bowiem 10 przypadków, opisanych w pkt 1, 5, 12, 22, 25, 27, 28, 47, 50 i 52 protokołu, za które kara wyniosła 3 tys. zł (10 x 300 zł). Tymczasem suma kar za stwierdzone przez organ odwoławczy wyniosła 18.650 zł. Stąd też w dalszym ciągu kara przekraczałaby kwotę 15 tys. zł, nałożoną na podstawie zaskarżonej decyzji.
Zatem przesłuchanie kierowców nie miałoby żadnego wpływu na wynik sprawy (wysokość nałożonej kary). Stąd też bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 7, 77 § 1 i 78 § 1 kpa.
Odnosząc się zaś do dołączonego do skargi wyroku karnego, skazującego kierowcę za naruszenie norm czasu pracy, sąd administracyjny nie podzielił zarzutu naruszenia przepisów unijnych, przytoczonych przez skarżącego, co jego zdaniem doprowadziło do nałożenia dwóch kar za te same czyny. Odpowiedzialność karna kierowcy na podstawie art. 92 ustawy o transporcie drogowym za popełnione wykroczenie, zwalnia przedsiębiorcę od odpowiedzialności administracyjnej jedynie w razie wykazania przez niego przesłanek z art. 92b ust. 1 tej ustawy. Wniosek taki wynika jednoznacznie z treści ust. 2 tego przepisu. Taki też pogląd wyraził tut. Sąd w wyroku z dnia 22 stycznia 2016 r. sygn. akt II SA/Gl 1028/15 (LEX nr 1984874). Do wykazania przesłanek wyłączających odpowiedzialność zobligowany zaś jest przewoźnik (vide: wyrok NSA z dnia 17 maja 2016 r. sygn. akt II GSK 245/15, LEX nr 2083172). Tymczasem jak już wyżej podano, skarżący nie dowiódł, aby zapewnił właściwą dyscyplinę i organizację pracy oraz stosował prawidłowe zasady wynagradzania, niezachęcające do naruszania przez kierowców norm czasu pracy. Samo odbycie przeszkolenia nie stanowi przesłanki ekskulpującej przedsiębiorcę. Zresztą i w tym wypadku odliczenie kary (5 przypadków x 150 zł), czyli kwoty 750 zł, nie doprowadziłoby do obniżenia wysokości kary w kwocie 18.650 zł poniżej kwoty 15.000 zł.
Z tych wszystkich względów nie stwierdzając naruszenia prawa wymienionego w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 tej ustawy.
ec