Orzeczenie · 2025-03-13

II SA/Rz 1479/24

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Miejsce
Rzeszów
Data
2025-03-13
NSAnieruchomościŚredniawsa
scalanie gruntówwymiana gruntównieruchomości rolneprojekt scaleniadecyzja administracyjnapostępowanie administracyjneWSAWojewodaStarostaprawo rzeczowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał skargi B. D. i Z. S. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 24 września 2024 r., która utrzymała w mocy decyzję Starosty zatwierdzającą projekt scalenia gruntów wsi S. Sprawa miała już swoją historię sądową, gdyż poprzednia decyzja została uchylona przez WSA wyrokiem z dnia 13 marca 2023 r. sygn. akt II SA/Rz 1349/22, który wskazał na istotne naruszenie prawa w zakresie szacunku wartości utraconych nasadzeń trwałych u skarżącego Z. S. W ponownym postępowaniu administracyjnym organy podjęły działania mające na celu naprawienie wskazanych uchybień. W szczególności, przeprowadzono dodatkowe oględziny i sporządzono operaty szacunkowe uwzględniające wartość nasadzeń. Kluczowe okazało się jednak porozumienie zawarte pomiędzy Z. S. a innym uczestnikiem postępowania, P. S., dotyczące sposobu rozliczeń za części składowe gruntu, zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 4 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów. Sąd, związany poprzednim wyrokiem, stwierdził, że organy zastosowały się do jego zaleceń. W odniesieniu do skarżącej B. D., sąd uznał jej zarzuty za niezasadne, podobnie jak w poprzednim postępowaniu, podkreślając, że celem scalenia jest poprawa warunków gospodarowania dla ogółu, a nie uwzględnienie wszystkich indywidualnych żądań. Wobec powyższego, sąd oddalił obie skargi, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Związanie sądu poprzednim wyrokiem w tej samej sprawie (art. 153 P.p.s.a.) oraz dopuszczalność porozumienia między uczestnikami scalenia w zakresie rozliczeń (art. 23 ust. 1 pkt 4 u.s.w.g.).

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z postępowaniem scaleniowym i wiążącym charakterem wcześniejszych orzeczeń sądowych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organy administracji prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, w szczególności w zakresie szacunku wartości gruntów i nasadzeń trwałych, po uchyleniu poprzedniej decyzji przez sąd?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organy administracji prawidłowo zastosowały przepisy, uwzględniając zalecenia sądu z poprzedniego wyroku, a porozumienie między uczestnikami dotyczące rozliczeń było zgodne z prawem.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organy administracji zastosowały się do zaleceń poprzedniego wyroku WSA, który nakazywał ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wyceny nasadzeń trwałych. Kluczowe było porozumienie zawarte przez jednego ze skarżących, które pozwoliło na zatwierdzenie projektu scalenia.

Czy cel scalenia gruntów, jakim jest poprawa warunków gospodarowania dla ogółu, może być realizowany kosztem indywidualnych interesów niektórych uczestników?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, cel ogólny scalenia ma pierwszeństwo, a indywidualne żądania mogą być nieuwzględnione, jeśli jest to technicznie niemożliwe lub narusza interesy innych uczestników.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że scalenie gruntów ma na celu poprawę warunków gospodarowania dla wszystkich uczestników, co może oznaczać konieczność uwzględnienia interesu większości kosztem jednostki, o ile zachowana jest zasada ekwiwalentności wartości gruntów.

Czy sąd jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w poprzednim orzeczeniu sądu w tej samej sprawie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd jest związany poprzednim orzeczeniem, chyba że nastąpiła istotna zmiana stanu prawnego lub faktycznego.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 153 i 170 P.p.s.a., wskazując, że ocena prawna i wskazania zawarte w poprzednim wyroku są wiążące dla organów i sądów orzekających ponownie w tej samej sprawie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Sąd oddalił skargi B. D. i Z. S. na decyzję Wojewody Podkarpackiego, uznając ją za zgodną z prawem.

Przepisy (29)

Główne

u.s.w.g. art. 1 § 1

Ustawa o scalaniu i wymianie gruntów

Cel scalania gruntów to poprawa warunków życia i gospodarowania ogółu mieszkańców wsi.

u.s.w.g. art. 3 § 1

Ustawa o scalaniu i wymianie gruntów

Postępowanie scaleniowe prowadzi się w celu poprawy warunków gospodarowania.

u.s.w.g. art. 8 § 1

Ustawa o scalaniu i wymianie gruntów

Uczestnicy scalenia otrzymują grunty o równej wartości szacunkowej w zamian za grunty dotychczas posiadane.

u.s.w.g. art. 11 § 3

Ustawa o scalaniu i wymianie gruntów

Wartość szacunkowa gruntów specjalnych (np. sadów) obejmuje wartość gruntu oraz wartość uprawy ustaloną przez rzeczoznawcę majątkowego.

u.s.w.g. art. 23 § 1

Ustawa o scalaniu i wymianie gruntów

Projekt scalenia określa zasady obejmowania gruntów w posiadanie, w tym sposób rozliczeń za pozostałe części składowe gruntu.

P.p.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

P.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy i sądy.

P.p.s.a. art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe.

P.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

u.s.w.g. art. 11 § 3

Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów

Wartość szacunkowa gruntów specjalnych (np. sadów) obejmuje wartość gruntu oraz wartość uprawy ustaloną przez rzeczoznawcę majątkowego.

u.s.w.g. art. 23 § 1

Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów

Projekt scalenia określa zasady obejmowania gruntów w posiadanie, w tym sposób rozliczeń za pozostałe części składowe gruntu.

u.s.w.g. art. 8 § 1

Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów

Uczestnicy scalenia otrzymują grunty o równej wartości szacunkowej w zamian za grunty dotychczas posiadane.

u.s.w.g. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów

Cel scalenia gruntów to poprawa warunków życia i gospodarowania ogółu mieszkańców wsi.

u.s.w.g. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów

Postępowanie scaleniowe prowadzi się w celu poprawy warunków gospodarowania.

P.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy i sądy.

P.p.s.a. art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Pomocnicze

u.s.w.g. art. 8 § 1

Ustawa o scalaniu i wymianie gruntów

Zasada ekwiwalentności wartości szacunkowej gruntów.

u.s.w.g. art. 23 § 1

Ustawa o scalaniu i wymianie gruntów

pkt 4 - sposób rozliczeń za pozostałe części składowe gruntu, które przypadły innym uczestnikom scalenia, może być ustalony na zgodny wniosek zainteresowanych.

u.s.w.g. art. 27 § 1

Ustawa o scalaniu i wymianie gruntów

Projekt scalenia może być zatwierdzony, jeżeli większość uczestników scalenia nie zgłosiła do niego zastrzeżeń po jego okazaniu.

K.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

K.p.a. art. 156

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji.

P.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Formą działalności administracji publicznej jest m.in. decyzja administracyjna.

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanki uchylenia decyzji administracyjnej.

u.s.w.g. art. 27 § 1

Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów

Projekt scalenia może być zatwierdzony, jeżeli większość uczestników scalenia nie zgłosiła do niego zastrzeżeń po jego okazaniu.

K.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

u.s.w.g. art. 23 § 1

Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów

pkt 4 - sposób rozliczeń za pozostałe części składowe gruntu, które przypadły innym uczestnikom scalenia, może być ustalony na zgodny wniosek zainteresowanych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji zastosowały się do zaleceń sądu z poprzedniego wyroku. • Porozumienie między uczestnikami scalenia dotyczące rozliczeń było zgodne z art. 23 ust. 1 pkt 4 u.s.w.g. • Cel scalenia, jakim jest poprawa warunków gospodarowania dla ogółu, został osiągnięty. • Sąd jest związany oceną prawną i wskazaniami z poprzedniego wyroku w tej samej sprawie.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącej B. D. dotyczące naruszeń proceduralnych i materialnych. • Zarzuty skarżącego Z. S. dotyczące niewłaściwego szacunku wartości gruntów i nasadzeń, braku wykonania zaleceń sądu oraz sfałszowanej dokumentacji.

Godne uwagi sformułowania

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy... • Cel ten został osiągnięty poprzez zaprojektowanie nowej działki nr [...], stanowiącej drogę dojazdową do pól uprawnych... • Sąd jest związany poprzednim wyrokiem, co oznacza niedopuszczalność przedstawiania zapatrywań sprzecznych z jego uzasadnieniem. • Nawet zaistniałe w jednostkowym przypadku naruszenie indywidualnego interesu uczestnika scalenia nie podważa legalności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia, gdy zachowana pozostaje podstawowa zasada wydzielenia gruntów określona w art. 8 ust. 1 u.s.w.g.

Skład orzekający

Stanisław Śliwa

przewodniczący-sprawozdawca

Magdalena Józefczyk

członek

Karina Gniewek - Berezowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Związanie sądu poprzednim wyrokiem w tej samej sprawie (art. 153 P.p.s.a.) oraz dopuszczalność porozumienia między uczestnikami scalenia w zakresie rozliczeń (art. 23 ust. 1 pkt 4 u.s.w.g.)."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z postępowaniem scaleniowym i wiążącym charakterem wcześniejszych orzeczeń sądowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje złożoność postępowań scaleniowych i znaczenie wiążącego charakteru orzeczeń sądowych. Pokazuje, jak porozumienia między stronami mogą wpływać na rozstrzygnięcie.

Sąd związany własnym wyrokiem: jak kontynuacja postępowania scaleniowego zakończyła się oddaleniem skarg.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst