II SA/Rz 1479/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargi uczestników postępowania scaleniowego, potwierdzając prawidłowość decyzji Wojewody Podkarpackiego zatwierdzającej projekt scalenia gruntów, pomimo wcześniejszych uwag sądu dotyczących wyceny nasadzeń.
Sąd rozpatrzył skargi B. D. i Z. S. na decyzję Wojewody Podkarpackiego zatwierdzającą projekt scalenia gruntów. Sprawa dotyczyła ponownego rozpatrzenia po uchyleniu poprzedniej decyzji przez WSA z uwagi na nieprawidłowe oszacowanie nasadzeń trwałych u jednego ze skarżących. W ponownym postępowaniu organy administracji podjęły działania naprawcze, a skarżący Z. S. zawarł porozumienie z innym uczestnikiem dotyczące rozliczeń. Sąd uznał, że organy zastosowały się do zaleceń poprzedniego wyroku i oddalił skargi, podkreślając, że celem scalenia jest poprawa warunków gospodarowania dla ogółu uczestników.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał skargi B. D. i Z. S. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 24 września 2024 r., która utrzymała w mocy decyzję Starosty zatwierdzającą projekt scalenia gruntów wsi S. Sprawa miała już swoją historię sądową, gdyż poprzednia decyzja została uchylona przez WSA wyrokiem z dnia 13 marca 2023 r. sygn. akt II SA/Rz 1349/22, który wskazał na istotne naruszenie prawa w zakresie szacunku wartości utraconych nasadzeń trwałych u skarżącego Z. S. W ponownym postępowaniu administracyjnym organy podjęły działania mające na celu naprawienie wskazanych uchybień. W szczególności, przeprowadzono dodatkowe oględziny i sporządzono operaty szacunkowe uwzględniające wartość nasadzeń. Kluczowe okazało się jednak porozumienie zawarte pomiędzy Z. S. a innym uczestnikiem postępowania, P. S., dotyczące sposobu rozliczeń za części składowe gruntu, zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 4 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów. Sąd, związany poprzednim wyrokiem, stwierdził, że organy zastosowały się do jego zaleceń. W odniesieniu do skarżącej B. D., sąd uznał jej zarzuty za niezasadne, podobnie jak w poprzednim postępowaniu, podkreślając, że celem scalenia jest poprawa warunków gospodarowania dla ogółu, a nie uwzględnienie wszystkich indywidualnych żądań. Wobec powyższego, sąd oddalił obie skargi, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organy administracji prawidłowo zastosowały przepisy, uwzględniając zalecenia sądu z poprzedniego wyroku, a porozumienie między uczestnikami dotyczące rozliczeń było zgodne z prawem.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organy administracji zastosowały się do zaleceń poprzedniego wyroku WSA, który nakazywał ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wyceny nasadzeń trwałych. Kluczowe było porozumienie zawarte przez jednego ze skarżących, które pozwoliło na zatwierdzenie projektu scalenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (29)
Główne
u.s.w.g. art. 1 § 1
Ustawa o scalaniu i wymianie gruntów
Cel scalania gruntów to poprawa warunków życia i gospodarowania ogółu mieszkańców wsi.
u.s.w.g. art. 3 § 1
Ustawa o scalaniu i wymianie gruntów
Postępowanie scaleniowe prowadzi się w celu poprawy warunków gospodarowania.
u.s.w.g. art. 8 § 1
Ustawa o scalaniu i wymianie gruntów
Uczestnicy scalenia otrzymują grunty o równej wartości szacunkowej w zamian za grunty dotychczas posiadane.
u.s.w.g. art. 11 § 3
Ustawa o scalaniu i wymianie gruntów
Wartość szacunkowa gruntów specjalnych (np. sadów) obejmuje wartość gruntu oraz wartość uprawy ustaloną przez rzeczoznawcę majątkowego.
u.s.w.g. art. 23 § 1
Ustawa o scalaniu i wymianie gruntów
Projekt scalenia określa zasady obejmowania gruntów w posiadanie, w tym sposób rozliczeń za pozostałe części składowe gruntu.
P.p.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
P.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy i sądy.
P.p.s.a. art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe.
P.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.
u.s.w.g. art. 11 § 3
Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów
Wartość szacunkowa gruntów specjalnych (np. sadów) obejmuje wartość gruntu oraz wartość uprawy ustaloną przez rzeczoznawcę majątkowego.
u.s.w.g. art. 23 § 1
Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów
Projekt scalenia określa zasady obejmowania gruntów w posiadanie, w tym sposób rozliczeń za pozostałe części składowe gruntu.
u.s.w.g. art. 8 § 1
Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów
Uczestnicy scalenia otrzymują grunty o równej wartości szacunkowej w zamian za grunty dotychczas posiadane.
u.s.w.g. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów
Cel scalenia gruntów to poprawa warunków życia i gospodarowania ogółu mieszkańców wsi.
u.s.w.g. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów
Postępowanie scaleniowe prowadzi się w celu poprawy warunków gospodarowania.
P.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy i sądy.
P.p.s.a. art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Pomocnicze
u.s.w.g. art. 8 § 1
Ustawa o scalaniu i wymianie gruntów
Zasada ekwiwalentności wartości szacunkowej gruntów.
u.s.w.g. art. 23 § 1
Ustawa o scalaniu i wymianie gruntów
pkt 4 - sposób rozliczeń za pozostałe części składowe gruntu, które przypadły innym uczestnikom scalenia, może być ustalony na zgodny wniosek zainteresowanych.
u.s.w.g. art. 27 § 1
Ustawa o scalaniu i wymianie gruntów
Projekt scalenia może być zatwierdzony, jeżeli większość uczestników scalenia nie zgłosiła do niego zastrzeżeń po jego okazaniu.
K.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
K.p.a. art. 156
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji.
P.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Formą działalności administracji publicznej jest m.in. decyzja administracyjna.
P.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przesłanki uchylenia decyzji administracyjnej.
u.s.w.g. art. 27 § 1
Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów
Projekt scalenia może być zatwierdzony, jeżeli większość uczestników scalenia nie zgłosiła do niego zastrzeżeń po jego okazaniu.
K.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
u.s.w.g. art. 23 § 1
Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów
pkt 4 - sposób rozliczeń za pozostałe części składowe gruntu, które przypadły innym uczestnikom scalenia, może być ustalony na zgodny wniosek zainteresowanych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy administracji zastosowały się do zaleceń sądu z poprzedniego wyroku. Porozumienie między uczestnikami scalenia dotyczące rozliczeń było zgodne z art. 23 ust. 1 pkt 4 u.s.w.g. Cel scalenia, jakim jest poprawa warunków gospodarowania dla ogółu, został osiągnięty. Sąd jest związany oceną prawną i wskazaniami z poprzedniego wyroku w tej samej sprawie.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skarżącej B. D. dotyczące naruszeń proceduralnych i materialnych. Zarzuty skarżącego Z. S. dotyczące niewłaściwego szacunku wartości gruntów i nasadzeń, braku wykonania zaleceń sądu oraz sfałszowanej dokumentacji.
Godne uwagi sformułowania
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy... Cel ten został osiągnięty poprzez zaprojektowanie nowej działki nr [...], stanowiącej drogę dojazdową do pól uprawnych... Sąd jest związany poprzednim wyrokiem, co oznacza niedopuszczalność przedstawiania zapatrywań sprzecznych z jego uzasadnieniem. Nawet zaistniałe w jednostkowym przypadku naruszenie indywidualnego interesu uczestnika scalenia nie podważa legalności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia, gdy zachowana pozostaje podstawowa zasada wydzielenia gruntów określona w art. 8 ust. 1 u.s.w.g.
Skład orzekający
Stanisław Śliwa
przewodniczący-sprawozdawca
Magdalena Józefczyk
członek
Karina Gniewek - Berezowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Związanie sądu poprzednim wyrokiem w tej samej sprawie (art. 153 P.p.s.a.) oraz dopuszczalność porozumienia między uczestnikami scalenia w zakresie rozliczeń (art. 23 ust. 1 pkt 4 u.s.w.g.)."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z postępowaniem scaleniowym i wiążącym charakterem wcześniejszych orzeczeń sądowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje złożoność postępowań scaleniowych i znaczenie wiążącego charakteru orzeczeń sądowych. Pokazuje, jak porozumienia między stronami mogą wpływać na rozstrzygnięcie.
“Sąd związany własnym wyrokiem: jak kontynuacja postępowania scaleniowego zakończyła się oddaleniem skarg.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Rz 1479/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2025-03-13 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-11-21 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Stanisław Śliwa /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6162 Scalanie i wymiana gruntów Hasła tematyczne Scalanie gruntów Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 1223 art. 8, art. 23 ust. 1 pkt 4 Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (t. j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 151, art. 153, art. 170 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Karina Gniewek - Berezowska Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2025 r. sprawy ze skarg Z. S. i B. D. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 24 września 2024 r. nr GK-II.7213.26.2024 w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów – skargi oddala – Uzasadnienie Decyzją z 24 września 2024 r. nr GK-II.7213.26.2024 Wojewoda Podkarpacki, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), zwanej dalej K.p.a. oraz art. 3 ust. 1 ustawy z 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. z 2023 r. poz. 1197), określanej następnie jako "u.s.w.g." utrzymał w mocy decyzję Starosty [....] z 5 kwietnia 2024 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów wsi S., gmina [...]. Postępowanie scaleniowe zostało wszczęte postanowieniem Starosty [...] z 28 lutego 2019 r. na wniosek ponad 50% właścicieli, gdzie łączna powierzchnia gruntów będących w posiadaniu właścicieli, którzy złożyli wniosek wynosiła 553,9842 ha, co przy ogólnej powierzchni gruntów wsi S. planowanych do scalenia 897,58 ha, stanowiło 61,72% ogólnej powierzchni projektowanego obszaru scalenia. W toku postępowania nastąpiła zmiana powierzchni obszaru scalenia z 897,58 ha na 899,4003 ha, co wynikało z dokładności obliczenia powierzchni obiektu scaleniowego na podstawie danych geodezyjnych z pomiaru bezpośredniego granic obrębu ustalonych w terenie, wykonanego zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Rozwoju z 18 sierpnia 2020 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz. U. z 2022 r. poz. 1670). W pismach: z 18 marca 2019 r. oraz z 19 kwietnia 2021 r. Starosta upoważnił odpowiednio: Z. K. oraz W. P. - pracowników Biura [....] w [...] do wykonania szacunku porównawczego gruntów oraz opracowania projektu scalenia gruntów wsi S. W dniu odczytania postanowienia o wszczęciu postępowania scaleniowego przeprowadzono wybory rady uczestników scalenia, spośród uczestników scalenia obecnych na zebraniu, natomiast postanowieniem z 6 maja 2019 r. Starosta powołał społeczną komisję doradczą do udziału w przeprowadzeniu szacunku gruntów, w opracowaniu projektu scalenia, badaniu zastrzeżeń do szacunku i projektu scalenia. Na posiedzeniu komisji doradczej w dniu 29 maja 2019 r. geodeta-projektant scalenia przedstawił zasady szacunku gruntów wsi S. oraz przedstawił Studium Glebowe i Przydatności Rolniczej Gleb, wykonane w marcu 2018 r. przez Biuro [....] w [...]. Z kolei, na zebraniu uczestników scalenia w dniu 23 lipca 2019 r. omówiono z uczestnikami zebrania zaproponowane przez komisję opiniodawczo-doradczą, zasady szacunku porównawczego gruntów oraz wartości szacunkowe w poszczególnych klasach gruntów, po czym przyjęto uchwałę w sprawie ustalenia zasad szacunku porównawczego gruntów wsi S. Następnie, w dniu 3 września 2019 r. geodeta-wykonawca projektu scalenia gruntów wspólnie z osobami przewidzianymi w art. 10 u.s.w.g. tj. przy udziale powołanej komisji pełniącej funkcje doradcze, przystąpił do czynności związanych z szacunkiem porównawczym gruntów poddanych scaleniu. Czynności szacunkowe zostały zakończone 18 października 2019 r. Przy przeprowadzeniu szacunku porównawczego gruntów przyjęto kryteria ustalone uchwałą uczestników scalenia z dnia 23 lipca 2019 r. Na zebraniu uczestników scalenia w dniu 24 października 2019 r. ogłoszono wyniki oszacowania gruntów objętych scaleniem. Do okazania zgłosiły się 77 osoby wyszczególnione na liście obecności. W trakcie okazania nikt z obecnych uczestników scalenia nie zgłosił zastrzeżeń na wykonany i okazany szacunek gruntów. W dniu 19 listopada 2019 r. odbyło się ponowne zebranie uczestników scalenia, podczas którego geodeta-projektant Z. K. odczytał protokół okazania szacunku gruntów, natomiast geodeta powiatowy M. M. odczytał projekt uchwały zatwierdzającej szacunek gruntów. Uchwała w powyższym zakresie nie została podjęta w związku z czym Starosta [....], postanowieniem z dnia 25 listopada 2019 r., zaakceptował szacunek porównawczy gruntów wsi S. wykonany w oparciu o zasady szacunku gruntów, przyjęte przez uczestników scalenia uchwałą z dnia 23 lipca 2019r. W toku postępowania scaleniowego dokonano gleboznawczej klasyfikacji gruntów i aktualizacji użytków gruntowych, która została wyłożona do publicznego wglądu zainteresowanym osobom i zatwierdzona decyzją Starosty z dnia 3 września 2019 r. W dniach od 14 stycznia 2020 r. do 6 lipca 2020 r. uczestnicy scalenia zapoznali się z wartością szacunku porównawczego ich nieruchomości i zebrano od nich życzenia, dotyczące lokalizacji nowo projektowanych gruntów, a także wnioski o pomniejszenie lub powiększenie gospodarstw oraz zniesienia współwłasności. Następnie, w okresie od 14 stycznia 2020 r. do 30 lipca 2020 r. geodeta-projektant scalenia opracował wstępny projekt rozmieszczenia działek poszczególnych uczestników scalenia (tzw. "ustawkę"), po czym, w dniach od 21 września 2020 r. do 9 października 2020 r. odbyło się indywidualne okazanie zainteresowanym uczestnikom wstępnego projektu scalenia. Udział uczestników scalenia, którzy zapoznali się ze wstępnym projektem rozmieszczenia działek ekwiwalentowych tzw. "ustawką" i nie wnosili uwag, został potwierdzony stosownym podpisem na kartach uczestników scalenia. Następnie, w oparciu na wstępny projekt rozmieszczenia działek oraz zgłoszone uwagi uczestników scalenia, wykonano projekt szczegółowy, sporządzono mapę projektu scalenia, opracowano rejestr szacunku porównawczego gruntów po scaleniu i sporządzono szkice wyznaczenia projektu scalenia na gruncie. Z ogólnej liczby 730 pozycji rejestrowych do okazania zgłosili się uczestnicy z 532 pozycji rejestrowych, 63 uczestników zgłosiło zastrzeżenia do projektu, z czego w późniejszym terminie wycofano 5. Powyższe zastrzeżenia zostały złożone bezpośrednio do wykazu zastrzeżeń lub na piśmie. Zastrzeżenia te były przedmiotem opiniowania przez komisję pełniącą funkcje doradcze, co odbywało się w obecności zainteresowanych uczestników scalenia. Propozycje zmian w projekcie scalenia zostały przedstawione przez geodetę-projektanta scalenia w sposób graficzny i opisowy. Przed zatwierdzeniem projektu scalenia zaopiniowane zastrzeżenia były rozpatrzone również przez Starostę. Opracowany projekt scalenia gruntów Starosta [...] zatwierdził decyzją z dnia 23 lutego 2022 r., którą Wojewoda Podkarpacki decyzją z dnia 26 sierpnia 2022r. utrzymał w mocy. To ostatnie rozstrzygnięcie uchylił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, wyrokiem z dnia 13. marca 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 1349/22. Sąd zauważył, że nieuwzględnienie przez Organ art. 11 ust. 3 u.s.w.g. i pominięcie stosownego w tej sytuacji pełnego szacunku działki nr [...] o wartość utraconych nasadzeń trwałych, stanowiło o istotnym naruszeniu tej regulacji prawnej. Wojewoda Podkarpacki przeprowadził ponowne postępowanie administracyjne i decyzją z dnia 29 września 2023 r. uchylił decyzję Starosty [...] z dnia 23 lutego 2022 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Organowi I instancji, który decyzją z dnia 5 kwietnia 2024 r. zatwierdził projekt scalenia gruntów wsi S., gmina [...], o ogólnym obszarze 899,4003 ha. Rozstrzygnięciu temu nadał rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na interes społeczny oraz wyjątkowo ważny interes uczestników scalenia. Odrębne odwołania od decyzji Wojewody złożyli B. D. (dalej także: "Skarżąca") oraz Z. S. (dalej także: "Skarżący"). Po ich rozpatrzeniu, decyzją z dnia 24 września 2024 r., Wojewoda utrzymał w mocy kwestionowane rozstrzygnięcie Organu I instancji. Zauważył, że projekt scalenia gruntów wsi S. opracowano w ten sposób, że do wydzielonych gruntów zaprojektowano sieć publicznych dróg dojazdowych, przy czym wykorzystano też drogi istniejące w celu ograniczenia przeznaczania na ten cel gruntów rolnych o wysokiej klasie bonitacyjnej. Przy projektowaniu dróg brano pod uwagę skrócenie czasu dojazdu do poszczególnych działek oraz zachowanie układu działek i dróg dojazdowych w terenach budowlanych. Projekt scalenia opracowano uwzględniając w miarę możliwości życzenia złożone przez uczestników scalenia, biorąc pod uwagę położenie i wartości gruntów przed scaleniem oraz ustalenia projektu ogólnego scalenia gruntów. Kształt i układ zaprojektowanych działek na obszarze scalenia uzależniony był od układu dróg, sieci urządzeń melioracji wodnych, ukształtowania terenu oraz przewidywanego przeznaczenia gruntów. Aby nie powodować zakłóceń w grawitacyjnym spływie wód, w zdecydowanej większości zachowano też dotychczasowy kierunek działek. Uczestnicy scalenia gruntów otrzymali grunty o równej wartości szacunkowej w zamian za grunty dotychczas posiadane, tzn. o podobnej powierzchni, strukturze użytków rolnych i jakości bonitacyjnej z uwzględnieniem powiększenia lub pomniejszenia gospodarstwa na wniosek zainteresowanych w zamian za dopłaty pieniężne. Również w przypadkach, gdy ze względów technicznych nie było możliwości wydzielenia gruntów o równej wartości szacunkowej, zastosowano dopłaty pieniężne. Odnosząc się do odwołań Organ stwierdził, że Skarżąca w dniu 2 marca 2020r. zapoznała się z wartościami szacunkowymi posiadanych nieruchomości, gdzie odmówiła złożenia podpisu do rejestru. W dniu 28 października 2020 r. przeprowadzono czynności ustalenia i pomiaru granic działek Skarżącej z działkami sąsiednimi. Wymieniona uczestniczyła w nich, natomiast odmówiła złożenia podpisu do protokołów. Następnie, w dniu 17 sierpnia 2021 r. został okazany Skarżącej projekt scalenia, z którym zapoznała się, ale odmówiła podpisu. Przez cały okres postępowania scaleniowego Skarżąca wysyłała do różnych instytucji liczne zastrzeżenia i odwołania. Nie akceptowała żadnych proponowanych rozwiązań, odrzucając je w całości. W piśmie z dnia 1 września 2021 r. Skarżąca złożyła zastrzeżenia do projektu scalenia w zakresie działek przedscaleniowych nr: [...], [...], [...], [...], [.....], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], które to zastrzeżenia w dniu 15 września 2021 r. były przedmiotem opiniowania przez komisję pełniącą funkcje doradcze. Aby ustalić granice projektowanych działek i obliczyć powierzchnie, które Skarżąca przyjmuje zorganizowano w dniu 28 października 2020 r. ustalenie granic wszystkich Jej działek z działkami sąsiednimi. Granice w tym dniu zostały ustalone, pomierzone oraz opisane w protokołach, których Skarżąca nie podpisała. Granice te zostały przyjęte do projektu scalenia. Wszystkie zaprojektowane działki Skarżącej pozostały w miejscach przedscaleniowych, w granicach ustalonych wspólnie z Nią w dniu 28 października 2020 r. Jedyną zmianą jest projektowana droga nr [...]. Z treści "Protokołu nr 28 z rozpatrzenia zastrzeżeń na projekt scalenia wynika, że: - w zakresie działki przedscaleniowej nr [...] Skarżąca składała zastrzeżenie, że nie została Jej okazana działka przedscaleniowa. Komisja ustaliła, że działka przed scaleniem o powierzchni 1 ar nie była użytkowana przez właścicielkę, gdyż w terenie w całości znajdowała się w istniejącym pasie drogi gminnej oraz pod rowem. Ekwiwalent za tę działkę został rozliczony w całości gospodarstwa, - w zakresie działki nr [...] (nowy nr [...]) Skarżąca nie wyrażała zgody na zaprojektowany dojazd do działki sąsiada. Komisja ustaliła, że w granicach działki przedscaleniowej o powierzchni 18 arów został zaprojektowany dojazd do działek nr: [...] i [...] (nr po scaleniu [...]). W terenie istnieje przejazd do tej działki, ale dojazd odbywał się dotychczas dzięki uprzejmości. Powierzchnia działki Skarżącej w projekcie scalenia wynosi 0,1703 ha. Komisja stwierdziła, że należy utrzymać dojazd do projektowanej działki [...] od drogi [....] dr. Przy rozpatrzeniu zastrzeżenia była obecna właścicielka działki projektowanej nr [...], - w zakresie działki nr: [...], [...] (nowy nr [...]) Skarżąca nie wyrażała zgody na wydzielenie drogi z Jej działki nr [...]. Wniosła o pozostawienie stanu działek sprzed modernizacji. Komisja ustaliła, że jest to nowo projektowana droga (długości ok. 500 m) w tym rejonie. Jest ona zaprojektowana w linii prostej co jest gospodarczo uzasadnione oraz rozwiąże problem dojazdów do działek, które w tym kompleksie nie miały dojazdu do drogi publicznej oraz zwiększy wartość użytkową przyległych do niej gruntów. Na projektowaną drogę nikt (oprócz Skarżącej) nie złożył zastrzeżenia. Powierzchnia łączna działek przed scaleniem nr: [...], [...] wynosiła 0,68 ha. W projekcie scalenia została wydzielona działka [...] o powierzchni 0,6641 ha. Pozostały ekwiwalent za te działki został rozliczony w całości gospodarstwa. Komisja zaproponowała, aby pozostały grunt po działce [....] po drugiej stronie drogi doprojektować do działki przedscaleniowej nr [...], - w zakresie działki nr [...] (nowy nr [...]) Skarżąca nie wyrażała zgody na pomniejszenie powierzchni i zmianę granic tej działki. Komisja ustaliła, że działka ta została ustalona w terenie w dniu 28 października 2020 r. Komisja zaproponowała wyprostować granicę dz. [...] z dz. [...] zgodnie z dotychczasową ewidencją. Powierzchnia działki nr [...] po zmianie wyniesie 0,1695 ha. Zaprojektowana nowa droga gminna nr [...] dr jest drogą dojazdową m.in. do działki nr [...] i nie pomniejsza działki Skarżącej, - w zakresie działki nr [...] (nowy nr [...]) Strona wnioskowała, że powinna mieć powierzchnię z podziału sądowego. Komisja ustaliła, że granica działki [...] z działką [...] (nowy nr [...]) została przyjęta zgodnie z operatem geodezyjnym z postępowania rozgraniczeniowego nr [...] przyjętym do zasobu geodezyjnego w dniu 28 czerwca 1999 r. i pokrywa się z istniejącym ogrodzeniem. Granica działki [...] z działką nr: [...] i [...] (nowy nr [...]) została zaprojektowana tak, aby wydzielić pełny ekwiwalent za działkę nr [...] czyli powierzchnię 0,21 ha. Zgodnie z projektem scalania powierzchnia wynosi 0,2114 ha, - w zakresie działki nr [...] (nowy nr [...]) Skarżąca nie wyrażała zgody na poszerzenie drogi gminnej z Jej działki. Komisja ustaliła, że działka ta przed scaleniem miała powierzchnię 0,56 ha, po scaleniu działka została zaprojektowana o powierzchni 0,5615 ha. Nie wydzielono z niej gruntu na poszerzenie drogi gminnej ani powiatowej, - w zakresie działki nr [...] Skarżąca kwestionowała granicę z drogą gminną z działką nr [...], drogą powiatową nr [....] oraz działką prywatną nr [...]. Komisja ustaliła, że granica działki nr [....] z działką nr [...] dr została ustalona górą skarpy jako niezmiennik projektu jako poszerzenie drogi gminnej, z kolei granica działki nr [...] z działką nr [...] również została ustalona górą skarpy i nie powoduje powiększenia działki Skarżącej, lecz zmniejszenie powierzchni względem dotychczasowej ewidencji. Granica z drogą powiatową pozostała bez zmian. - w zakresie działki nr [...] Skarżąca kwestionowała granicę z działkami sąsiednimi, wnioskując o pozostawienie służebności przejazdów. Komisja ustaliła, że w dniu 28 października 2020 r. komisja scaleniowa uczestniczyła w projektowaniu granic w terenie działki nr [...]. Skarżąca wskazywała granice działek, lecz protokołu nie podpisała; sąsiednie działki są własnością osób żyjących, - w zakresie działki nr [...] Skarżąca kwestionowała granicę z działkami sąsiednimi. Wnioskowała, aby Jej cztery działki w tym rejonie były rozdzielone jak przed scaleniem. Komisja ustaliła, że w dniu 28 października 2020 r. komisja scaleniowa uczestniczyła w projektowaniu granic w terenie działki nr [...]. Skarżąca wskazywała granice działek, lecz protokołu nie podpisała. Komisja przychyliła się do rozdzielenia zaprojektowanej działki nr [...] na cztery działki jak przed scaleniem, - w zakresie działki nr [...] (nowy nr [...]) Skarżąca kwestionowała granicę i zmniejszoną powierzchnię. Komisja ustaliła, że działka nr [...] (nowy nr [...]) w projekcie została w takich samych granicach ewidencyjnych. Powierzchnia w ewidencji wynosi 0,10 ha. W projekcie po wykazaniu do m2 powierzchnia tej działki wynosi 0,0982 ha. - w zakresie działki nr [...] (nowy nr [...]) Skarżąca kwestionowała granicę i powierzchnię działki. Komisja ustaliła, że w granicach ogrodzenia działki siedliskowej znajdują się dwie działki Skarżącej nr [...] (nowy nr [...]) i nr [...] (nowy nr [...]) oraz działka gminna nr [...] (nowy nr [...]). Przed scaleniem działki Skarżącej miały powierzchnię nr [...] - 0,10 ha i nr [...] - 0,18 ha, łącznie 0,28 ha, działka gminna nr [...] miała powierzchnię 0,07 ha. W projekcie scalenia działki mają odpowiednio powierzchnię [...] (nowy nr [....]) - 0,0982 ha; [...] (nowy nr [...]) - 0,1809 ha łącznie 0,2791 ha. Działka gminna [....] (nowy nr [...]) – 0,0433 ha. Z projektu nie wynika, że Skarżąca będzie miała zamknięty wjazd. W dniu 27 października 2021 r. Skarżąca zapoznała się z powierzchnią i wartością po zmianach komisyjnych i odmówiła złożenia podpisu w "Rejestrze szacunku porównawczego gruntów po zmianach komisyjnych". Następnie zastrzeżenia rozpatrywał Starosta [...], który: - postanowił dokonać zmian w projekcie scalenia w działce nr [...], w taki sposób, że należy przeprojektować granicę pomiędzy punktem [...] a punktem [...] w następujący sposób: z punktu [...] granicę poprowadzić na punkt [...]. Po zmianie powierzchnia działki nr [...] wynosi 0,1003 ha; - w zakresie punktu 11 - Starosta postanowił dokonać zmian w projekcie scalenia w działce nr [...] w taki sposób, że należy przeprojektować granicę pomiędzy punktem [...] a punktem [....] w następujący sposób: z punktu [...] granicę poprowadzić na punkt [...]. Po zmianie powierzchnia działki nr [...] wynosi 0,1800 ha. Pozostałe zastrzeżenia zostały rozstrzygnięte zgodnie z opinią komisji. Następnie, Skarżąca odmówiła złożenia podpisu do "Protokołu z okazania w terenie projektu po zmianach Starosty [....]". Odmówiła też złożenia podpisu w "Rejestrze szacunku porównawczego gruntów po zmianach komisyjnych". Na terenie wsi S. Skarżąca przed scaleniem posiadała: - gospodarstwo rolne w działkach nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] (jedn. rej. [....]) o łącznej powierzchni 3,24 ha oszacowane na wartość 368,42 punktów szacunkowych (po potrąceniu 1,5% na drogi 362,89 punktów szacunkowych). W wyniku scalenia należny ekwiwalent gruntowy wydzielono w działkach nr: [...], [...], [....], [...], [...], [...], [...] i [....] o łącznej powierzchni 3,2369 ha oraz wartości 368,42 punktów. Po zmianie komisyjnej należny ekwiwalent gruntowy wydzielono w działkach nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] o łącznej powierzchni 3,2414 ha oraz wartości 368,74 punktów. Po rozpatrzeniu przez Starostę zastrzeżeń należny ekwiwalent gruntowy wydzielono w działkach nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [....] i [....] o łącznej powierzchni 3,2426 ha oraz wartości 369,10 punktów. Odchyłka wynosi zatem +0,68 punktów szacunkowych (odchyłka dopuszczalna +/-11,05 punktów). Za równą wartość szacunkową uważa się wartość o różnicy nieprzekraczającej 3%. Z wyjaśnień Starosty [...] zawartych w piśmie z dnia 15 czerwca 2022 r. wynika, że w przypadku Skarżącej, zastosowanie odchyłki technicznej 3% skutkowało anulowaniem potrąceń na drogi i dopłat. Organ odwoławczy na podstawie materiału dowodowego ustalił, że w granicach działki nr [...] (stary nr [...]) został zaprojektowany dojazd (działka nowy nr [...]) do nowo projektowanej działki nr [...] (stary nr: [...] i [...]). Przyjmując takie rozwiązanie Organ I instancji kierował się warunkami terenowymi i uzyskaniem korzystniejszych warunków gospodarowania na nowo zaprojektowanych działkach. Zatem w wymienionym zakresie, scalenie gruntów nie pogorszyło warunków korzystania z nieruchomości Skarżącej, natomiast wpłynęło pozytywnie na warunki gospodarowania w pozostałych działkach. Wojewoda wskazał, że postępowanie scaleniowe gruntów przeprowadza się w celu poprawienia warunków życia i gospodarowania ogółu mieszkańców wsi m.in. poprzez zaprojektowanie w miejsce dotychczasowej szachownicy gruntów - funkcjonalnej sieci dróg ogólnodostępnych do wszystkich gruntów rolnych oraz racjonalne ukształtowanie układu i kształtu działek. Cel ten został osiągnięty poprzez zaprojektowanie nowej działki nr [...], stanowiącej drogę dojazdową do pól uprawnych, w tym do działki nr [...]. W przypadku nowo projektowanej działki nr [...] (działka nr [...] - stan stary) stwierdzono, że w wyniku scalenia działka ta została zaprojektowana w dotychczasowym miejscu. Przed scaleniem powierzchnia działki nr [...] wynosiła 0,2100 ha, natomiast zgodnie z projektem scalenia, działka nr [...] ma obecnie powierzchnię 0,2114 ha. W ramach czynności scaleniowych w dniu 6 września 2019 r. odbyło się ustalenie w terenie granic działki nr [...], w trakcie których Skarżąca brała udział. Wyraziła zgodę na przebieg granicy tej działki z działką nr [...], która została wykazana na podstawie "rozgraniczenia z 28.06.1999 r.". Na podstawie "Szkicu wyznaczenia projektowanych działek" ustalono, że granicę między działką nr [...] a nowo projektowaną działką nr [...] (działka nr [...] - stan stary) wyznaczają punkty graniczne: A, B, C, D i E, pochodzące z operatu z rozgraniczenia nr [....], przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 28 czerwca 1999 r. i granica ta pokrywa się z istniejącym ogrodzeniem. W zakresie nowo projektowanej działki nr [...] (stary nr [...]) Skarżąca wskazała, że nie zgadza się na dojazd do działki nr [...] przez nowo zaprojektowaną działkę nr [...] - dr, bowiem w Jej opinii jest to dojazd dłuższy przez drogi nieutwardzone. Projekt scalenia został okazany Skarżącej w dniu 17 sierpnia 2021 r. w wyniku czego złożyła zastrzeżenia m.in. w zakresie działki nr: [...] (stary nr [...]), gdzie nie wyraziła zgody "na pomniejszenie powierzchni i zmianę granic tej działki". Komisja doradcza w dniu 15 września 2021 r. (na posiedzeniu Skarżąca nie była obecna) zaopiniowała, aby wyprostować granicę działki nr [...] z działką nr [...] zgodnie z dotychczasową ewidencją i stwierdziła, że zaprojektowana nowa droga gminna nr [....]-dr jest drogą dojazdową m.in. do działki nr [...] i nie pomniejsza działki Strony. Protokół stabilizacji zmian komisyjnych oraz ich okazania uczestnikom scalenia wskazuje jednak, że Skarżąca pomimo prawidłowego zawiadomienia nie zgłosiła się. Z karty uczestnika scalenia wynika z kolei, że w dniu 27 października 2021 r. zapoznała się Ona z "powierzchnią i wartością po zmianach komisyjnych" i nie złożyła zastrzeżeń. Odmówiła natomiast złożenia podpisu. Zaprojektowana droga nr [...] zapewnia dojazd nie tylko do nowo projektowanej działki nr [...] (stanowiącej własność Skarżącej), lecz także innym działkom w tym rejonie, co zwiększa wartość użytkową tych gruntów. Odnosząc się do zarzutów odwołania Wojewoda podkreślił, że nie dopatrzył się pogorszenia warunków gospodarowania w stosunku do stanu przedscaleniowego. Z akt sprawy nie wynika, aby wydzielając Skarżącej ekwiwalent, doszło do naruszenia przepisów o scaleniu i wymianie gruntów. Ponadto, dochowano szczegółowej staranności przy rozpatrywaniu sprawy Skarżącej, która o wszystkich czynnościach była informowana przez Organ I instancji. W ocenie Wojewody, Starosta podejmował wiele prób zaspokojenia oczekiwań i żądań Skarżącej. Uczestniczyła Ona czynnie w prowadzonych pracach, natomiast odmowa złożenia podpisu w protokole nie świadczy o braku uczestnictwa w poszczególnych czynnościach. Organ II instancji zwrócił też uwagę, że Skarżąca powtórzyła zarzuty, które były już rozpatrywane na wcześniejszym etapie postępowania i w sprawie których wypowiedział się również WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 13 marca 2023r. sygn. akt II SA/Rz 1349/22, podtrzymując stanowisko Wojewody w zakresie stawianych przez Skarżącą zarzutów we wniesionym odwołaniu od poprzedniej decyzji Organu I instancji. Organ podkreślił, że w miejsce dotychczasowych działek o wydłużonym kształcie, wydzielone zostały działki nowe, których kształt ułatwia i optymalizuje sposób oraz koszty gospodarowania. Wszystkie przewidziane dla Skarżącej działki ekwiwalentowe mają bezpośredni dostęp do sieci nowo wydzielonych dróg dojazdowych. Tym samym, warunki ich uprawy są korzystniejsze niż przed scaleniem, przez co cele scalenia zostały osiągnięte. Zaprojektowana sieć dróg wynika z założeń do projektu scalenia. Koncepcja usytuowania tych dróg nie jest zatem przypadkowa. Wojewoda podniósł, że zgodnie z art. 27 ust. 1 u.s.w.g., projekt scalenia gruntów może być zatwierdzony, jeżeli po jego okazaniu, o którym mowa w art. 23 ust. 2 i w art. 26 u.s.w.g., większość uczestników scalenia nie zgłosiła do niego zastrzeżeń i taka sytuacja wystąpiła w sprawie. Realizacja celów scalenia określonych w art. 1 ust. 1 u.s.w.g., nie może dotyczyć każdej pojedynczej działki i sytuacji, gdyż jest to niemożliwe. Nawet zaistniałe w jednostkowym przypadku naruszenie indywidualnego interesu uczestnika scalenia nie podważa legalności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia, gdy zachowano podstawową zasadę wydzielenia gruntów określoną w art. 8 ust. 1 u.s.wg. Odnosząc się do odwołania złożonego przez Skarżącego Wojewoda wskazał, że w dniu 25 czerwca 2020 r. zapoznał się On z powierzchniami i wartościami szacunkowymi posiadanych nieruchomości i złożył własnoręczny podpis. Na podstawie karty uczestnika scalenia ustalono, że wyraził życzenia, aby "działka [...] (zabudowana) pozostała w granicach ewidencyjnych. Ponadto podał, żeby cały należny ekwiwalent wydzielić w pasie od drogi (na [...]) do [...], a także wniósł, aby włączyć do działki budowalnej drogę lub jej część o numerze [...] oraz włączyć w pas działkę nr [...]. Karta uczestnika scalenia wskazuje, że poz. [...] rejestru przed scaleniem została zmieniona i ostatecznie złączono ją z poz. [...] rejestru przed scaleniem. Skarżący złożył także życzenia w zakresie działek nr: [...] i [...] (jedn. rej. [...]), aby należny ekwiwalent wydzielić łącznie z gruntem poz. [....] w jednym pasie. Podkreślił, że został poinformowany, że ze względu na klasę gruntu powierzchnia może ulec zmianie (powiększy się). W dniu 30 września 2020 r. Skarżący zapoznał się ze wstępnym projektem rozmieszczenia działek ekwiwalentowych - "ustawką" i nie wniósł zastrzeżeń, składając przy tym własnoręczny podpis. Po naniesieniu stosownych zmian, projekt scalenia został okazany na gruncie uczestnikom scalenia w dniach od 5 lipca 2021 r. do 26 sierpnia 2021 r. W dniu 12 sierpnia 2021 r. projekt został okazany Skarżącemu, który zapoznał się z powierzchnią i wartością gospodarstwa, lecz nie złożył podpisu. Z wykazu zastrzeżeń pod poz. 47 wynika, że nie wyraził zgody na powierzchnię działki nr [...] (stary numer) z domem, która Jego zdaniem powinna wynosić po scaleniu 0,50 ha. W opinii Skarżącego, Jego granica w ewidencji przebiega po linii drzew. Podniósł, że "zaakceptuje tę granicę jeśli brakujące ary z tej działki zostaną przeniesione na inną działkę". Zaznaczył, że pozostałe działki akceptuje bez zastrzeżeń. Ponadto, oświadczył, że "jako rozwiązanie akceptuje to aby za brakującą dopisaną powierzchnię, która według Niego wynosi 0,0183 ha przemnożyć przez wartość działki budowlanej (300 pkt) i dodać tę wartość do działek rolnych". Zastrzeżenia te były przedmiotem opiniowania przez komisję pełniącą funkcje doradcze, w trakcie których komisja dokonała oględzin w terenie działki zabudowanej stary nr [...]. Ze sporządzonego przez nią protokołu wynika, że projektowana działka nr [....] Skarżącego (przedscaleniowa działka nr [...]) została przyjęta z granic ewidencyjnych. W świetle Protokołu nr 34 z rozpatrzenia zastrzeżeń na projekt scalenia gruntów wsi S., gmina [...]": w zakresie działki nr [...] (nowy nr [....]) w związku z przeprowadzonym pomiarem kontrolnym spornego odcinka granicy między działką nr [...] (stary nr [...]) a działką nr [...] dr oraz z działką nr [...] dr komisja stwierdziła zgodność projektu scalenia ze stanem faktycznym na gruncie, w zakresie zaprojektowania nowej drogi komisja zaproponowała poprowadzenie jej po projektowanej działce Skarżącego nr [...] (nowy numer), na co nie wyraził On zgody. Komisja zaopiniowała, aby projekt scalenia utrzymać bez zmian. W dniu 28 października 2021 r. Skarżący zapoznał się z powierzchnią i wartością gospodarstwa i odmówił złożenia podpisu w "Rejestrze szacunku porównawczego gruntów po scaleniu". Na terenie wsi S. Skarżący przed scaleniem posiadał: gospodarstwo rolne w działkach nr: [....], [...], [....], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] (jedn. rej. [...]) o łącznej powierzchni 5,4983 ha oszacowane na wartość 615,83 punktów szacunkowych (po potrąceniu 1,50% na drogi 606,59 punktów szacunkowych), działki nr: [...] i [...] (jedn. rej. [....]) o łącznej powierzchni 0,6500 ha oszacowane na wartość 59,60 punktów szacunkowych (po potrąceniu 1,50% na drogi 58,71 punktów szacunkowych). Przed scaleniem Skarżący posiadał zatem grunty o łącznej powierzchni 6,1483 ha, oszacowane na wartość 665,30 punktów szacunkowych. W wyniku scalenia należny ekwiwalent gruntowy wydzielono w działkach nr: [....], [...], [...], [...] i [...] o łącznej powierzchni 6,0979 ha oraz wartości 673,40 punktów. Odchyłka w tym przypadku wynosi + 8,10 punktów szacunkowych przy dopuszczalnej 19,96 punktów. Z tytułu dokonania potrącenia na drogi przydzielono dopłatę pieniężną w kwocie 3039 zł. Za wydzielony większy ekwiwalent, po uwzględnieniu przydzielonej dopłaty z tytułu potrącenia na drogi w kwocie 3039,00 zł, przydzielono Skarżącemu dopłatę w wysokości 609 zł. Odnosząc się do zarzutów Skarżącego dotyczących działki przedscaleniowej nr [...], Wojewoda wskazał, że wykonawca przeprowadził w dniu 22 lipca 2020 r. wizję terenową, na której Skarżący był obecny. W jej trakcie ustalono, że do działki przedscaleniowej nr [...] (nowy nr [...]) zostanie włączona część działki przedscaleniowej nr [...], stanowiąca drogę gminną. Przy okazaniu wstępnego projektu rozmieszczenia działek w dniu 30 września 2020 r. Skarżący został poinformowany o powierzchni projektowanej działki nr [...] (nowy nr [...]), która wynosiła 0,52 ha i wartości szacunkowej równej 156,00 pkt i nie wniósł zastrzeżeń. W wyniku scalenia, po włączeniu części działki drogowej zgodnie z życzeniem Skarżącego, nowo projektowana działka posiada powierzchnię 0,5229 ha i wartość szacunkową 155,22 pkt. Tym samym, stan nowo projektowanej działki nr [...] (działka nr [...] - stan stary) pozostał taki sam, dokonano jedynie nieznacznych korekt przebiegu jej wschodniej granicy z nowo projektowaną działką nr [...], poprzez włączenie części działki przedscaleniowej nr [...]. Komisja doradcza w dniu 16 września 2021 r. stwierdziła po wizji terenowej, że sporny odcinek działki nr [...] (stary nr [...]) z działką nr [...] dr oraz z działką nr [...] został zmierzony kontrolnie w terenie. Stwierdzono zgodność projektu scalenia ze stanem faktycznym na gruncie. W związku z tym komisja zastrzeżenia uznała za bezzasadne. Przed scaleniem powierzchnia działki nr [....] wynosiła 0,52 ha, natomiast po zmianie powierzchnia działki nr [...] wynosi 0,5229 ha. Wojewoda podkreślił też, że w zakresie stawianych przez Skarżącego zarzutów, a dotyczących powierzchni działki przedscaleniowej nr [...], wypowiedział się również WSA w Rzeszowie w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 1349/22. Realizując zalecenia Sądu zawarte w tym wyroku Wojewoda zlecił Staroście zweryfikowanie szacunku działki Skarżącego nr [.... o wartość utraconych nasadzeń trwałych, stosując przepis art. 11 ust. 3 u.s.w.g. Z treści protokołu z przeprowadzonych w dniu 4 sierpnia 2023 r. oględzin wskazanej działki wynika, że rośnie na niej (obecnie jest to działka nr [...]) kukurydza i brak trwałych nasadzeń. Z kolei, na obecnej działce nr [...] rosną trwale nasadzenia tj. rabarbar, porzeczka oraz aronia. Do protokołu została załączona dokumentacja fotograficzna. Starosta przesłał również operat szacunkowy - "Wartości składników majątkowych znajdujących się na nieruchomości, położonej w miejscowości S., gmina [....]" dla działki nr [...] (nr przed scaleniem), w którym określona została wartość odszkodowania wynosząca 13 001 zł za składniki roślinne tj.: porzeczka czarna, sztuk 60, wiek 7 lat; aronia sztuk 26, wiek 7 lat; znajdujące się na działce nr [...] (nowy nr [...]). Starosta [...] przesłał też do Wojewody operat szacunkowy, który uwzględnia nasadzenia malin na działce nr [...]. W aktach sprawy jest też operat szacunkowy - "Wartości składników majątkowych znajdujących się na nieruchomości, położonej w miejscowości S., gmina [....]" dla działki nr [...] (przed scaleniem), w którym określona została wartość odszkodowania wynosząca 33 940 zł za składniki roślinne tj.: porzeczka czarna, sztuk 60, wiek 7 lat; aronia sztuk 26, wiek 7 lat; maliny wiek 7 lat, pow. 1090 m2, znajdujące się na działce nr [...] (nowy nr [...]), wydzielonej w wyniku scalenia gruntów, zgodnie z projektem scalenie gruntów. Jest też operat szacunkowy - "Wartości składników majątkowych znajdujących się na nieruchomości, położonej w miejscowości S., gmina [...]" dla działki nr [...] (przed scaleniem), w którym określona została wartość odszkodowania wynosząca 4104 zł za składniki roślinne tj. rabarbar, pow. uprawy 360 m2, wiek 5-6 lat, znajdujące się na działce nr [...] (nowy nr [...]), wydzielonej w wyniku scalenia gruntów, zgodnie z projektem scalenia gruntów. W dniu 23 stycznia 2024 r. w Starostwie Powiatowym w [...] przeprowadzona została rozprawa administracyjna w sprawie zmian projektu scalenia gruntów wsi S. w zakresie działek nr [...] i nr [...]. Starosta przedstawił stronom 7 wariantów zmian projektu scalenia. Na żaden z nich Skarżący nie wyraził zgody; chciał otrzymać odszkodowanie. Skarżący wyraził zgodę na uiszczenie kwoty dopłaty 870 zł. Protokół został podpisany przez osoby biorące udział w rozprawie. W dniu 16 lutego 2024 r. w Starostwie Powiatowym przeprowadzona została kolejna rozprawa administracyjna w sprawie zmian projektu scalenia gruntów wsi S. w zakresie działki nr [...], z której spisany został protokół, w którym Skarżący wyraził zgodę aby P. S. pozostał na działce nr [...] oraz zobowiązał się, że usunie nasadzenia trwałe i doprowadzi działkę do użytku rolnego oraz do przeorania działki do dnia 30 kwietnia 2024 roku. Oświadczył, że rezygnuje z dopłaty za nasadzenia. P. S. wyraził zgodę na powyższe ustalenia. Protokół został podpisany przez osoby biorące udział w rozprawie, m.in. przez Skarżącego i P. S., a zatem wymienieni ustalili sposób rozliczeń, o którym mowa w art. 23 ust 1 pkt 4 u.s.w.g. W dniu 23 lutego 2024 r. do Starostwa Powiatowego w [...] wpłynęło powiadomienie i oświadczenie z dnia 18 lutego 2024 r., którym Skarżący oraz M. K. wnieśli zgodne oświadczenie dotyczące części działki nr [...]. Skarżący zrezygnował z dopłaty za nasadzenia trwałe, wskazując, że sprawę chce załatwić we własnym zakresie, na co druga strona wyraziła zgodę. W odniesieniu zaś do zastrzeżeń dotyczących nasadzeń na działce nr [...] (nr przed scaleniem), która przed scaleniem stanowiła własność A. P. Wojewoda zaznaczył, że Skarżący posiadał umowę jej dzierżawy. Na podstawie dokumentów, wizji w terenie, zdjęć lotniczych oraz oświadczeń stron ustalono, że maliny na przedmiotowej działce zostały nasadzone w trakcie scalenia. W dniu rozprawy (27 lutego 2024 r.) nasadzeń nie stwierdzono, ponieważ zgodnie z zasadami objęcia nowych gruntów - załącznik nr 1 do decyzji - nowy właściciel gruntu usunął zbędne dla niego nasadzenia. Starosta [...] rozpatrując zarzuty do działki nr [...] (nr przed scaleniem) postanowił pozostawić projekt scalenia bez zmian, uznając zarzuty za nieuzasadnione. Zdaniem Wojewody, Starosta podejmował wiele prób zaspokojenia oczekiwań i żądań Skarżącego oraz zweryfikowania szacunku o wartość pominiętych nasadzeń trwałych na działkach nr: [...] i [...]. Mając na uwadze art. 23 ust. 1 pkt 4 u.s.w.g., rozpatrując zarzuty do ww. działek przyjął, że pozostałe części składowe gruntów (nasadzenia) na wymienionych działkach, które przypadły innym uczestnikom scalenia, zostały rozliczone na zgodny wniosek zainteresowanych. Wobec powyższego Starosta [...] projekt scalenia pozostawił bez zmian, uznając zarzuty za nieuzasadnione. Organ II instancji podkreślił, że ilość działek w gospodarstwie Skarżącego uległa zmniejszeniu z 12 przed scaleniem do 5 po scaleniu (przy zachowaniu wynikającej z art. 8 u.s.w.g. zasady ekwiwalentności i już samo to świadczy o poprawie struktury obszarowej i tym samym o korzystniejszych warunkach gospodarowania w przypadku tego konkretnego gospodarstwa. Reasumując Wojewoda stwierdził, że stan własności oraz posiadania gruntów, powierzchnia użytków i klasy gruntów objętych postępowaniem scaleniowym, zostały określone według danych ewidencji gruntów, według stanu na dzień 19 listopada 2019 r. Grunty objęte postępowaniem scaleniowym podlegały oszacowaniu według zasad przyjętych przez uczestników scalenia, w drodze uchwały. W myśl art. 8 u.s.w.g., uczestnicy scalenia otrzymali grunty o równej wartości szacunkowej w zamian za grunty dotychczas posiadane, przy czym za równą wartość szacunkową uważa się również wartość o różnicy nie przekraczającej ±3%. B. D. złożyła do WSA w Rzeszowie skargę na decyzję Wojewody, wnosząc o jej uchylenie wraz z decyzją ją poprzedzającą albo stwierdzenie nieważności z uwagi na liczne rażące zaniedbania prawne oraz naruszenie wielu przepisów ustawy scaleniowej oraz nakazanie poprawy całej dokumentacji, która nie przedstawia stanu faktycznego oraz jest rozbieżna. Skarżąca wniosła o wyjaśnienie kwestii modernizacji i ewidencji gruntów, bowiem postępowanie w tym zakresie zostało zawieszone, a przecież postępowanie scaleniowe opiera się na danych zawartych w ewidencji gruntów. Skarżąca zawnioskowała również o przesłuchanie wskazanych świadków oraz powołanie biegłego geodety. Zarzuciła poświadczenie przez komisję społeczno-doradczą nieprawdy w protokole nr 28 z dnia 15 września 2021r., który to miał wpływ na wydanie decyzji scaleniowej. Skarżąca podniosła, że upoważnieni do przeprowadzenia czynności scaleniowych byli dwaj geodeci, którzy jednak nie podpisywali się pod poszczególnymi etapami w scalaniu, a podpisy pochodzą od osób nie upoważnionych. Ponadto, 14 września 2021 r. został przyjęty do ewidencji operat co do Jej działek, gdzie termin do rozpatrywania zastrzeżeń był wskazany na dzień 15 września 2021 r. Skarżąca zakwestionowała stwierdzenie komisji, że działka [...] nie była przez Nią użytkowana, jak też, że sąsiedzi mieli dojazd do działek nr: [...] i [...] przez Jej działkę nr [...] - działki sąsiadów nie miały przyjazdu przez tę działkę, ponieważ ich granice kończyły się przed działką nr [...] - dojazd do działek sąsiada był z innej strony. Działka nr [...] ma powierzchnię 0,20ha, a nie jak stwierdziła komisja 0,18 ha i została zmniejszona na 0,17 ha bez należnego ekwiwalentu. Skarżąca wniosła o szczegółowe przedstawienie do cm, gdzie dano Jej ekwiwalent 0.3700 ha w całości gospodarstwa, a więc podanie każdej działki gdzie zwiększyła się powierzchnia w związku z przyznanym ekwiwalentem oraz wyjaśnienie, na jakiej podstawie komisja zmieniała przebieg granic działek prywatnych, bez wiedzy i zgody właściciela. Skarżąca zakwestionowała przyjęcie przez komisję granic działki nr [...], które nie pokrywają się z istniejącym ogrodzeniem oraz działki nr [...], jak też działek nr: [...] i [...]. Podała, że w protokole zmierzenia granic działki nr [...] podano, że właściciel się nie stawił w sytuacji, gdy w rzeczywistości nie żył. Skarżąca podniosła, że 17 sierpnia 2021 r. miała okazany niewłaściwy projekt scalenia, bowiem właściwy był schowany i sklejony taśmami. Zdaniem Skarżącej, przebieg granicy na działce [....] (nr przedscaleniowy) został zmieniony przez geodetów nie upoważnionych przez Starostę, a ponadto zapisano, że pozostawiono przebieg granicy przyjęto według ustalenia z 1999 r. co nie jest prawdą, bowiem dokonano zmian na korzyść sąsiadów i Gminy. Skarżąca wyraziła zdziwienie, dlaczego nie zostały zaprojektowane i urządzone wjazdy/wyjazdy do gruntów rolnych oraz działki zabudowane z dróg powiatowych. Poza tym, ekwiwalenty nie naliczano po cenie rynkowej tylko w punktach i cenę znacznie zaniżono według ceny rynkowej - szczególnie tereny zabudowane. Skarżąca wniosła o wyjaśnienie kwestii rekompensaty, jaka wynika z protokołu z dnia 28 października 2020 r. Podniosła, że żadnemu z mieszkańców "nie potrącono procentów z gospodarstw", tylko Jej. Nie zgodziła się też ze stwierdzeniem WSA w Rzeszowie, że scalenie nie ma nic wspólnego z modernizacją ewidencji gruntów. Jej zdaniem, nieprawdą jest, że granice działek które były wskazywane w dniu 28 października 2020 r. zostały przyjęte jako przedscaleniowe. Ponadto, Starosta w styczniu 2022 r. nieprawidłowo zmienił przebieg granic Jej działek siedliskowych na rzecz Gminy [...]. Skarżąca zauważyła, że dla jednej rodziny jest wykonywana droga gminna do działki rolnej z Jej prywatnej działki bez Jej zgody i wiedzy - sąsiedzi nie mieli służebności przejazdu przez Jej działkę nr [...]. Poza tym, wydana została decyzja na budowę domu i nigdy jej nie uchylono, a w niej podana jest powierzchnia oraz zaprojektowany wjazd/wyjazd, a podczas scalania zostało to zmienione, a dojazd zlikwidowany. Skarżąca podkreśliła, że dojazdy do działek powinny według ustawy scaleniowej być bliższe gospodarstwu, niestety zostały znacznie oddalone i są nieprzejezdne, co właścicieli stałych nasadzeń naraża na straty finansowe, ponieważ koszenie dróg gminnych odbywa się raz w roku w okresie żniw, a potrzebny jest dostęp do działek przez 10 miesięcy w ciągu roku, a nie tylko podczas żniw. Poza tym, nie zaprojektowano we wszystkich miejscach i nie przeprowadzono melioracji rowów, nie udrożniono ich, co skutkować będzie zalewaniem gruntów rolnych oraz działek siedliskowych czyli terenów zabudowanych czy w konsekwencji plonów, co będzie narażać mieszkańców na straty. Nie zaprojektowano dojazdów do działek, zmieniano granice działek należących do osób zmarłych bez ustalenia ustawowych przedstawicieli. Zdaniem Skarżącej, zamiast połączyć w jedną całość wiele rozdrobnionych gruntów rolnych, jeszcze bardziej je rozdrobniono. Z kolei, Z. S. w złożonej do WSA w Rzeszowie skardze na decyzję Wojewody z dnia 24 września 2024 r. zarzucił, że jest ona w istocie identyczna z decyzją, którą utrzymała w mocy. Nic nie zostało wyjaśnione i poprawione w zakresie Jego żądań co do działki nr [...] i ekwiwalentu. Nie wykonano zaleceń poprzedniego wyroku sądowego w sprawie. Decyzje opierają się na tej samej sfałszowanej dokumentacji, czego nie dostrzegł już Sąd przy wydawaniu tego wcześniejszego orzeczenia. Zażądał wytyczenia granic na nowo. W ocenie Skarżącego, powinna zostać na nowo wyznaczona granica w taki sposób, żeby utracony przez Niego grunt wraz z drzewami powrócił do Niego albo też, gdyby to nie było możliwe, to zaakceptowałby granicę wskazaną 14 lutego 2020 r. gdyby w dokumentacji geodezyjnej odnotowano zmniejszenie działki o 183 m.kw. i w zamian za to dokonano dopłaty jak za obszar zabudowany lub też powiększono by o tę utraconą powierzchnię którąś z Jego nowych działek. Zdaniem Skarżącego, Wojewoda pominął niektóre przepisy ustawy scaleniowej, a to: art. 3 ust. 1, art. 8 ust. 1, ust. 3, ust. 5, art. 11 ust. 1 oraz art. 14 ust. 1. W kwestii należnego ekwiwalentu za nasadzenia na działce nr [...] doszedł do porozumienia z M. K., ale nie udało się to z P. S. i ekwiwalent nie został Mu wypłacony. Skarżący zaznaczył, że oddał grunt o wyższej wartości, a otrzymał tylko czyste orne pole, przez co jest pokrzywdzony. Wniósł o uchylenie obydwu zapadłych w sprawie decyzji. W odpowiedzi na wskazane skargi Wojewoda wniósł o ich oddalenie. Podniósł, że w zaskarżonej decyzji szczegółowo odniósł się do sposobu wydzielenia ekwiwalentów, opisał tryb postępowania scaleniowego oraz sposoby i terminy informowania uczestników scalenia o kolejnych czynnościach, a także wyjaśnił podstawę prawną podjęcia decyzji. W jego ocenie, wskazywane przez Skarżącą naruszenia przepisów prawa nie znalazły potwierdzenia w toku prowadzonego postępowania odwoławczego. W odniesieniu zaś do zarzutu Skarżącego dotyczącego niewypłaconego ekwiwalentu za trwałe nasadzenia na działkach nr: [...] i [...] wyjaśnił, że Starosta na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 4 u.s.w.g. przyjął, że pozostałe części składowe gruntów (nasadzenia) na tych działkach, które przypadły innym uczestnikom scalenia, zostały rozliczone na zgodny wniosek zainteresowanych. Wobec powyższego Organ I instancji projekt scalenia pozostawił bez zmian, uznając zarzuty za nieuzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrolując działalność administracji publicznej sąd bierze pod uwagę kryterium zgodności z prawem, do czego zobowiązuje go art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267). Formą takiej działalności jest m. in. decyzja administracyjna, o czym mowa w art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Usunięcie decyzji z obrotu prawnego może nastąpić nie w każdym przypadku naruszenia prawa, a tylko wówczas, gdy doszło do rodzaju uchybień wskazanych w art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a. Jeśli więc sąd stwierdzi zaistnienie przyczyn z art. 156 K.p.a., to wówczas stwierdza nieważność decyzji. Jeżeli natomiast zauważy, że doszło do: naruszenia prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego bądź innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy to uchyla kwestionowaną decyzję w całości lub w części. Przy czym, jak stanowi art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Badaniu w niniejszym postępowaniu poddana została decyzja Wojewody Podkarpackiego utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów wsi S. w gminie [...]. Dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie ma to, że są to już kolejne decyzje, które w sprawie zapadły. Jak już bowiem wskazano w części faktycznej uzasadnienia, decyzją z 23 lutego 2022 r. Starosta [...] zatwierdził projekt scalenia gruntów, a akt ten został utrzymany w mocy decyzją Wojewody Podkarpackiego z 26 sierpnia 2022 r. i tę ostatnią decyzję uchylił tut. Sąd wyrokiem z 13 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 1349/22. W tym miejscu należy więc powołać treść art. 153 i art. 170 P.p.s.a. Według pierwszego z tych unormowań, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Natomiast zgodnie z drugim przepisem, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Z brzmienia powołanych regulacji wynika, że tak organ administracji publicznej, do którego sprawa "wraca" na skutek orzeczenia sądowego, jak też sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Ciążący na tych podmiotach obowiązek podporządkowania się stanowisku zawartemu w wyroku sądu administracyjnego może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej sformułowany pogląd prawny nieaktualnym, a także w sytuacji wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem. Ocena prawna to wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku. Może ona odnosić się zarówno do przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, a wskazania co do dalszego postępowania dotyczą wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Bez względu więc na poglądy prawne przedstawione w jakichś innych orzeczeniach sądowych, organ administracji oraz sąd po raz kolejny rozpoznający daną sprawę związani są poglądami zaprezentowanymi w wyroku, który zapadł w tej konkretnej, rozpatrywanej przez nich sprawie, a odstąpienie przez nie od powyższych musi skutkować eliminacją wydanego przez nie następnie aktu czy orzeczenia, właśnie z uwagi na niedotrzymanie zasady z art. 153 i art. 170 P.p.s.a. Niedopuszczalne jest więc formułowanie nowych ocen prawnych, które sprzeczne są z wyrażonym wcześniej w danej sprawie poglądem, lecz istnieje obowiązek podporządkowania się temu poglądowi w pełnym zakresie. Powołany wyżej wyrok WSA w Rzeszowie z 13 marca 2023 r. wydany został na skutek skarg złożonych przez B. D. oraz Z. S. W uzasadnieniu Sąd w szczegółowy sposób odniósł się do tych środków zaskarżenia. Oceniając skargę Skarżącej w kontekście okoliczności faktycznych sprawy Sąd wskazał, że podniesiona przez Nią argumentacja jest chybiona, a decyzja Wojewody Podkarpackiego z 26 sierpnia 2022 r. w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących Jej własność nie narusza prawa, tak w płaszczyźnie procesowej, jak i materialnej. Sąd podkreślił, że niezadowolenie uczestniczki scalenia nie oznacza, że kwestionowana przez Nią decyzja dotknięta jest wadą prawną. Podniósł, że organy prowadzące scalenie muszą w miarę możliwości uwzględniać interesy ogółu uczestników scalenia. W trakcie postępowania scaleniowego nie można więc z natury rzeczy uwzględnić wszystkich żądań każdego z uczestników scalenia z osobna, a więc i Skarżącej, ponieważ byłoby to technicznie niemożliwe i naruszałoby interesy innych rolników oraz niweczyłoby cel oraz skuteczność scalenia. Sąd zauważył też, że Skarżąca przed scaleniem posiadała 13 działek o pow. 3,2400 ha i oszacowanej wartości 368,42 pkt. Po dokonanych zmianach, w tym po rozpatrzeniu przez Starostę zgłoszonych przez Nią zastrzeżeń, w wyniku scalenia uzyskała Ona ekwiwalent gruntowy w 11 działkach o łącznej pow. 3,2426 ha oraz o wartości 369,10 pkt. W świetle tych ustaleń, Skarżąca nie utraciła na swej własności w wyniku scalenia, skoro wartość Jej nieruchomości nieznacznie wzrosła, podobnie jak łączna powierzchnia działek. Dlatego nie miało miejsca naruszenie przez Starostę oraz przez Wojewodę przepisu art. 8 ust. 1 u.s.w.g., według którego, uczestnik scalenia lub wymiany, otrzymuje zasadniczo grunty o równej wartości szacunkowej w zamian za grunty dotychczas posiadane. Natomiast w odniesieniu do sytuacji Skarżącego Sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania. Zauważył bowiem, że ekwiwalentność gruntów jest przede wszystkim kształtowana przez uprzedni szacunek oraz wycenę nieruchomości, a te zagadnienia podlegają regulacji art. 11 ust. 3 u.s.w.g.. Skarżący w toku postępowania słusznie wskazywał zatem, że w Jego sytuacji przepis ten winien być zastosowany, a stanowi on wyraźnie, iż wartość szacunkową lasów oraz sadów, ogrodów, chmielników i innych upraw specjalnych stanowi wartość szacunkowa gruntów, obliczona na podstawie szacunku wykonanego w sposób określony w ust. 1 lub 2, oraz wartość drzewostanów, drzew i krzewów, a także innych części składowych gruntów, ustalona przez rzeczoznawcę majątkowego na zasadach określonych w przepisach o gospodarce nieruchomościami. W ocenie Sądu, użyty w art. 11 ust. 3 u.s.w.g. spójnik "oraz" musi powodować zsumowanie wartości szacunkowej gruntu zajętego przez uprawę oraz wartość tej uprawy ustaloną przez rzeczoznawcę majątkowego na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Dopiero wynik tego zsumowania będzie określać wartość szacunkową gruntu (np. sadu) zajętego pod uprawę. Sąd zwrócił uwagę, że wartość nasadzeń trwałych na działkach została oszacowana przez rzeczoznawcę majątkowego, czego dowodzą znajdujące się w aktach sprawy operaty szacunkowe z 2 grudnia 2021 r. – działka nr [...] - oraz z 6 października 2021 r. – działka nr [...]. W odniesieniu do tej ostatniej działki Sąd stwierdził prawidłowość działania Organu, natomiast zauważył błędy jeśli chodzi o szacunek nasadzeń trwałych na działce nr [...]. Podniósł więc, że z akt sprawy nie wynika, aby wartość tych nasadzeń miała zostać dokonana także co do upraw na powierzchni nie przeznaczonej pod drogę [....]dr, a objętej przez nowego właściciela działki nr [...]. Z map przedstawiających położenie działek przed i poscaleniowych wynika, że pewna część działki nr [...] od strony wschodniej została przyznana sąsiadowi Skarżącego, bowiem wraz z dawną działką nr [...] weszła w skład nowopowstałej działki o nr [...]. To zaś powoduje, że brak wyceny trwałych nasadzeń na części działki Skarżącego mógł mieć wpływ na ostateczną wartość gospodarstwa rolnego, czyli na sposób zastosowania względem Niego przepisu prawa materialnego w postaci art. 8 ust. 1 i art. 11 ust. 3 u.s.w.g. Określona więc w operacie szacunkowym wartość za składniki majątkowe na działce przedscaleniowej o nr [...] w wysokości 2 565 zł mogła wpłynąć negatywnie na wartość szacunkową tej działki i w dalszej kolejności na nieuzasadnione pogorszenie sytuacji Skarżącego, poprzez nie przyznanie Mu należnego ekwiwalentu. Nieuwzględnienie więc przez Organ art. 11 ust. 3 u.s.w.g. i pominięcie stosownego w tej sytuacji pełnego szacunku działki nr [...] o wartość utraconych nasadzeń trwałych, stanowiło o istotnym naruszeniu tej regulacji prawnej, która znajdowała w sprawie zastosowanie, czego nie dostrzeżono. W związku z powyższym wyrokiem sądowym Wojewoda Podkarpacki, w piśmie z 1 sierpnia 2023 r., zlecił Staroście [...] przeprowadzenie dodatkowego postępowania uzupełniającego poprzez zweryfikowanie szacunku należącej do Skarżącego działki nr [...] o wartość utraconych nasadzeń trwałych. W dniu 4 sierpnia 2023 r. miały miejsce oględziny z udziałem geodety i pracownika Starostwa Powiatowego w [...], zaś w dniu 8 sierpnia 2023 r. oględziny przez biegłą. Biegła ta sporządziła początkowo operat szacunkowy datowany na 10 sierpnia 2023 r., w którym uwzględniła znajdujące się na działce nr [...] składniki roślinne tj.: rabarbar, porzeczkę czarną i aronię. W związku z zarzutami Skarżącego biegła w kolejnym operacie, również datowanym na 10 sierpnia 2023 r., ujęła dodatkowo znajdujące się na tej działce maliny. Wobec powyższego, decyzją z 29 września 2023 r., Wojewoda Podkarpacki uchylił decyzję Starosty [...] z dnia 23 lutego 2022 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ zauważył, że sprawie konieczne jest dokonanie czynności, o których mowa w art. 12 u.s.w.g. związanych z ogłoszeniem wyników szacowania nasadzeń trwałych oraz obowiązkiem zbadania przez komisję zgłoszonych ewentualnie przez uczestników scalenia zastrzeżeń i zapoznania uczestników scalenia z wynikami jej ustaleń w tym przedmiocie. Potrzebne są również czynności z art. 13 u.s.w.g., a zatem podjęcie przez uczestników scalenia uchwały wyrażającej zgodę na dokonany szacunek gruntów. Wydaną w ponownym postępowaniu decyzją z 5 kwietnia 2024 r. Starosta [...] zatwierdził projekt scalenia gruntów wsi S.. W załączniku nr 13 do tej decyzji, dotyczącym rozpatrzenia zastrzeżeń do projektu scalenia w związku z decyzją Wojewody z 29 sierpnia 2023 r., Starosta wskazał na fakt przeprowadzenia w dniach 25 stycznia i 16 lutego 2024 r. rozprawy administracyjnej. Organ podkreślił, że w czasie tej drugiej rozprawy Skarżący oświadczył, że rezygnuje z dopłat za nasadzenia i wyraża zgodę na aby P. S. pozostał na działce nr [...] (w części działki nr [...]), jak też zobowiązał się, że usunie nasadzenia trwałe i doprowadzi działkę do użytku rolnego oraz, że dokona przeorania działki do 30 kwietnia 2024 r. W takiej sytuacji Organ I instancji stwierdził za zasadne pozostawienie projektu scalenia bez zmian. Wojewoda Podkarpacki, objętą obecnymi skargami decyzją z 24 września 2024 r., uznał rozstrzygnięcie Starosty za prawidłowe i utrzymał je w mocy. Organ II instancji wskazał, że treść protokołu rozprawy administracyjnej z 16 lutego 2024 r. wskazuje na to, że Skarżący oraz P. S. ustalili sposób rozliczeń, o którym mowa w art. 23 ust. 1 pkt 4 u.s.w.g. Uznał tym samym, że pozostawienie projektu scalenia bez zmian było jak najbardziej zasadne. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że kwestionowana decyzja Wojewody Podkarpackiego z 24 września 2024 r. odpowiada prawu. W tym miejscu należy jeszcze raz zwrócić uwagę, że w rozpoznawanej sprawie zapadł już wyrok tut. Sądu, które to orzeczenie jest dla obecnego Składu orzekającego wiążące, co oznacza niedopuszczalność przedstawiania zapatrywań sprzecznych z jego uzasadnieniem. W tym poprzednim wyroku Sąd ocenił de facto prawidłowość przeprowadzonego procesu scalenia gruntów wsi S. i uznał, że był on generalnie zgodny z prawem, a uchybienia dotyczyły tylko jednej kwestii, a mianowicie oszacowania nasadzeń trwałych na działce Skarżącego nr [...]. Sąd w bardzo szczegółowy sposób odniósł się do sytuacji Skarżącej, ustosunkowując się jednocześnie do przedstawionych przez Nią zarzutów, które ocenił jako niezasadne. Jeszcze bardziej dokładnie stan faktyczny sprawy w zakresie sytuacji Skarżącej opisał Wojewoda w decyzji z 24 września 2024 r., zwracając jednocześnie uwagę na to, że w zakresie tym wypowiadał się już WSA w Rzeszowie w wyroku z 13 marca 2023 r. W tego rodzaju okolicznościach Sąd aktualnie rozpatrujący niniejszą sprawę nie mógł dokonać odmiennej oceny prawidłowości obecnie zaskarżonej decyzji Wojewody w odniesieniu do sytuacji Skarżącej, bowiem naruszyłby wówczas w sposób oczywisty powołane na wstępie części zważającej art. 153 i art. 170 P.p.s.a. Jeśli natomiast chodzi o Skarżącego, to Sąd uchylając we wskazanym wyroku z 13 marca 2023 r. decyzję Wojewody z 26 sierpnia 2022 r. zwrócił uwagę tylko na jeden aspekt wymagający poprawy, a więc ponownego postępowania uznając równocześnie, że pozostałe kwestie zostały właściwie rozstrzygnięte. Tym samym, również i w wypadku Skarżącego Sąd aktualnie rozpatrujący sprawę nie mógł zająć w tym względzie innego stanowiska. Zobowiązany był zaś do sprawdzenia, czy zalecenia z uprzedniego wyroku zostały wykonane. Uwzględniając przedstawione wyżej fakty Sąd stwierdził, że Organy zastosowały się do tych zaleceń. Operaty szacunkowe uwzględniające wartość nasadzeń na działce nr [...] zostały sporządzone. Na rozprawie w dniu 23 stycznia 2024 r. Skarżący i P. S. nie doszli do porozumienia, chociaż Skarżący "tymczasowo" zaakceptował przedstawiony przez geodetę wariant nr 7. Jednakże w dniu następnym tj. 24 stycznia 2024 r. Skarżący sporządził pismo, w którym zwrócił się z prośbą o wstrzymanie tymczasowo wszelkich prac geodezyjnych. Podniósł, że zgadza się na rezygnację z odszkodowania za trwałe nasadzenia od P. S. W związku z powyższym, dnia 16 lutego 2024 r. przeprowadzono kolejną rozprawę, podczas której odczytane zostało powołane wyżej pismo z 24 stycznia 2024 r. W protokole z tej rozprawy zawarte są następujące stwierdzenia: "Pan Z. S. wyraża zgodę aby Pan P. S. pozostał na działce nr [...] oraz zobowiązuje się, że usunie nasadzenia trwałe i doprowadzi działkę do użytku rolnego oraz do przeorania działki do dnia 30 kwietnia 2024 roku. Pan Z. S. oświadcza, że rezygnuje z dopłat za nasadzenia. Pan P. S. wyraża zgodę na powyższe ustalenia." Pod przedmiotowym protokołem widnieją podpisy m. in. Skarżącego i P. S. Kwestia motywów, jakie kierowały Skarżącym, który wystosował wskazane wyżej pismo z 24 stycznia 2024 r. oraz podpisał protokół rozprawy odbytej 16 lutego 2024 r. nie ma znaczenia dla oceny przyjętej przez Organy konsekwencji tego rodzaju sytuacji w postaci przyjęcia przez uczestników zgodnego sposobu rozliczeń. Z tego względu, podniesione przez Skarżącego w złożonej skardze zarzuty w tym przedmiocie nie mogły odnieść zamierzonego skutku. W świetle art. 23 ust. 1 pkt 4 u.s.w.g., projekt scalenia lub wymiany gruntów określa proponowane granice wydzielonych gruntów oraz następujące zasady obejmowania tych gruntów w posiadanie: sposób rozliczeń za pozostałe części składowe gruntów, które przypadły innym uczestnikom scalenia, może być ustalony na zgodny wniosek zainteresowanych. Przepis powyższa dopuszcza więc sytuację, kiedy to zainteresowani uczestnicy scalenia ustalą zgodnie sposób rozliczeń za części składowe gruntu inne niż plony upraw jednorocznych i wieloletnich oraz zabudowania. Sytuacja przewidziana w nim zaistniała w uwarunkowaniach niniejszej sprawy, co skutkowało koniecznością pozostawienia projektu scalenia bez jakichkolwiek zmian. Poza tym, Wojewoda bardzo dokładnie opisał stan faktyczny sprawy w części dotyczącej Skarżącego. Powołał się również na stanowisko WSA w Rzeszowie zawarte w wyroku z 13 marca 2023 r., jak też ustosunkował się do zgłoszonych przez Skarżącego zarzutów. W złożonej skardze Z. S. podniósł, że nowo wydana decyzja jest w istocie identyczna ze starą. Jest to zarzut prawdziwy, ale w świetle tego co wyżej wskazano - nie oznacza to jednocześnie, że skarżona decyzja jest błędna. Jak już więc wyżej zaznaczono, wydając poprzedni wyrok (sygn. akt II SA/Rz 1349/22) WSA zakwestionował w istocie tylko jeden element przeprowadzonego postępowania scaleniowego, a mianowicie dotyczący nasadzeń trwałych na dawnej działce nr [...] i ich oszacowania przyjmując, że brak ich wyceny na części tej działki mógł mieć wpływ na ostateczną wartość gospodarstwa, a więc na sposób zastosowania art. 8 ust. 1 i art. 11 ust. 3 u.s.w.g. i mógł skutkować nieprzyznaniem należnego ekwiwalentu. Sąd nakazał zatem zweryfikować szacunek działki Skarżącego (nr [...]) o wartość pominiętych nasadzeń trwałych. Powyższe zostało dokonane, ale doszło też do zmiany w stanowiskach uczestników scalenia, którzy porozumieli się i przyjęli opisane wyżej (tj. w protokole rozprawy z 16 lutego 2024 r.) rozwiązanie, co zgodne było z treścią zacytowanego art. 23 ust. 1 pkt 4 u.s.w.g. To przesądziło o ostatecznym rozstrzygnięciu sprawy tj. o pozostawieniu projektu scalenia bez zmian. Wojewoda podkreślił, że ilość działek w gospodarstwie rolnym Skarżącego uległa znacznemu zmniejszeniu z 12 przed scaleniem do 5 po scaleniu, przy zachowaniu zasady ekwiwalentności wyrażonej w art. 8 u.s.w.g., co świadczy niewątpliwie o poprawie struktury obszarowej, a więc i o korzystniejszych warunkach gospodarowania, co przecież jest celem scalenia, zgodnie z art. 1 ust. 1 u.s.w.g. Skarżący zgłosił też uwagi co do powierzchni działki nr [...], jednak wobec związania stanowiskiem Sądu wyrażonym w tym zakresie w sprawie sygn. akt II SA/Rz 1349/22 Sąd nie mógł inaczej ocenić rozpatrzonej już uprzednio w postępowaniu sądowym przedmiotowej kwestii. Należy podkreślić, że scalenie gruntów to bardzo specyficzne postępowanie, w którym prowadzący je organ ma na celu stworzyć korzystniejsze warunki gospodarowania dla wszystkich jego uczestników, a ich krąg jest zazwyczaj bardzo szeroki. Oczywistym jest więc, że niemożliwym jest uwzględnienie wszystkich życzeń czy oczekiwań wymienionych. Rolą organu jest zaś poszukiwanie rozwiązań optymalnych z punktu widzenia większości, na co wskazuje zresztą brzmienie art. 27 ust. 1 u.s.w.g., zgodnie z którym, projekt scalenia gruntów może być zatwierdzony, jeżeli po jego okazaniu, większość uczestników scalenia nie zgłosiła do niego zastrzeżeń. Czasem więc, kosztem interesu jednego uczestnika scalenia następuje istotna poprawa warunków gospodarowania na działkach należących do innego podmiotu, uzasadniająca w łącznym rozrachunku przyjęte rozwiązanie. Chodzi więc o całościową poprawę struktury obszarowej. Ważne jest, by zachowana została zasada wyznaczenia ekwiwalentu, określona w art. 8 ust. 1 u.s.w.g. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowym, nawet rzeczywiście zaistniałe w jednostkowym przypadku naruszenie indywidualnego interesu uczestnika scalenia nie podważa legalności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia, gdy zachowana pozostaje podstawowa zasada wydzielenia gruntów określona w art. 8 ust. 1 u.s.w.g. (np. wyrok NSA z 13.06.2018 r., II OSK 1706/16). Uwzględniając więc wyżej przedstawione okoliczności Sąd doszedł do przekonania o konieczności oddalenia złożonych skarg uznając, że Organy wydały decyzje zgodne z obowiązującym je prawem, tak procesowym, jaki materialnym. Przede wszystkim zaś miały na względzie fakt związania wyrokiem tut. Sądu z 13 marca 2023 r, sygn. akt II SA/Rz 1349/22, do którego zaleceń w pełni się zastosowały. Powyższe musiało skutkować oddaleniem złożonych skarg, co nastąpiło na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI