II SA/RZ 1475/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2023-05-16
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
prawo wodneścieki przemysłoweopłaty za usługi wodnekorzystanie z wódWody PolskieWSA Rzeszówochrona środowiskaodpowiedzialność podmiotu

WSA w Rzeszowie oddalił skargę spółki na decyzję o naliczeniu opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków przemysłowych, uznając spółkę za podmiot korzystający z usług wodnych, niezależnie od kwestii własności infrastruktury.

Spółka zaskarżyła decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni PGW Wody Polskie dotyczącą opłaty zmiennej za wprowadzanie oczyszczonych ścieków przemysłowych do rzeki. Spółka podnosiła, że nie jest pełnoprawnym właścicielem infrastruktury i nie powinna ponosić opłat. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że kluczowe jest faktyczne korzystanie z usług wodnych, a nie forma własności, i że spółka jako posiadacz i użytkownik infrastruktury jest zobowiązana do ponoszenia opłat.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpatrzył skargę A. sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, która ustaliła dla spółki opłatę zmienną za wprowadzanie oczyszczonych ścieków przemysłowych do rzeki. Spółka argumentowała, że przejęła oczyszczalnię w złym stanie technicznym, nie jest jeszcze przesądzona kwestia własności nieruchomości i urządzeń, a przez to nie mogła przejąć pozwolenia wodnoprawnego. Podkreślała skomplikowaną sytuację prawną i ekonomiczną oraz kwestionowała pomiary organu. Organ wodny podtrzymał swoje stanowisko, wskazując, że spółka przejęła oczyszczalnię w dozór, korzysta z usług wodnych i złożyła oświadczenie o wysokości opłaty. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że podmiotem zobowiązanym do ponoszenia opłaty za usługi wodne jest ten, kto z nich faktycznie korzysta, niezależnie od stanu prawnego własności urządzeń. Sąd podkreślił, że spółka, jako posiadacz i użytkownik infrastruktury, korzystała z usługi wodnej polegającej na odprowadzaniu ścieków, co jednoznacznie wynikało z jej pism i oświadczeń. Kwestia własności nie była decydująca dla obowiązku ponoszenia opłaty. Sąd uznał również, że wysokość opłaty została prawidłowo obliczona zgodnie z przepisami Prawa wodnego i rozporządzenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, podmiotem zobowiązanym do ponoszenia opłaty za usługi wodne jest ten, kto faktycznie korzysta z tych usług, niezależnie od stanu prawnego własności urządzeń.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowe jest faktyczne korzystanie z usług wodnych, co wynika z pism i oświadczeń spółki, która zarządza urządzeniami i odprowadza ścieki. Kwestia własności infrastruktury nie jest decydująca dla obowiązku ponoszenia opłat.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (24)

Główne

Prawo wodne art. 273 § ust. 6

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Podstawa prawna do ustalenia opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków.

Prawo wodne art. 272 § ust. 6

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Określa, że opłata zmienna jest iloczynem jednostkowej stawki opłaty i ilości substancji wprowadzanych ze ściekami.

Prawo wodne art. 298 § pkt 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Stanowi, że opłatę za usługi wodne ponosi podmiot korzystający z usług wodnych.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi.

Pomocnicze

Prawo wodne art. 35 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Definicja usług wodnych.

Prawo wodne art. 35 § ust. 2

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Wymienia rodzaje usług wodnych, w tym wprowadzanie ścieków do wód.

Prawo wodne art. 268 § pkt 2

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Określa, za co uiszcza się opłaty za usługi wodne.

Prawo wodne art. 270 § ust. 8

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Skład opłaty za wprowadzanie ścieków.

Prawo wodne art. 278 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Określa, że opłatę ustala się na podstawie substancji powodującej najwyższą opłatę.

Prawo wodne art. 278 § ust. 2

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Dolicza opłatę za inne substancje w ściekach przemysłowych.

rozporządzenie art. 10 § ust. 2 pkt 2

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne

Jednostkowa stawka opłaty za ChZT.

rozporządzenie art. 10 § ust. 3 pkt 1 i 2

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne

Jednostkowe stawki opłat za fenole lotne i inne substancje.

rozporządzenie art. 10 § ust. 7

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne

Współczynnik różnicujący dla ChZT dla ścieków przemysłowych.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.

k.p.a. art. 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekonywania.

k.p.a. art. 10

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

P.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a-c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji administracyjnej.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy stwierdzenia nieważności decyzji.

Prawo wodne art. 407 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Warunki wydania pozwolenia wodnoprawnego.

Prawo wodne art. 407 § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Wymagane dokumenty do wniosku o pozwolenie wodnoprawne.

Prawo wodne art. 273a

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Wyłączenie stosowania niektórych przepisów k.p.a. w postępowaniach wodnoprawnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podmiotem zobowiązanym do ponoszenia opłaty za usługi wodne jest ten, kto faktycznie z nich korzysta, niezależnie od stanu prawnego własności infrastruktury. Wysokość opłaty została prawidłowo obliczona zgodnie z przepisami prawa. Przepisy k.p.a. dotyczące czynnego udziału strony nie miały zastosowania w tym postępowaniu.

Odrzucone argumenty

Spółka nie powinna ponosić opłat, ponieważ nie jest pełnoprawnym właścicielem infrastruktury i nie posiada pozwolenia wodnoprawnego. Organ nie wyjaśnił dokładnie stanu sprawy, w szczególności stanu prawnego nieruchomości. Organ nie zapewnił stronie czynnego udziału w postępowaniu.

Godne uwagi sformułowania

kluczowe jest faktyczne korzystanie z usług wodnych, a nie forma własności nie jest okolicznością sporną w sprawie, i wynika to wprost z treści pism procesowych skarżącej oraz dołączonych doń dokumentów, że Spółka została w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego wprowadzona w dniu 16 lipca 2021 r. w posiadanie infrastruktury służącej do korzystania z usług wodnych nie można nie zauważyć, że skarżąca prezentuje niespójne stanowisko co swojego statusu jako podmiotu zobowiązanego do ponoszenia przedmiotowej opłaty.

Skład orzekający

Grzegorz Panek

przewodniczący

Piotr Popek

sprawozdawca

Tomasz Smoleń

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie, że faktyczne korzystanie z usług wodnych, a nie własność infrastruktury, decyduje o obowiązku ponoszenia opłat za wprowadzanie ścieków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przejęcia infrastruktury w ramach postępowania egzekucyjnego i korzystania z niej bez formalnego pozwolenia wodnoprawnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa wodnego – odpowiedzialności za opłaty za korzystanie ze środowiska, co jest istotne dla przedsiębiorców. Pokazuje, jak sąd interpretuje pojęcie 'korzystania z usług wodnych'.

Czy brak własności infrastruktury zwalnia z opłat za ścieki? Sąd Administracyjny odpowiada.

Dane finansowe

WPS: 3018 PLN

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 1475/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2023-05-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Grzegorz Panek /przewodniczący/
Piotr Popek /sprawozdawca/
Tomasz Smoleń
Symbol z opisem
6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2233
art. 273 ust.6 w zw. z art. 272 ust. 6
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Piotr Popek /spr./, Sędzia WSA Tomasz Smoleń, Protokolant sekr. sąd. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2023 r. sprawy ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] z dnia 22 września 2022 r., nr RZ.ZUO.2.4701.1667.OZ.2022.RW w przedmiocie określenia wysokości opłaty zmiennej za okres II kwartału 2022 r. za wprowadzanie oczyszczonych ścieków przemysłowych do rzeki [...] oddala skargę.
Uzasadnienie
Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w [...] decyzją z dnia 22 września 2022 r. nr RZ.ZU0.2.4701.1667.0Z.2022.RW ustaliło dla A. Sp. z o.o. w [...] (dalej: Spółka/skarżąca) za okres I kwartału 2022 r. opłatę zmienną w wysokości 3 018 zł za wprowadzanie oczyszczonych ścieków przemysłowych do rzeki [...] w miejscowości [...] (obiekt nr [...]).
Wydanie w/w decyzji zostało poprzedzone udzieleniem przez organ w dniu 17 sierpnia 2022 r. informacji kwartalnej dla Spółki o wysokości opłaty zmiennej za w/w usługę wodną.
Nie zgadzając się z wysokością ustalonej opłaty zmiennej Spółka wniosła reklamację. Podniosła w niej, że w dniu 16 lipca 2021 r. przejęła oczyszczalnię ścieków oraz ujęcie wody A. na rzece [...], ale stan obiektów i urządzeń w chwili przejęcia był na tyle zły, że nie pozwalał na prawidłowe ich funkcjonowanie. W chwili obecnej oba obiekty funkcją prawidłowo, przy czym nadal nie została przesądzona kwestia własności zarówno samych nieruchomości, ich części składowych, jak również ruchomości wchodzących w skład obiektów. Podkreśliła, że obiekty, których dotyczy opłata, nadal stanowią własność [...] Sp. z o.o., bądź też są oddane w użytkowanie wieczyste. Zaznaczono, że Spółka prowadziła postępowanie egzekucyjne o wydanie nieruchomości, co jednak nie przesądza jeszcze stanu prawnego spornych nieruchomości i instalacji. Spółka uważa więc, że nie jest "pełnoprawnym" właścicielem i przez to m.in nie mogła przejąć pozwolenia wodnoprawnego od spółki I. Podkreśliła, że kwestia dotycząca uzyskania pozwolenia wodnoprawnego jest organowi dobrze znana, a działania Spółki są niezawinione. Dodała nadto, że sytuacja prawna i ekonomiczna Spółki jest bardzo skomplikowana, co powinno zostać uwzględnione podczas działań podejmowanych przez organ. Niezależnie od powyższego Spółka podniosła, że kwestionuje badania, pomiary oraz inne czynności kontrolne wykonywane przez Wody Polskie w ramach kontroli gospodarowania wodami, na podstawie których obliczona została opłata. Wywodząc powyższe Spółka wniosła o anulowanie opłaty, ewentualne o udzielenie ulgi, z uwagi na wyżej opisane okoliczności.
Organ rozpatrując sprawę wskutek wniesionej reklamacji, odnośnie do zasadności ponoszenia przez Spółkę opłaty zmiennej podkreślił że, Spółka pisemnie informowała organ, że z dniem 16 lipca 2021 r. dokonała przejęcia w dozór oczyszczalni ścieków zgodnie z protokołem egzekucji komorniczej, a zatem wprowadzającym ścieki przemysłowe z oczyszczalni niezbędnej do wykonywania w/w zadań jest operator. Potwierdzają to także deklaracje Spółki, że korzysta z usług wodnych poprzez wprowadzanie ścieków. W dniu 3 sierpnia 2022 r. złożyła z kolei oświadczenie za II kwartał podmiotu zobowiązaniowego do ponoszenia opłat za usługi wodne w celu ustalenia wysokości opłaty zmiennej za wprowadzanie oczyszczonych ścieków przemysłowych do rzeki [...] w km 31+100 w m. [....] (obiekt nr [...]). Organ stwierdził, że Spółka korzysta z w/w usługi wodnej bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego lub pozwolenia zintegrowanego. Opłata za II kwartał 2021 r. również nie została zapłacona.
Organ wyjaśnił, że art. 407 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2021 r. poz. 2233 ze zm.; dalej: Prawo wodne) stanowi, że pozwolenie wodnoprawne wydaje się na wniosek, nie ograniczając kręgu podmiotów, które mogą wystąpić z wnioskiem o pozwolenie wodnoprawne, a tym samym być podmiotem zobowiązanym do ponoszenia opłat związanych z korzystaniem z wód.
Podkreślił także organ, że nie PGW Wody Polskie nie przeprowadzało żadnej kontroli gospodarowania wodami dotyczącej ustalenia opłaty za I kwartał. Ustalenia wysokości opłaty zmiennej w niniejszej sprawie dokonał na podstawie oświadczenie przesłanego przez samą Spółkę.
Zdaniem organu informacja ustalająca wysokość opłaty zmiennej za usługi wodne z dnia 17 sierpnia 2022 r. została naliczona prawidłowo, zgodnie z art. 272 ust. 6 Prawa wodnego, zgodnie z którym wysokość opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i wyrażonej w kg ilości substancji wprowadzanych ze ściekami do wód lub do ziemi, w tym substancji wyrażonych jako wskaźnik:
1) pięciodobowego biochemicznego zapotrzebowania tlenu (BZT5);
2) chemicznego zapotrzebowania tlenu;
3) zawiesiny ogólnej;
4) sumy chlorków i siarczanów (CI+S04).
Zgodnie zaś z art. 278 ust. 1 Prawa wodnego wysokość opłaty za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustala się, biorąc pod uwagę substancję wyrażoną jako wskaźnik, o którym mowa w art. 272 ust. 6, który powoduje opłatę najwyższą. Stosownie do art. 278 ust. 2 Prawa wodnego w przypadku zaś wprowadzania do wód lub do ziemi ścieków przemysłowych lub ścieków komunalnych innych niż ścieki bytowe, do opłaty ustalonej według zasady, o której mowa w ust. 1, dolicza się opłatę za inne substancje zawarte w ściekach. Z § 10 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. z 2021 r. poz. 736 ze zm., dalej: rozporządzenie) wynika, że jednostkowe stawki opłat za usługi wodne w formie opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi za 1 kg substancji wprowadzanych ze ściekami do wód lub do ziemi, wyrażonych jako wskaźnik chemicznego zapotrzebowania tlenu - wynosi 1,71 zł. Z § 10 ust.3 pkt 1 i 2 w/w rozporządzenia wynika z kolei, że jednostkowa stawka opłaty za usługi wodne za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi w formie opłaty zmiennej za 1 kg substancji wprowadzanych ze ściekami do wód lub do ziemi dla:
1) fenoli lotnych - wynosi 45,55 zł;
2) heksachlorocykloheksanu (HCH), tetrachlorometanu (czterochlorku węgla - CCI4), pentachlorofenolu (PCP), aldryny, dieldryny, endryny, izodryny, heksachlorobenzenu (HCB), heksachlorobutadienu (HCBD), trichlorometanu (chloroformu - CHCI3), 1,2 -dichloroetanu (EDC), trichloroetylenu (TRI), tetrachloroetylenu (nadchloroetylenu - PER), trichloroben-zenu (TCB), rtęci, kadmu, cynku, miedzi, niklu, chromu, ołowiu, arsenu, wanadu i srebra - wynosi 124,56 zł.
Organ skonstatował, że opłata została obliczona jako suma: iloczynu jednostkowej stawki opłaty zmiennej (1,71 zł) za 1 kg substancji wprowadzonej ze ściekami do wód, wyrażonej jako wskaźnik chemicznego zapotrzebowania tlenu, pomnożonej przez współczynnik różnicujący (1) i ilości tej substancji (1493,856 kg) oraz iloczynu jednostkowej stawki opłaty zmiennej za pozostałe substancje, tj. cynk, miedź, ołów (124,56 zł za 1 kg) i ilości tych substancji (3,6724 kg), oraz iloczynu jednostkowej stawki opłaty zmiennej za fenole lotne (45,55 zł za 1 kg) i ilości tych fenoli (0,12449 kg). Wysokość jednostkowej stawki opłaty zmiennej za 1 kg substancji wprowadzonej ze ściekami do wód, wyrażonej jako wskaźnik chemicznego zapotrzebowania tlenu została określona w § 10 ust. 2 pkt 2
rozporządzenia, a za 1 kg substancji wprowadzonych ze ściekami do wód dla fenoli lotnych oraz dla pozostałych substancji w § 10 ust. 3 pkt 1 i 2 rozporządzenia. Do ustalenia wysokości opłaty przyjęto substancję, wyrażoną jako wskaźnik chemicznego zapotrzebowania tlenu, który powoduje opłatę najwyższą. Uwzględnienie w opłacie, opłaty za fenole lotne oraz opłaty za pozostałe substancje zawarte w ściekach wynika z art. 278 ust. 2 ustawy Prawo Wodne. Dla ścieków przemysłowych współczynnik różnicujący dla jednostkowej stawki opłaty za substancję wyrażoną jako wskaźnik ChZT określa § 10 ust. 7 rozporządzenia.
Od powyższej decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] PGW WP skargę wniosła Spółka, w której zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia:
1. art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735, dalej: k.p.a.) poprzez nieprzeprowadzenie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy - niesprawdzenie w dostępnych rejestrach stanu własności przedmiotowej nieruchomości, gdzie znajduje się obiekt nr [...] oraz niezwrócenie się do Komornika Sądowego w Sądzie Rejonowym w [...] w tej sprawie,
2. art. 8, 9 i 10 k.p.a. poprzez niepełne wyjaśnienie motywów czym kierował się organ negatywnie rozpatrując reklamację skarżącej, bez odniesienia się do podniesionych przez skarżącą kwestii oraz niepoinformowanie skarżącej o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.
Wywodząc powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji i przekazanie sprawy organowi celem ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi, Skarżąca podniosła, że organ nie wyjaśnił dokładnie stanu sprawy, a w szczególności stanu prawnego przedmiotowych nieruchomości w sytuacji, gdy jest ona jedynie podmiotem, któremu oddano w dozór część nieruchomości. Nie ujawniono wielu istotnych szczegółów mogących mieć znaczenie dla rozpatrzenia sprawy, w szczególności kto zarządza nieruchomością. Skarżąca wskazała, że nie miała możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy w sytuacji, gdy kwestionuje ona ustalenia dotyczące badań pomiarów i innych czynności kontrolnych wykonywanych w ramach kontroli gospodarowania wodami.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
W myśl art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 - dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w wyżej wskazanych granicach, Sąd stwierdził, że skarga jest niezasadna, bowiem organ prawidłowo określił dla Spółki opłatę zmienną za wprowadzanie oczyszczonych ścieków przemysłowych do rzeki [...] w miejscowości [...] (obiekt nr [...]).
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy – Prawo wodne. Wynikająca z decyzji opłata zmienna za korzystanie z w/w usługi została ustalona na podstawie art. 273 ust.6 w zw. z art. 272 ust. 6 Prawa wodnego.
Pierwszorzędną kwestią wymagającą rozważenia jest to, czy skarżąca Spółka jest podmiotem, na którym ciąży obowiązek ponoszenia opłaty zmiennej za opisaną wyżej usługę wodną, bowiem przesądzenie tej kwestii pozwoli odnieść się dopiero do tego, czy wysokość tej opłaty została prawidłowo ustalona.
Odnosząc się do mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego , wskazać że przepis art. 298 pkt 1 Prawa wodnego stanowi, że opłatę za usługi wodne powinien ponosić podmiot korzystający z usług wodnych. Definicja ta jako kryterium podlegania obowiązkowi za korzystanie z usług wodnych przyjmuje znamię czasownikowe korzystania z tych usług. Jest to jedyne kryterium określające
pomiot zobowiązany do uiszczania takich opłat. Nie występują tutaj inne przesłanki odnoszące się np.; do formy własności urządzeń służących do korzystania z usług wodnych czy też innej formy władania urządzeniami do tego celu służącymi. Tak więc zdaniem Sądu, niezależnie zatem od stanu prawnego w zakresie własności urządzeń służących do korzystania z usług wodnych zobowiązany do wniesienia opłaty jest ten, kto z tych usług korzysta. Ta kwestia zaś jednoznacznie wynika z treści pism procesowych i informacji składanych przez Spółkę.
Za usługi wodne należy przy tym rozumieć zgodnie z art. 35 ust. 1 Prawa wodnego usługi polegające na zapewnieniu gospodarstwom domowym, podmiotom publicznym oraz podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą możliwości korzystania z wód w zakresie wykraczającym poza zakres powszechnego korzystania z wód, zwykłego korzystania z wód oraz szczególnego korzystania z wód. Jednym z rodzajów usługi wodnej jest w myśl art. 35 ust. 2 pkt 5 Prawa wodnego jest wprowadzanie ścieków do wód. Podmiotem korzystającym z usług wodnych jest więc ten podmiot, który dokonuje tego typu czynności jak np. odprowadzanie ścieków do wód. Podmiot taki jest zobowiązany do wniesienia odpowiedniej opłaty na rzecz podmiotu właściwego w sprawach gospodarowania wodami. Przepis art. 268 pkt 2 Prawa wodnego stanowi, że opłaty za usługi wodne uiszcza się m.in. za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Zgodnie z art. 270 ust. 8 opłata za usługi wodne za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej zależnej od ilości i jakości ścieków wprowadzanych w ramach pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, a więc rzeczywistego zakresu wykorzystania.
Wysokość opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i wyrażonej w kg ilości substancji wprowadzanych ze ściekami do wód lub do ziemi, w tym substancji wyrażonych jako wskaźnik:
1) pięciodobowego biochemicznego zapotrzebowania tlenu (BZT5);
2) chemicznego zapotrzebowania tlenu;
3) zawiesiny ogólnej;
4) sumy chlorków i siarczanów (Cl+SO4).
Zgodnie z art. 278 ust. 1 Prawa wodnego wysokość opłaty za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustala się, biorąc pod uwagę substancję wyrażoną jako
wskaźnik, o którym mowa w art. 272 ust. 6, który powoduje opłatę najwyższą. Stosownie zaś do art. 278 ust. 2 Prawa wodnego w przypadku wprowadzania do wód lub do ziemi ścieków przemysłowych lub ścieków komunalnych innych niż ścieki bytowe, do opłaty ustalonej według zasady, o której mowa w ust. 1, dolicza się opłatę za inne substancje zawarte w ściekach. Stawki jednostkowe opłat za usługi wodne w formie opłaty zmiennej, w zależności od substancji zawartej we wprowadzanych ściekach określa rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne.
W ocenie Sądu podmiotem zobowiązanym w niniejszej sprawie do uiszczenia opłaty zmiennej za korzystanie z usługi wodnej polegającej na wprowadzaniu oczyszczonych ścieków przemysłowych do rzeki [...], jest skarżąca Spółka.
Nie jest okolicznością sporną w sprawie, i wynika to wprost z treści pism procesowych skarżącej oraz dołączonych doń dokumentów, zalegających w aktach sprawy administracyjnej, że Spółka została w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego wprowadzona w dniu 16 lipca 2021 r. w posiadanie infrastruktury służącej do korzystania z usług wodnych w postaci punktu ujęcia wody, a także oczyszczalni ścieków. Jak wykazywała Spółka, urządzenia te w chwili objęcia w posiadani nie były sprawne, ale po remoncie, rozpoczęła ich wykorzystanie pod koniec 2021 r., a więc w okresie za który została wymierzona opłata zmienna w niniejszej sprawie - I kwartał 2022 r. - były użytkowane. W posiadaniu Spółki były też urządzenia pomiarowe wskazujące na ilość pobranej wody i ilość odprowadzonych, oczyszczonych ścieków. W piśmie procesowym z dnia 20 stycznia 2022 r. (dotyczącym anulowania opłaty podwyższonej za III kwartał 2021 r.) Spółka podkreśliła, że oczyszczalnia ścieków obecnie pracuje w sposób ciągły i zapewnia wysoki stopień oczyszczania odprowadzanych ścieków. W sekwencji zdarzeń wskazać dalej należy, że w dniu 29 lipca 2022 r. Spółka złożyła oświadczenie o korzystaniu z usług wodnych za II kwartał 2022 r. celem ustalenia wysokości opłaty zmiennej za zrzut ścieków do rzeki [...], choć zastrzegła w piśmie przewodnim, że opłatę te powinien ponieść właściciel oczyszczalni.
Z treści pism pochodzących od skarżącej oraz wynikających z nich sekwencji i chronologii zdarzeń wynika zdaniem Sądu jednoznacznie, że Spółka w I kwartale 2022 r. korzystała ze wskazanej w zaskarżonej decyzji usługi wodnej, we wskazanym tam zakresie, determinującym wysokość z tego tytułu opłaty zmiennej.
Z danych przedstawionych przez samą Spółkę, w tym sformalizowanego oświadczenia złożonego na podstawie art. 552 ust. 2h i 2i Prawa wodnego, wynika, że jest ona posiadaczem urządzeń wodnych służących do korzystania z usług wodnych w postaci poboru wód i odprowadzania ścieków do wód, są one sprawne (naprawione jej nakładami pracy i środków finansowych). Za ich pośrednictwem korzystała z usługi wodnej polegającej na odprowadzaniu oczyszczonych ścieków przemysłowych do wód - rzeki [...]. Jako zarządca włada urządzeniami wodnymi za pośrednictwem których korzysta z usługi wodnej.
W tych okolicznościach zasadnym było uznanie przez organ, że Spółka jest podmiotem korzystającym z usług wodnych, które są rzeczywiście realizowane. Akcentowana przez Spółkę kwestia braku uregulowania czy przesądzenia prawa własności urządzeń służących do korzystania z przedmiotowej usługi wodnej jest irrelewantna dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Słusznie zresztą zwraca uwagę organ, że własność urządzeń za pośrednictwem, których Spółka korzysta się z usług wodnych nie jest nawet warunkiem sine qua non do uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Z treści art. 407 ust. 2 pkt 1 Prawa wodnego wynika, że do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego dołącza się operat wodnoprawny z oznaczeniem daty jego wykonania wraz z opisem prowadzenia zamierzonej działalności niezawierającym określeń specjalistycznych. Niezbędnym jest więc tylko, aby dany podmiot prowadził (zamierzał prowadzić) działalność polegającą na korzystaniu z wód poza zwykłym lub powszechnym korzystaniem. Każdy zaś kto zanieczyszcza środowisko lub korzysta z zasobów środowiska ma obowiązek ponoszenia opłat, które mają służyć kompensacji szkód jakie w środowisku wywołuje wykorzystywanie zasobów wodnych. W odniesieniu do opłaty zmiennej odpowiada temu regulacja z art. 298 Prawa wodnego określająca podmioty obowiązane do ponoszenia opłat za usługi wodne. Art. 298 pkt 1 Prawa wodnego, który prawidłowo przywołał organ uzasadnieniu skarżonej decyzji opłatę za usługi wodne są obowiązane ponosić podmioty korzystające z usług wodnych.
Nie można nie zauważyć, że skarżąca prezentuje niespójne stanowisko co swojego statusu jako podmiotu zobowiązanego do ponoszenia przedmiotowej opłaty. W treści pism kierowanych do organu wyraźnie deklaruje korzystanie z określonych usług wodnych - odprowadzanie ścieków przemysłowych do wód, choć bez aktualnego pozwolenia wodnoprawnego, by następnie w reklamacji od informacji
organu ustalającej wysokość opłaty zmiennej kwestionować swoje wcześniejsze stanowisko. Jednocześnie, negując po swojej stronie obowiązek do ponoszenia opłaty zmiennej domaga się zmniejszenia jej wysokości, względnie odstąpienie z uwagi na szczególne jej zdaniem okoliczności korzystania z usługi wodnej.
W ocenie Sądu brak jest także podstaw do kwestionowania wysokości ustalonej przez organ skarżoną decyzją wysokości opłaty zmiennej za korzystanie z przedmiotowej usługi. Organ wszak dokonał stosownych wyliczeń w oparciu o przepisy art. 273 ust. 6 w zw. z art. 272 ust. 6 Prawa wodnego oraz § 10 ust. 2 pkt 2, ust. 3 pkt 1 i 2 oraz ust. 7 rozporządzenia, które w sposób jasny i zrozumiały przedstawił w uzasadnieniu skarżonej decyzji, ze wskazaniem rodzaju i ilości odprowadzanych ścieków. Skarżąca nie wskazała czy i jakie dane przez nią przedstawione są nieadekwatne i dlaczego tak uważa, ani też nie przeciwstawiła wyliczeniom organu własnych wyliczeń które świadczyłyby o popełnionych przez organ błędach.
Co do zarzutu naruszenia przepisu art. 10 k.p.a. poprzez niezapewnienie skarżącej czynnego udziału w sprawie poprzez nie poinformowanie jej o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów wskazać należy, że w świetle art. 273a Prawa wodnego w niniejszym postępowaniu nie miały zastosowania reguły wynikające z art. 10 § 1 oraz art. 61 § 4 k.p.a..
Z przedstawionych powyżej względów Sąd uznał, że brak jest podstaw do zarzucenia organowi naruszenia prawa przy wydawaniu skarżonej decyzji, w szczególności naruszeń sugerowanych w skardze.
Mając to na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI