II SA/Rz 1471/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2025-02-27
NSAubezpieczenia społeczneWysokawsa
ubezpieczenie zdrowotneNFZkoszty świadczeńbrak ubezpieczeniaCOVID-19prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiKodeks postępowania administracyjnegodecyzja administracyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Prezesa NFZ zobowiązującą do poniesienia kosztów świadczeń medycznych z powodu braku ubezpieczenia, umarzając jednocześnie postępowanie w części dotyczącej świadczeń związanych z COVID-19 i uchylając decyzję w pozostałej części z powodu braków formalnych.

Skarżący Ł. K. zaskarżył decyzję Prezesa NFZ nakładającą na niego obowiązek poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w grudniu 2019 r. i kwietniu 2020 r. z powodu braku ubezpieczenia. Sąd uchylił decyzję w części dotyczącej świadczeń z kwietnia 2020 r., uznając je za finansowane przez Skarb Państwa w związku z podejrzeniem COVID-19, i umorzył postępowanie w tym zakresie. W pozostałej części, dotyczącej świadczenia z grudnia 2019 r., sąd uchylił decyzję z powodu braku w aktach sprawy oświadczenia o prawie do świadczeń, na które powoływał się organ, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał skargę Ł. K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 10 października 2024 r., która zobowiązywała skarżącego do poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w dniu 23 grudnia 2019 r. (ambulatoryjnie) oraz od 7 do 9 kwietnia 2020 r. (szpitalnie) w łącznej kwocie 840,75 zł, z powodu braku uprawnień do świadczeń finansowanych ze środków publicznych. Sąd, rozpoznając sprawę, uznał za zasadne stanowisko organu przedstawione w odpowiedzi na skargę, że świadczenia udzielone w dniach 7-9 kwietnia 2020 r. w związku z podejrzeniem zakażenia wirusem SARS-CoV-2 powinny być finansowane przez Skarb Państwa na podstawie przepisów ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję w tej części (dotyczącej kwoty 805,38 zł) i umorzył postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe. W odniesieniu do świadczenia ambulatoryjnego z dnia 23 grudnia 2019 r. (kwota 35,36 zł), organ początkowo utrzymywał swoje stanowisko o obowiązku poniesienia kosztów przez skarżącego, powołując się na złożone przez niego oświadczenie o prawie do świadczeń. Jednakże sąd stwierdził, że w aktach sprawy brak jest tego oświadczenia. Sąd podkreślił, że postępowanie przed Prezesem NFZ jest jednoinstancyjne, a organ jest zobowiązany do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania kompletnego materiału dowodowego. Brak w aktach sprawy oświadczeń, na które powoływał się organ, uniemożliwił weryfikację spełnienia przesłanki do wydania decyzji ustalającej obowiązek poniesienia kosztów. W związku z tym, sąd uchylił decyzję w tej części (dotyczącej kwoty 35,36 zł) z powodu naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, świadczenia te podlegają finansowaniu przez Skarb Państwa na podstawie przepisów ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na przepisy ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, które stanowią, że świadczenia związane ze zwalczaniem chorób zakaźnych, w tym podejrzeniem COVID-19, są finansowane przez Skarb Państwa, nawet w przypadku braku uprawnień z tytułu ubezpieczenia zdrowotnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.ś.o.z. art. 15 § ust. 16 pkt 2

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

u.ś.o.z. art. 15 § ust. 18

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

u.z.z.c.l. art. 8

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

Pomocnicze

u.ś.o.z. art. 67 § ust. 4

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

u.ś.o.z. art. 50 § ust. 6

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

k.p.a. art. 104 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.ś.o.z. art. 12 § pkt 6

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Świadczenia medyczne związane z podejrzeniem COVID-19 powinny być finansowane przez Skarb Państwa. Brak w aktach sprawy oświadczeń, na które powołuje się organ, stanowi naruszenie przepisów postępowania.

Odrzucone argumenty

Obowiązek poniesienia kosztów świadczenia ambulatoryjnego z 23 grudnia 2019 r. z powodu braku ubezpieczenia (ostatecznie uznany za zasadny przez organ w odpowiedzi na skargę, ale uchylony przez sąd z przyczyn formalnych).

Godne uwagi sformułowania

sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi sądy administracyjne stoją na straży praworządności zasada prawdy materialnej należy rozumieć jako wymóg oparcia rozstrzygnięcia jedynie na okolicznościach faktycznie istniejących, nie wyprowadzanych w drodze domniemań organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy ocena stanu faktycznego w danej sprawie powinna odbywać się na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie brak w aktach sprawy oświadczeń, na które powołuje się organ, uniemożliwia weryfikację, czy spełniona została przesłanka umożliwiająca wydanie decyzji ustalającej obowiązek poniesienia kosztów

Skład orzekający

Stanisław Śliwa

przewodniczący

Magdalena Józefczyk

członek

Karina Gniewek-Berezowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie zasad finansowania świadczeń medycznych związanych z COVID-19 oraz znaczenie kompletności materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pandemii COVID-19 oraz procedury ustalania kosztów świadczeń przez NFZ.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego tematu finansowania leczenia w czasie pandemii oraz proceduralnych błędów organu, co jest istotne dla prawników i obywateli.

NFZ chce od Ciebie pieniędzy za leczenie? Sąd wyjaśnia, kiedy masz prawo do darmowych świadczeń, a kiedy organ popełnił błąd!

Dane finansowe

WPS: 840,75 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 1471/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-02-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Karina Gniewek-Berezowska /sprawozdawca/
Magdalena Józefczyk
Stanisław Śliwa /przewodniczący/
Symbol z opisem
652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne
Ubezpieczenia
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 146
art. 15 ust. 16 pkt 2, art. 15 ust. 18, art. 15 ust. 2 pkt 1, art. 67 ust. 4, art. 12 pkt 6,
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 lutego 2025 r. sprawy ze skargi Ł. K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 10 października 2024 r. nr 276/09/2024/KL w przedmiocie zobowiązania do poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. umarza postępowanie administracyjne w przedmiocie zobowiązania do poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych od dnia 7 kwietnia 2020 r. do dnia 9 kwietnia 2020 r. w kwocie 805,38 zł /słownie: osiemset pięć złotych trzydzieści osiem groszy/.
Uzasadnienie
Decyzją z 10 października 2024 r. nr 276/09/2024/KL Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: "Prezes NFZ", "organ"), na podstawie art. 50 ust. 16 pkt 2 oraz ust. 18 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 146, ze zm.), zwanej dalej "ustawą o świadczeniach", oraz art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572) zwanej dalej "K.p.a.", ustalił, że Ł. K. (dalej: "Skarżący") jest zobowiązany do poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w dniu 23 grudnia 2019 r., w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna oraz udzielonej od 7 kwietnia 2020 r. do 9 kwietnia 2020 r., w rodzaju lecznictwo szpitalne, w łącznej kwocie 840,75 zł (pkt 1 decyzji); wskazał nr rachunku bankowego do wpłaty kosztów świadczeń opieki zdrowotnej w kwocie 840,75 zł w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji (pkt 2 decyzji); poinformował, że w przypadku nieterminowego wniesienia opłaty naliczone zostaną odsetki ustawowe, poczynając od dnia następnego po dniu, w którym upłynął termin płatności ww. kosztów świadczeń opieki zdrowotnej (pkt 3 decyzji).
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Prezes NFZ zawiadomił Skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie ustalenia obowiązku poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych mu 23 grudnia 2019 r., oraz od 7 kwietnia 2020 r. do 9 kwietnia 2020 r., w kwocie 840,75 zł z racji, że nie był on uprawniony do świadczeń finansowanych ze środków publicznych.
Pismem z dnia 24 września 2024 r. nr [...] organ prowadzący postępowanie zawiadomił Skarżącego postępowania o zakończeniu postępowania dowodowego oraz o prawie do zapoznania się z aktami sprawy i złożenia oświadczenia końcowego. Skarżący nie skorzystał ze swoich praw. Powyższe pismo zostało prawidłowo doręczone w dniu 26 września 2024 r.
Organ wskazał, że z Centralnych Baz Osobowych - bazy danych NFZ, która zawiera informacje dotyczące okresów zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego zgromadzone w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "ZUS") oraz Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (dalej: "KRUS") wynika, że Skarżący był zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego przez Urząd Pracy jako osoba bezrobotna od 12 listopada 2019 r. do 14 listopada 2019 r. Wraz z ustaniem powyższego tytułu Skarżący nabył zgodnie z art. 67 ust. 4 ustawy o świadczeniach, trzydzieści dni prawa do świadczeń opieki zdrowotnej, którego termin upłynął w dniu 14 grudnia 2019 r. Następnie od 24 lutego 2020 r. do 2 marca 2020 r. Skarżący ponownie był zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego przez Urząd Pracy jako osoba bezrobotna.
Z powyższego wynika, że od 15 grudnia 2019 r. do 23 lutego 2020 r. Skarżący był nieuprawniony do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Skarżący w piśmie z dnia 4 września 2024 r., nr [...], został poinformowany o możliwości korekty swojego zgłoszenia do ubezpieczenia, ale do dnia wydania decyzji nie poinformował o żadnych podjętych w tym celu działaniach. W systemie informatycznym NFZ brak jest również informacji na temat "wstecznych" zgłoszeń strony.
Organ podniósł, że z raportu statystyczno-medycznego złożonego przez świadczeniodawców wynika, że w dniach objętych postępowaniem Skarżący jako dowód ubezpieczenia przedłożył świadczeniodawcom oświadczenia o przysługującym mu prawie do świadczeń opieki zdrowotnej. Na mocy art. 50 ust. 6 ustawy o świadczeniach, w razie braku odpowiedniego dokumentu potwierdzającego uprawnienia do świadczeń zdrowotnych, świadczeniodawca może zażądać złożenia przez świadczeniobiorcę pisemnego oświadczenia o przysługującym mu prawie do świadczeń opieki zdrowotnej, które stanowi podstawę rozliczenia świadczenia z NFZ. Świadczeniodawcy odbierając od Strony postępowania powyższe oświadczenia uzyskali potwierdzenie jej prawa do świadczeń i co za tym idzie, możliwość rozliczenia z NFZ. Uprawnienie do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej ujęte w ww. oświadczeniach złożonych przez Stronę postępowania, nie znajduje potwierdzenia w ustalonym stanie faktycznym.
Organ rozpoznając sprawę wziął pod uwagę zapisy art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach, dotyczące możliwości zwolnienia z koszów udzielonych świadczeń osoby, która w chwili przedstawienia innego dokumentu potwierdzającego prawo do świadczeń opieki zdrowotnej albo złożenia oświadczenia o przysługującym jej prawie do świadczeń opieki zdrowotnej działała w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że posiada prawo do świadczeń opieki zdrowotnej, jednak materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie, nie wskazuje, że strona działała w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu. Skarżący nie złożył żadnego oświadczenia w sprawie i nie dowiódł, że spełnia przesłanki do zastosowania powyższego przepisu. Kluczowym elementem służącym analizie, czy strona działała w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu mogą być dodatkowe dowody złożone przez stronę, które wskazywałyby na zaistnienie takich okoliczności. Dopiero dowody złożone przez stronę postępowania, mogą stanowić podstawę do oceny przez organ, czy strona faktycznie działała w stanie usprawiedliwionego błędnego przekonania.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyższą decyzję wniósł Skarżący, zarzucając naruszenie:
- art. 7, 7a K.p.a. poprzez brak rozstrzygnięcia wątpliwości prawnych na korzyść strony;
- art. 80 K.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i uznanie, że w tym stanie faktycznym należne jest płacić za świadczenie medyczne.
Mając na uwadze powyższe wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji o orzeczenie, że nie jest zobowiązany do zapłaty kwoty 840,75 zł, nadto o umorzenie postępowania.
W uzasadnieniu Skarżący podniósł, że w 2020 r. mieszkał na stałe za granicą. Z uwagi na pandemię Covid-19, po przyjeździe do Polski był zobowiązany do kwarantanny, którą odbył w domu rodziców. W tym czasie zachorował. W związku z faktem, że posiadał objawy zbliżone do wirusa SARS-CoV-19 skontaktował się z sanepidem i został skierowany na test do Szpitala w [...]. Testy wykonywane w tamtym okresie, nie dawały wyniku od razu, stąd też na wynik musiał zaczekać na oddziale zakaźnym. Test dał wynik negatywny.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej częściowe oddalenie w zakresie kwoty 35,36 zł. W uzasadnieniu wskazał, że w świetle nowych okoliczności podniesionych przez Skarżącego w uzasadnieniu skargi, zasługuje ona na uwzględnienie w części dotyczącej świadczeń udzielonych w okresie od 7 kwietnia 2020 r. do 9 kwietnia 2020 r. tj. co do kwoty 805,38 zł, na którą składa się trzy dni hospitalizacji po 268,46 zł.
Odnosząc się do pozostałej należności, Organ podniósł, że Skarżący w dniu 23 grudnia 2019 r. skorzystał ze świadczenia opieki zdrowotnej udzielonej w warunkach ambulatoryjnych w poradni gastroenterologicznej w Zakładzie Opieki Zdrowotnej w [...] w okresie braku ubezpieczenia zdrowotnego. Strona nie odniosła się w złożonej skardze do tego faktu, zakwestionowała jednak decyzję Prezesa NFZ w całości. Koszt świadczenia udzielonego ambulatoryjnie 23 grudnia 2023 r. wyniósł 35,36zł. W dacie udzielenia świadczenia w Polsce nie było epidemii SARS-CoV-2.
Z raportu statystyczno-medycznego złożonego przez świadczeniodawcę ZOZ w [...] wynika, że 23 grudnia 2019 r. Skarżący jako dowód ubezpieczenia przedłożył świadczeniodawcy oświadczenie o przysługującym mu prawie do świadczeń opieki zdrowotnej. Na mocy art. 50 ust. 6 ustawy o świadczeniach, w razie braku odpowiedniego dokumentu potwierdzającego uprawnienia do świadczeń zdrowotnych, świadczeniodawca może zażądać złożenia przez świadczeniobiorcę pisemnego oświadczenia o przysługującym mu prawie do świadczeń opieki zdrowotnej, które stanowi podstawę rozliczenia świadczenia z NFZ. Świadczeniodawca odbierając od Skarżącego powyższe oświadczenie uzyskał potwierdzenie jego prawa do świadczeń i co za tym idzie, możliwość rozliczenia z NFZ. Jednak w dniu 23 grudnia 2019 r. Skarżący nie był uprawniony do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
W związku z powyższym zasadne jest oddalenie skargi w zakresie 35,36 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji i postanowień ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja lub postanowienie podlegają uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm.) - dalej: "p.p.s.a." - lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Na podstawie art. 119 pkt 2 i 120 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnych, w składzie trzech sędziów.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia Podkarpackiego Oddziału Wojewódzkiego zobowiązująca Skarżącego do poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w dniu 23 grudnia 2019 r., w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna oraz od 7 do 9 kwietnia 2020 r. w rodzaju lecznictwo szpitalne, w łącznej kwocie 840,75 zł.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 15 ust. 16 pkt 2 oraz ust. 18 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Na podstawie art. 15 ust. 16 pkt 2: w przypadku gdy świadczenie opieki zdrowotnej zostało udzielone pomimo braku prawa do świadczeń opieki zdrowotnej w wyniku złożenia oświadczenia, o którym mowa w ust. 2a albo 6, osoba, której udzielono świadczenia opieki zdrowotnej, jest obowiązana do uiszczenia kosztów tego świadczenia, z wyłączeniem osoby, której udzielono świadczenia, o którym mowa w art. 15 ust. 2 pkt 1.
Koszty świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w przypadkach określonych w ust. 16, które Fundusz poniósł zgodnie z ust. 15, podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Prezes Funduszu wydaje decyzję administracyjną ustalającą obowiązek poniesienia kosztów i ich wysokość oraz termin płatności. Do postępowania w sprawach o ustalenie poniesienia kosztów stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Od decyzji Prezesa Funduszu przysługuje skarga do sądu administracyjnego (art. 15 ust. 18 ustawy o świadczenia zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych).
Jak wynika z niekwestionowanych ustaleń Organu świadczenia opieki zdrowotnej zostały Skarżącemu udzielone w dniach od 7-9 kwietnia 2020 r. w związku z podejrzeniem zakażenia wirusem SARS-CoV-2, w dniu 23 grudnia 2019 r. w warunkach ambulatoryjnych w poradni gastroenterologicznej.
W zaskarżonej decyzji Organ wyjaśnił, że pomimo złożonego przez Skarżącego oświadczenia o podleganiu ubezpieczaniu, Skarżący nie podlegał ubezpieczaniu. Był zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego przez Urząd Pracy jako osoba bezrobotna od 12 listopada 2019 r. do 14 listopada 2019 r. Po ustaniu tego prawa, w związku z art. 67 ust. 4 ustawy o świadczeniach zdrowych finansowanych ze środków publicznych, nabył trzydzieści dni do świadczeń z opieki zdrowotnej tj. do 14 grudnia 19 r. Ponownie został zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego przez Urząd Pracy w dniu 24 lutego 2020 r. do 2 marca 2020 r. Z powyższego wynika, że w okresie od 15 grudnia 2019 r. do 23 lutego 2020 r. nie był uprawniony do świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych.
W związku z powyższym organ ustalił koszt trzydniowego pobytu w szpitalu za okres od 7 do 9 kwietnia 2020 r. na kwotę 840,75 zł oraz z tytułu leczenia ambulatoryjnego za 23 grudnia 2019 r. na kwotę 35,36 zł, którymi obciążył Skarżącego.
W odpowiedzi na skargę organ uznał skargę za uzasadnioną w części dotyczącej kwoty 840,75 zł wskazując, że w tym zakresie świadczenia opieki zdrowotnej podlegały przepisom ustawy Covidowej, w pozostałym zakresie wniósł o jej oddalenie.
W pierwszej kolejności zgodzić należy się ze stanowiskiem Organu zajętym w udzielonej odpowiedzi.
Na podstawie art. 8 ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi ( Dz.U. z 2024 r., poz. 924):
1. Koszty badań sanitarno-epidemiologicznych, z wyłączeniem laboratoryjnych badań sanitarno-epidemiologicznych, wykonywanych u:
1) osób, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-4, będących ubezpieczonymi, są finansowane na zasadach określonych w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych;
2) osób, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-4, nieposiadających uprawnień z tytułu ubezpieczenia zdrowotnego, są finansowane z budżetu państwa z części, której dysponentem jest minister właściwy do spraw zdrowia.
2. Przepisy, o których mowa w ust. 1, nie naruszają zasad finansowania określonych w tym zakresie w innych przepisach.
Z kolei art. 12 pkt 6 ustawy o świadczenia zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych stanowi, że przepisy ustawy nie naruszają przepisów o świadczeniach opieki zdrowotnej udzielanych bezpłatnie bez względu na uprawnienia z tytułu ubezpieczenia zdrowotnego na podstawie przepisów ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w przypadku świadczeń zdrowotnych związanych ze zwalczaniem chorób, zakażeń i chorób zakaźnych.
Z powyższych przepisów wynika, ze świadczenie usług w związku z podejrzeniem zachorowania na Covid odbywało się na koszt Skarbu
Państwa. Prawidłowo Organ wycofał się z żądania kwoty 805,38 zł. Nie ulega zatem wątpliwości konieczność uchylenia decyzji z tego powodu oraz umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania administracyjnego toczącego się co do tej kwoty żądania, o czym Sąd rozstrzygnął w pkt II wyroku na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a.
Otwarta pozostaje kwestia należności za świadczenia opieki zdrowotnej udzielonej w warunkach ambulatoryjnych w poradni gastroenterologicznej opiewających na kwotę 35,36 zł.
W tym zakresie Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, że pomimo złożonego przez Skarżącego oświadczenia o podleganiu ubezpieczeniu zdrowotnemu, takiemu ubezpieczeniu nie podlegał.
Tymczasem Sąd stwierdza, że w aktach sprawy brak jest tego oświadczenia. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podał, że świadczeń udzielono bezpłatnie na podstawie oświadczeń, o jakich mowa w art. 50 ust. 6 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku niepotwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej w sposób określony w ust. 1 lub 3 świadczeniobiorca po okazaniu dokumentu, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, może przedstawić inny dokument potwierdzający prawo do świadczeń opieki zdrowotnej, a jeżeli takiego dokumentu nie posiada, złożyć pisemne oświadczenie o przysługującym mu prawie do świadczeń opieki zdrowotnej. Świadczeniobiorca składający oświadczenie, o którym mowa w ust. 6, jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: "Posiadam prawo do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych." ( art. 50 ust. 7 ustawy o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych).
Należy jednak zaznaczyć, że akta sprawy administracyjnej przedłożone wraz z odpowiedzią na skargę nie zawierają pisemnych oświadczeń, jakie miał zdaniem organu złożyć Skarżący.
Zwrócić należy uwagę, że postępowanie przed Prezesem Narodowego Funduszu Zdrowia jest jednoinstancyjne. Od wydanej decyzji przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Zatem w trybie administracyjnym sprawa nie jest ponownie rozpoznawana. W jednoinstancyjnym postępowaniu zachowanie zasad postępowania musi być szczególnie respektowane przez organy. Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, co należy rozumieć w ten sposób, że podejmowanie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, odbywa się w zgodzie z przepisami prawa procesowego oraz prawa materialnego, które mają zastosowanie w konkretnej sprawie administracyjnej (por. wyrok NSA z 28 października 2021 r., sygn. akt III OSK 4214/21, LEX nr 3256734). Wyrażoną w tym przepisie zasadę prawdy materialnej należy rozumieć jako wymóg oparcia rozstrzygnięcia jedynie na okolicznościach faktycznie istniejących, a nie wyprowadzanych w drodze domniemań. Organ zatem przed rozstrzygnięciem sprawy powinien przeprowadzić wszelkie możliwe dowody, aby wyjaśnić jej okoliczności, tak aby być pewnym, iż ustalenia dokonane na podstawie zebranych dowodów są zgodne z rzeczywistym stanem faktycznym. Zasada ta koreluje z treścią przepisów o postępowaniu dowodowym, tj. art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., wedle których organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a ocena stanu faktycznego w danej sprawie powinna odbywać się na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie.
Materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, tj. odzwierciedlać wszystkie okoliczności faktyczne, które mają znaczenie w sprawie. Jak wynika bowiem z art. 80 k.p.a., organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Wynik tej oceny winien znaleźć odzwierciedlenie w treści uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 3 k.p.a.).
W świetle powyższych rozważań, przyjęcie przez organ, że świadczeń udzielono bezpłatnie na podstawie oświadczeń, o których mowa w art. 50 ust. 6 ustawy o świadczeniach, tj. pisemnych oświadczeń o przysługującym świadczeniobiorcy prawie do świadczeń opieki zdrowotnej, bez włączenia tych dowodów do akt sprawy, narusza wskazane przepisy postępowania administracyjnego, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawą wydania zaskarżonej decyzji był bowiem cytowany wcześniej art. 50 ust. 18 ustawy o świadczeniach. W oparciu o ten przepis Prezes Funduszu wydaje decyzję ustalającą obowiązek poniesienia kosztów i ich wysokość oraz termin płatności, w przypadkach określonych w ust. 16. Zgodnie z treścią art. 50 ust. 16 ustawy o świadczeniach, wydanie tego rodzaju decyzji dotyczy więc wyłącznie sytuacji, gdy świadczenie opieki zdrowotnej zostało udzielone pomimo braku prawa do świadczeń opieki zdrowotnej w wyniku posługiwania się kartą ubezpieczenia zdrowotnego albo innym dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń opieki zdrowotnej przez osobę, która utraciła to prawo w okresie ważności karty albo innego dokumentu, albo potwierdzenia prawa do świadczeń w sposób określony w ust. 3 osób, o których mowa w art. 52 ust. 1, albo złożenia oświadczenia, o którym mowa w ust. 2a albo 6.
Brak w aktach sprawy oświadczeń, na które powołuje się organ, uniemożliwia weryfikację, czy spełniona została przesłanka umożliwiająca wydanie decyzji ustalającej obowiązek poniesienia kosztów.
Z tych wszystkich względów, Sąd w pkt I uchylił decyzję w części dotyczącej kwoty 35,36 zł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI