II SA/Rz 1435/24

II SA/Rz 1435/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-02-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Joanna Zdrzałka
Karina Gniewek-Berezowska /przewodniczący sprawozdawca/
Magdalena Józefczyk
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 141 § 1, art. 156
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Joanna Zdrzałka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 lutego 2025 r. sprawy ze skargi H. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 11 września 2024 r. nr SKO 420.127.2024 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza nieważność postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 22 lipca 2024 r. nr SKO 4121.32.2024; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu na rzecz skarżącego H. K. kwotę 580 zł /słownie: pięćset osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu (dalej: "Kolegium", "SKO", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z 11 września 2024 r. nr SKO.420.127.2024, wydane w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia.
W podstawie prawnej organ powołał art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz.935 ze zm. – dalej: "p.p.s.a.") w zw. z art. 149 § 1 oraz art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz.752 ze zm. – dalej: "k.p.a.").
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, wnioskiem z 19 czerwca 2018 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] wystąpił do Starosty [...] (dalej: "Starosta" lub "organ I instancji") o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji H. K. (dalej: "Skarżący") w zakresie prowadzenia pojazdów kat. "A, B, T" prawa jazdy, w związku z naruszeniem przepisów ruchu drogowego i otrzymaniem 26 punktów w okresie od 10 sierpnia 2017 r. do 7 czerwca 2018 r.
Ostateczną decyzją z 19 września 2018 r. nr [...] organ I instancji zatrzymał prawo jazdy Skarżącego z 19 maja 2005 r. nr [...] wydane przez Starostę [...] i upoważniające do jazdy pojazdami kategorii "A, B, T".
Decyzją z 8 maja 2019 r. nr [...] Starosta skierował Skarżącego na egzamin sprawdzający kwalifikacje w zakresie uprawnień prawa jazdy kat. "A, B, T". W decyzji wskazano, że na egzamin sprawdzający należy zgłosić się w terminie do 31 lipca 2019 r.
Z uwagi na niepoddanie się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji przez stronę, Starosta decyzją z 14 października 2019 r. nr [...], cofnął Skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami z 10 maja 2005 r. kategorii A, B, T.
Skarżący kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji poddał się 10 października 2022 r. uzyskując wynik pozytywny.
Wnioskiem z 22 listopada 2022 r., Skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wystąpił do organu I instancji z żądaniem wznowienia postępowania zakończonego decyzją Starosty z 14 października 2019 r. nr [...], dotyczącej cofnięcia uprawnień kategorii "A, B, T".
W uzasadnieniu wskazano, że decyzja Starosty obarczona jest wadami prawnymi, które skutkują jej niewykonalnością. W ocenie wnioskodawcy wydana decyzja o cofnięciu uprawnień wskazała na zakreślony, niewykonalny dla strony termin na wykonanie nałożonego obowiązku złożenia egzaminu.
Kolejno naprowadzono, że wiadomość o podstawie wznowienia strona powzięła w dniu 22 listopada 2022 r. podczas konsultacji z prawnikiem. W ocenie wnioskodawcy ziściły się przesłanki do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia 8 maja 2019 r. po myśli art. 145 § 1 pkt 7 K.p.a.
Końcowo jako dodatkową podstawę wznowienia postępowania wskazano na brak skutecznego doręczenia Skarżącemu decyzji. Wyjaśniono, że organ dokonywał doręczeń na adres: [...], pod którym Skarżący nie mieszka i od wielu lat nie jest zameldowany. Właściwym adresem jest: [...], co znane było organowi z urzędu. W ocenie wnioskującego wadliwe doręczenie, tak jak brak skutecznego doręczenia decyzji skutkuje jej bezskutecznością. Taka decyzja nie wywołuje skutków prawnych. Skoro decyzja, na podstawie której Starosta wydał decyzję z dnia 14 października 2019 r. dotąd nie jest ostateczna, to konsekwentnie poważną wadą obarczona jest następcza decyzja Starosty z 14 października 2019 r. w efekcie i ta decyzja nie może wywoływać żadnych skutków prawnych w sferze praw i obowiązków.
Postanowieniem z 24 czerwca 2024 r. nr [...], organ I instancji wznowił na wniosek H. K. postępowanie administracyjne zakończone decyzją z 14 października 2019 r. nr [...] o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii "A, B i T".
Następnie postanowieniem z 22 lipca 2024 r. nr [...], Kolegium działając w wyniku złożenia przez Skarżącego zażalenia na postanowienie Starosty nr [...] z 24 czerwca 2024 r. uchyliło je, na skutek stwierdzenia uchybień formalnoprawnych.
Skargą z 23 sierpnia 2024 r. Skarżący, zaskarżył ww. postanowienie organu II instancji z 22 lipca 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Przemyślu w trybie autokontroli postanowieniem z 11 września 2024 r. nr SKO 420.127.2024, uwzględniło skargę Skarżącego i uchyliło postanowienie własne z 22 lipca 2024 r. a także stwierdziło niedopuszczalność zażalenia Skarżącego na postanowienie Kolegium z dnia 22 lipca 2024r., nr [...].
W uzasadnieniu wskazano, że z godnie z art. 54 § 3 p.p.s.a., organ, którego działanie lub bezczynność zostały zaskarżone, może uwzględnić skargę do dnia rozpoczęcia rozprawy, w zakresie swojej właściwości. Instytucja autokontroli, przewidziana w tym przepisie, pozwala organowi administracyjnemu skorygować błędy w decyzji po jej zaskarżeniu do sądu. Gdy po wniesieniu skargi organ zauważy wady w swoim wcześniejszym rozstrzygnięciu, może skorzystać z tej procedury i "naprawić" swoje błędy. Art. 54 § 3 p.p.s.a. umożliwia organowi działanie nawet w sprawach zakończonych decyzjami ostatecznymi, co daje mu możliwość korekty decyzji bez interwencji sądu.
Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że przepisy k.p.a. regulują wznowienie postępowania w sytuacji, gdy pojawią się nowe, istotne okoliczności, które nie były znane w momencie wydania decyzji. Postanowienie o wznowieniu postępowania jest niezaskarżalne zażaleniem, a organ odwoławczy stwierdza jego niedopuszczalność. Mając na uwadze niniejszą sprawę, skoro postanowienie w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego jest niezaskarżalne w drodze zażalenia, organ odwoławczy zobligowany był w drodze ostatecznego postanowienia stwierdzić jego niedopuszczalność.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie:
- art. 54 § 3 p.p.s.a. poprzez błędne zastosowanie w niniejszej sprawie;
- art. 138 § 1 pkt. 1, art. 144, 148 § 1, 149 § 1 i art. 134 K.p.a. poprzez ich błędne zastosowanie w niniejszej sprawie poprzez orzekanie w sprawie zażalenia na postanowienie o wznowieniu postępowania w sprawie w sytuacji gdy od takiego postanowienia zażalenie nie przysługuje a następnie w jednym postanowieniu uwzględnienia skargi strony oraz stwierdzanie niedopuszczalności zażalenia;
- art. 141 § 1 K.p.a. poprzez orzekanie w sprawie zażalenia które jest niedopuszczalne bowiem zgodnie z prawem na postanowienie o wznowieniu postępowania administracyjnego nie przysługuje zażalenie.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) - organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W przypadku skargi na decyzję, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio.
Skorzystanie przez organ z uprawnienia do autokontroli nie oznacza automatycznego zwolnienia organu z obowiązków wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem sprawy. Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Za niezastosowanie się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny na podstawie art. 154 § 6 p.p.s.a.
Organ nie może decydować o tym, czy zasadne jest nadanie skardze dalszego biegu. W każdym przypadku obowiązany jest tą skargę przekazać do Sądu. Zatem nawet w sytuacji uwzględnienia skargi organ obowiązany jest tą skargę przesłać do Sądu. Procedura w takim przypadku wygląda w ten sposób, że wniesienie skargi powoduje po stronie organu obowiązek jej przekazania do Sądu. Sąd tą skargę rejestruje, a w przypadku uwzględnienia przez organ skargi na zaskarżony akt rozważa możliwość umorzenia postępowania sądowo administracyjnego.
W niniejszej sprawie Organ zaniechał obowiązku przekazania skargi złożonej przez pełnomocnika skarżącego w dniu 23 sierpnia 2024 r. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 22 lipca 2024 r., Nr [...]. Nie było to jednak jedyne przewinienie Organu. Z powołanego na wstępie przepisu art. 54 § 3 p.p.s.a. wynika, że przewidziana nim autokontrola oznacza, że istota sprawy zostaje rozstrzygnięta ostatecznie, zgodnie z oczekiwaniem strony wynikającym z jej skargi skierowanej do sądu.
Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z 11 września 2024 r., Nr SKO 420.127.2024, wydanym na podstawie art. 54 §3 k.p.a. Kolegium uchyliło własne postanowienie z 22 lipca 2024 r. Nr [...] i stwierdziło niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 22 lipca 2024 r., Nr [...] ( powinno być z 24 czerwca 2024 r., Nr [...]).
W ocenie Sądu rozstrzygnięcie to nie uwzględnia skargi w całości.
Budzić może pewne niezrozumienie złożenie przez pełnomocnika skarżącego zażalenia na postanowienie organu I instancji, a następnie zgłaszanie zarzutu jego rozpoznania pomimo nieprzysługiwania środka zaskarżenia. Sytuację tą zdaje się wyjaśniać stan faktyczny sprawy.
Na podstawie analizy akt sprawy, a głównie uzasadnienia postanowienia Kolegium z 22 lipca 2024 r., Sąd stwierdził, że w dniu 24 czerwca 2024 r. Starosta [...] wydał dwa postanowienia o tym samym numerze tj. [...]. Jednym postanowieniem, działając na wniosek Skarżącego, wznowił postępowanie w spawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kategorii: A,B i T, drugim zaś dokonał umorzenia postępowania wszczętego z urzędu postanowieniem z 14 marca 2023 r., Nr [...] jako bezprzedmiotowego, wskazując na fakt zainicjowania postępowania wznowieniowego wnioskiem strony.
W zażaleniu na postanowienie z dnia 24 czerwca 2024 r, Nr [...], pełnomocnik skarżącego wskazał, że "nic nie stoi na przeszkodzie aby organ wznowił postępowanie z urzędu skoro takie uprawnienie przysługuje wprost z ustawy. Organ skorzystał z tego prawa i postępowanie wznowił, a w takim przypadku jest zobowiązany prowadzić takie postępowanie. Okoliczność, że w sprawie tego samego aktu toczy się postępowanie z wniosku strony nie nakazuje organowi umorzenia postępowania które prowadzi z urzędu. Przepis art. 105 § 1 k.p.a. nie stanowi samoistnej podstawy do umorzenia postępowania. Samo dostrzeżenie że organ sam równolegle wszczyna postępowanie w tej samej sprawie na wniosek strony nie wyczerpuje przesłanki bezprzedmiotowości postępowania jakie prowadzi z urzędu".
Z treści tego zażalenia wynikała raczej wola Skarżącego do wniesienia zażalenia na postanowienie o umorzeniu postępowania z urzędu aniżeli na postanowienie o wznowieniu postępowania. Organ nie wyjaśnił tych wątpliwości i przyjął, że zażalenie dotyczy wznowienia postępowania i końcowo w postanowieniu wydanym w trybie autokontroli stwierdził jego niedopuszczalność. W ocenie Sądu w takich okolicznościach sprawy nie można przyjąć że było to rozstrzygnięcie uwzględniające interes strony.
Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżone postanowienie z dnia 11 września 2024 r., Nr SKO 420.127.2024, oraz stwierdził nieważność postanowienia z 22 lipca 2024r. nr [...], działając przy tym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 156 k.p.a. Organ naruszył swoim postępowaniem zarówno wspomniany art. 54 § 2 i 3 p.p.s.a., jak również art. 141 §1 k.p.a.
W ponownie prowadzonym postępowaniu zadaniem Kolegium będzie w pierwszej kolejności wyjaśnienie, którego z postanowień wydanych w dniu 24 czerwca 2024 r., nr [...] dotyczyło wniesione w dniu 6 lipca 2024 r. zażalenie.