II SA/Rz 1432/24

II SA/Rz 1432/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-02-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa /sprawozdawca/
Jerzy Solarski /przewodniczący/
Joanna Zdrzałka
Symbol z opisem
6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne
Geodezja i kartografia
Skarżony organ
Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1151
art. 29 ust. 3, art. 30 ust. 1, art. 31 ust. 4,
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Elżbieta Mazur-Selwa /spr./ WSA Joanna Zdrzałka Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2025 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 16 lipca 2024 r. nr SKO.4161/33/2024 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji – skargę oddala –
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi M.N. (dalej: "skarżąca") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: "SKO" lub "Kolegium") z dnia 16 lipca 2024 r. nr SKO.4161/33/2024 odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego.
Jak wynika z akt sprawy, decyzją z dnia 1 marca 2021 r. nr BGZ.6830.3.2018, Wójt Gminy O. (dalej: "Wójt") umorzył postępowanie rozgraniczeniowe pomiędzy nieruchomościami położonymi w W., tj. działką ew. nr [...] stanowiącą własność M.N., a działką ew. nr [...] stanowiącą własność J.M.
W dniu 21 maja 2024 r. skarżąca wystąpiła do Kolegium z wnioskiem o stwierdzenie nieważności opisanej wyżej decyzji Wójta, powołując się na przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm.; dalej: "k.p.a."), tj. rażące naruszenie prawa, w szczególności art. 105 § 1 i art. 8 k.p.a.
We wniosku podniosła, że w dniu 3 września 2018 r. doszło do zawarcia ugody na gruncie w obecności geodety uprawnionego. Następnie w dniu 14 września 2018 r., jeszcze przed opracowaniem dokumentacji geodezyjnej, skarżąca złożyła do organu oświadczenie o wycofaniu z warunków ugody. Wyjaśniła, że jest osobą starszą i schorowaną, została wprowadzona w błąd w zakresie prowadzonego postępowania, nie poczyniono jej stosownych wskazówek ani nie udzielono informacji w zakresie rozgraniczenia. W okresie od 2018 r. do 2021 r., organ nie wydawał żadnego rozstrzygnięcia w sprawie. Dopiero po interwencji skarżącej została wydana decyzja, którą Wójt umorzył postępowanie, uznając, że wobec zawarcia ugody, postępowanie rozgraniczeniowe stało się bezprzedmiotowe i nie może być dalej prowadzone. Zdaniem skarżącej do zawarcia ugody nie doszło jednak skutecznie, oświadczenia stron nie mogą zostać uznane za zgodne, a nadto organ posiadał informację w zakresie tych nieprawidłowości i w odpowiednim czasie mógł je wyjaśnić. Wydając w tych okolicznościach decyzję o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego organ naruszył również zasadę wynikającą z art. 8 k.p.a. Ponadto od daty zawarcia ugody aż do wydania decyzji o umorzeniu postępowania upłynęło blisko trzy lata, zaś organ posiadając w tym czasie wiedzę o powyższych okolicznościach, nie poczynił żadnych czynności wyjaśniających. Skarżąca podniosła również, że stroną w sprawie była osoba blisko związana z urzędem gminy, która pozostawała pracownikiem organu w dacie zawierania ugody jak i wydawania decyzji, zaś organ nie podjął decyzji o wyłączeniu od rozstrzygania tej sprawy.
W wyniku rozpoznania powyższego wniosku, Kolegium, wskazaną na wstępie decyzją z dnia 16 lipca 2024 r., działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 k.p.a., odmówiło stwierdzenia nieważności ww. decyzji Wójta.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium wyjaśniło, że rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Następnie wskazało, że istotnym elementem dla oceny sprawy jest fakt zawarcia przez strony postępowania ugody przed geodetą. SKO podkreśliło, że ugoda zawarta przed geodetą ma, zgodnie z postanowieniami art. 31 ust. 4 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1752 z późn. zm.; dalej: "p.g.i.k."), moc ugody sądowej. Ma ona postać umowy, do której stosuje się poza przepisami art. 917 i 918 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1610 z późn. zm.), ogólne przepisy prawa cywilnego dotyczące zawarcia umowy, w tym odnoszące się do wad oświadczenia woli. Kolegium zaznaczyło, że nie jest to więc "ugoda administracyjna" w rozumieniu art. 114-122 k.p.a. Ugoda ta nie podlega kontroli ani w decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego, ani w wyniku zaskarżenia tej decyzji do sądu administracyjnego. W związku z tym, nawet gdyby ugoda zawarta przed geodetą była wadliwa, to nie miałoby to wpływu na zgodność z prawem decyzji umarzającej postępowanie rozgraniczeniowe, ponieważ uchylenie się od skutków prawnych takiej ugody jest możliwe tylko w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym. W ocenie SKO błędna jest zatem teza skarżącej, że skuteczne było w toku postępowania rozgraniczeniowego oświadczenie o wycofaniu się z warunków ugody.
SKO wyjaśniło również, że kwestia wyłączenia organu od załatwienia sprawy z uwagi na to, że jedna ze stron postępowania jest pracownikiem organu może ewentualnie stanowić przesłankę wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. Kolegium wskazało, że kwestia ta była już przedmiotem postępowania organu pierwszej instancji zakończonego postanowieniem z dnia 1 lutego 2024 r. nr B-GZ.6830.3.2018 oraz późniejszego postanowienia Kolegium z dnia 16 sierpnia 2023 r. nr SKO.4161/9/2023.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżąca zarzuciła organowi naruszenie:
- art. 105 § 1 k.p.a., poprzez stwierdzenie, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe w wyniku zawarcia ugody stron, pomimo złożenia przez skarżącą oświadczenia, że wycofuje się z jej warunków,
- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez uznanie, że nie zachodzą okoliczności dające podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji,
- art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez poddanie wątpliwości wykluczenia przesłanki wyłączenia pracownika lub organu władzy publicznej od udziału w postępowaniu,
- art. 8 §1 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób nietransparentny, wzbudzający wątpliwości co do bezstronności pracownika organu administracji publicznej,
- art. 34 ust. 1 p.g.i.k., poprzez błędne uznanie, że ugoda stron jest skuteczna, pomimo wiedzy o oświadczeniu skarżącej o wycofaniu się z jej warunków.
Na podstawie powyższych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Kolegium oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi ponowiła argumentację przedstawioną we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;
Skarga jest oczywiście niezasadna.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja SKO w Rzeszowie z dnia 16 lipca 2024 r. odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Wójta z dnia 1 marca 2021 r. w przedmiocie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego. Głównym argumentem skarżącej żądającej stwierdzenia nieważności decyzji o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego po zawarciu ugody w dniu 3 września 2018 r. było wycofanie się z niej pismem z dnia 14 września 2018 r. W piśmie tym powołała się na błąd. Skarżąca argumentowała, że w okresie od 2018 r. do 2021 r., organ nie wydawał żadnego rozstrzygnięcia w sprawie. Dopiero po interwencji skarżącej została wydana decyzja, którą Wójt umorzył postępowanie, uznając, że wobec zawarcia ugody, postępowanie rozgraniczeniowe stało się bezprzedmiotowe i nie może być dalej prowadzone. Zdaniem skarżącej do zawarcia ugody nie doszło jednak skutecznie, oświadczenia stron nie mogą zostać uznane za zgodne, a nadto organ posiadał informację w zakresie tych nieprawidłowości i w odpowiednim czasie mógł je wyjaśnić. Wydając w tych okolicznościach decyzję o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego organ naruszył również zasadę wynikającą z art. 8 k.p.a. Ponadto od daty zawarcia ugody aż do wydania decyzji o umorzeniu postępowania upłynęło blisko trzy lata, zaś organ posiadając w tym czasie wiedzę o powyższych okolicznościach, nie poczynił żadnych czynności wyjaśniających. Skarżąca podniosła również, że stroną w sprawie była osoba blisko związana z urzędem gminy, która pozostawała pracownikiem organu w dacie zawierania ugody jak i wydawania decyzji, zaś organ nie podjął decyzji o wyłączeniu od rozstrzygania tej sprawy.
SKO w kontrolowanej sprawie słusznie nie podzieliło stanowiska skarżącej.
Na wstępie niniejszych rozważań, należy zdaniem Sądu przypomnieć, że rozgraniczenie nieruchomości w postępowaniu administracyjnym normują przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2023 r. poz. 1752 z późn. zm.), dalej: "ustawa" lub "p.g.k.".
Celem postępowania rozgraniczeniowego jest ustalenie przebiegu granic nieruchomości przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów (art. 29 ust. 1 ustawy). Organem przeprowadzającym rozgraniczenie z urzędu lub na wniosek strony, stosownie do art. 29 ust. 3 i art. 30 ust. 1 wskazanej ustawy, jest wójt (burmistrz, prezydent miasta). Czynności ustalania przebiegu granic wykonuje geodeta upoważniony przez wymienione organy (art. 31 ust. 1 ustawy). W razie sporu co do przebiegu linii granicznych, geodeta nakłania strony do zawarcia ugody. Ugoda zawarta przed geodetą posiada moc ugody sądowej (art. 31 ust. 4). Z czynności ustalenia przebiegu granic sporządza się protokół graniczny lub akt ugody (art. 32 ust. 5 ustawy).
Ugoda zawarta przed geodetą kończy spór graniczny. Zawarcie ugody powoduje, że dalsze czynności rozgraniczeniowe stają się zbędne. Skoro postępowanie w sprawie rozgraniczenia ma na celu zlikwidowanie sporu o przebieg granicy, a zawarcie przed geodetą ugody co do przebiegu linii granicznych ustala ten przebieg i tym samym likwiduje spór, to z chwilą podpisania ugody, która wyznacza przebieg granicy brak jest przedmiotu postępowania administracyjnego.
W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że w przypadku zawarcia przed geodetą ugody, o której mowa w art. 31 ust. 4 ustawy, postępowanie rozgraniczeniowe jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., który stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 16 stycznia 2007, sygn. akt I OSK 376/06; z dnia 15 listopada 2023 r., sygn. akt I OSK 1766/22, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 19 października 2010 r., sygn. akt III SA/Lu 187/10; wyrok WSA w Kielcach z 19 sierpnia 2020 r. sygn. akt II SA/Ke 336/20; wyrok WSA w Rzeszowie z 25 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 776/20).
Decyzję o umorzeniu postępowania organ ma obowiązek wydać także wówczas, gdy treść ugody jest kwestionowana przez strony (wyrok NSA z 8 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 382/12). Organ zobowiązany jest natomiast do ustalenia, czy w ogóle doszło do zawarcia ugody, a także czy w jej sporządzeniu uczestniczyły uprawnione podmioty, a w szczególności czy podpisały ją wszystkie strony i czy strony te były prawidłowo reprezentowane.
W rozpoznawanej sprawie rozgraniczeniu podlegały nieruchomości o numerach [...] i [...]. Geodeta upoważniony przez organ wykonał czynności przewidziane w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczenia nieruchomości (Dz. U. z 1999 r. Nr 45, poz. 453). Zawarta została ugoda, spisana przez geodetę przeprowadzającego rozgraniczenie i podpisana przez skarżących i uczestników postępowania.
Zgodnie z § 21 ust. 1 rozporządzenia w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, akt ugody powinien zawierać dane, o których mowa w § 20 ust. 1 pkt 1-4, 8, 10 i 12-14, a ponadto:
1) opis przedmiotu sporu z podaniem granic wskazanych przez strony oraz wynikających z dokumentacji,
2) opis wzajemnych ustępstw,
3) szczegółowy opis granicy uznanej za obowiązującą po podpisaniu aktu ugody,
4) informację, że zawarta ugoda posiada moc ugody sądowej.
Jak wynika z akt postępowania administracyjnego, geodeta zawiadomił strony o terminie wykonywania czynności ustalenia przebiegu granic i czynności te wykonał zgodnie z przepisami rozporządzenia w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, co potwierdza protokół graniczny. Sporządzony przez geodetę dokument ugody odpowiada wymogom, określonym w rozporządzeniu i sporządzony został według wzoru stanowiącego załącznik nr 3 do rozporządzenia, zgodnie z § 21 ust. 2 rozporządzenia. Na dokumencie ugody widnieją własnoręczne podpisy stron (na każdej stronie tego aktu). Z treści ugody (pkt 4) wynika, że strony wskazały odmienny przebieg punktów granicznych, natomiast czyniąc sobie wzajemnie ustępstwa polegające na likwidacji zaistniałego sporu, ustaliły przebieg granicy od punktu 1 przez punkty 2, 3/1, 3/2, 3/3, 4 do punktu 5. Ponadto strony ustaliły na odcinku wykreślonym na mapie linia przerywaną wzajemnie służebność przejazdu pasem o szerokości 2,25 m z każdej działki jako dojazd do istniejących zabudowań od drogi gminnej dz. [...] (pkt 5 ugody). Punkty graniczne zostały zastabilizowane (pkt 6 aktu ugody). Ponadto w dokumencie ugody zamieszczona jest informacja, że ugoda zawarta przed geodetą posiada moc ugody sądowej (pkt 8 aktu ugody). Ugoda zawiera także oświadczenie, że strony uważają spór za wygasły, a ustalone granice uznają za obowiązujące i nie zgłaszają zastrzeżeń do ich przebiegu (pkt 7 aktu ugody).
Nie ma zatem podstaw do kwestionowania prawidłowości czynności geodety i faktu spisania postanowień ugody.
Wobec zawarcia ugody przed upoważnionym geodetą dalsze postępowanie rozgraniczeniowe stało się bezprzedmiotowe. Prawidłowo zatem organ I instancji umorzył je na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Data umorzenia 3 lata później nie jest prawnie istotna.
Decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego wobec zawarcia ugody przed geodetą podlega zaskarżeniu w toku instancji oraz do sądu administracyjnego. Jednak zakres kontroli takiej decyzji - tak instancyjnej, jak i sądowej - ograniczony jest wyłącznie do badania legalności decyzji o umorzeniu postępowania, a nie treści zawartej ugody. Kontrola taka ograniczona jest do faktu zawarcia ugody oraz badania jej warunków formalnych - zgodności aktu ugody z postanowieniami § 21 rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości, zawierającego wzór ugody i określającego jakie dane winien zawierać akt ugody, a także prawidłowości czynności poprzedzających zawarcie ugody.
Wzruszenie ugody zawartej w postępowaniu administracyjnym może nastąpić wyłącznie według zasad określonych przez prawo cywilne, w postępowaniu przed sądem powszechnym. Ugoda graniczna jest bowiem rodzajem umowy określonej przepisami kodeksu cywilnego (art. 917 k.c.). Wywołuje ona skutki prawne od daty jej podpisania przez strony. Uchylenie się od skutków prawnych ugody nastąpić może jedynie w okolicznościach wskazanych w art. 918 k.c.
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie, czy decyzja administracyjna dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 572), zwanej w dalszej części: "k.p.a.".
Zgodnie z art. 156 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:
1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;
2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;
3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej mną decyzją ostateczną;
4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;
5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;
6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;
7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Organem właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji jest organ wyższego stopnia (art. 157 § 1 k.p.a.). Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 570), samorządowe kolegia odwoławcze, są organami wyższego stopnia, w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.
- Ordynacja podatkowa, w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. W myśl art. 2 tejże ustawy w sprawach, o których mowa w art. 1 ust. 1, kolegia są organami właściwymi w szczególności do rozpatrywania odwołań od decyzji, zażaleń na postanowienia, żądań wznowienia postępowania lub do stwierdzania nieważności decyzji. ... ..
Zgodnie z art. 158 § 1 K.p.a. rozstrzygnięcie w sprawie nieważności decyzji
następuje w drodze decyzji.
Dla stwierdzenia nieważności nie jest wystarczające stwierdzenie jakiegokolwiek naruszenia prawa przy wydawaniu zaskarżonej decyzji czy też braków samej decyzji; konieczne jest stwierdzenie takich wad prawnych, z którymi przepisy obowiązującego prawa wiążą skutek nieważności. W niniejszej sprawie jako potencjalną podstawę do stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji uznać należy przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. rażące naruszenie przepisów prawa wskazanych przez wnioskodawców. Według tego przepisu nie każde naruszenie prawa, lecz tylko rażące, jest podstawą do stwierdzenia przez organ wyższego stopnia nieważności decyzji administracyjnej. Rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Cechą rażącego naruszenia prawa jest również to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu.
Innymi słowy, o rażącym naruszeniu prawa można mówić wyłącznie w sytuacji, gdy proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one ze sobą w jawnej sprzeczności".
SKO wyjaśniło, że "istotnym elementem dla oceny sprawy jest fakt zawarcia przez strony postępowania ugody przed geodetą. Ugoda zawarta przed geodetą ma, zgodnie z postanowieniami art. 31 ust. 4 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 1752 ze zm.), zwanej w dalszej części: "Prawem geodezyjnym i kartograficznym", moc ugody sądowej. Ma ona w istocie postać umowy, do której stosuje się poza przepisami art. 917 i 918 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 1610 ze zm.) oraz ogólne przepisy prawa cywilnego dotyczące zawarcia umowy, w tym odnoszące się do wad oświadczenia woli. Nie jest to więc "ugoda administracyjna" w rozumieniu art. 114 - 122 k.p.a. Ugoda ta nie podlega kontroli ani w decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego, ani w wyniku zaskarżenia tej decyzji do sądu administracyjnego. W związku z tym, nawet gdyby ugoda zawarta przed geodetą była wadliwa, to nie miałoby to wpływu na zgodność z prawem decyzji umarzającej postępowanie rozgraniczeniowe, ponieważ uchylenie się od skutków prawnych takiej ugody jest możliwe tylko w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym. Błędna jest teza wnioskodawcy o tym, że skuteczne było w toku postępowania rozgraniczeniowego oświadczenie o wycofaniu się z warunków ugody. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku sygn. akt I OSK 1766/22 z dnia 15 listopada 2023 r. stwierdził: "Zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i w postępowaniu cywilnym celem ugody, o której mowa w art. 31 ust. 4 P.g.k., jest ustalenie granic ze skutkami w zakresie stanu własności. Ugoda graniczna jest rodzajem umowy zdefiniowanej w art. 917 k.c., zgodnie z którym przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić istniejący lub mogący powstać spór. Ugoda taka zawiera m.in. opis przedmiotu sporu z podaniem granic wskazanych przez strony oraz wynikających z dokumentacji, opis wzajemnych ustępstw oraz zgodne oświadczenie stron, że uważają spór za wygasły, a ustalone granice uznają za obowiązujące i nie zgłaszają zastrzeżeń do ich przebiegu. Ugoda definitywnie kończy spór graniczny, wywołuje skutki prawne od momentu jej podpisania przez wszystkie strony i geodetę. Zawarcie ugody skutkuje koniecznością zaniechania prowadzenia dalszego postępowania co do istoty i jego umorzeniem na mocy art. 105 § 1 k.p.a. jako bezprzedmiotowego". Co do możliwości oceny zawartej ugody Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział się w wyroku sygn. akt I OSK 1881/20 z dnia 20 stycznia 2021 r.: "Zgodnie z art. 31 ust. 4 p.g.k., w razie sporu co do przebiegu linii granicznych, geodeta nakłania strony do zawarcia ugody. Ugoda zawarta przed geodetą posiada moc ugody sądowej. Jeżeli akt ma moc ugody sądowej, zarzut nieważności tego aktu w rozumieniu art. 58 § 2 k.c. nie podlega ocenie organu administracji i sądu administracyjnego, lecz ocenie sądu cywilnego".
Sąd w całości podziela przytoczone wyżej stanowisko SKO.
Jak wskazano wyżej, uchylenie się od skutków prawnych ugody zawartej w postępowaniu administracyjnym może nastąpić wyłącznie w postępowaniu przed sądem powszechnym. Z tego zatem względu w postępowaniu przed sądem administracyjnym nie może odnieść skutku zawarty w skardze zarzut opierający się na oświadczeniu o uchyleniu się przez skarżących od skutków prawnych zawartej ugody. Oświadczenie takie może podlegać ocenie w postępowaniu przed sądem powszechnym. Sąd administracyjny nie jest właściwy w zakresie orzekania o skuteczności ugody zawartej w postępowaniu o rozgraniczenie i nie jest władny "uchylić ugody", jak tego domagają się skarżący.
Rację ma również SKO stwierdzając, że kwestia wyłączenia organu od załatwienia sprawy z uwagi na to, że jedna ze stron postępowania jest pracownikiem organu stanowić może ewentualnie przesłankę wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. ("decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art 24, 25 i 27"). Kwestia ta była przedmiotem postępowania organu pierwszej instancji zakończonego postanowieniem z dnia 1 lutego 2024 r. znak: B-GZ.6830.3.2018 oraz późniejszego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia. 16 sierpnia 2023 r. znak: SKO-4161/9/2023.
Postanowienie SKO jest prawomocne (por. postanowienie WSA w Rzeszowie z dnia 25 kwietnia 2024 r., II SA/Rz 1920/23).
Mając powyższe na uwadze Sad na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił jako niezasadną.