II SA/Rz 1423/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2022-01-26
NSAnieruchomościŚredniawsa
ewidencja gruntówgranice działekbłąd geodezyjnyaktualizacja operatuprawo geodezyjnesąd administracyjnynieruchomości

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę na decyzję o aktualizacji operatu ewidencji gruntów, uznając, że błąd w przebiegu granicy działki powstały podczas modernizacji powinien zostać skorygowany.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymującą w mocy decyzję Starosty o aktualizacji operatu ewidencji gruntów. Skarżący kwestionowali zmianę przebiegu granicy działki ewidencyjnej nr 627/1 z działką nr 628, wskazując na wieloletnie ogrodzenie i błędne wyznaczenie granicy przez geodetę. Sąd uznał, że błąd w przebiegu granicy, polegający na uwzględnieniu punktu osnowy geodezyjnej jako punktu granicznego podczas modernizacji ewidencji w 2009 r., został prawidłowo skorygowany w trybie aktualizacji, powracając do stanu wynikającego z operatu scaleniowego z 1977 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał skargę W. W. i S. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (WINGiK), która utrzymała w mocy decyzję Starosty o aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków. Spór dotyczył przebiegu granicy między działkami nr 627/1 a 628. Skarżący twierdzili, że granica została błędnie wyznaczona podczas modernizacji ewidencji w 2009 r., wskazując na istnienie wieloletniego ogrodzenia i błędne wykorzystanie punktu geodezyjnego nr 6365 jako punktu granicznego. Organy administracji, po analizie dokumentacji geodezyjnej, uznały, że punkt nr 6365 jest punktem osnowy geodezyjnej, a nie punktem granicznym, i że przebieg granicy wykazany w operacie scaleniowym z 1977 r. jest prawidłowy. Sąd, analizując zgromadzony materiał dowodowy, w tym operaty scaleniowe i modernizacyjne, uznał, że błąd w przebiegu granicy powstały podczas modernizacji został prawidłowo skorygowany w trybie aktualizacji ewidencji. Sąd podkreślił, że aktualizacja ta nie tworzy nowego stanu prawnego, a jedynie prostuje oczywiste błędy, przywracając stan zgodny z dokumentacją źródłową, co nie wyklucza możliwości przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego. W związku z tym, sąd oddalił skargę jako bezzasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, błąd w przebiegu granicy działki ewidencyjnej, polegający na uwzględnieniu punktu osnowy geodezyjnej jako punktu granicznego, może być usunięty w trybie aktualizacji operatu, jeśli powróci się do stanu zgodnego z dokumentacją źródłową.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że aktualizacja ewidencji gruntów obejmuje również prostowanie oczywistych błędów. W tym przypadku błąd polegał na wadliwym zakwalifikowaniu punktu osnowy geodezyjnej jako punktu granicznego podczas modernizacji, co zostało skorygowane poprzez powrót do przebiegu granicy wynikającego z operatu scaleniowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.g.i.k. art. 24 § ust. 2a pkt 1 lit. d

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

u.p.g.i.k. art. 24 § ust. 2b

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

rozporządzenie e.g.i.b. z 2001r. art. 54 § ust. 1 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

rozporządzenie e.g.i.b. z 2001r. art. 54 § ust. 6

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

rozporządzenie e.g.i.b. z 2001r. art. 36 § pkt 3 i pkt 5

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

rozporządzenie egib z 2021r. art. 30 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.g.i.k. art. 20 § ust. 2b

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

rozporządzenie e.g.i.b. z 2001r. art. 30 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błąd w przebiegu granicy działki ewidencyjnej powstały podczas modernizacji ewidencji gruntów może być usunięty w trybie aktualizacji operatu. Punkt geodezyjny nr 6365 jest osnową geodezyjną, a nie punktem granicznym, co potwierdzają analizy operatu scaleniowego. Aktualizacja ewidencji gruntów ma charakter deklaratoryjny i służy prostowaniu błędów, nie tworząc nowego stanu prawnego.

Odrzucone argumenty

Istnienie wieloletniego ogrodzenia przesądza o prawidłowym przebiegu granicy. Punkt geodezyjny nr 6365 jest jedynym punktem granicznym ujawnionym w dokumentacji scalenia. Zmiana przebiegu granicy narusza prawo własności poprzez pomniejszenie działki.

Godne uwagi sformułowania

w pojęciu aktualizacji ewidencji gruntów mieści się również prostowanie błędnych wpisów powstanie błędu nie może budzić wątpliwości, a jego sprostowanie nie może tworzyć nowego stanu prawnego ewidencja nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny wynikający z dokumentów punkt osnowy geodezyjnej [...] nie jest punktem granicznym, gdyż wynika to z treści szkicu

Skład orzekający

Jerzy Solarski

przewodniczący

Elżbieta Mazur-Selwa

członek

Maria Mikolik

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności korygowania błędów w ewidencji gruntów w trybie aktualizacji, nawet wbrew woli stron, jeśli błąd jest oczywisty i wynika z dokumentacji źródłowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji błędu geodezyjnego w ewidencji gruntów, gdzie kluczowe jest odwołanie do dokumentacji scaleniowej i analizy punktów geodezyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne ustalanie granic nieruchomości i jak sądy rozstrzygają spory wynikające z błędów w dokumentacji geodezyjnej. Jest to istotne dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i administracyjnym.

Błąd geodezyjny w ewidencji gruntów: Sąd wyjaśnia, jak korygować granice działek.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 1423/21 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2022-01-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa
Jerzy Solarski /przewodniczący/
Maria Mikolik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Ewidencja gruntów
Sygn. powiązane
I OSK 834/22 - Wyrok NSA z 2025-04-11
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 2052
art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d, art. 24 ust 2b,
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
Dz.U. 2019 poz 393
§ 54 ust. 6, § 36 pkt 3 i pkt 5, § 30 ust. 1
Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa AWSA Maria Mikolik /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi W. W. i S. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków - skargę oddala -
Uzasadnienie
II SA/Rz 1423/21
UZASADNIENIE
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] (dalej: WINGiK) decyzją z [...] sierpnia 2021r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania S. W., reprezentowanego przez M. W., utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z [...] lutego 2021 r. nr [...] o aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] w celu sprostowania błędnych danych ewidencyjnych w zakresie przebiegu granicy działki ewidencyjnej nr 627/1 z działką nr 628.
Jak wynika z akt sprawy, wnioskiem z 8 sierpnia 2017 r. D. B. zwrócił się do Starostwa Powiatowego w [...] o "usunięcie błędu kreślarskiego", popełnionego podczas modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], polegającego na nieprawidłowym wykazaniu przebiegu granicy działki nr 628 z działką nr 627/1.
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Starosta [...] decyzją z dnia [...] października .2017 r. nr [...] orzekł o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego.
W wyniku odwołania D. B., WINGiK decyzją z [...] stycznia 2018 r. nr [...] uchylił ww. decyzję Starosty [...] w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 9 marca 2018 r. sygn. II SA/Rz 173/18 oddalił sprzeciw na tą decyzję.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta [...] decyzją z [...] listopada 2019r. nr [...] orzekł o wprowadzeniu w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu ewidencyjnego [...] zmiany wykazanego na mapie ewidencyjnej przebiegu granicy działki nr 627/1 z działką nr 628.
W wyniku odwołania S. W. i W. W. WINGiK decyzją z [...] stycznia 2020 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] a sprawę przekazał do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że w ponownie prowadzonym postępowaniu Starosta powinien przeprowadzić z udziałem stron szczegółowe postępowanie dowodowe ze wszystkich materiałów i opracowań geodezyjnych znajdujących się w zasobie geodezyjnym, mających wpływ na dane ewidencyjne kwestionowanej granicy. Organ odwoławczy nakazał ustalić w jaki sposób i w oparciu o jakie materiały geodezyjne na opracowanej podczas modernizacji mapie ewidencyjnej wykazany został jej przebieg i dopiero po takim wyjaśnieniu sprawy nakazał odnieść się do podnoszonych przez strony zarzutów.
Po ponownym przeprowadzeniu postępowania, Starosta [...] decyzją z dnia [...] lutego 2021r. r. nr [...] orzekł o dokonaniu aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] w celu sprostowania błędnych danych ewidencyjnych w zakresie przebiegu granicy działki ewidencyjnej nr 627/1 z działką nr 628 w ten sposób, że:
I. W części kartograficznej operatu na mapie ewidencyjnej obrębu ewidencyjnego [...] (jednostka ewidencyjna [...]) dokonano zmiany przebiegu granicy działki ewidencyjnej nr 627/1 z działką nr 628 zgodnie z:
1. Operatem ze scalenia gruntów wsi [...] wykonanym przez Wojewódzkie Biuro Geodezji i Urządzeń Rolnych w [...], który został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i zaewidencjonowany pod numerem [...] w dniu [...].03.1977 r. zatwierdzonym decyzją Wojewody [...] z dnia [...].10.1976 r. znak: [...].
2. Operatem technicznym wykonanym przez geodetę uprawnionego D. Ś. wpisanym do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego przez Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...] w dniu [...].12.2020 r. pod nr [...].
II. W części opisowej operatu nie dokonano się żadnych zmian.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało, że na opracowanej podczas modernizacji numerycznej mapie ewidencyjnej przebieg granicy działki nr 627/1 z działką nr 628 został wykazany niezgodnie ze stanem wynikającym z operatu scaleniowego. Powołując się na zalegający w operacie scaleniowym szkic wyznaczenia projektowanych działek nr 46 oraz szkice polowe nr 117 i nr 118 wskazał, że sporną granicę wyznaczają jedynie dwa punkty graniczne oznaczone obecnie nr 6411 (punkt przy granicy z działką nr 470) oraz punkt nr 6316 (położony przy granicy z działkami nr 627/2 i nr 626/7). Natomiast zgodnie z opracowaną podczas modernizacji numeryczną mapą ewidencyjną granica ta przebiega od punktu granicznego nr 6411 przez punkt nr 6365 do punktu granicznego nr 6316. W związku ze stwierdzonym błędem Starosta [...] zlecił geodecie uprawnionemu D. Ś. przeprowadzenie analizy opracowań geodezyjnych oraz sporządzenie dokumentacji geodezyjnej w tym zakresie. Analiza ta potwierdziła, że w trakcie modernizacji ewidencji popełniono błąd polegający na wyznaczeniu przebiegu granicy w oparciu o punkt 6365, który jednakże jest osnową geodezyjną a nie punktem granicznym.
Odwołanie od ww. decyzji złożyli W. W. i S. W., reprezentowani przez H. W. i M. W., wnosząc o ponowne uchylenie decyzji i umorzenie postępowania.
Skarżący podnieśli, że ich działka nr 627 podczas scalenia była tzw. "niezbędnikiem" w związku z czym jej granice nie uległy wówczas żadnej zmianie. Zaznaczyli, że na spornym odcinku granicy istnieje kilkudziesięcioletnie ogrodzenie trwałe, które odpowiada stanowi ewidencyjnemu sprzed scalenia gruntów. Na tej podstawie wywiedli, że punkt osnowy geodezyjnej nr 6365 (wcześniej nr 198 i 634) jest jednocześnie punktem granicznym. Zaznaczyli, że w ich ocenie opracowana przez geodetę uprawnionego D. Ś. dokumentacja geodezyjna jest niewiarygodna i w związku z tym zakwestionowali dane dotyczące punktów granicznych i ich położenia na granicy pomiędzy działką nr 627/1 i nr 628 wynikające z tej dokumentacji.
WINGiK postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] stwierdził, że odwołanie wniesione przez H. W. działającą w imieniu W. W. wniesione zostało z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a.
Następnie opisaną na wstępie decyzją z [...] sierpnia 2020r.. po rozpoznaniu odwołania S. W., WINGiK utrzymał w mocy decyzję Starosty z [...] lutego 2021 r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w toku prowadzonego postępowania odwoławczego nastąpiła zmiana przepisów w prowadzeniu ewidencji gruntów i budynków wynikająca z nowego rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 1390), które weszło w życie dnia 31 lipca 2021 r. Organ odwoławczy przyjął, że przedmiotowe postępowanie prowadzone jest wedle przepisów wynikających z rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków zwanego (dalej: rozporządzenie e.g.i.b.).
Mając na względzie treść art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d oraz art. 24 ust. 2b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1990 z późn. zm., dalej: u.p.g.i.k.) organ odwoławczy przyjął, że w pojęciu aktualizacji mieścić się będzie również usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów znajdujących się w bazie danych ewidencyjnych, ale tylko takich, które mają charakter oczywistych – w świetle złożonych dokumentów - pomyłek.
Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że Starosta prowadząc ponownie postępowanie, mając na uwadze zalecenia organu II instancji oraz nieprawidłowości dotyczące dokumentacji geodezyjnej nr [...] przyjętej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] maja 2019 r., mającej na celu aktualizację operatu ewidencji gruntów i budynków w zakresie przebiegu granicy pomiędzy działkami nr 627/1 i nr 628, ponownie zlecił wykonanie dokumentacji geodezyjnej w ww. zakresie. W dniu 17 grudnia 2020 r. do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w [...] pod identyfikatorem nr [...] przyjęta została dokumentacja geodezyjna zawierająca opinię techniczną związaną z usunięciem błędu kreślarskiego na mapie ewidencyjnej dotyczącego przebiegu granicy działki nr 627/1 i nr 628.
Podczas opracowywania ww. dokumentacji wykonawca przeprowadził kompleksową analizę materiałów źródłowych dotyczących przebiegu granic ww. działek. Analiza ta wraz z podaniem chronologicznie wszystkich dokumentów źródłowych dotyczących ww. granicy została opisana w opinii technicznej z dnia [...] grudnia 2020 r. zawartej w dokumentacji nr [...]. Jak wynika z przeprowadzonej analizy materiałów źródłowych oraz dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy organu I instancji w latach 1971 - 1977 we wsi [...] przeprowadzone zostały prace związane ze scaleniem gruntów. Projekt scalenia gruntów zatwierdzony został decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...].10.1976 r. Operat opracowany w wyniku prac scaleniowych został wpisany do ewidencji w składnicy geodezyjnej w dniu [...].03.1977 r. pod nr [...] - nr ewidencyjny zasobu geodezyjnego i kartograficznego [...]. Na podstawie decyzji z dnia [...] września 1987 r. nr [...] Naczelnika Gminy [...] zatwierdzony został podział działek nr 626 i nr 627. W wyniku podziału wydzielona została m.in. działka nr 627/1 o pow. 0,02 ha przedstawiona na mapie uzupełniającej w skali 1:2000 przyjętej do zasobu geodezyjnego w dniu [...].08.1987 r. pod nr [...].
Następnie w 2009 r. przeprowadzona została modernizacja ewidencji gruntów i budynków (dalej: modernizacją e.g.i.b.), która zakładała między innymi opracowanie numerycznej mapy ewidencyjnej na podstawie dostępnych materiałów źródłowych w tym również danych z operatu scaleniowego nr [...].
Podczas modernizacji e.g.i.b. na numerycznej mapie ewidencyjnej przebieg granicy działki nr 627/1 z działką nr 628 został wykazany niezgodnie ze stanem wynikającym z operatu scaleniowego. Z dokumentów będących częścią składową operatu scaleniowego tj. szkicu wyznaczenia projektowanych działek nr 46 oraz szkiców polowych nr 117 i nr 118 wynika, że przedmiotową granicę wyznaczają tylko dwa punkty graniczne oznaczone aktualnie w bazie ewidencji gruntów i budynków jako punkt nr 6411 (punkt graniczny stanowiący trójmiedzę z działką nr 470 - droga) oraz punkt graniczny nr 6316 (punkt stanowiący trójmiedzę z działką nr 626/7). Natomiast według opracowanej podczas modernizacji e.g.i.b. mapy ewidencyjnej granica ta przebiega od punktu granicznego nr 6411 przez punkt nr 6365 do punktu granicznego nr 6316.
Organ odwoławczy przyjął, że zgodnie z treścią szkiców nr 117 i 118 ze scalenia gruntów punkt nr 6365 jest punktem osnowy geodezyjnej oznaczonym nr 198 wykorzystywanej podczas scalenia gruntów do pomiaru sytuacyjnego działek. Stan ten znajduje potwierdzenie w materiałach geodezyjnych z dokumentacji nr [...], podczas opracowywania której dokonano oględzin terenowych, wykonano dokumentację fotograficzną oraz wykonany został pomiar kontrolny punktu oznaczonego nr 6365. Punkt nr 6365 (odpowiadający wcześniejszemu punktowi nr 198), jest trwale stabilizowany w terenie kamieniem betonowym z rurką i stabilizacja taka świadczy o tym, że jest on punktem osnowy geodezyjnej. Z treści dokumentacji nr [...] oraz dokonanej analizy i porównania wyników pomiaru kontrolnego z danymi operatu scaleniowego wynika, że różnice we współrzędnych punktu granicznego nr 6365 nie przekraczają wartości dopuszczalnych. Wskazuje to jednoznacznie, że położenie punktu nr 6365 jest tożsame z punktem osnowy geodezyjnej oznaczonym nr 198 na szkicach polowych nr 117 inr 118 ze scalenia gruntów, który to punkt nie jest położony w granicy pomiędzy przedmiotowymi działkami.
Powyższe w ocenie WINGiK oznacza, że podczas prac związanych z modernizacją e.g.i.b. popełniony został błąd polegający na nieprawidłowym ujawnieniu na mapie ewidencyjnej przebiegu granicy działek nr 627/1 i nr 628, poprzez włączenie do numerycznego opisu granicy punktu osnowy geodezyjnej (scaleniowej) oznaczonej nr 198 (aktualnie punkt nr 6365) znajdującego się pomiędzy punktami nr 6411 i nr 6316 jako punktu granicznego znajdującego się na granicy ww. działek.
W celu wyeliminowania błędnych danych powstałych po modernizacji opracowana została przez geodetę uprawnionego dokumentacja geodezyjna nr [...] pn. "Mapa do celów prawnych ze zmianą konfiguracji działek", dotycząca działek nr 627/1 i nr 628 położonych w obrębie [...].
Organ odwoławczy podkreślił, że przebieg granicy pomiędzy ww. działkami oraz położenie punktów granicznych wynikające z analiz oraz ustaleń dokonanych przez wykonawcę tej dokumentacji zgodny jest z danymi wynikającymi z analogowej mapy ewidencyjnej obowiązującej przed modernizacją e.g.i.b. Przedmiotowa dokumentacja nr [...] nie wprowadza nowego przebiegu granicy niezgodnego z dostępnymi materiałami źródłowymi, tj. operatem ze scalenia gruntów z 1977 r. Koryguje jedynie błędy powstałe podczas opracowywania numerycznej mapy ewidencyjnej podczas modernizacji e.g.i.b obrębu [...] w 2009 r. Zmianie nie podlegają współrzędne punktów granicznych nr 6316 i nr 6411, których położenie oraz przebieg wyznaczanej przez te punkty granicy działek został określony według danych z operatu ze scalenia gruntów zaewidencjonowanego pod nr [...]. Z numerycznego opisu granicy pomiędzy działkami nr 627/1 i nr 628 usunięto dane punktu nr 6365, który jak wynika z dostępnego materiału źródłowego, tj. operatu ze scalenia gruntów, jest punktem osnowy pomiarowej - scaleniowej, nie jest natomiast punktem granicznym położonym na tej granicy. Ponadto jak wynika z analizy i obliczeń zawartych w dokumentacji nr [...], powyżej opisane zmiany w przebiegu granicy nie wprowadzają zmiany w aktualnie ujawnionym w bazie ewidencji gruntów i budynków polu powierzchni działek nr 627/1 i nr 628.
WINGiK zaznaczył, że decyzja rozstrzyga sprawę aktualizacji informacji zawartych w operacie ewidencyjnym w celu wyeliminowania błędnych danych po przeprowadzonej modernizacji e.g.i.b, natomiast nie stanowi rozstrzygnięcia sporu granicznego.
S. W. oraz W. W., reprezentowani przez M. W. wnieśli skargę na ww. decyzję WINGiK z [...] sierpnia 2021r.
W uzasadnieniu podnieśli, że zmiana przebiegu granicy działki nr 627/1 z działką nr.628 wiąże się z ograniczeniem prawa własności właścicieli dz. nr.627/1 i 627/2 (jako dz. 627 zabudowanej i ogrodzonej przed komasacją w 1972r), które polega na pomniejszeniu działki nr 627. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 grudnia 2007r. Skarżący podnieśli, że poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością. Ponadto przepisy ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne nie dają podstaw prawnych do kształtowania stosunków własnościowych i związanych z tymi stosunkami uprawnień i obowiązków.
Skarżący podnieśli, że prosta linia graniczna trwałego ogrodzenia między działką nr 627/1/2 a nr 628, stoi 49 lat (od wiosny 1972r) niezmiennie na 22metrach i 2-6 cm szerokości działki razem ze zastabilizowanym przy nim w komasacji (1975r.) poligonem geodezyjnym nr 198/634/6365. Skarżący zarzucili, że geodeta wytyczył granicę w oparciu o nowe punkty graniczne 6411 i 6316, które nie istniały w operacie scaleniowym i na ich podstawie wyznaczył granicę inną niż ujawnioną w operacie scaleniowym. Zdaniem Skarżących powyższe potwierdził WSA w prawomocnym wyroku z 14 września 2016r., sygn. II SA/Rz 1774/15. Skarżący podnieśli, że punkt nr 198/6365 jest jedynym punktem granicznym, który ujawniono w dokumentacji scalenia gruntów, który nie został uszkodzony, zniszczony lub przesunięty. Skarżący powołali się również na decyzję WINGiK w [...] z [...] maja 2017r.nr [...], w której przyznano rację twierdzeniom Skarżących. W decyzji tej uznano bowiem, że opracowanie J. W. nie może stanowić podstawy do wprowadzenia w operacie ewidencyjnym obrębu [...] zmiany wykazanego na mapie przebiegu granicy działki 627/1 z dz.nr.628.
Skarżący wskazali również, że z dokumentacji zawartej w operacie scalenia gruntów wsi [...] wynika, że granice działek stanowiących tzw. "niezmienniki" zostały przyjęte według istniejącego wówczas stanu i nie były przedmiotem zmian. Skarżący wyrazili przekonanie, że operat techniczny wykonany przez geodetę D. Ś. jest niewiarygodny gdyż skopiowano w nim punkty 6411 i 6316 z operatu geodety J. W., które nie istniały w dokumentacji scaleniowej ani na gruncie natomiast na mocy prawomocnego wyroku WSA w Rzeszowie oraz prawomocnej decyzji WINGiK uznano, że dokumentacja ta nie stanowi podstawy do zmiany granicy między działką nr.627/1 a nr 628.
W piśmie procesowym z 10 stycznia 2021r. pełnomocnik S. W. – adw. Ł. D. wskazał, że podtrzymuje wszelkie zarzuty skargi, jak również zwrócił uwagę na znaczenie wyroku WSA w Rzeszowie z 9 listopada 2015r., II SA/Rz 548/15, które ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej skargi. Pełnomocnik zwrócił również uwagę na istotny dla niniejszej sprawy dokument w postaci wyrysu z [...] lutego 1972r., który dokumentuje obecny stan trwałego ogrodzenia, istniejący niezmiennie przez 48 lat. Uprawnienie geodeci z działki nr 1236 wydzielili działkę budowlaną, którą M. W. – ojciec Skarżących ogrodził i zamieszkał na niej jeszcze przed komasacją. Po komasacji działce przyznano numer 627 i oznaczono jako niezmiennik. W tym stanie faktycznym i prawnym istnieją zdaniem pełnomocnika podstawy, aby stan spornych granic został ustalony zgodnie z mapą obowiązującą przed scalenie gruntów tak jak przedstawia to wyrys z mapy ewidencyjnej z [...] lutego 1972r. oraz zgodnie z pozostałymi dokumentami dołączonymi do skargi.
W odpowiedzi na skargę WINGiK w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Po rozpoznaniu skargi w wyżej wskazanych granicach Sąd doszedł do przekonania, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Głównym przedmiotem sporu w niniejszej sprawie pomiędzy Skarżącymi a D. B. – inicjatorem postępowania w sprawie aktualizacji ewidencji gruntów stanowił przebieg granicy pomiędzy działką nr 627/1 (należącą do Skarżących) a działką nr 628 (stanowiącą własność D. B.). Spór pomiędzy Stronami dotyczył w istocie tego, czy granica pomiędzy ww. działkami przebiega poprzez punkt geodezyjny nr 6365 (dawniej 198), który zdaniem Skarżących jest punktem granicznym. Z kolei Wnioskodawca a następnie organy stanęły na stanowisku, że ww. punkt geodezyjny nie jest punktem granicznym lecz tylko osnową geodezyjną a więc nie może stanowić punktu wyznaczającego przebieg spornej granicy. Organy uznały, że wyznaczony w operacie modernizacyjnym z 2009r. przebieg granicy (uwzględniający punkt geodezyjny nr 6365) jest błędny a prawidłowy jest przebieg granicy wykazany w operacie scaleniowym z 1977r. Dla skorygowania tego rodzaju błędu organy zastosowały tryb aktualizacji ewidencji gruntów.
Oceniając prawidłowość zaskarżonej decyzji należało więc stwierdzić, czy ww. wnioski organów o wadliwym przebiegu granicy, wynikającym z operatu modernizacyjnego są prawidłowe oraz, czy taką wadliwość można usunąć w trybie aktualizacji ewidencji gruntów.
Organy I oraz II instancji upatrywały podstawy do takiego procedowania m.in. w treści art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d u.p.g.i.k., zgodnie z którym, informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji: z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z wykrycia błędnych informacji.
Zgodnie z art. 24 ust 2b u.p.g.i.k., aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje:
1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:
a) przepisów prawa,
b) wpisów w księgach wieczystych,
c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu,
d) ostatecznych decyzji administracyjnych,
e) aktów notarialnych,
ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych,
f) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,
g) wpisów w innych rejestrach publicznych,
h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b;
2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach - w tym w niniejszej sprawie.
W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że art. 20, art. 22 i art. 24 u.p.g.i.k. określa charakter ewidencji gruntów, która jest specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, który pełni funkcje informacyjno - techniczne. Zmiany w ewidencji nie rozstrzygają sporów o prawo, nie nadają ani nie ujmują praw. Deklaratoryjny charakter wpisów oznacza, że ewidencja nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny wynikający z dokumentów (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 sierpnia 1998 r. sygn. akt II SA 766/98; 14 maja 2014 r. sygn. akt I OSK 2566/12; 14 kwietnia 2015 r. sygn. akt I OSK 1718/13 Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustalenie przebiegu granic na mapie ewidencyjnej w oparciu o geodezyjny operat techniczny nie wyklucza możliwości przeprowadzenia w przyszłości postępowania rozgraniczeniowego, mającego na celu ustalenie przebiegu granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Możliwe jest także prowadzenie innych postepowań cywilnych dotyczących praw własności do gruntu (por. wyrok NSA z 10 czerwca 2020 r., I OSK 162/19, LEX nr 3025213).
Zatem w ramach trybu aktualizacji ewidencji w oparciu o powyższe regulacje nie można dokonywać żadnych zmian własnościowych (m.in. zmiany granic i powierzchni działek) poprzez samoistne zmiany w ewidencji gruntów. Zamieszczone w ewidencji gruntów dane dotyczące m.in. granic czy powierzchni mają wynikać z odpowiedniej dokumentacji urzędowej.
Dla sposobu rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotnego znaczenia nabiera natomiast inny ugruntowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd, że w pojęciu aktualizacji ewidencji gruntów mieści się również prostowanie błędnych wpisów. Oczywistym jest, że powstanie błędu nie może budzić wątpliwości, a jego sprostowanie nie może tworzyć nowego stanu prawnego, bowiem wpisy w ewidencji gruntu dokumentują określony stan prawny, ale go nie tworzą. Należy bowiem brać pod uwagę, że wpisy w ewidencji winy być aktualne i nie powinny zawierać błędów. Jeżeli został już ujawniony oczywisty błąd, to winien być jak najszybciej wyeliminowany aby uniknąć dalszych negatywnych konsekwencji takiego wpisu. Wyeliminowanie zaś błędu nie pozbawia stron możliwości ustalenia przebiegu granic nieruchomości w stosownym trybie. (por. wyrok NSA z dnia 7 maja 2008 r. sygn. akt I OSK 719/07, z dnia 30 września 2011 r. sygn. akt I OSK 1628/10, tak również wyrok NSA z 9 lipca 2014 r., I OSK 3092/12, LEX nr 1518073.).
W niniejszej sprawie organy stanęły na stanowisku, że należało wyeliminować błędny wpis w części kartograficznej co do przebiegu granicy pomiędzy działkami nr 627/1 i 280, który to błąd powstał w trakcie modernizacji, prowadzonej w 2009r., a który polegał na uwzględnieniu przy ustaleniu przebiegu granicy punktu geodezyjnego nr 6365, który jak przyjęły organy nie jest punktem granicznym, lecz tzw. osnową geodezyjną. Powyższy błąd w ocenie organów skutkował koniecznością powrotu do przebiegu granicy, wykazanego w operacie scaleniowym z 1977r., jak również operacie geodety D. Ś. z 2020r., który wskazywał na poprawność ustaleń co do przebiegu granicy wykazanego ww. operacie scaleniowym.
W operacie D. Ś. z 2020r. (nr [...]) dokonano porównania materiałów geodezyjnych z operatu scaleniowego wsi [...] z operatem powstałym w trakcie modernizacji ewidencji gruntów w 2009r. Uwzględniono również mapę ewidencyjną gruntów sprzed scalenia z 1965., jak również dokumentację z podziału działek nr 626 i 627, operat techniczny z wznowienia granic działki nr 628 z 2014r. oraz dane z oględzin działek wykonanych 17 listopada 2020r. Z opinii technicznej geodety D. Ś. z [...] grudnia 2020r. (stanowiącej element ww. operatu) wynika, że obecny przebieg granicy pomiędzy działkami nr 627/1 i 628 został ustalony na podstawie mapy ewidencyjnej podczas modernizacji ewidencji gruntów i budynków wykonanej przez firmę A. w 2009r. Z dokumentacji zawartej w operacie modernizacji wynika, że granica pomiędzy działką nr 628 a działką nr 627/1 nie była przedmiotem czynności ustalenia granic w trybie przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju i Budownictwa z 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Do opracowania przebiegu granicy pomiędzy działkami nr 628 i 627/1 została wykorzystana dokumentacja ze scalenia gruntów. W ww. operacie modernizacyjnym sporny punkt nr 6365 (dawniej 198) zakwalifikowano jako punkt graniczny, przez który przebiega sporna granica. Zgodnie z opracowaną podczas modernizacji numeryczną mapą ewidencyjną granica ta przebiega od punktu granicznego nr 6411 przez punkt nr 6365 do punktu granicznego nr 6316. Geodeta ocenił, że taki sposób kwalifikacji ww. punktu geodezyjnego może wynikać z interpretacji projektu scalenia gruntów wykonanego w skali 1:2000 oraz interpretacji mapy ewidencyjnej sprzed modernizacji, wykonanej w skali 1:5000, której treść stanowiły również punkty geodezyjne. Punkt 6365 został naniesiony na mapę poscalniową 1:5000 w taki sposób, z którego trudno stwierdzić, czy jest on punktem granicznym, czy też znajduje się w pobliżu granicy. W ww. opinii technicznej zwrócono uwagę, że zastosowane w dokumentacji ze scalenia gruntów skale map wymuszały ograniczoną dokładność usytuowania poszczególnych elementów mapy lub projektu scalenia, jak również opisu topograficznego punktu osnowy scaleniowej. W związku z tym wykonawca modernizacji przy kartowaniu mapy ewidencji gruntów i budynków powinien był wykazać prawidłowe położenie spornego punktu względem granic działek na podstawie szkiców wyznaczenia projektowanych działek nr 46 oraz szkiców scaleniowych nr 117 i nr 118 z pomiaru bezpośredniego granic (niezmienników), które jednoznacznie określają właściwy przebieg przedmiotowej granicy.
Niemniej kluczowe dla określenia przebiegu granicy są zalegające w operacie scaleniowym: szkic wyznaczenia projektowanych działek nr 46 oraz szkice polowe nr 117 i nr 118. Wynika z nich, że sporną granicę wyznaczają jedynie dwa punkty graniczne oznaczone obecnie nr 6411 (punkt przy granicy z działką nr 470) oraz punkt nr 6316 (punkt położony przy granicy z działkami nr 627/2 i nr 626/7).
Wedle ww. opinii technicznej, punkt osnowy geodezyjnej nr [...], oznaczony nr [...] podczas modernizacji EGiB nie jest punktem granicznym, gdyż wynika to z treści szkicu nr 117, jak również szkicu wyznaczenia projektowanych działek nr 46, na których projektowaną granicę (niezmiennik) pomiędzy działkami 626 i 627 oznaczono kolorem czarnym. Granica pomiędzy działkami na w/w szkicu nr 46 została naniesiona (wykreślona) w taki sposób, że linia graniczna przecina symbol punktu geodezyjnego nr 198 w postaci kółka, co świadczy o tym, że punkt ten nie jest punktem granicznym działek. Przykładem punktu osnowy geodezyjnej, który jest zarazem punktem granicznym, jak i punktem osnowy geodezyjnej jest punkt nr 453, którego sposób wykreślenia na szkicu nr 46 jest inny - granica w tym przypadku nie przecina symbolu punku. Pozostałe punkty osnowy geodezyjnej (nr 199, 140, 139 i 233), nie będące punktami granicznymi, a znajdujące się na wymienionym szkicu nr 46 zostały wykreślone podobnie jak punkt nr 198. Z mapy ewidencji gruntów z roku 1965 opracowanej przed scaleniem przez WOPM w [...] wynika, że granica pomiędzy działkami 627/1 (dawniej część działki 1236) i 628 (dawniej część działki 1237) na rozpatrywanym odcinku przebiegała prostoliniowo, bez żadnych załamań i taki niezmienny przebieg granicy został przyjęty podczas scalenia i zaakceptowany przez jego uczestników. Z treści ww. szkiców scaleniowych wynika, że punkt osnowy geodezyjnej 6365 (198) nie znajduje się na linii granicznej, oznaczonej punktami nr 6411 i 6316, znajduje się na działce ewidencyjnej nr 628 i jest on położony w pobliżu granicy działek. Zdaniem Sądu o wiarygodności powyższej analizy zawartej w opinii technicznej z [...] grudnia 2020r. świadczy zamieszczona w ww. opinii analiza kontrolna współrzędnych punktów nr 198 i 6365, która potwierdza ich tożsamość. W ww. opinii zwrócono również uwagę na mapę uzupełniającą, zatwierdzoną decyzją Naczelnika Gminy [...] z [...] września 1987r. w sprawie zatwierdzenia podziału działek 626 i 627 (z której powstała działka 627/1). Z mapy tej również wynika, że ww. punkt osnowy geodezyjnej nr 198 (obecnie 6365) nie jest punktem granicznym, gdyż na tej mapie nie naniesiono odpowiedniego symbolu punktu granicznego w postaci kółka, które było stosowane przy wkreślaniu na mapie trwale stabilizowanych punktów granicznych.
Z uwagi na przedstawioną powyżej analizę, zawartą w ww. opinii technicznej, popartą źródłową dokumentacja geodezyjną, należało zaakceptować wnioski organów I oraz II instancji co do tego, że granica pomiędzy działkami nr 627/1 i 628 powinna przebiegać prostoliniowo od punktu nr 6411 do punktu nr 6316 zgodnie z operatem scalenia gruntów wsi [...] (szkice niezmienników projektowanych), według której punkt oznaczony numerem 6365 (198) nie jest punktem granicznym. W ocenie Sądu, zgromadzony materiał dowodowy, a w szczególności treść operatu scaleniowego dają podstawy do tego, aby zaakceptować wniosek przedstawiony w opinii technicznej z dnia 15 grudnia 2020r. co do tego, że zaistniałą rozbieżność pomiędzy operatem scaleniowym a modernizacyjnym należało zakwalifikować jako błąd kreślarski polecający na tym, że wykonawca modernizacji operatu ewidencji gruntów i budynków w trakcie kartowania mapy ewidencyjnej obrębu ewidencyjnego [...] na podstawie operatu scalenia gruntów rysując linie graniczna błędnie połączył punkt osnowy geodezyjnej założonej podczas scalenia gruntów oznaczony aktualnie nr 6365 (w operacie scaleniowym - 198) znajdujący się pomiędzy punktami nr 6411i nr 6316 jako punkt graniczny działki ewid. nr 627/1 z działką ewid. nr 628.
W ocenie Sądu opisany powyżej błąd kreślarski mógł podlegać sprostowaniu w ramach trybu aktualizacji ewidencji gruntów z powodu wykrycia błędnych informacji (art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. 2 u.p.g.i.k.), mając na uwadze również przedstawione powyżej poglądy orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, akceptujące zastosowanie tego rodzaju trybu w celu prostowania tego rodzaju błędów zawartych w ewidencji. Należy podkreślić, że dokonana w niniejszej sprawie aktualizacja nie wytworzyła nowego stanu prawnego. Ustalony w ramach aktualizacji przebieg granicy został dokonany na podstawie dokumentacji już przyjętej uprzednio do zasobu. Nie doszło do wytyczenia spornej granicy w nowy sposób, lecz powrócono do jej przebiegu w sposób zgodny z operatem scaleniowym, który znajduje również potwierdzenie w treści mapy uzupełniającej z 1987r., dokumentującej podział min. działki 627 na działki 627/1 i 627/2. Należy bowiem podkreślić, że również na mapie uzupełniającej nie uwidoczniono punktu 6365 jako punktu granicznego.
Podstawę do działania Starosty na skutek wniosku D. B., jeżeli chodzi o weryfikację zgodności danych ewidencyjnych z treścią dokumentów źródłowych stanowił obowiązujący w toku postępowania przed organem I instancji § 54 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 393, dalej rozporządzenie egib z 2001r.). W myśl § 54 ust. 6 ww. rozporządzenia, niezgodności stwierdzone w wyniku weryfikacji, o której mowa w ust. 1, podlegają usunięciu w drodze modernizacji ewidencji lub jej aktualizacji na podstawie posiadanych przez organ dokumentów, danych zawartych w dostępnych rejestrach publicznych oraz dokumentacji geodezyjnej, sporządzonej na zamówienie zainteresowanych podmiotów lub w drodze zamówienia publicznego, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Należy zwrócić uwagę, że przepis ten umożliwiał usunięcie w trybie aktualizacji niezgodności na podstawie posiadanych przez organ dokumentów oraz dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do zasobu geodezyjnego, którą w niniejszej sprawie był m.in. operat scaleniowy z 1977r. oraz operat z 2020r. Przebieg granic został wykazany na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przewidzianej w ramach postępowania, stosownie do § 36 pkt 3 i pkt 5 rozporządzenia egib z 2001r. Regulacje zawarte w § 36 rozporządzenia egib z 2001r. w zakresie, który dotyczy niniejszej sprawy zostały w sposób tożsamy uregulowane w obecnie obowiązującym rozporządzeniu Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. poz. 1390 z późn. zm., dalej rozporządzenie egib z 2021r.). W § 30 ust. 1 obecnie obowiązującego rozporządzenia wskazano, że przebieg granic działek ewidencyjnych w procesie zakładania, modernizacji albo bieżącej aktualizacji ewidencji wykazuje się na podstawie:
1) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego sporządzonej na potrzeby:
a) postępowania rozgraniczeniowego,
b) postępowania w sprawie scalenia lub wymiany gruntów,
c) postępowania w sprawie scalenia i podziału nieruchomości,
d) postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej,
e) podziału nieruchomości,
f) wznowienia znaków granicznych, wyznaczenia punktów granicznych lub ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych;
2) innych materiałów zasobu dotyczących przebiegu granic;
3) dokumentacji geodezyjnej sporządzonej przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji.
Podstawę do ustalenia przebiegu granic w oparciu o dokumentację geodezyjną przyjętą do zasobu na potrzeby postępowania w sprawie scalenia lub wymiany gruntów oraz postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystaną do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej – zawierał również § 36 pkt 3 i pkt 5 rozporządzenia egib z 2001r.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy zauważyć, że Skarżący na przestrzeni całego postępowania administracyjnego, jak również niniejszego postępowania sądowego kwestionowali zasadność korekty granicy w sposób przyjęty w zaskarżonej decyzji. Należy wskazać, że sam fakt niezgody Stron na przyjęty sposób aktualizacji ewidencji nie uniemożliwia sprostowania błędnego wpisu ewidencyjnego w tym trybie. Wyeliminowanie błędu nie pozbawia stron możliwości ustalenia przebiegu granicy w trybie rozgraniczenia nieruchomości. Skarżący w złożonej skardze szczególnie podkreślali znaczenie ogrodzenia, postawionego pomiędzy działkami nr 627/1 i 628, które istnieje tam od 49 lat. Jak wynika z dokumentacji geodezyjnej, zalegającej w aktach sprawy, pomiędzy działką nr 628 a działką nr 627/1 istnieje ogrodzenie, a punkt geodezyjny nr 6365(198p) bezpośrednio do niego przylega. Jak stwierdzono w opinii technicznej z [...] grudnia 2020r., przebieg ogrodzenia nie jest zgodny z granicą scaleniową. Powyższe obrazuje mapa, znajdująca się w aktach administracyjnych sprawy (k. 53, tom I). Zdaniem Skarżących, przebieg ogrodzenia wraz z ww. punktem geodezyjnym nr 6365 odzwierciedla prawidłowy przebieg granicy. Ogrodzenie istniało już w trakcie scalenia i prawidłowość jego przebiegu nie była kwestionowana w trakcie komasacji. W ocenie Sądu jednak treść szkiców scaleniowych o nr 117 i 118, jak również szkicu wyznaczenia projektowanych działek nr 46 tego stwierdzenia Skarżących nie potwierdza. W szczególności ze szkiców o nr 117 i 118 wynika, że punkt 198 nie wyznaczał granicy pomiędzy spornymi działkami nr 627 i 628. Zatem przebieg ogrodzenia, który styka się z punktem 6365 (198) nie może przesądzać o prawidłowym przebiegu granicy, jeżeli z ww. dokumentacji wyraźnie wynika, że przez ten punkt nie została poprowadzona granica pomiędzy ww. działkami. Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut Skarżących, że punkt 198/6365 jest jedynym punktem granicznym, który ujawniono w dokumentacji scalenia gruntów, jak również, że geodeta wytyczył nowe znaki graniczne, których było brak w operacie scaleniowym. Zawartość ww. szkiców scaleniowych nie pozostawia wątpliwości co do tego, że w niniejszym postępowaniu przebieg granicy ustalano w oparciu o punkty graniczne już istniejące w trakcie scalenia, tj. punkty 104 (6411) i 105 (6316), które wyznaczały przebieg spornej granicy. Tożsamość ww. punktów potwierdził geodeta w pomiarach kontrolnych, zawartych w operacie technicznym z 2020r. Nie budzi wątpliwości, że w toku niniejszego postępowania nie doszło do wyznaczenia nowych punktów granicznych lecz poddano analizie jeden punkt geodezyjny w zakresie tego, czy prawidłowo został on uznany w operacie modernizacyjnym za punkt graniczny. Wnioski organu o wadliwym zakwalifikowaniu punktu geodezyjnego za punkt graniczny zostały przez Sąd uznane za prawidłowe z przedstawionych powyżej względów.
Przedstawionej powyżej oceny nie może zmieniać wyrys z [...] lutego 1972r., na który powoływał się pełnomocnik S. W. w piśmie z 10 stycznia 2022r., a który został dołączony do skargi. Należy zauważyć, że na ww. wyrysie istnieją dwa rodzaje zapisów. Pierwszy naniesiony czarnym tuszem, który obrazuje granice pomiędzy m.in. spornym działkami, jednakże bez zaznaczonych punktów granicznych. Drugi zapis został odręcznie naniesiony długopisem, za pomocą którego naniesiono na ww. wyrysie aktualne numery działek, jak również sporny punkt geodezyjny. Położenie spornego punktu geodezyjnego na ww. wyrysie zostało dorysowane następczo bez wskazania podstawy do takiego zapisu na mapie a zatem trudno na tej podstawie uznać, że sporny punkt geodezyjny jest punktem granicznym.
Na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut Skarżących, którzy upatrywali naruszenia prawa własności w wyniku aktualizacji ewidencji gruntów poprzez pomniejszenie powierzchni ich działek. Należy bowiem podkreślić, że aktualizacji nie podległa powierzchnia działek, lecz sam przebieg granicy.
Skarżący w skardze podkreślali znaczenie wyroku WSA w Rzeszowie z 14 września 2016r., II SA/Rz 1744/15, w którym Sąd uchylił decyzję WINGiK w [...] z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków, wydaną w ramach postępowania, które toczyło się przed zainicjowaniem niniejszej sprawy. Niemniej w wyroku tym Sąd nie przesądził o zasadności twierdzeń Skarżących co do przebiegu granicy, lecz zaskarżoną decyzję uchylił z uwagi na naruszenie art. 15, art. 127 § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., które polegało na braku rozpoznania zarzutów przedstawionych w odwołaniu i braku wyjaśnienia podstaw stanowiska, które stało się przyczyną wydania zaskarżonej decyzji. W wyniku ww. wyroku WINGiK decyzją z [...] czerwca 2017r. uchylił decyzję Starosty [...] z [...] czerwca 2015r. nr [...] orzekającą o aktualizacji w operacie ewidencji gruntów i budynków wsi [...] poprzez zmianę przebiegu granicy działki nr 627/1 z działką nr 628 i umorzył postępowanie w całości. Podstawę wydania decyzji Starosty z [...] czerwca 2015r. stanowił operatem techniczny wykonany przez geodetę uprawnionego J. W. z [...] października 2014 r., [...]. Organ odwoławczy uznał, że operat ten, choć nie ma do niego merytorycznych zastrzeżeń, nie mógł stanowić podstawy wprowadzonych zmian, gdyż nie został sporządzony w toku żadnego z postępowań, o których mowa w § 36 pkt 1-7 rozporządzenia egib z 2001r. Ponadto w jego wyniku nie doszło do wznowienia granic.
O ile postępowanie zakończone decyzją WINGiK z [...] czerwca 2017r. sprowadzało się do oceny możliwości wprowadzenia zmian ewidencyjnych na podstawie operatu J. W. z [...] października 2014r., [...], o tyle przedmiotowe postępowanie, dotyczyło aktualizacji ewidencji gruntów w trybie art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d u.p.g.i.k., w ramach którego badano, czy operat modernizacyjny z 2009r. w zakresie przebiegu granicy pomiędzy działkami nr 627/1 i 628 zawiera błędne informacje, sprzeczne z danymi wynikającymi z operatu scaleniowego, na podstawie którego wytyczny był przebieg spornej granicy przed modernizacją. Zatem wnioski z postępowania, zakończonego decyzją WINGiK z [...] czerwca 2017r. a wcześniej wyrokiem WSA w Rzeszowie z 14 września 2016r., II SA/Rz 1744/15 nie mają bezpośredniego przełożenia na wynik przedmiotowego postępowania. O sposobie zakończenia niniejszej sprawy decydowała bowiem analiza porównania dokumentacji geodezyjnej, obrazującej przebieg spornej granicy, w tym w szczególności operatu scaleniowego oraz operatu modernizacyjnego, która doprowadziła do wniosku, że podczas modernizacji punkt geodezyjny nr 6365, będący osnową geodezyjną został wadliwie uznany za punkt graniczny, wyznaczający przebieg granicy pomiędzy działkami nr 627/1 i 628.
Z przedstawionych powyżej przyczyn Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI