II SA/Rz 1417/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi W. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Organy administracji uznały, że wniosek skarżącego z dnia 28 kwietnia 2021 r. dotyczy sprawy już rozstrzygniętej ostateczną decyzją z dnia 13 września 2019 r., co stanowi przeszkodę do wszczęcia nowego postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Skarżący argumentował, że nastąpiła istotna zmiana okoliczności faktycznych, w tym pogorszenie stanu zdrowia matki, co uzasadnia złożenie nowego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organy naruszyły art. 61a § 1 k.p.a., błędnie uznając tożsamość sprawy. Sąd wyjaśnił, że tożsamość sprawy zachodzi jedynie przy identycznych podmiotach, przedmiocie i stanie prawnym w niezmienionym stanie faktycznym. W niniejszej sprawie, mimo że dotyczyła tej samej osoby i świadczenia, Sąd wskazał na dwa kluczowe odmienne elementy: inny okres świadczeniowy, co czyni przedmiot spraw różnym, oraz odmienną podstawę prawną rozstrzygnięcia. Pierwotna decyzja opierała się na art. 17 ust. 1b u.ś.r., który został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia ze względu na moment powstania niepełnosprawności. W związku z tym, nowy wniosek powinien być rozpatrywany z wykluczeniem tego przepisu. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia tożsamości sprawy w kontekście wniosków o świadczenia okresowe oraz znaczenie zmian prawnych (wyroki TK) dla ponownego rozpatrywania spraw administracyjnych.
Dotyczy specyfiki świadczeń pielęgnacyjnych i zasad postępowania administracyjnego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, złożony po wydaniu ostatecznej decyzji odmawiającej przyznania tego świadczenia, może zostać odrzucony jako dotyczący sprawy tożsamej, jeśli wnioskodawca powołuje się na istotną zmianę okoliczności faktycznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nowy wniosek nie jest tożsamy z poprzednim, jeśli dotyczy innego okresu świadczeniowego lub gdy nastąpiła zmiana podstawy prawnej rozstrzygnięcia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że tożsamość sprawy nie zachodzi, gdy nowy wniosek dotyczy innego okresu świadczeniowego, a także gdy pierwotna decyzja opierała się na przepisie uznanym później za niezgodny z Konstytucją, co wymaga rozpatrzenia wniosku w oparciu o inną podstawę prawną.
Czy pogorszenie stanu zdrowia osoby wymagającej opieki stanowi istotną zmianę okoliczności faktycznych uzasadniającą ponowne rozpatrzenie wniosku o świadczenie pielęgnacyjne, mimo wcześniejszej ostatecznej decyzji odmawiającej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli prowadzi to do odmiennej podstawy prawnej rozstrzygnięcia lub dotyczy innego okresu świadczeniowego, co wyklucza tożsamość sprawy.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że zmiana stanu zdrowia może być istotna, zwłaszcza w kontekście zmiany interpretacji przepisów przez Trybunał Konstytucyjny, co może skutkować koniecznością rozpatrzenia wniosku na innej podstawie prawnej.
Przepisy (10)
Główne
k.p.a. art. 61a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka 'innych uzasadnionych przyczyn' uniemożliwiających wszczęcie postępowania powinna być rozumiana jako sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. brak podstawy materialnoprawnej lub gdy w sprawie zapadło już rozstrzygnięcie (res iudicata).
u.ś.r. art. 17 § ust. 1b
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Przepis ten został uznany przez TK za niezgodny z Konstytucją w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego ze względu na moment powstania niepełnosprawności. Nie może stanowić podstawy negatywnego rozstrzygnięcia.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia postanowienia w przypadku naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy.
P.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy.
Pomocnicze
k.p.a. art. 16 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada trwałości decyzji administracyjnej.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadku res iudicata.
u.ś.r. art. 24 § ust. 2
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego.
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
k.p.a. art. 154 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Tryb nadzwyczajny do wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nowy wniosek o świadczenie pielęgnacyjne nie jest tożsamy z poprzednim, ponieważ dotyczy innego okresu świadczeniowego. • Zmiana okoliczności faktycznych, w tym pogorszenie stanu zdrowia osoby wymagającej opieki, może uzasadniać złożenie nowego wniosku, zwłaszcza gdy pierwotna decyzja opierała się na przepisie uznanym za niezgodny z Konstytucją.
Odrzucone argumenty
Sprawa objęta nowym wnioskiem jest tożsama ze sprawą rozstrzygniętą ostateczną decyzją, co wyklucza wszczęcie nowego postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.
Godne uwagi sformułowania
panaceum na wyeliminowanie z obrotu prawnego, być może wadliwej ostatecznej decyzji Wójta z [...] września 2019r. [...] nie może być rozstrzyganie poza granicami sprawy. • Środkami do wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej [...] mogą być tryby nadzwyczajne, jak na przykład postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej [...] albo postępowanie w trybie art. 154 § 1 k.p.a. • O naruszeniu res iudicata decyduje jednak istnienie tożsamości obu spraw. • świadczenie pielęgnacyjne ma charakter okresowy, zatem nie można mówić o tożsamości przedmiotowej w sprawie, skoro obecny wniosek dotyczy innego okresu świadczeniowego.
Skład orzekający
Maciej Kobak
przewodniczący
Maria Mikolik
sprawozdawca
Piotr Godlewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia tożsamości sprawy w kontekście wniosków o świadczenia okresowe oraz znaczenie zmian prawnych (wyroki TK) dla ponownego rozpatrywania spraw administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki świadczeń pielęgnacyjnych i zasad postępowania administracyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest rozróżnienie między nowym wnioskiem a próbą wzruszenia starej decyzji, zwłaszcza w kontekście zmian prawnych i specyfiki świadczeń okresowych. Pokazuje też, jak sądy administracyjne korygują błędy organów w stosowaniu przepisów.
“Czy można dostać świadczenie pielęgnacyjne, gdy raz już odmówiono? Sąd wyjaśnia, kiedy nowy wniosek to nie to samo co stara sprawa.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.