II SA/Rz 1416/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA uchylił decyzje odmawiające nakazania przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu, uznając, że organy nieprawidłowo oceniły dowody i nie wyjaśniły rozbieżności między stanowiskiem organów budowlanych a własną interpretacją przepisów.
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję odmawiającą nakazania przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania działki, na której prowadzona była działalność gospodarcza polegająca na sprzedaży samochodów. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych. Sąd uchylił decyzje obu instancji, wskazując na błędy w ocenie dowodów i sprzeczności w uzasadnieniach organów, które nie wyjaśniły rozbieżności między własną interpretacją przepisów Prawa budowlanego a stanowiskiem organów budowlanych.
Przedmiotem skargi była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiająca nakazania przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania działki nr 822, wykorzystywanej do sprzedaży samochodów. Właścicielka działki utwardziła jej część i postawiła budynek gospodarczy na podstawie zgłoszenia, bez pozwolenia na budowę. Organy administracji uznały, że zmiana zagospodarowania nie wymagała decyzji o warunkach zabudowy, ponieważ roboty budowlane zostały wykonane na podstawie zgłoszenia i nie wniesiono sprzeciwu. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych, w tym uniemożliwienie czynnego udziału w postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że organy obu instancji naruszyły prawo, nieprawidłowo oceniając dowody i nie wyjaśniając sprzeczności między własną interpretacją przepisów Prawa budowlanego a stanowiskiem organów architektoniczno-budowlanych i nadzoru budowlanego. Organy nie ustosunkowały się do pism PINB i Starosty, które potwierdzały, że zmiana zagospodarowania terenu nie wymagała pozwolenia na budowę. Sąd wskazał, że organy powinny wyjaśnić, dlaczego w tej sytuacji nie zastosowano art. 59 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a ich uzasadnienia były logicznie sprzeczne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, zmiana zagospodarowania terenu nie wymagająca pozwolenia na budowę, ale niebędąca tymczasową zmianą trwającą do roku, wymaga uzyskania decyzji o warunkach zabudowy.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 59 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym odnosi się do zmian zagospodarowania terenu nie wymagających pozwolenia na budowę, z wyjątkiem tymczasowych zmian. Oznacza to, że nawet jeśli roboty budowlane można wykonać na podstawie zgłoszenia, to zmiana sposobu zagospodarowania terenu wymaga decyzji o warunkach zabudowy, jeśli nie jest tymczasowa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (24)
Główne
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy.
u.p.z.p. art. 59 § 3
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Podstawa do nakazania przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu lub wstrzymania użytkowania.
u.p.z.p. art. 59 § 2
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Stosowanie art. 59 ust. 1 do zmian zagospodarowania terenu niewymagających pozwolenia na budowę, z wyjątkiem tymczasowych zmian.
P.b. art. 29 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Określa roboty budowlane, które nie wymagają pozwolenia na budowę.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny.
P.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość stosowania środków w celu usunięcia naruszenia prawa.
u.p.z.p. art. 59 § 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Wymóg uzyskania decyzji o warunkach zabudowy.
P.b. art. 3 § 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Definicja robót budowlanych.
P.b. art. 3 § 6
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Definicja budowy.
P.b. art. 30 § 6
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Obowiązek organu architektoniczno-budowlanego do wniesienia sprzeciwu.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 10 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 79 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zawiadomienie stron o czynnościach dowodowych.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek uzasadniania rozstrzygnięć.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
u.s.k.o. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych
Podstawa działania SKO.
u.s.k.o. art. 2
Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych
Zadania SKO.
u.s.k.o. art. 17
Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych
Postępowanie przed SKO.
P.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
P.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania sądowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym uniemożliwienie czynnego udziału pełnomocnika w czynnościach dowodowych. Niewłaściwa ocena dowodów przez organy administracji. Sprzeczność uzasadnień decyzji organów obu instancji. Niewyjaśnienie rozbieżności między stanowiskiem organów budowlanych a interpretacją przepisów przez organy rozpatrujące sprawę.
Godne uwagi sformułowania
Organy obu instancji naruszają prawo w stopniu wymagającym ich uchylenia. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Decyzja musi być wyczerpująco uzasadniona przez wskazanie, dlaczego dokonano takiego, a nie innego rozstrzygnięcia. Milczenie Starosty polegające na niewydaniu sprzeciwu stanowiło formę zachowania organu, przy pomocy której wyraził on swe stanowisko, iż przedmiotowa inwestycja nie jest objęta obowiązkiem wystąpienia o pozwolenie na budowę. W aktualnym stanie zebrane przez organ dowody pozostają w sprzeczności z przyjętym w decyzji rozstrzygnięciem oraz jego uzasadnieniem.
Skład orzekający
Marcin Kamiński
przewodniczący
Paweł Zaborniak
sprawozdawca
Maciej Kobak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku uzyskania decyzji o warunkach zabudowy dla zmian zagospodarowania terenu niewymagających pozwolenia na budowę, a także zasady prowadzenia postępowania administracyjnego i oceny dowodów przez organy."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów Prawa budowlanego oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Konieczność uwzględnienia stanowiska organów budowlanych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i ocena dowodów, a także jak istotne są rozbieżności między różnymi organami administracji. Pokazuje też, że nawet rutynowe zgłoszenie robót budowlanych może rodzić konsekwencje w kontekście planowania przestrzennego.
“Zgłoszenie zamiast pozwolenia: kiedy organ budowlany milczy, a burmistrz działa?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Rz 1416/16 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2017-03-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2016-10-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Maciej Kobak Marcin Kamiński /przewodniczący/ Paweł Zaborniak /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6153 Warunki zabudowy terenu Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2016 poz 718 art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz.U. 2015 poz 199 art. 59 ust. 3 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Marcin Kamiński Sędziowie WSA Paweł Zaborniak /spr./ WSA Maciej Kobak Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2017 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu działki I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Burmistrza Miasta [....] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego T. M. kwotę 980 zł /słownie: dziewięćset osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Przedmiotem skargi T.M. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, dalej Kolegium, z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu, wydana w następującym stanie sprawy. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że pismami z dnia [...] lutego 2015 r. i z dnia [...] lutego 2015 r. T.M. oraz I.F., S.M., A.S., Z.M. zwrócili się do Burmistrza Miasta [...] z prośbą o interwencję w sprawie zmiany, w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, sposobu zagospodarowania działki nr 822 położonej w L., należącej do D.R.. Burmistrz Miasta [...] decyzją z dnia [...] września 2015 r. nr [...] umorzył postępowanie w powyższej sprawie. Decyzja ta została uchylona decyzją Kolegium z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...]. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Burmistrz Miasta [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] odmówił nakazania właścicielce nieruchomości D.R., przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu działki nr 822 położonej w L., wykorzystywanej do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie sprzedaży hurtowej i detalicznej samochodów osobowych i furgonetek ([...]). Organ ustalił, że działka nr 822 wykorzystywana jest przez skarżącą do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie jak wyżej. Z uwagi na ilość zaparkowanych samochodów po myśli art. 29 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 260 ze zm.; zwana dalej P.b.) budowa miejsc postojowych wymagała pozwolenia na budowę. Roboty budowlane obejmujące utwardzenie części działki nr 822 oraz budowę budynku gospodarczego typu kontener inwestorka wykonała po uprzednim zgłoszeniu budowy w Starostwie Powiatowym w [...] (zgłoszenie z dnia [...] września 2012 r., nr [...], budowy nie wymagającej pozwolenia na budowę "Wykonania utwardzenia placu tłuczniem kamiennym", zgłoszenie z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] budowy nie wymagającej pozwolenia na budowę "Budowy budynku gospodarczego typu kontener"). Organ administracji budowlanej, nie wniósł sprzeciwu do zgłoszonych zamierzeń inwestycyjnych polegających na utwardzeniu części działki i postawieniu kontenera, jak również nie określił wymogu wykazania się decyzją o warunkach zabudowy. Wobec powyższego wydanie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu w myśl art. 59 ust. 3 pkt 2 (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 778, dalej "u.p.z.p.") nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie. Może to nastąpić jedynie w przypadku takiej zmiany zagospodarowania terenu, która nie wymaga pozwolenia na budowę, z wyjątkiem tymczasowej jednorazowej zmiany zagospodarowania terenu, trwającej do roku. W odwołaniu od decyzji Burmistrza Miasta [...] T.M. zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy polegające m. in. na uniemożliwienie jego pełnomocnikowi uczestnictwa w czynnościach dowodowych (oględziny), w sytuacji gdy zawiadomienie o nich zostało odebrane przez pełnomocnika po ich przeprowadzeniu, a czynność została zaplanowana bez uwzględnienia przepisów o doręczaniu, a to z kolei ograniczyło czynny udział strony w postępowaniu. Opisaną na wstępie decyzją Kolegium działając na podstawie art. 1 ust.1, art. 2, art.17 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2015 r., poz.1659 ) i art.138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r. poz. 23, dalej "k.p.a.") w związku z art. 59 "u.p.z.p." utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W ocenie Kolegium zaskarżone rozstrzygnięcie jest prawidłowe i zgodne z obowiązującym stanem prawnym. Dokonując kontroli organ odwoławczy miał na uwadze fakt, że działania organów administracji publicznej podporządkowane są przede wszystkim zasadzie praworządności zawartej w art. 6 k.p.a. i w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zasadzie prawdy obiektywnej zawartej w art. 7 k.p.a. oraz wyrażonej m. in. w art. 63 k.p.a. zasadzie ograniczonego formalizmu. Organ uczynił zadość także obowiązkowi zapewnienia stronom możliwości realizacji prawa czynnego udziału w postępowaniu obejmującym wszystkie stadia postępowania administracyjnego zgodnie z treścią art. 10 § 1 k.p.a. Świadczy o tym zawiadomienie pełnomocnika T.M. o wszczęciu postępowania z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...]. Termin oględzin na działce nr 822 wyznaczono na dzień 15 marca 2016 r. i zgodnie z art. 79 § 1 k.p.a. zawiadomiono pełnomocnika o miejscu i terminie ich przeprowadzenia na siedem dni przed terminem, tj.: pismem z dnia [...] marca 2016 r. nr [...], nadanym w dniu 4 marca 2016 r. po raz pierwszy awizowanym w dniu 7 marca 2016 r. a po raz drugi w dniu 15 marca 2016 r. Zgromadzone dokumenty potwierdzają fakt, iż dołożono wszelkiej staranności w celu terminowego dostarczenia przesyłki zawierającej zawiadomienie, co oznacza, że stawiane w odwołaniu zarzuty są całkowicie chybione, a zalecenia organu kontroli instancyjnej zostały wykonane. Końcowo Kolegium zacytowało treść art. 59 u.p.z.p. stanowiącego o wymogach formalnych, jakie należy spełnić, aby dokonać zmiany zagospodarowania terenu oraz o skutkach zaniechania w tym zakresie. Wyjaśniło, że pojęcie "zmiana zagospodarowania" terenu nie zostało zdefiniowane ustawie, przy czym w orzecznictwie podnosi się, że zmiana zagospodarowania terenu jest pojęciem zaczerpniętym z urbanistyki, niezdefiniowanym, a treść przypisywana temu pojęciu kształtuje się dopiero na podstawie konkretnego przypadku z praktyki. Z powyższych względów postanowiono jak w sentencji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie T.M. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych zaskarżonej decyzji zarzucił 1. Naruszenie przepisów prawa procesowego, mających istotny wpływ na wynik sprawy : - art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawie oraz niezebranie w sposób wyczerpujący i niedokonanie oceny całego materiału dowodowego, - art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zbadanie materiału dowodowego zebranego w sprawie oraz selektywne jego potraktowanie, a to poprzez nieuwzględnienie istotnych okoliczności faktycznych sprawy takich jak: pisma skierowanie do skarżącego od m. in. Naczelnika Wydziału Rolnictwa, Geodezji, Leśnictwa i Ochrony Środowiska. 2. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało i istotny wpływ na wynik sprawy, a to: - art. 59 ust. 3 u.p.z.p. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie objawiające się niepodjęciem przez uprawniony do tego organ żadnych prawnie przewidzianych działań w sprawie pomimo zaistnienia w sposób oczywisty faktycznej zmiany zagospodarowania terenu. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Decyzje Organów obu instancji naruszają prawo w stopniu wymagającym ich uchylenia. Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1660). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Przedmiotem swych zarzutów skarżący uczynił decyzję administracyjną o odmowie przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu działki nr 822 w L. przy ul. [...]. Decyzja ta została wydana na podstawie normy prawa materialnego w postaci art. 59 ust. 3 u.p.z.p. Otóż w myśl tej regulacji, w przypadku zmiany zagospodarowania terenu, o której mowa w ust. 2, bez uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości: 1) wstrzymanie użytkowania terenu, wyznaczając termin, w którym należy wystąpić z wnioskiem o wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, albo 2) przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania. Artykuł 59 ust. 2 u.p.z.p. do którego odsyła wyżej zacytowany przepis u.p.z.p. stanowi z kolei, iż art. 59 ust. 1 ustawy, stosuje się również do zmiany zagospodarowania terenu, która nie wymaga pozwolenia na budowę, z wyjątkiem tymczasowej, jednorazowej zmiany zagospodarowania terenu, trwającej do roku Analiza przytoczonych przepisów nie nasuwa wątpliwości, iż decyzję wyrażającą nakaz wstrzymania użytkowania terenu i wystąpienia o wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, albo nakaz przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania, mogą dotyczyć sytuacji gdy nastąpiła zmiana sposobu zagospodarowania terenu nieruchomości bez uzyskania przez inwestora wymaganej mocą art. 59 ust. 1 u.p.z.p. decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Jednocześnie przez zmianę sposobu zagospodarowania terenu należy rozumieć zmianę polegającą na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86 tej ustawy. Roboty budowlane to w myśl art. 3 pkt 7 P.b. budowa, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Budowa to wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa, nadbudowa obiektu budowlanego – art. 3 pkt 6 P.b. Obowiązek uzyskania decyzji o warunkach zabudowy odnosi się m.in. do takich zamierzeń inwestycyjnych, które nie wymagają w świetle przepisów P.b. pozwolenia na budowę, za wyjątkiem tymczasowej, jednorazowej zmiany zagospodarowania terenu, trwającej do roku. Źródłem tego obowiązku jest unormowanie art. 59 ust. 2 u.p.z.p. Innymi słowy, jeżeli inwestycja została zwolniona spod reglamentacyjnego oddziaływania przepisu art. 28 ust. 1 P.b., a jest przedsięwzięciem wymagającym dokonania zgłoszenia, to aktualizuje się po stronie dokonującego zmiany sposobu zagospodarowania terenu norma art. 59 ust. 1 u.p.z.p. W rezultacie, decyzja o warunkach zabudowy jest wymagana w odniesieniu do każdej nie tymczasowej i nie jednorazowej zmiany zagospodarowania terenu, choćby nie wiązała się ona z obowiązkiem posiadania przez inwestora pozwolenia na budowę. To z kolei powoduje, że dokonanie zgłoszenia zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych automatycznie nie legalizuje w świetle przepisów u.p.z.p. zmiany sposobu zagospodarowania terenu dokonanej z naruszeniem przepisu art. 59 ust. 1 i 2 u.p.z.p. Analiza powołanego art. 59 ust. 3 u.p.z.p. prowadzi do wniosku, iż organy uprawnione do jego stosowania działają w ramach uznania administracyjnego. To z kolei oznacza, że organ może, ale nie musi, nawet przez spełnieniu przesłanki z art. 59 ust. 2 ustawy, wydać decyzję wymienioną w pkt 1 i 2 ust. 3 art. 59 ustawy. Uznanie administracyjne obejmuje możliwość wydania decyzji nakazującej o treści przewidzianej w tym przepisie, ale też pozwala organowi na odstąpienie od wydania takiej decyzji po starannym i wszechstronnym wyjaśnieniu okoliczności danej sprawy; decyzja musi być wyczerpująco uzasadniona przez wskazanie, dlaczego dokonano takiego, a nie innego rozstrzygnięcia - zgodnie z regułami wynikającymi z art. 6 i art. 7 K.p.a. (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 27 lutego 2013 r. sygn. II SA/Rz 939/13, CBOSA). W orzecznictwie sądowo-administracyjnym przyjmuje się, że art. 59 ust. 3 w zw. z ust. 2 u.p.z.p znajduje zastosowanie w przypadku zmiany sposobu zagospodarowania określonego terenu w inny sposób niż poprzez wykonywanie robót budowlanych, np. w wyniku urządzenia na danej nieruchomości składowiska, miejsc postojowych lub bazy transportowej bez realizacji obiektów budowlanych (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 25 listopada 2016 r., sygn. II SA/Gl 823/16, LEX). Ze względu na przyjętą w wydanych decyzjach motywację, nie można pominąć okoliczności w jakich art. 59 ust. 3 u.p.z.p. nie powinien być stosowany. Otóż powyższy przepis poprzez odesłanie do art. 59 ust. 2 u.p.z.p., może wówczas stanowić podstawę decyzji nakazujących jeżeli nastąpiła zmiana sposobu zagospodarowania terenu bez uzyskania wymaganej prawem decyzji o warunkach zabudowy, która jednocześnie nie wiązała się z wymogiem uzyskania pozwolenia na budowę. Przypadki, w których przeprowadzenie robót budowlanych nie generuje obowiązku uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę określa art. 29 P.b. Należą do nich takie roboty budowlane, które można wykonać legalnie, na podstawie dokonanego zgłoszenia; względem których nie skierowano sprzeciwu na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 P.b. Artykuł 30 ust. 6 pkt 1 P.b., nakazuje organowi architektoniczno – budowlanemu wnieść sprzeciw wobec budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych na podstawie art. 28 ust. 1 P.b. obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Reasumując, w sytuacji gdy zmiana sposobu zagospodarowania nastąpiła z naruszeniem art. 59 ust. 1 u.p.z.p., lecz jednocześnie wypełniła desygnaty robót podlegających obowiązkowi posiadania pozwolenia na budowę, to organ gminy nie może choćby rozważać wydania wobec tego kto dokonał zmiany sposobu zagospodarowania terenu decyzji nakazujących w oparciu o art. 59 ust. 3 u.p.z.p. Zdaniem Sądu, rozstrzygnięcia organów obu instancji, zostały wydane z pominięciem istotnych dla sprawy dowodów, a także nie przekonują do odmowy zastosowania wobec uczestniczki postępowania art. 59 ust. 3 u.p.z.p. poprzez skierowanie do niej określonych w tym przepisie nakazów. Organ pierwszej instancji w sentencji swej decyzji odmówił nakazania właścicielce działki nr 822 w L. przywrócenia poprzedniego stanu zagospodarowania, stwierdzając że na tej nieruchomości parkują samochody osobowe, dla których z uwagi na ilość miejsc postojowych przepis art. 29 ust. 1 pkt 10 P.b. wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Wywiedziono z tego przepisu, iż pozwolenie na budowę nie jest wymagane tylko w przypadku budowy miejsc postojowych do 10 stanowisk włącznie. Jednocześnie w decyzji zauważa się, że roboty budowlane obejmujące utwardzenie części działki o nr 822 oraz budowa budynku gospodarczego typu kontener zostały zrealizowane przez właścicielkę nieruchomości na podstawie przyjętych zgłoszeń zgodnie z przepisami P.b. Dowodzą tego znajdujące się w aktach sprawy kopie trzech zgłoszeń adresowanych do Starostwa Powiatowego w [...] a obejmujących budowę budynku gospodarczego typu kontener, wykonanie utwardzenia działki tłuczniem kamiennym oraz budowę budynku gospodarczego. Nie stanowi dla Organu kwestii, iż wobec tych zgłoszeń Starosta nie wniósł w drodze decyzji administracyjnej sprzeciwu, opartego na kwalifikacji przedmiotowych inwestycji jako wymagających uzyskania pozwolenia na budowę. SKO utrzymując w mocy decyzję Burmistrza podzieliło w całości tą ocenę oraz jej kwalifikację prawną. Organ pierwszej instancji powołał się także na ustalenia wizji lokalnej z dnia [...] września 2015 r., iż na utwardzonej części działki znajdują się samochody osobowe w ilości 8 sztuk, zaś pozostała część działki jest nieutwardzona. Organy uzasadniając przyczyny odmowy zastosowania art. 59 ust. 3 P.b., nie wyjaśniły jednak dlaczego nie wydały na podstawie tego przepisu decyzji nakazujących, pomimo że miały wiedzę o tym, iż zmiana sposobu zagospodarowania terenu nieruchomości poprzez jej utwardzenie tłuczniem kamiennym oraz postawienie budynku gospodarczego typu kontener, nastąpiła bez ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, a wyłącznie na podstawie dokonanego zgłoszenia zamiaru rozpoczęcia robót czyli bez pozwolenia na budowę. Z uwagi na fakt dokonanych zgłoszeń oraz ich akceptacji przez właściwego Starostę, nie można było poprzestać na zakwalifikowaniu wykonanych robót jako takich, które wiązały się z obowiązkiem wystąpienia o pozwolenie na budowę. Uzasadnienie kontrolowanych decyzji jest logicznie sprzeczne bowiem Organ zauważa dokonanie zgłoszenia oraz brak sprzeciwu Starosty, a następnie stwierdza brak możliwości wydania decyzji ze względu na wykonanie na działce przedsięwzięcia wymagającego uzyskania pozwolenia na budowę. Organ pierwszej instancji przyjął, że dokonana zmiana sposobu zagospodarowania terenu odpowiada robotom budowlanym określonym w art. 29 ust. 1 pkt 10 P.b., pomijając jednak skutki niewydania przez Starostę sprzeciwu wobec dokonanych zgłoszeń. Starosta nie wyrażając sprzeciwu stwierdził brak obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę na wykonane roboty budowlane, natomiast Burmistrz wbrew temu stanowisku organu architektoniczno – budowlanego, uznaje konieczność uzyskania pozwolenia na budowę a w konsekwencji brak możliwości uwzględnienia wniosku skarżącego o przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu działki. Milczenie Starosty polegające na niewydaniu sprzeciwu stanowiło formę zachowania organu, przy pomocy której wyraził on swe stanowisko, iż przedmiotowa inwestycja nie jest objęta obowiązkiem wystąpienia o pozwolenie na budowę. Sąd nie mógł nie dostrzec, że Organy obu instancji pominęły istotne dla przyjętego sposobu zastosowania art. 59 ust. 2 i 3 u.p.z.p. dowody. Otóż nie skonfrontowały swego stanowiska z treścią pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2015 r. nr [...], w którym Organ ten po przeprowadzeniu z urzędu kontroli działki nr 822 w L. stwierdza, że utwardzenie działki nastąpiło zgodnie z dokonanym zgłoszeniem. Ponadto wyjaśnia, iż przeprowadzona kontrola nie wykazała urządzenia miejsc postojowych dla samochodów osobowych, które ustawione są częściowo na terenie utwardzonym a częściowo na trawie. Również nie zwrócono należytej uwagi na pismo PINB z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...], zawierające jednoznaczną ocenę sposobu zagospodarowania w/w działki jako nie wymagającą pozwolenia na budowę jak również pismo Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...], opisujące wyniki kontroli sposobu zagospodarowania działki o nr 822 zbieżne ze stanowiskiem PINB. Zgromadzone w sprawie dowody potwierdzają, iż na działce nr 822 w L. nastąpiła zmiana zagospodarowania terenu polegająca na utwardzeniu części działki tłuczniem kamiennym oraz postawieniu kontenera, wyłącznie na podstawie dokonanych zgłoszeń, czyli bez pozwolenia na budowę. Brak obowiązku uzyskania pozwolenia wobec tej zmiany jednoznacznie stwierdzają właściwe miejscowo organy architektoniczno – budowlane oraz nadzoru budowlanego. Natomiast Burmistrz wykonujący zadania z zakresu planowania i zagospodarowania przestrzennego, zajmuje stanowisko o braku możliwości zastosowania art. 59 ust. 3 u.p.z.p. motywując to tym, że inwestycja wymagała pozwolenia na budowę. Pomimo, że ta ocena Burmistrza pozostaje w sprzeczności z działaniami prawnymi Starosty oraz PINB, czyli organami właściwymi do stosowania przepisów P.b., Organ Gminy nie wyjaśnia w uzasadnieniu decyzji uznaniowej przyczyn tych rozbieżności, nie ustosunkowuje się do istotnych dla sprawy dowodów, a w rezultacie nie przekonuje do przyjętego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie kontrolowanych decyzji jest też logicznie sprzeczne bowiem Organ zauważa dokonanie zgłoszenia oraz brak sprzeciwu do tego zgłoszenia ze strony Starosty, a następnie stwierdza brak możliwości zastosowania art. 59 ust. 3 u.p.z.p. ze względu na to, że w jego przekonaniu wykonano przedsięwzięcie wymagające pozwolenia na budowę. W ustalonych okolicznościach, wobec jednoznacznych ocen organów architektoniczno – budowalnych i nadzoru budowlanego o takiej zmianie sposobu zagospodarowania terenu, która nie wiązała się z koniecznością posiadania pozwolenia na budowę, należało przekonująco wyjaśnić dlaczego dokonane przez właścicielkę działki nr 822 zgłoszenie utwardzenia jej terenu tłuczniem kamiennym i postawienie obiektu gospodarczego typu kontener dla potrzeb prowadzenia działalności gospodarczej, wyeliminowało wydanie na podstawie art. 59 ust. 3 u.p.z.p. decyzji nakazujących wstrzymanie użytkowania terenu, wraz z wyznaczeniem terminu, w którym należy wystąpić z wnioskiem o wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, albo nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania. W aktualnym stanie zebrane przez organ dowody pozostają w sprzeczności z przyjętym w decyzji rozstrzygnięciem oraz jego uzasadnieniem, co z kolei powoduje, że nie spełnia ono standardów decyzji uznaniowych. Należało tym samym podzielić wątpliwości skarżącego wyrażone wobec niespójnych działań organów administracji względem okoliczności niniejszej sprawy. W tych warunkach, Sąd zobligowany był stwierdzić naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na przyjęty w decyzjach wynik sprawy administracyjnej. Organ pierwszej instancji poprzez niewłaściwą ocenę dowodów dopuścił się naruszenia art. 7, 77 i 80 K.p.a., zaś nieprzekonujące do rozstrzygnięcia uzasadnienie decyzji spowodowało uchybienie art. 11 i art. 107 § 3 K.p.a. Wobec tych wad decyzji Burmistrza Miasta [...], SKO niezasadnie zastosowało przepis art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie jej w mocy. Ponownie rozstrzygając sprawę Organy będą zobligowane do ustosunkowania się do jednoznacznego stanowiska Starosty oraz PINB, co do tego że sposób w jaki dokonano zmiany zagospodarowania terenu działki nr 822 w L. nie wiąże się z obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, a w szczególności do stwierdzenia PINB, iż na w/w działce nie znajdują się urządzone miejsca postojowe dla samochodów osobowych (pismo PINB z [...] marca 2015 r. nr [...]). Dopiero dokładne wyjaśnienie czy właścicielka działki urządziła na jej terenie miejsca postojowe w rozumieniu przepisów P.b., odniesienie ilości tych miejsc do obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, całościowe ustosunkowanie się do zebranego w sprawie materiału dowodowego (m.in. wyjaśnienie znaczenia dla stosowania art. 59 ust. 3 u.p.z.p., dokonanych przez właściciela działki zgłoszeń), pozwoli Organowi na nieprzekroczenie granic uznania administracyjnego, przy rozstrzyganiu sprawy. Przedstawione wyżej przyczyny zadecydowały o uchyleniu decyzji Organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Natomiast o kosztach postępowania przed WSA orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI