II SA/Rz 1414/22

II SA/Rz 1414/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2023-05-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Ewa Partyka /przewodniczący/
Paweł Zaborniak /sprawozdawca/
Piotr Godlewski
Symbol z opisem
6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Ewa Partyka Sędziowie WSA Paweł Zaborniak /spr./ WSA Piotr Godlewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 maja 2023 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Wojewody Podkarpackiego z dnia 14 września 2022 r. nr N-I.7581.155.2022 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania - skargę oddala -
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi MP (dalej: "Skarżący") jest postanowienie Wojewody Podkarpackiego (dalej: "Wojewoda", "Organ odwoławczy" lub "Organ II instancji") z 14 września 2022 r. nr N-I.7581.155.2022, wydane w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania.
Z uzasadnienia skargi oraz nadesłanych akt sprawy wynika, że wnioskiem z 23 maja 2022 r. Skarżący zwrócił się do Starosty Powiatu [...] (dalej: "Starosta" lub "Organ I instancji") o zwrot kaucji mieszkaniowej, w związku z wykupem na własność mieszkania położonego w [...]. W piśmie z [...] sierpnia 2022 r. nr [...] Starosta Powiatu [...] poinformował Skarżącego, że brak jest podstaw do zwrotu kaucji, bowiem nie została ona faktycznie zapłacona. Skarżący uznał, że pismo Organu I instancji z 4 sierpnia 2022 r. jest w istocie decyzją administracyjną i z zachowaniem terminu wniósł od niej odwołanie.
Postanowieniem z 14 września 2022 r. nr N-I.7581.155.2022 Wojewoda Podkarpacki stwierdził niedopuszczalność odwołania Skarżącego, wniesionego od pisma Starosty Powiatu [...] z [...] sierpnia 2022 r. nr [...].
Organ odwoławczy podniósł, że zwrot kaucji zabezpieczającej pokrycie należności z tytułu najmu lokalu uregulowana jest w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 725) – dalej: "u.o.p.l.". W przepisach tej ustawy brak jest uregulowania uprawniającego organy administracji do wydania decyzji administracyjnej w sprawie zasadności zwrotu kaucji zabezpieczającej. Dodatkowo z art. 6 ust. 3 i 4 u.o.p.l. wynika, że zwrot lub odmowa zwrotu kaucji zabezpieczającej ma charakter sprawy cywilnoprawnej, do której rozpoznania właściwe są sądy powszechne. Nie jest natomiast sprawą administracyjną w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 775) – dalej: "K.p.a.". Pismo Starosty z 4 sierpnia 2022 r. nie jest zatem decyzją administracyjną lecz wyłącznie pismem informacyjnym, od którego nie przysługuje odwołanie. To zaś obligowało do stwierdzenia, na podstawie art. 134 K.p.a., niedopuszczalności odwołanie Skarżącego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, MP wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zdaniem Skarżącego, postanowienie Wojewody zostało wydane z naruszeniem art. 134 K.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że pismo Starosty z 4 sierpnia 2022 r. nie stanowi decyzji administracyjnej. Skarżący podniósł, że Organ I instancji rozstrzygnął o prawach i obowiązkach Skarżącego w jego indywidualnej sprawie, a zatem winien uczynić to w formie decyzji administracyjnej. Jednocześnie Skarżący podniósł, że pismo Starosty z 4 sierpnia 2022 r. zawiera wszystkie elementy niezbędne do uznania za decyzję administracyjną. Tym samym brak było podstaw do stwierdzenia niedopuszczalności wniesionego odwołania.
W odpowiedzi na skargę Organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna i została przez Sąd oddalona w całości.
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 269; zwana dalej w skrócie P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Jednocześnie w ramach prowadzonej kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).
Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a. W myśl tego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, o czym stanowi z kolei art. 120 P.p.s.a.
Sądowa kontrola przedmiotu skargi nie wykazała jakichkolwiek naruszeń przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego, które mogłyby stanowić argument za uznaniem zarzutów skarżącej strony. Stan faktyczny sprawy został ustalony zgodnie z wymogami zasady prawdy materialnej tj. przepisami art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a., dzięki czemu mógł stanowić oparcie dla ustaleń faktycznych Sądu – art. 133 § 1 P.p.s.a. Przekazane do WSA akta sprawy dostatecznie przedstawiają konieczne do zastosowania przepisów prawa okoliczności faktyczne, nie wymagając tym samym przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a.
Sąd po dokładnym przeanalizowaniu zarzutów skargi oraz odniesieniu ich do przedmiotu zaskarżenia, argumentacji Wojewody wyrażonej zarówno w postanowieniu z dnia 14 września 2022 r. jak również w odpowiedzi tego Organu na skargę, zobligowany był potwierdzić jego stanowisko, że pismo Starosty [...] z dnia 4 sierpnia 2022 r. stanowiące odpowiedź na wniosek skarżącego z dnia 23 maja 2020 r., wyrażone w sprawie zwrotu kaucji zabezpieczającej nie stanowi w decyzji administracyjnej w rozumieniu przepisów K.p.a., w tym w szczególności przepisów art. 104 § 1 i 2 K.p.a.
Skarżąca strona zarówno w treści pism formułowanych w toku postępowania administracyjnego jak również w skardze nie wskazuje na obowiązywanie takich regulacji prawnych, które umożliwiałyby aktualnie Staroście reprezentującemu Skarb Państwa w stosunkach majątkowych na wyrażenie oświadczenia woli poprzez wydanie decyzji administracyjnej w przedmiocie zwrotu kaucji mieszkaniowej. WSA zobligowanym jest potwierdzić ustalenia Wojewody, że sprawa zwrotu kaucji zabezpieczającej pokrycie należności z tytułu najmu lokalu została unormowana w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 725 ze zm.). W treści tej ustawy nie znajdziemy takiego przepisu, który wyposażałby organ w kompetencję administracyjną do wydania rozstrzygnięcia w trybie przepisów K.p.a. o zasadności zwrotu wpłaconej kaucji mieszkaniowej. Niewątpliwie przepisy w/w ustawy traktują kaucję zabezpieczającą jako należności związane ze zdarzeniem cywilnoprawnym tj. zawarciem umowy najmu lokalnego, nie zaś administracyjnoprawnym. Mowa tu w szczególności o art. 6 ust. 1 – 4 w/w ustawy.
Fakt, iż wobec skarżącego została wydana decyzja administracyjna o przydziale mieszkania wraz załącznikiem określającym warunki najmu, nie stanowi wystarczającego argumentu za uznaniem istnienia aktualnie drogi administracyjnej w sprawie zwrotu kaucji mieszkaniowej. Wydanie decyzji administracyjnej o przydziale lokalu nie przesądza bowiem o powstaniu kompetencji dla innego organu administracji do rozstrzygania o zwrocie należności ze stosunku najmu. Starosta [...] nie był stroną stosunku administracyjnego jaki został nawiązany pomiędzy skarżącym, a Komendantem Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej w [...]. Fakt wygaśnięcia trwałego zarządu na nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym także nie spowodował przejścia kompetencji administracyjnej Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] na Starostę [...]. Jednym ze skutków wygaśnięcia trwałego zarządu stała się konwersja stosunku administracyjnego o przydziale lokalu w stosunek cywilnoprawny. To przekształcenie nie może skutkować przejęciem dotychczasowych uprawnień administracyjnych organów już nie istniejących na inne organy administracji publicznej.
Ponieważ w niniejszej sprawie nie wykazano istnienia takiego przepisu prawa, który upoważniałby Starostę do załatwienia sprawy zwrotu kaucji w formie decyzji administracyjnej, to nie można było przyjąć jak twierdzi skarżący, że wymienione powyżej pismo Starosty stanowiło decyzyjną formę działania organu administracji, a złożony środek zaskarżenia winien być rozpoznany przez Wojewodę w sposób merytoryczny przy zastosowaniu m.in. art. 138 K.p.a. W rezultacie skarżone przez stronę pismo Starosty [...] z dnia 4 sierpnia 2022 r. należało potraktować tak jak uczynił to Wojewoda, czyli jako czynność z zakresu prawa cywilnego, na którą to czynność nie służy odwołanie unormowane w art. 127 § 1 K.p.a.. W rezultacie prawidłowo w tej sprawie zastosowano art. 134 K.p.a. w oparciu, o który Organ odwoławczy obowiązany był stwierdzić w drodze postanowienia niedopuszczalność wniesionego przez Stronę odwołania.
Sąd działając poza granicami zarzutów skargi nie dostrzegł w czynnościach procesowych Organu II instancji, jakichkolwiek powodów do zastosowania kompetencji kasacyjnych – art. 134 § 1 P.p.s.a. Wobec tego zaskarżone postanowienie powinno pozostać w obrocie prawnym i wywoływać określone w niej skutki.
Z wyłożonych względów Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a. Natomiast o kosztach postępowania przed WSA nie orzeczono z uwagi na art. 200 P.p.s.a.