II SA/Rz 1412/22

II SA/Rz 1412/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2023-03-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa
Jerzy Solarski /przewodniczący sprawozdawca/
Maria Mikolik
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 138 § 1 pkt 2, art. 105 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
art. 42, art. 37 ust. 1
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa AWSA Maria Mikolik Protokolant specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2023 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 15 września 2022 r. nr OA.7721.6.6.2022 w przedmiocie nakazu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami - skargę oddala –
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 15 września 2022 r. nr OA.7721.6.6.2022, Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "WINB"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: "K.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania Z.K. i B.K. (dalej: "Właściciele") od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "PINB") z dnia 14 marca 2022 r., znak: PINB.5160.72.4.2021 nakazującej Właścicielom doprowadzenie budynku gospodarczego o wymiarach 11,70m x 5,10m zlokalizowanego na działce nr [...] w [...] do stanu zgodnego z przepisami poprzez wykonanie w terminie do 31 października 2022 r. następujących robót budowlanych: 1. Wykonanie ściany oddzielenia przeciwpożarowego z materiału niepalnego gr. 25 cm i klasie odporności ogniowej El 60 w płaszczyźnie ściany zewnętrznej od strony północnej wyprowadzając ją co najmniej 0,3 m poza lico ścian zewnętrznych na całej wysokości oraz ponad płaszczyznę pokrycia dachowego lub zamontowanie wzdłuż ściany oddzielenia przeciwpożarowego, o której mowa w pkt. 1 pasa z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 1 m i klasie odporności ogniowej El 60, bezpośrednio pod pokryciem dachu, 2. Likwidację okapu dachowego i wykonanie rynny dachowej koszowej z rurą spustową odprowadzającej wody opadowe z połaci dachowej na teren własnej działki, nakładając obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowania budynku, zgodnie z art. 42 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229), dalej: "P.b. z 1974 r."), uchylił decyzję organu I instancji w całości i umorzył postępowanie organu I instancji w całości.
W uzasadnieniu stwierdzone zostało, że na działce nr [...] znajduje się budynek mieszkalny (oznaczony w protokole kontroli numerem 10, nieużywany budynek mieszkalny (nr 2), budynek gospodarczy murowany o wymiarach 7,00 x 3,50 m (nr 3 ), budynek gospodarczy o wymiarach 11,70 x 5,10 m (nr 4), budynek gospodarczy murowany o wymiarach 5,20 x 3,00 m (nr 5 ) oraz wiata o konstrukcji słupowej drewnianej (nr 6). Przedmiotem postępowania jest budynek gospodarczy oznaczony w protokole kontroli numerem 4. Konstrukcję tego budynku stanowią słupy murowane z bloczka 3NFD oraz rurowe o średnicy 60 cm. Ściany zewnętrzne są częściowo murowane, częściowo z desek. Dach dwuspadowy o kierunku kalenicy równoległym do granicy po stronie południowej, pokryty blachą. Odległość budynku od ogrodzenia usytuowanego po stronie południowej wynosi 1,45 m. Granica nie jest wyznaczona na gruncie. Poza lico ściany podłużnej wystaje okap o szerokości 35 cm. Budynek nie jest wyposażony w instalacje. Stan techniczny obiektu jest dobry. Nie stwierdzono, by jego elementy konstrukcyjne wskazywały istnienie zagrożenia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia. Według oświadczenia Właścicieli budynek był wybudowany w latach 70-tych przez poprzedniego właściciela gruntu; aktualni właściciele nie przedstawili jednak dokumentów zezwalających na budowę przedmiotowego obiektu. Pozwolenie nie zostało odnalezione także przez organ. Celem ustalenia czasokresu budowy i uzupełnienia materiału dowodowego, PINB wystąpił do Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej o przesłanie zdjęć lotniczych. W zasobach Ośrodka znajdują się zdjęcia lotnicze z lat: 1982, 1997 i 2003. Na zdjęciu z roku 1982 nie ma przedmiotowego obiektu, natomiast na pozostałych zdjęciach obiekt istnieje, co dowodzi, że został wybudowany pomiędzy rokiem 1982 a 1997. Mając na uwadze zastosowane do budowy materiały oraz stopień ich zużycia PINB ustalił, że przedmiotowy budynek powstał w okresie obowiązywania ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Ponieważ w okresie budowy obowiązywał plan miejscowy, który dopuszczał budowę tego rodzaju obiektów budowalnych, zatem nie nastąpiło naruszenie przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym uzasadniające orzeczenie nakazu rozbiórki (art. 37 ust. 1 pkt 1 P.b. z 1974 r.). Natomiast w odniesieniu do zapisów art. 37 ust. 1 pkt 2 P.b. z 1974 r. PINB uznał, że przedmiotowy budynek gospodarczy narusza przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r., poz. 1065, dalej: "rozporządzenie"), ponieważ znajduje się w zbliżeniu do granicy działki nr [...]; działka sąsiednia po stronie południowej zarówno w czasie budowy, jak i obecnie była i jest zabudowana w ten sposób, że przedmiotowy budynek gospodarczy może uniemożliwiać prawidłową zabudowę sąsiedniej nieruchomości. Zatem z uwagi na naruszenie art. 37 ust. 1 pkt 2 P.b. z 1974 r. zachodzą podstawy do zastosowania art. 40 tej ustawy uzasadniające nakazanie wykonania robót budowlanych doprowadzających obiekt do zgodności z przepisami prawa.
W odwołaniu Właściciele podnieśli zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 § 1 , art. 11, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. oraz prawa materialnego - art. 40 i art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane oraz wskazali na niezasadne zastosowanie przepisów rozporządzenia.
WINB odwołanie uwzględnił i ustalił, że budowa przedmiotowego budynku została zrealizowana przed 1995 r., a zatem pod rządami P.b. z 1974 r. Na budowę przedmiotowego budynku wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę zgodnie z art. 28 ust. 1 tej ustawy; dokumentów takich nie odnaleziono. W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, że od zakończenia budowy przedmiotowego budynku upłynęło ponad 20 lat, w związku z tym istniała możliwość przeprowadzenia postępowania w trybie art. 49f ustawy - Prawo budowlane z 1994 r. (Dz. U. z 2021 r., poz. 2351, ze zm.), tj. legalizacji uproszczonej. Pismem z dnia 14 kwietnia 2022 r., WINB wezwał Właścicieli do złożenia oświadczenia czy chcą skorzystać z procedury uproszczonej postępowania legalizacyjnego, a jeśli tak, to o złożenie wniosku o wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego. Ze względu na brak wniosku, dokonano oceny zgodności budowy z przepisami P.b. z 1974 r. (w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r.). Opierając się na uchwale Naczelnego Sądu Administracyjny z dnia 16 grudnia 2013 r. II OSP 2/13 rozstrzygającej kwestię dotyczącą właściwych przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stosowanych w toku postępowania prowadzonego w oparciu o art. 37 ust. 1 P.b. z 1974 r. WINB przyjął, że przepisami o planowaniu przestrzennym są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji z tym, że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki, należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt, od daty jego budowy. Kierując się stanowiskiem zawartym w uchwale, niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia, o którym mowa w art. 37 ust. 1 pkt 2 P.b. z 1974 r. należało ocenić w aspekcie przepisów techniczno- budowlanych aktualnie obowiązujących.
Działka nr [...] w latach 1986 do 1994 r. była objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] zatwierdzonym uchwałą z dnia [...] maja 1986 r. Plan nie zabraniał budowy tego typu obiektów na tym terenie. W związku z powyższym nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 ust. 1 pkt 1 P.b. z 1974r. Jednocześnie WINB uznał, że w sprawie nie występują również okoliczności skutkujące obowiązkiem orzeczenia rozbiórki w oparciu o art. 37 ust. 1 pkt 2 P.b. z 1974 r., co wynika z § 207 ust. 2 rozporządzenia (usytuowanie budynków z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe regulują przepisy § 271-273 rozporządzenia).
Działka nr 627, na której zlokalizowany jest przedmiotowy budynek , od strony południowej sąsiaduje z zabudowaną działką nr [...]. Ściana przedmiotowego budynku usytuowana jest w odległości 1,45 m od granicy z działką [...], w odległościach od znajdujących się na tej działce budynków: ok. 23 m od budynku gospodarczego, ok. 21 m od budynku mieszkalnego i w odległości ok. 35 m od budynku mieszkalnego. Zgodnie z przepisami rozporządzenia, odległość między zewnętrznymi ścianami budynków niebędącymi ścianami oddzielenia przeciwpożarowego, a mającymi na powierzchni większej niż 65% klasę odporności ogniowej (E) nie powinna, z zastrzeżeniem § 271 ust. 2 i 3 rozporządzenia, być mniejsza niż 8 m. Zgodnie z § 271 ust. 2 rozporządzenia, jeżeli jedna ze ścian zewnętrznych usytuowana od strony sąsiedniego budynku lub przykrycie dachu jednego z budynków jest rozprzestrzeniające ogień, wówczas odległość ta powinna wynosić 12 m, a jeżeli dotyczy to obu ścian zewnętrznych lub przykrycia dachu obu budynków - 16 m. Przedmiotowy budynek usytuowany jest w odległości większej niż 16 m do zabudowań na działce sąsiedniej. Z ustaleń PINB wynika, że w sprawie nie występuje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia, lub niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia. Obecnie istniejący stan techniczny budynku jest dobry a obiekt może być nadal użytkowany jak dotychczas, działka sąsiednia nr 630 była i jest zabudowana w podanych odległościach. Powołując orzecznictwo sądów administracyjnych WINB wskazał, że samo stwierdzenie niezgodności wybudowanego obiektu z przepisami nie jest podstawą do zastosowania art. 37 P.b. z 1974 r. Natomiast z ustaleń organu I instancji wynika, że w przedmiotowej sprawie nie występuje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia, lub niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia, pomimo naruszenia przepisów dotyczących odległości sytuowania budynków od granic działki. Przepis art. 40 P.b. z 1974 r. przewiduje w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, wydanie przez właściwy organ właścicielowi lub zarządcy decyzji nakazującej dokonanie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia tego obiektu do stanu zgodnego z prawem. W świetle przytoczonych przepisów wykluczone są podstawy przymusowej rozbiórki i nie zachodzi potrzeba nakazywania zmian i przeróbek w trybie art. 40 P.b. z 1974 r. Postępowanie prowadzone w trybie art. 37 tej ustawy ma na celu przeanalizowanie obiektu pod kątem zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi, z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ocenę stanu technicznego obiektu. Analiza przepisów wskazuje, że w Prawie budowlanym z 1974 r. samowola budowlana mogła mieć charakter formalny i materialnoprawny. W przypadku stwierdzenia, że obiekt nie spełnia żadnej z przesłanek określonych w art. 37 tej ustawy i nie wymaga nakazania wykonania żadnych przeróbek zgodnie z art. 40 - brak jest podstaw do dalszego prowadzenia postępowania i wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. Oznacza to, że w odniesieniu do niektórych samowolnie wybudowanych obiektów budowlanych nie było potrzeby podejmowania żadnych działań legalizacyjnych, gdyż przepisy P.b. z 1974 r. nie przewidywały ani obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, ani innych aktów legalizujących samowolę. Nie ma zatem podstaw do rozstrzygnięcia przez organy nadzoru budowlanego w oparciu o art. 40 P.b. z 1974 r. To z kolei sprowadza się do tego, że postępowanie administracyjne z przyczyn prawnych i faktycznych stało się bezprzedmiotowe w całości. Zatem zgodnie z art. 105 § 1 K.p.a. podlega umorzeniu w całości.
Skargę na decyzję WINB wniósł właściciel działki nr [...] – J.W. (dalej: "Skarżący"), reprezentowany przez fachowego pełnomocnika, zarzucając:
1. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
- art. 37 ust. 1 pkt 2 P.b. z 1974 r. poprzez jego niezastosowanie polegające na przyjęciu, że nie zachodzą okoliczności skutkujące obowiązkiem rozbiórki obiektu budowlanego z uwagi na niebezpieczeństwo dla mienia i niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia;
- § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez jego niezastosowanie na skutek pominięcia faktu, że budynek objęty niniejszym postępowaniem posadowiony jest bez zachowania przewiedzianej przepisami prawa odległości, tj. 4 m od granicy działki;
2. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
a) art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 K.p.a. i art. 80 K.p.a. poprzez brak wszechstronnego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a co za tym idzie naruszenie art. 8 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania.
b) art. 11 K.p.a. poprzez brak wyjaśnienia przesłanek jakimi kierował się organ uznając, iż posadowiony budynek nie spełnia kryteriów kwalifikujących do nakazu rozbiórki opisanych w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.
Na tych podstawach Skarżący wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw według norm przepisanych, 2) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że na nieruchomości Skarżącego bezpośrednio sąsiadującej z budynkiem będącym samowolą budowlaną prowadzona jest działalność gospodarcza o profilu tartacznym. W związku z przedmiotem działalności na nieruchomości składowane są materiały budowane, jak też gotowy wyrób tartaczny przeznaczony do sprzedaży. Miejsce składowania wyznaczone zostało w pasie wzdłuż granicy działek, w tym także na wysokości (naprzeciw) wadliwie posadowionego budynku. Fakt niezachowania odpowiednich, przewidzianych przepisami prawa odległości od granicy działki sąsiedniej, brak zabezpieczenia przeciwpożarowego oraz wadliwie wykonana instalacja odprowadzająca wodę deszczową, a wręcz jej brak w bezpośredni sposób przekładają się na pogorszenie warunków użytkowych nieruchomości Skarżącego. Fakt posadowienia budynku gospodarczego bez zachowania odpowiednich odległości, powoduje nagromadzenie na granicy działek znacznych ilości wód opadowych, ograniczenie ich wsiąkania a w konsekwencji zamakanie i niszczenie materiałów należących do Skarżącego oraz wyrobów tartacznych, które mają służyć do sprzedaży. Taka sytuacja i wynikające z niej szkody w mieniu skarżącego powodują realną dolegliwość i narażają go na straty majątkowe, a co za tym idzie powodują niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych nieruchomości skarżącego. W skardze podkreślono, że organ wydający zaskarżoną decyzję pominął zupełnie okoliczność i konsekwencje braku odpowiedniego zabezpieczenia przeciwpożarowego oraz odprowadzenia wód deszczowych z wadliwie posadowionego budynku na składowane przez skarżącego elementy drewniane (łatwopalne i łatwo niszczejące w narażeniu na długotrwałą wilgotność). Organ w zupełnie bezpodstawny sposób przyjął, że w sprawie nie zachodzi okoliczność pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia, tym bardziej, że skutkuje to faktycznym realnym i odczuwalnym przez skarżącego stworzeniem niebezpieczeństwa dla mienia. Co więcej jest to mienie pochodzące z działalności zarobkowej skarżącego, z którego skarżący ma czerpać zysk dla utrzymania siebie i swojej rodziny. Fakt zniszczenia mienia należącego do skarżącego przeznaczonego do sprzedaży nie tylko pozbawia skarżącego możliwości zarobkowych ale też naraża na stratę poprzez zniszczenie materiałów produkcyjnych bez możliwości osiągnięcia zysku.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi.
Pismem z dnia 27 lutego 2023 r. Właściciele reprezentowani przez fachowego pełnomocnika przedstawili argumentację dotyczącą braku podstaw do zastosowania art. 37 P.b. z 1974 r. oraz wnieśli o oddalenie skargi i zasądzenie kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga jest nieuzasadniona.
I. Stan sprawy przedstawia się następująco: W związku z wnioskiem Skarżącego z dnia 3 listopada 2021 r. o podjęcie czynności kontrolnych na sąsiedniej działce nr [...], PINB przeprowadził w dniu 18 listopada 2021 r. kontrolę w zakresie legalności posadowienia znajdujących się tam budynków. Z protokołu z tej daty wynika, że w czynnościach brali udział współwłaściciele działki na [...], podczas czynności sporządzono szkic sytuacyjny oraz wykonano zdjęcia budynku nr 4 (k. 6 – 6b akt adm. I instancji). Opierając się na poczynionych ustaleniach, PINB zawiadomieniem z 26 listopada 2021 r. poinformował strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie legalności budowy budynków usytuowanych na działce nr 627 (k. 8 akt j.w.). W toku postępowania uzyskał m.in. informację o obowiązujących na terenie objętym postępowaniem miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego (k. 10) oraz otrzymał archiwalne dokumenty dotyczące udzielonych pozwoleń na budowę (k. 12a akt j.w.). Dysponując takim materiałem dowodowym, zawiadomił strony w trybie art 10 § 1 K.p.a. (k.14) i po uzyskaniu zdjęć lotniczych terenu działki nr 627 i sąsiednich, decyzją z dnia 14 marca 2022 r., na podstawie art. 40 P.b. z 1974 r., nałożył na Właścicieli obowiązek doprowadzenia budynku gospodarczego o wymiarach 11,70m x 5,10m zlokalizowanego na działce nr [...] do stanu zgodnego z przepisami, poprzez wykonanie w terminie do 31 października 2022 r. szczegółowo opisanych robót budowlanych. Jednocześnie w decyzji tej nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku, zgodnie z art. 42 P.b. z 1974 r. W związku z odwołaniem Właścicieli, WINB uzupełnił materiał dowodowy i w dniu 24 sierpnia 2022 r. przeprowadził rozprawę administracyjną na terenie działki nr 627 (protokół z rozprawy wraz ze zdjęciami - k. 22 akt adm. II instancji). WINB dysponując takim materiałem dowodowym oraz pisemnymi oświadczeniami stron, decyzją z dnia 15 września 2022 r. uchylił decyzję PINB w całości i umorzył postępowanie organu I instancji w całości. Rozstrzygnięcie to stanowi przedmiot skargi.
II. Umorzenie postępowania w sprawie samowolnie wzniesionego budynku gospodarczego na działce nr [...] WINB oparł na unormowaniach ustawy – Prawo budowlane z 1974 roku. Zasadą wynikającą z tych przepisów jest legalizacja samowoli budowlanej, a przymusowej rozbiórce określonej w art. 37 ust. 1 podlegają jedynie te obiekty budowlane lub ich części, wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie ich budowy, które:
1) znajdują się na terenie, który zgodnie z przepisami z o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub
2) powodują lub w razie wybudowania spowodowałyby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Zastosowanie art. 37 ust. 1 P.b. z 1974 r. (rozbiórka) wymaga zatem stwierdzenia sytuacji przewidzianych w pkt 1 lub 2 tego ustępu.
W rozpoznawanej sprawie przesłanka z pkt 1 nie zachodzi, ponieważ w okresie budowy przedmiotowego budynku gospodarczego na terenie Gminy [...] a więc na terenie położenia działki zabudowanej przedmiotowym obiektem, obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] zatwierdzony Uchwałą Nr [...] Gminnej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] maja 1986 r., obowiązujący do 31 grudnia 1994 r. Działka nr [...], zgodnie z tym planem, była objęta terenem oznaczonym B 43 MRN "Tereny zabudowy zagrodowej i jednorodzinnej istniejącej i projektowanej. Przewidziana zabudowa zagrodowa na terenach zainwestowanych i nowych. Dopuszczalna zabudowa jednorodzinna. Dopuszczalna zabudowa gospodarstw specjalistycznych nie wymagających stref ochronnych". Nie nastąpiło więc naruszenie przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym uzasadniające orzeczenie nakazu rozbiórki (art. 37 ust. 1 pkt 1 P.b. z 1974 r.). W tej części Sąd podziela ustalenia organów nadzoru budowlanego a ponieważ skarga w tym zakresie nie formułuje zarzutów, dlatego szersze rozważania są zbędne.
W odniesieniu do przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 P.b. z 1974 r. wskazać należy na ugruntowany w orzecznictwie pogląd, że samo stwierdzenie naruszenia przepisów technicznych, jakie obowiązywały w czasie dopuszczenia się samowoli przez inwestora, nie jest wystarczające, aby przyjąć, że to naruszenie automatycznie stwarza niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 14 października 2004 r., sygn. SA/Rz 753/03, wyrok WSA w Kielcach z dnia 8 lipca 2010 r., sygn. II SA/Ke 325/10, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 28 kwietnia 2010 r., sygn. II SA/Wr 36/10 i powołane tam wyroki NSA z dnia 17 października 2007 r., sygn. II OSK 1398/06 oraz z dnia 4 sierpnia 2009 r., sygn. II OSK 1215/08). Dotyczy to zarówno przepisów technicznych dotyczących sytuowania budynków, jak i przepisów przeciwpożarowych. Sąd poglądy te w całości podziela.
III. W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, że budynek gospodarczy stanowi samowolę budowlaną z lat 1991-1992. Zatem trafnie organy nadzoru budowlanego przyjęły, że w sprawie ma zastosowanie "stare" Prawo budowlane (P.b. z 1974r.). Natomiast spór dotyczy wystąpienia przesłanki z art. 37 ust 1 pkt 2 P.b. z 1974 r., tj. spowodowania przez obiekt niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Wystąpienie jednego z wymienionych wyżej stanów musi być wykazane w sposób niebudzący wątpliwości. Nie wystarczy podanie, że wystąpiło samo zagrożenie, lecz należy je ściśle określić i podać, w jakich okolicznościach organ to zagrożenie upatruje. Zagrożenie musi być realne, a nie tylko teoretyczne.
Z ustaleń organów obu instancji jednoznacznie wynika, że ściana budynku gospodarczego, którego postępowanie dotyczy (nr 4 wg szkicu sytuacyjnego sporządzonego w dniu 18 listopada 2021 r.), usytuowana jest w odległości 1,45 m od granicy z działką Skarżącego nr 630, w odległościach od znajdujących się na tej działce budynków: ok. 23 m od budynku gospodarczego, ok. 21 m od budynku mieszkalnego i w odległości ok. 35 m od budynku mieszkalnego. Zgodnie z przepisami rozporządzenia, odległość między zewnętrznymi ścianami budynków niebędącymi ścianami oddzielenia przeciwpożarowego, a mającymi na powierzchni większej niż 65% klasę odporności ogniowej (E) nie powinna, z zastrzeżeniem § 271 ust. 2 i 3 rozporządzenia, być mniejsza niż 8 m. Z kolei, w myśl § 271 ust. 2 rozporządzenia, jeżeli jedna ze ścian zewnętrznych usytuowana od strony sąsiedniego budynku lub przykrycie dachu jednego z budynków jest rozprzestrzeniające ogień, wówczas odległość ta powinna wynosić 12 m, a jeżeli dotyczy to obu ścian zewnętrznych lub przykrycia dachu obu budynków - 16 m. Przedmiotowy budynek usytuowany jest w odległości większej niż 16 m do zabudowań na działce Skarżącego. Wobec tego na pełną aprobatę zasługują ustalenia, że w sprawie nie występuje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia, lub niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia. Ponieważ obecnie istniejący stan techniczny budynku jest dobry a obiekt może być nadal użytkowany jak dotychczas, dlatego brak jest podstaw do orzeczenia nakazu rozbiórki.
W świetle powyższego Sąd stwierdza, że skoro zarzuty skargi wskazujące na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w jakikolwiek sposób nie podważają najistotniejszych dla sprawy ustaleń, tj. odległości budynku objętego postępowaniem od granicy działki Skarżącego oraz odległości od budynków znajdujących się na działce nr 630, to mają ogólnikowy charakter i tym samym są nieuzasadnione. Nie można bowiem wiązać wystąpienia przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 P.b. z 1974 r. ze sposobem wykorzystywania przez Skarżącego działki nr 630 do działalności gospodarczej. Byłaby to niczym nieuzasadniona nadinterpretacja wskazanego przepisu, stanowiąca zaprzeczenie wynikającej z P.b. z 1974 r. zasady legalizacji samowoli budowlanej, która to samowola – co wymaga podkreślenia – nie była kwestionowana przez ponad 30 lat. Konsekwencją prawidłowych ustaleń faktycznych jest to, że chybione są zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego. Zatem zasadnie WINB nie dopatrzył się podstaw do prowadzenia postępowania w przedmiotowej sprawie.
Z tych przyczyn skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259.).