II SA/Rz 1408/23

II SA/Rz 1408/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2024-08-22
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-09-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jolanta Kłoda-Szeliga
Małgorzata Niedobylska /przewodniczący sprawozdawca/
Stanisław Śliwa
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Kara administracyjna
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 180
art. 92a ust. 1 i 3
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art.77 § 1, art.80 i art. 107 § 3, art. 189f
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2016 poz 1742
§ 11
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów.
Dz.U. 2013 poz 21
art. 3 ust. 1 pkt 6, art. 24 ust. 1 i 7
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska /spr./, Asesor WSA Jolanta Kłoda-Szeliga, Sędzia NSA Stanisław Śliwa, Protokolant specjalista Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi Z. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 30 czerwca 2023 r. nr BP.501.1310.2022.1284.RZ9.428277 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 3 czerwca 2022 r. nr WITD.DI.0152.IX1275/133/22, 2) zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego Z. J. kwotę 4 017 (cztery tysiące siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3) zarządza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na rzecz skarżącego Z. J. zwrot kwoty 80 (osiemdziesiąt) złotych tytułem nadpłaconego wpisu od skargi.
Uzasadnienie
II SA/Rz 1408/23
UZASADNIENIE
Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: organ odwoławczy) decyzją z dnia 30 czerwca 2023 r. nr BP.501.l3lO.2022.1284.RZ9.428277 utrzymał w mocy decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: organ I instancji) z dnia 3 czerwca 2022 r. nr WITD.DI.O152.IX1275/133/22 o nałożeniu na Z. J. (dalej: przewoźnik/skarżący) kary pieniężnej w wysokości [...] zł.
Jak wynika z akt sprawy w dniu 6 kwietnia 2022 r. w J. zatrzymano do kontroli samochód ciężarowy marki Iveco o nr. rejestracyjnym [...], którym kierował M. Z.. Przewóz drogowy rzeczy był wykonywany przez prowadzącego działalność gospodarczą Z. J..
Organ ustalił, że pojazd posiada usterkę techniczną - stały wyciek płynu eksploatacyjnego oleju, a także uszkodzoną oponę z widocznym kordem. W ocenie organu stanowiło to bardzo poważne ryzyko dla środowiska lub bezpieczeństwa i wyczerpywało dyspozycję art. 92a ust. 1,7, 11 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 180 ze zm.; dalej: u.t.d.) i Lp. 9.2. załącznika nr 3 do u.t.d. Ze względu na nieutrzymanie pojazdu w stanie technicznym zapewniającym bezpieczeństwo i zdolność do ruchu drogowego podjęto decyzję o unieruchomieniu pojazdu do chwili usunięcia usterki.
Stwierdzono nadto, że kierowca przewozi ładunek w postaci ziemi zmieszanej z gruzem. Ładunek pochodził z rozbiórki budynku i uprzątania terenu po wykonaniu wcześniejszego zlecenia rozbiórkowego. Zdaniem organu, pojazd przewożący odpady powinien być oznakowany tablicą z napisem "odpady", a kierowca nie oznakował pojazdu i nie posiadał takiej tablicy, nie posiadał też dokumentu poświadczającego rodzaj przewożonego ładunku. Uznano, że ładunek przewożony na pojeździe powinien być sklasyfikowany jako odpad o kodzie 17 05 04, tj. gleba, ziemia, w tym kamienie inne niż wymienione w poz. 17 05 03. Powyższe stanowiło naruszenie w postaci wykonywania przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady bez oznakowania środków transportu, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (dalej: ustawa o odpadach).
W konsekwencji organ I instancji decyzją z dnia 3 czerwca 2022 r. nałożył na Z. J. karę pieniężną w wysokości [...] zł.
W odwołaniu od powyższej decyzji zrzucono m. in. naruszenie art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (dalej: P.r.d.), przez przyjęcie, że pojazd zagrażał bezpieczeństwu osób w nim jadących lub innych uczestników ruchu, podczas gdy usterka w postaci wycieku płynu eksploatacyjnego faktycznie nie miała miejsca i pojazd został dwa dni po kontroli dopuszczony do użytkowania bez konieczności dokonywania napraw. Również błędnie przyjęto, że przewożona ziemia z gruzem jest odpadem. Zdaniem odwołującego naruszono art. 66 ust. 4 ustawy o odpadach, rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów (dalej: rozporządzenie z dnia 7 października 2016 r.) oraz rozporządzenie Ministra Klimatu z dnia 23 grudnia 2019 r. w sprawie rodzajów odpadów i ilości odpadów, dla których nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów (dalej: rozporządzenie z dnia 23 grudnia 2019 r.), przez ich pominięcie przy wydawaniu decyzji.
Powołaną na wstępie decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Odnosząc się do naruszenia z lp. 9.2. załącznika nr 3 do u.t.d. organ powołał się na brzmienie art. 66 ust. 1 P.r.d., § 9 ust. 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (dalej: rozporządzenie z dnia 31 grudnia 2002 r.), § 5 ust. 2, ust. 2-9, § 6 ust. 1-2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (dalej: rozporządzenie z dnia 5 listopada 2019 r.), który reguluje kwestie wstępnej i szczegółowej kontroli technicznej pojazdu. Organ odwoławczy stwierdził, że materiał dowodowy wskazuje, że w trakcie kontroli stanu technicznego pojazdu stwierdzono stały wyciek oleju, który stanowi bardzo poważne ryzyko dla środowiska i bezpieczeństwa, a także uszkodzoną oponę z widocznym kordem, co zakwalifikowano jako usterkę niebezpieczną. Z uwagi na powyższe zatrzymano dowód rejestracyjny pojazdu. W protokole kontroli wskazano na pkt 8.4.1.2 tj. "wycieki płynów", a także pkt 5.2.3.d.2 tj. "widoczny lub uszkodzony kord opony". Protokół kontroli wraz z załącznikiem zostały podpisane przez kierowcę bez zastrzeżeń. Tym samym, zdaniem organu, kierowca potwierdził prawidłowość ustaleń kontrolujących. Protokół kontroli jest w rozumieniu art. 76 k.p.a. dokumentem urzędowym i stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone.
Z tych względów uznano za słuszne nałożenie na przewoźnika kary pieniężnej w wysokości [...] zł z tytułu wykonywania przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowaną jako niebezpieczna - stosownie do art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. i l.p. 9.2 załącznika nr 3 do u.t.d.
W odniesieniu do drugiego stwierdzonego naruszenia organ przywołał przepisy art. 24 ust. 1, art. 24 ust. 7 ustawy o odpadach oraz § 9 ust. 1-5 i § 10 ust. 1-4 rozporządzenia z dnia 7 października 2016 r., dotyczące oznakowania pojazdu przewożącego odpady. Odwołując się do materiału dowodowego wskazał, że kierowca wykonywał na rzecz strony krajowy transport drogowy odpadów (ziemi zmieszanej z gruzem, z rozbiórki budynku i uprzątania terenu po wykonaniu wcześniejszego zlecenia rozbiórkowego, co zakwalifikowano jako odpad o kodzie 17 05 04). Pojazd nie był oznakowany tablicą z napisem "odpady". Zasadnie zatem nałożona została kara pieniężna za wykonywanie przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady bez oznakowania środków transportu, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy o odpadach, w wysokości [...] zł – stosownie do l.p. 4.8 załącznika nr 3 do u.t.d.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ stwierdził, że materiał dowodowy potwierdza wykonywanie przewozu drogowego pojazdem oraz naczepą posiadającymi usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne oraz wykonywanie przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady bez oznakowania środków transportu, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy o odpadach. Podkreślił, że stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach. pod pojęciem odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Poddanym kontroli pojazdem przewożono odpady w postaci ziemi zmieszanej z gruzem (odpad o kodzie 17 05 04), co potwierdza protokół kontroli, oględzin i dokumentacja fotograficzna. Wyjaśnił, że o uznaniu danego przedmiotu za odpad decyduje zachowanie posiadacza przedmiotu oraz przesłanka "pozbycia się" tego przedmiotu. W czasie kontroli, ani strona, ani kierowca nie przedstawili dokumentu potwierdzającego rodzaj przewożonego ładunku, natomiast z zeznań kierowcy wynika, że przewożona ziemia zmieszana z gruzem pochodziła z rozbiórki budynku i uprzątania terenu po wykonaniu wcześniejszego zlecenia rozbiórkowego. Zatem na podstawie zachowania strony można stwierdzić, że był on dla niej jedynie odpadem.
Zdaniem organu odwoławczego postępowanie zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Organ podkreślił, że gromadzenie dowodów w postępowaniu administracyjnym nie spoczywa jedynie na organie administracji publicznej. Strona nie może oczekiwać, że organ niejako w jej interesie, dysponując już określonym materiałem dowodowym, będzie poszukiwał jeszcze innych dowodów, które prowadziłyby do obalenia ustaleń dokonanych na podstawie zgromadzonych dowodów. Ciężar dowodu w zakresie przesłanek z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. spoczywa na stronie, a w niniejszej sprawie strona nie przedłożyła dowodów na zaistnienie okoliczności wyłączających jej odpowiedzialność za popełnienie naruszeń. Organ zaznaczył przy tym, że w sprawie nie mają zastosowania przepisy art. 189d, art. 189e i art. 189f k.p.a., ponieważ kwestie te zostały uregulowane w przepisach u.t.d.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, zarzucając naruszenie art. 66 ust. 1 P.r.d. przez przyjęcie, że pojazd zagrażał bezpieczeństwu osób w nim jadących lub innych uczestników ruchu, podczas gdy stwierdzona usterka w postaci wycieku płynu eksploatacyjnego faktycznie nie miała miejsca i pojazd został dwa dni po kontroli dopuszczony do użytkowania bez konieczności dokonywania napraw. Uzasadniał, że rzekome usterki nie miały charakteru niebezpiecznego. Dokumentacja nie zawiera szczegółowego opisu i szczegółowych informacji dotyczących usterek. Kontrolujący nie dokonał pomiaru przy pomocy sprzętu diagnostycznego. Organ, nakładając karę, nie wykazał, że dokonujący kontroli posiadał uprawnienia diagnosty. Powoływanie się na usterkę układu hamulcowego, która nie została stwierdzona, jest niezasadne. Brak jest także podstaw do zakwalifikowania naruszeń jako niebezpiecznych. Skarżący zarzucił, że nie można na podstawie "wzrokowej oceny stanu technicznego" uznać, że usterka powoduje bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego i zakwalifikować ją jako niebezpieczną.
Odnosząc się do drugiego naruszenia podniósł, że wbrew stanowisku organów w pojeździe nie był przewożony odpad. O tym, czy mamy do czynienia z odpadem, decyduje termin "pozbywania się". W pewnych sytuacjach o charakterze przedmiotu jako odpadu może decydować wyłącznie intencja zbywcy. Skarżący przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 września 2009 r. sygn. II OSK 960/08, z którego wynika, że pojęcie "pozbycie się", które stanowi przesłankę do uznania za odpad, w istocie oznacza zmianę sposobu użytkowania przedmiotu, czyli użytkowanie w inny sposób aniżeli nakazuje to przeznaczenie danego przedmiotu, a nowy sposób użytkowania mógłby wywoływać niekorzystne oddziaływanie na środowisko. Zmiana sposobu użytkowania dotyczy nie tylko sytuacji, w której sam wytwórca wykorzystuje przedmiot w sposób odmienny od przyjętego, lecz także przekazuje go innej osobie.
W ocenie skarżącego przewożony ładunek nie był odpadem i w związku z tym nie zachodził obowiązek oznakowania pojazdu. Brak było intencji pozbycia się ładunku, lecz był zamiar kolejnego wykorzystania, jako podbudowy.
Niezależnie od powyższego skarżący podniósł, że nawet uznanie przewożonego ładunku za odpad nie powoduje, że pojazd musi posiadać oznakowanie z napisem "odpady". Zaznaczył, że § 9 i 10 rozporządzenia z dnia 7 października 2016r. określają obowiązki w zakresie oznakowania środków transportu odpadów. Z kolei na podstawie § 11 tego rozporządzenia przepisów § 8-10 nie stosuje się w przypadku, gdy nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów, zgodnie z art. 66 ust. 4 ustawy o odpadach. Zgodnie z art.66 ust.4 ustawy o odpadach, obowiązek prowadzenia ewidencji odpadów nie dotyczy m.in. rodzajów odpadów lub ilości odpadów określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 5 ustawy, tj. rozporządzenia z dnia 23 grudnia 2019 r. Z treści tego rozporządzenia (poz. nr 45 załącznika) wynika, że dla odpadu o kodzie 17 05 04 nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów, jeżeli jego ilość jest mniejsza niż 20 000 kg rocznie. Pojazdem przewożono 5 000 kg ładunku i tym samym nie musiał on być oznakowany.
Nawet gdyby przyjąć, że skarżący świadcząc usługę porządkowania terenu na rzecz G. L. jest wytwórcą odpadów w rozumieniu art. 3 pkt 32 ustawy o odpadach, to i tak jego ilość w ciągu roku nie przekraczała 20 ton. Podobna sytuacja zachodzi w razie przyjęcia, że to G. L. wytworzył odpad. Nadto Inspekcja Transportu Drogowego nie ma kompetencji do ustalenia, czy w sprawie istniał obowiązek oznakowania środka transportu, ponieważ wymagałoby to sprawdzenia, czy był obowiązek prowadzenia ewidencji odpadów.
Skarżący zarzucił też naruszenie art.189f k.p.a., przez brak uznania stwierdzonych naruszeń za przypadek mniejszej wagi i odstąpienia od ukarania
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.
Na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd podejmuje także środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia, w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie wyżej wymienionych przepisów, Sąd uznał, że wydane w sprawie rozstrzygnięcia zawierają wady powodujące konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego.
Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie. Na podstawie art. 92a ust. 3 u.t.d. suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty [..] złotych.
Stosownie do treści art. 4 pkt 22 u.t.d. obowiązki lub warunki przewozu drogowego wynikają z przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz wymienionych tam wspólnotowych aktów prawnych, nadto z przepisów ustaw i wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych, w tym m. in. ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym oraz ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu 6 kwietnia 2022 r. zatrzymano do kontroli samochód ciężarowy marki Iveco o nr. rejestracyjnym [...], którym skarżący wykonywał przewóz drogowy. Przeprowadzający kontrolę inspektorzy W. Inspektoratu Transportu Drogowego w R. stwierdzili, że pojazd posiada usterkę techniczną, tj. stały wyciek płynu eksploatacyjnego oleju oraz uszkodzoną oponę z widocznym kordem. Stwierdzono także, że pojazdem przewożony jest ładunek z odpadami w postaci ziemi zmieszanej z gruzem, zaś pojazd nie posiadał stosownego oznakowania w tym zakresie.
Powyższe, w ocenie organu, stanowiło naruszenie opisane w lp. 9.2. załącznika nr 3 do u.t.d. - wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne - za każdy pojazd, za które kara pieniężna wynosi [...] zł oraz naruszenie opisane w lp. 4.8. załącznika nr 3 do u.t.d. - wykonywanie przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady bez oznakowania środków transportu, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, za które kara pieniężna wynosi [...] zł.
W konsekwencji powyższych ustaleń organ pierwszej instancji w drodze decyzji nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł.
Kwestionując zasadność nałożenia kary pieniężnej w związku z naruszeniem z art. 9.2. załącznika nr 3 do u.t.d. skarżący podnosił, że kontrolujący nie posiadał uprawnień diagnosty, przeprowadzono jedynie kontrolę wzrokową i brak było usterki. Niezasadnie zakwalifikowano usterkę jako niebezpieczną.
Odnosząc się do zarzutów strony w pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że w załączniku nr 1 do rozporządzenia z dnia 5 listopada 2019 r. określono sposób identyfikowania pojazdu, zakres i metody kontroli jego stanu technicznego. Stosownie do poz. 5.2.3. i 8.4.1. kontrola dotycząca stanu opon i wycieku płynów odbywa się w formie kontroli organoleptycznej (w przypadku opon przez przemieszczanie pojazdu do przodu i do tyłu). Zatem wbrew twierdzeniom strony sposób kontroli jest odpowiedni i w realiach sprawy nie wymagał przeprowadzenia specjalistycznych badań diagnostycznych, albowiem usterki były możliwe do ustalenia wzrokowo. W protokole kontroli, który został bez zastrzeżeń podpisany przez kierowcę, stwierdzono uszkodzony kord opony oraz stały wyciek płynu eksploatacyjnego oleju. Zgodnie z ww. załącznikiem, kryterium uznania stanu pojazdu za niezadawalający jest na podstawie poz. 5.2.3.d) - widoczny lub uszkodzony kord opony, a kategoria tej usterki określona jest jako "niebezpieczna". Z kolei na podstawie poz. 8.4.1. - stałe powstawanie kropli, które stanowi bardzo poważne ryzyko dla środowiska lub bezpieczeństwa również należy do kategorii usterek "niebezpiecznych". Stwierdzić należy, że w przypadku wymienionych usterek brak jest możliwości innej ich kwalifikacji niż jako "niebezpieczne". Nie można także tracić z pola widzenia, że osoby upoważnione do przeprowadzania kontroli drogowych spełniają określone prawem wymagania i muszą posiadać wiedzę oraz kwalifikacje niezbędną do dokonania oceny stanu technicznego pojazdu. Od ich decyzji zależy, czy pojazd wymaga badania z użyciem przyrządu kontrolno-pomiarowego (§ 6 ust.1 pkt 4 rozporządzenia z 5 listopada 2019r.) lub wymaga skierowania na dalsze szczegółowe badanie diagnostyczne (§ 6 ust.2 rozporządzenia z 5 listopada 2019r.), czy wystarczająca jest wzrokowa ocena stanu technicznego pojazdu. Tym samym brak było podstaw do kwestionowania kwalifikacji osób przeprowadzających kontrolę pojazdu i sposobu przeprowadzania kontroli.
Natomiast sposób udokumentowania stwierdzonych naruszeń budzi zastrzeżenia co do jego kompletności, bo zawarty w aktach sprawy materiał dowodowy jest niepełny i nie może stanowić podstawy do nałożenia kary pieniężnej. Wprawdzie kierowca podpisał bez zastrzeżeń protokół kontrolny, lecz z protokołu tego nie wynika, gdzie konkretnie miał miejsce wyciek płynu eksploatacyjnego (z którego przewodu, części pojazdu) i która opona była uszkodzona, jaki był rozmiar tego uszkodzenia. Wprawdzie organ powołuje się na wykonaną dokumentację fotograficzną lecz w aktach spraw nie ma zdjęć, które przedstawiałyby opisywane usterki. Uniemożliwia to Sądowi weryfikację prawidłowości dokonanej w decyzjach kwalifikacji stwierdzonych naruszeń.
Skarżący kwestionował również zasadność nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego odpadów pojazdem, który nie jest odpowiednio oznakowany. Na gruncie niniejszej sprawy poza sporem pozostawała okoliczność, że pojazdem zatrzymanym do kontroli przewożono ziemię zmieszaną z gruzem. Natomiast sporna była klasyfikacja tego ładunku, tj. czy stanowi on odpady, a w dalszej kolejności, czy skarżący był zobowiązany do oznakowania pojazdu. Zdaniem skarżącego przewożony ładunek nie stanowił odpadu, ponieważ nie było intencji pozbycia się ładunku, lecz jego kolejne wykorzystanie jako podbudowa. Organy stanęły na stanowisku, że przewożony ładunek stanowi odpady.
Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o odpadach, transport odpadów odbywa się zgodnie z wymaganiami w zakresie ochrony środowiska oraz bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi, w szczególności w sposób uwzględniający właściwości chemiczne i fizyczne odpadów, w tym stan skupienia, oraz zagrożenia, które mogą powodować odpady, w tym zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie ust. 7. Z kolei stosownie do treści art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach, ilekroć jest mowa o odpadach rozumie się przez to każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy o odpadach, wydane zostało rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów. W myśl § 9 ust. 1 tego rozporządzenia, środki transportu odpadów stanowiące pojazd albo zespół pojazdów w rozumieniu ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym oznacza się tablicą: 1) koloru białego o wymiarach 400 mm szerokości i 300 mm wysokości; 2) na której umieszcza się napis "ODPADY" naniesiony wielkimi literami koloru czarnego o wysokości minimum 100 mm i szerokości linii minimum 15 mm. Stosownie do § 9 ust. 3 i 4 oznakowanie umieszcza się w widocznym miejscu z przodu środka transportu, na jego zewnętrznej powierzchni. Oznakowanie powinno być czytelne i trwałe, w tym odporne na warunki atmosferyczne.
Zgodnie z lp. 4.8. załącznika nr 3 do u.t.d., sankcją za wykonywanie przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady bez oznakowania środków transportu, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy o odpadach, jest kara pieniężna w wysokości [...] zł.
Zauważyć jednak należy, że przepisy dotyczące obowiązku oznakowania środków transportu przewożących odpady w pewnych okolicznościach nie mają zastosowania. I tak, zgodnie z § 11 pkt 1 rozporządzenia z dnia 7 października 2016 r. przepisów § 8-10 nie stosuje się w przypadku gdy: 1) nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów, zgodnie z art. 66 ust. 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach; 2) środkiem transportu transportuje się odpady inne niż niebezpieczne, w ilości nieprzekraczającej 100 kg.
Wskazany przepis art. 66 ust. 4 ustawy o odpadach stanowi, że obowiązek prowadzenia ewidencji odpadów nie dotyczy: 1) wytwórców: a) odpadów komunalnych, b) odpadów w postaci pojazdów wycofanych z eksploatacji, jeżeli pojazdy te zostały przekazane do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów, c) będących rolnikami gospodarującymi na powierzchni użytków rolnych poniżej 75 ha, o ile nie podlegają wpisowi do rejestru na podstawie art. 51 ust. 1, d) odpadów budowlanych i rozbiórkowych pochodzących z robót budowlanych prowadzonych przez osoby fizyczne niebędące przedsiębiorcami; 2) osób fizycznych i jednostek organizacyjnych niebędących przedsiębiorcami, które wykorzystują odpady na potrzeby własne, zgodnie z art. 27 ust. 8; 3) podmiotów, o których mowa w art. 45 ust. 1 pkt 1 i 12; 4) rodzajów odpadów lub ilości odpadów określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 5. Rozporządzenie z dnia 23 grudnia 2019 r., wydane na podstawie delegacji ustawowej z art. 66 ust. 5 ww. ustawy, określa rodzaje odpadów i ilości odpadów, dla których nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów. Obowiązek ten nie dotyczy m. in. odpadów z pozycji 45 oznaczonych kodem 17 05 04 tj. gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03, w ilości odpadów do 20 Mg/rok.
Z zalegającego w aktach administracyjnych protokołu kontroli wynika, że pojazdem przewożono ziemię zmieszaną z gruzem, która pochodziła z rozbiórki budynku i uprzątaniu terenu po wykonaniu zlecenia rozbiórkowego. Kontrolujący uznali, że ładunek jest odpadem sklasyfikowanym jako 17 05 04, w myśl załącznika do rozporządzenia z dnia 23 grudnia 2019 r. Pojazd nie był oznakowany tablicą z napisem "odpady", chociaż zdaniem organu istniał taki obowiązek. W związku z powyższym organ nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości [...] zł.
W ocenie Sądu organy zasadnie uznały przewożony ładunek za odpad. Z zeznań kierowcy wynika, że była to ziemia zmieszana z gruzem pozostała po pracach rozbiórkowych i uprzątnięciu terenu. Nie ulega wątpliwości, że dla zleceniodawcy przewozu ziemia i gruz z rozbiórki budynku jest odpadem, którego zamierzał się pozbyć. Nie ma znaczenia, że w dalszej kolejności odpady te zostaną w jakiś sposób wykorzystane czy nie. Dla takich odpadów ustawodawca ustalił kod 17 05 04, dla którego, co do zasady istnieje obowiązek oznakowania pojazdu tablicą o treści "ODPADY". Jednakże należy zauważyć, że w toku postępowania, w tym również w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, strona konsekwentnie podnosiła i argumentowała, że nawet gdyby uznać, że faktycznie przewoziła odpady, to po jej stronie nie istniał obowiązek oznakowania pojazdu tablicą z napisem "odpady" zgodnie z rozporządzeniem z dnia 7 października 2016 r., ponieważ nie miała obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów, a co za tym idzie korzystała z wyłączenia na podstawie § 11 pkt 1 rozporządzenia z dnia 7 października 2016 r. Organy jednak w ogóle nie odniosły się do powyższych okoliczności podnoszonych przez stronę zarówno w postępowaniu przed organem I instancji, jak też w odwołaniu. Nie wypowiedziały się co do istnienia lub braku obowiązku oznakowania pojazdu odpowiednią tablicą, nie dokonały ustaleń na okoliczność, czy w stosunku do strony i przewożonego przez nią ładunku zachodziło wyłączenie przewidziane przez § 11 pkt 1 rozporządzenia z dnia 7 października 2016 r. Powyższe, zdaniem Sądu, świadczy o tym, że organy obu instancji dokonały ustaleń w ograniczonym zakresie i zaniedbały podjęcia koniecznych działań do pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W konsekwencji powyższego, również treść uzasadnienia wydanych w sprawie decyzji nie odpowiada prawu, bowiem nie wskazuje okoliczności istotnych dla dokonania prawidłowej oceny w zakresie tego, czy po stronie skarżącego istniał obowiązek oznakowania środka transportu zgodnie z wymogami wynikającymi z rozporządzenia z dnia 7 października 2016 r.
Sąd doszedł do przekonania, że zarówno zaskarżona decyzja, jak też poprzedzającą ją decyzja organu I instancji, zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art.77 § 1, art.80 i art. 107 § 3 k.p.a.
Za nietrafny natomiast Sąd uznał zarzut naruszenia art. 189f k.p.a., przez brak odstąpienia od ukarania i poprzestania na pouczeniu, bowiem przepis ten nie miał zastosowania w niniejszej sprawie. Stosownie bowiem do treści art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a., w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych kwestii odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, przepisów działu IVa k.p.a. (w tym art.189f) nie stosuje się. Zasadnie więc uznał organ odwoławczy, że skoro kwestia odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej została uregulowana w przepisach odrębnych tj. art. 92b i art.92c u.t.d., to przepis art.189f k.p.a. nie ma zastosowania.
Rozpoznając ponownie sprawę organ uwzględni ocenę wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu oraz wskazania co do dalszego postępowania, w szczególności uzupełni materiał dowodowy w zakresie stwierdzenia usterek technicznych pojazdu i przeprowadzi postępowanie dowodowe w zakresie tego, czy istniał obwiązek oznakowania pojazdu zawierającego ładunek w postaci ziemi zmieszanej z gruzem w ilości 5.000 kg, a w szczególności czy istniały podstawy do wyłączenia tego obowiązku, o których mowa w § 11 rozporządzenia z 7 października 2016r. Okoliczności te organ ustali przy pomocy wszelkich dostępnych środków dowodowych. Tak zgromadzony materiał dowodowy organ podda ocenie zgodnej art. 80 k.p.a. i wyda stosowne rozstrzygnięcie, uzasadniając je zgodnie z dyspozycją art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art.135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Stosownie do treści art.200, art.205 § 2 i § 14 ust.1 pkt 1 lit.a w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U., z 2023r., poz. 1935), Sąd zasądził na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego, na które złożyły się: wpis od skargi w wysokości 400zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17zł, wynagrodzenie pełnomocnika – radcy prawnego w wysokości 3.600zł.
Na podstawie art.225 p.p.s.a. Sąd zarządził zwrot kwoty 80zł, tytułem nadpłaconego wpisu sądowego od skargi, bowiem uznał, że należny wpis w niniejszej sprawie wynosi 400zł – stosownie do treści § 1 pkt 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2023r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2021r., poz.535).