II SA/Rz 1399/16Uchylenie grzywny przymusowej błędne wyliczenie
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi była decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) uchylająca postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku. Obowiązek rozbiórki wynikał z ostatecznej decyzji z 2012 r., utrzymanej w mocy przez WINB i NSA. Po bezskutecznym upomnieniu, PINB nałożył na skarżącą (EM) i ZM grzywnę w wysokości 91.020,75 zł, obliczoną na podstawie powierzchni zabudowy budynku (115,95 m²) i ceny 1 m² powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego. Skarżąca wniosła zażalenie, podnosząc m.in. zarzut niewspółmiernie wysokiej grzywny z powodu błędnego ustalenia powierzchni zabudowy, naruszenia przepisów o środkach egzekucyjnych oraz braku wskazania środka egzekucyjnego we wniosku. WINB utrzymał w mocy postanowienie PINB, uznając grzywnę za środek łagodniejszy od wykonania zastępczego i prawidłowo wyliczony, choć dostrzegł omyłkę w zapisie kwoty. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. rażące naruszenie przepisów o doręczeniu tytułu wykonawczego, nałożenie grzywny w sytuacji, gdy rozbiórka jest obiektywnie niemożliwa z powodu braku dostępu, oraz zastosowanie zasad zaokrąglania powierzchni z Polskiej Normy, która nie jest przepisem prawa. WSA uwzględnił skargę, stwierdzając naruszenie art. 121 § 5 u.p.e.a. poprzez błędne zaokrąglenie powierzchni zabudowy (115,9452 m² do 115,95 m²), co skutkowało zawyżeniem grzywny. Sąd uznał, że Polskie Normy nie są źródłem prawa i nie mogą stanowić podstawy do zaokrąglania powierzchni w sposób pogarszający sytuację prawną strony. Stwierdzono również naruszenie art. 26b § 2 u.p.e.a. w zakresie braku wymaganych adnotacji na odpisie tytułu wykonawczego, jednak nie miało to wpływu na wynik sprawy. Sąd nie podzielił zarzutów dotyczących braku możliwości wykonania obowiązku rozbiórki ani charakteru grzywny jako środka represji. W konsekwencji, WSA uchylił zaskarżone postanowienie WINB, nakazując mu ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem prawidłowego sposobu wyliczenia grzywny.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących stosowania Polskich Norm w postępowaniu administracyjnym i egzekucyjnym, a także zasady ustalania wysokości grzywny w celu przymuszenia w sprawach budowlanych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z zaokrąglaniem powierzchni zabudowy i stosowaniem Polskich Norm. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w sprawach, gdzie te kwestie nie występują.
Zagadnienia prawne (3)
Czy dopuszczalne jest stosowanie Polskich Norm (PN-ISO 9836) do zaokrąglania powierzchni zabudowy budynku w celu ustalenia wysokości grzywny w celu przymuszenia, jeśli przepisy ustawy egzekucyjnej nie przewidują takiej metody?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, stosowanie Polskich Norm do zaokrąglania powierzchni zabudowy w celu ustalenia wysokości grzywny jest niedopuszczalne, jeśli przepisy prawa powszechnie obowiązującego nie stanowią podstawy do takiego działania. Może to prowadzić do pogorszenia sytuacji prawnej strony.
Uzasadnienie
Polskie Normy mają charakter dobrowolny i nie są aktem prawnym. Odwoływanie się do nich przez organy administracji wymaga podstawy prawnej. Zaokrąglenie powierzchni w górę bez takiej podstawy skutkuje zawyżeniem grzywny ponad ustawową podstawę.
Czy doręczenie odpisu tytułu wykonawczego bez wymaganych przez art. 26b § 2 u.p.e.a. adnotacji ("odpis zgodny z oryginałem", daty, podpisu) stanowi wadę uniemożliwiającą prowadzenie egzekucji?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli doręczony dokument faktycznie odzwierciedla treść oryginału tytułu wykonawczego, brak wymaganych adnotacji nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieskutecznego wszczęcia postępowania egzekucyjnego, choć stanowi naruszenie prawa.
Uzasadnienie
Mimo braku formalnych wymogów odpisu, dokument wiernie odzwierciedlał oryginał. Sąd uznał, że wymóg doręczenia odpisu został zrealizowany, a naruszenie nie miało wpływu na wynik sprawy.
Czy grzywna w celu przymuszenia, nałożona w związku z niewykonaniem obowiązku rozbiórki, może być uznana za środek represji, a nie środek przymuszający, jeśli wykonanie obowiązku jest obiektywnie utrudnione?
Odpowiedź sądu
Nie, grzywna w celu przymuszenia jest środkiem egzekucyjnym, a nie karą. Na etapie postępowania egzekucyjnego nie bada się zasadności nałożonego obowiązku. Obowiązek zastosowania grzywny wynika z przepisów prawa.
Uzasadnienie
Grzywna ma charakter przymuszający, a nie represyjny. Zasada, że należy ją stosować po wyczerpaniu innych środków, dotyczy egzekucji obowiązków niepieniężnych, a w przypadku prawa budowlanego, grzywna jest stosowana przed wykonaniem zastępczym. Badanie wykonalności obowiązku nie jest dopuszczalne na tym etapie.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (30)
Główne
u.p.e.a. art. 119 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Grzywna w celu przymuszenia jest środkiem egzekucyjnym służącym do skłonienia zobowiązanego do wykonania obowiązku niepieniężnego.
u.p.e.a. art. 120 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 121 § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Grzywna w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego jest jednorazowa.
u.p.e.a. art. 121 § 5
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wysokość grzywny w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku stanowi iloczyn powierzchni zabudowy i 1/5 ceny 1 m² powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego ogłoszonej przez Prezesa GUS.
u.p.e.a. art. 26b § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Odpis tytułu wykonawczego sporządzony przez organ egzekucyjny zawiera adnotację "odpis zgodny z oryginałem", datę sporządzenia oraz podpis pracownika.
u.p.e.a. art. 26b § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wymóg doręczenia odpisu tytułu wykonawczego został zrealizowany, mimo braku wymaganych adnotacji.
u.p.b. art. 48 § 1
Ustawa Prawo budowlane
u.p.b. art. 48 § 3
Ustawa Prawo budowlane
u.p.b. art. 48 § 4
Ustawa Prawo budowlane
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi i bada sprawę z urzędu.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego aktu lub czynności.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd jest związany oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu wyższej instancji.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 119 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Grzywna w celu przymuszenia ma charakter wyjątkowy i należy po nią sięgać po wyczerpaniu możliwości skorzystania z innych środków egzekucyjnych.
u.p.e.a. art. 122 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
W przypadku egzekucji obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, najpierw nakłada się grzywnę, a następnie stosuje wykonanie zastępcze.
u.p.e.a. art. 26 § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie wystawionego przez siebie tytułu wykonawczego.
u.p.e.a. art. 26 § 5
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.
u.p.b. art. 61
Ustawa Prawo budowlane
u.p.b. art. 84
Ustawa Prawo budowlane
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 139
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada zakazu orzekania na niekorzyść strony wnoszącej środek zaskarżenia.
k.p.c. art. 156 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 126
Kodeks postępowania cywilnego
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa o normalizacji art. 2 § 3
Ustawa o normalizacji art. 5
Konstytucja RP art. 93
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe zaokrąglenie powierzchni zabudowy budynku z zastosowaniem Polskich Norm, co skutkowało zawyżeniem wysokości grzywny. • Niedoręczenie odpisu tytułu wykonawczego z wymaganymi przez prawo adnotacjami (choć sąd uznał to naruszenie za nieistotne dla wyniku sprawy).
Odrzucone argumenty
Zarzut, że grzywna ma charakter represyjny, a nie przymuszający. • Zarzut braku możliwości wykonania obowiązku rozbiórki z powodu braku dostępu. • Zarzut dotyczący zasadności nałożenia obowiązku rozbiórki (badany na etapie postępowania egzekucyjnego).
Godne uwagi sformułowania
Polskie Normy są regulacjami o charakterze wewnętrznym, których stosowanie jest zasadniczo dobrowolne. • Odwoływanie się do treści Polskich Norm w procesach stosowania prawa przez organy administracji wymaga wskazania podstawy normatywnej wynikającej z przepisów prawa powszechnie obowiązującego. • Grzywna w celu przymuszenia stanowi tzw. przymuszający środek egzekucyjny.
Skład orzekający
Piotr Godlewski
przewodniczący
Magdalena Józefczyk
sędzia
Marcin Kamiński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stosowania Polskich Norm w postępowaniu administracyjnym i egzekucyjnym, a także zasady ustalania wysokości grzywny w celu przymuszenia w sprawach budowlanych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z zaokrąglaniem powierzchni zabudowy i stosowaniem Polskich Norm. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w sprawach, gdzie te kwestie nie występują.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne stosowanie przepisów prawa, zwłaszcza w kontekście obliczania kar finansowych. Błędne zaokrąglenie matematyczne, oparte na nieobowiązujących przepisach, doprowadziło do uchylenia decyzji.
“Czy błąd matematyczny i odwołanie do nieobowiązującej normy mogą uratować przed wysoką grzywną?”
Dane finansowe
WPS: 91 020,75 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.