II SA/Rz 1397/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia za niewykonanie nakazu rozbiórki stawów rybnych, uznając, że postępowanie egzekucyjne jest zasadne dopóki decyzja rozbiórkowa nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego.
Skarżący S.P. zaskarżył postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia za niewykonanie nakazu rozbiórki stawów rybnych. Zarzucał wadliwość tytułu wykonawczego i bezprzedmiotowość obowiązku. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że postępowanie egzekucyjne jest zasadne, dopóki ostateczna decyzja rozbiórkowa pozostaje w obrocie prawnym, a zarzuty dotyczące meritum sprawy nie mogą być rozpatrywane w postępowaniu zażaleniowym.
Przedmiotem skargi była decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PWINB) o nałożeniu na S.P. grzywny w celu przymuszenia za niewykonanie ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z 2020 r. nakazującej rozbiórkę dwóch stawów rybnych i urządzeń poboru wody. Skarżący twierdził, że część obowiązku została wykonana, a pozostała część stała się bezprzedmiotowa. PWINB utrzymał w mocy postanowienie PINB, wyjaśniając, że tytuł wykonawczy został sporządzony prawidłowo, uwzględniając wykonaną część prac, a grzywna w celu przymuszenia jest dopuszczalnym i mniej dolegliwym środkiem niż wykonanie zastępcze. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podkreślając, że postępowanie egzekucyjne jest zasadne, dopóki decyzja rozbiórkowa nie zostanie prawomocnie uchylona lub stwierdzona jej wygaśnięcie. Sąd uznał, że zarzuty dotyczące meritum sprawy i bezprzedmiotowości obowiązku nie mogą być rozpatrywane w postępowaniu zażaleniowym, a tytuł wykonawczy i nałożona grzywna spełniają wymogi prawne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, postępowanie egzekucyjne jest zasadne, dopóki ostateczna decyzja administracyjna, stanowiąca podstawę tytułu wykonawczego, pozostaje w obrocie prawnym. Zarzuty dotyczące meritum sprawy i bezprzedmiotowości obowiązku nie mogą być rozpatrywane w postępowaniu zażaleniowym na postanowienie o nałożeniu grzywny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postępowanie egzekucyjne jest zasadne, dopóki decyzja rozbiórkowa nie zostanie prawomocnie uchylona lub stwierdzona jej wygaśnięcie. Zarzuty dotyczące wadliwości tytułu wykonawczego lub bezprzedmiotowości obowiązku nie mogą być podnoszone w zażaleniu na postanowienie o nałożeniu grzywny, gdyż postępowanie egzekucyjne nie rozstrzyga ponownie sprawy zakończonej decyzją ostateczną.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (17)
Główne
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.e.a. art. 119
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.e.a. art. 121 § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 122
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 27 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 7 § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 125 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 126
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
P.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie egzekucyjne jest zasadne dopóki decyzja rozbiórkowa nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego. Zarzuty dotyczące meritum sprawy i bezprzedmiotowości obowiązku nie mogą być rozpatrywane w postępowaniu zażaleniowym na postanowienie o nałożeniu grzywny. Wykonanie części obowiązku rozbiórkowego nie wyklucza egzekucji pozostałej części, gdyż obowiązek ma charakter niepodzielny.
Odrzucone argumenty
Wadliwość tytułu wykonawczego i bezprzedmiotowość obowiązku rozbiórki stawów rybnych. Naruszenie przepisów k.p.a. poprzez niepełną i dowolną ocenę materiału dowodowego. Niezastosowanie art. 7 § 3 u.p.e.a. przez stosowanie środka egzekucyjnego, gdy obowiązek stał się bezprzedmiotowy.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie egzekucyjne nie rozstrzyga ponownie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, tylko egzekwuje wynikający z niej obowiązek. Sama okoliczność złożenia przez zobowiązanego wniosku o wygaśnięcie decyzji z 29 września 2020 r. nie ma żadnego wpływu na postępowanie egzekucyjne. Obowiązek egzekucyjny w tym przypadku ma bowiem charakter niepodzielny, a skoro nie został wykonany w całości, wszczęcie postępowania egzekucyjnego jest konieczne i uzasadnione.
Skład orzekający
Ewa Partyka
przewodniczący
Maria Mikolik
członek
Piotr Godlewski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasadności prowadzenia egzekucji administracyjnej w przypadku częściowego wykonania obowiązku rozbiórkowego oraz ograniczeń w podnoszeniu zarzutów dotyczących meritum sprawy w postępowaniu zażaleniowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z egzekucją obowiązków niepieniężnych w administracji, w szczególności rozbiórki.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowy konflikt między obywatelem a organem administracji w kontekście egzekucji obowiązków, pokazując, jak sąd interpretuje przepisy dotyczące postępowania egzekucyjnego i kontroli sądowej.
“Nawet częściowe wykonanie nakazu rozbiórki nie chroni przed grzywną. WSA wyjaśnia granice egzekucji administracyjnej.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Rz 1397/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2024-01-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-09-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Ewa Partyka /przewodniczący/
Maria Mikolik
Piotr Godlewski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638 Sprawy egzekucji administracyjnej; egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 479
art. 121, art. 122
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Ewa Partyka Sędziowie WSA Piotr Godlewski /spr./ AWSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi S. P. na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 3 kwietnia 2023 r. nr OA.7723.18.1.2023 w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia – skargę oddala –
Uzasadnienie
II SA/Rz 1397/23
U z a s a d n i e n i e
Przedmiotem skargi S.P. jest postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie (dalej: PWINB) z 3 kwietnia 2023 r. nr OA.7723.18.1.2023 dotyczące nałożenia grzywny w celu przymuszenia.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: PINB) ostateczną decyzją z 29 września 2020 r. nr PINB.5160.4.1.2020 nakazał S.P. - jako inwestorowi - dokonanie rozbiórki dwóch stawów rybnych z przepustem między nimi, zlokalizowanych na działce nr [...] w miejscowości W., gm. [...] oraz urządzeń do poboru wody z cieku wodnego zlokalizowanego na działce nr [...] w T. gm. [...], tj. betonowego progu wykonanego na cieku wodnym oraz przepustu pod drogą gminną zlokalizowaną na działce nr [...] w W., gm. [...].
Po uprzednim wezwaniu z 27 maja i 19 sierpnia 2021 r. do wskazania terminu wykonania obowiązku, PINB 31 marca 2022 r. przeprowadził kontrolę, podczas której ustalił, że zlikwidowano urządzenie do poboru wody, tj. betonowy próg oraz przepust pod drogą, a nie zlikwidowano stawów wraz z przepustem. Pismem z 20 kwietnia 2022 r. organ wezwał S.P. do wskazania terminu wykonania nakazu wynikającego z ww. decyzji, jednocześnie informując, że dalsze niewykonanie obowiązku spowoduje wszczęcie postępowania egzekucyjnego.
Upomnieniem z 31 maja 2022 r. PINB wezwał S.P. do wykonania nakazu określonego w decyzji z 29 września 2020 r. w terminie 14 dni od daty jego doręczenia, wraz z pouczeniem o wszczęciu postępowania egzekucyjnego w przypadku niewykonania obowiązku. Upomnienie zostało doręczone w formie doręczenia zastępczego ("fikcja doręczenia") 17 czerwca 2022 r.
15 lipca 2022 r. PINB wystawił tytuł wykonawczy nr PINB.52.8.2022 i wydał postanowienie o tym samym numerze nakładające na S.P. grzywnę w celu przymuszenia. Postanowieniem z 1 września 2022 r. nr OA.7723.18.1.2022 PWINB uchylił w/w postanowienie w całości i umorzył postępowanie organu I instancji w całości z uwagi na wadliwość wystawionego tytułu wykonawczego, wynikającą z objęcia nim zarówno tej części obowiązku który został wykonany, jak i części niewykonanej.
W ponownie prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym PINB 14 lutego 2023 r. wystawił nowy tytuł wykonawczy oraz wydał postanowienie nr PINB.52.8.2022, którym ponownie nałożył na S.P. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 10 000 zł z powodu uchylania się od wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym oraz wezwał zobowiązanego do wykonania ciążącego na nim obowiązku w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia.
Zażalenie na postanowienie z 14 lutego 2023 r. wniósł S.P., zarzucając naruszenie art. 27 i art. 119 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 r., poz. 479 ze zm., dalej: u.p.e.a.) poprzez ich błędne zastosowanie i wydanie postanowienia nakładającego grzywnę w oparciu o wadliwy tytuł wykonawczy, tj. oparty na decyzji nr PINB.5150.4.1.2020 z 29 września 2020 r., która stała się bezprzedmiotowa i powinna zostać uchylona. Znaczącą rolę odgrywa tutaj fakt, iż zmieniła się sytuacja w zakresie obydwu stawów. Obecnie bowiem Gmina stoi na stanowisku, iż istnienie stawów nie zagraża ani nie utrudnia funkcjonowaniu w Gminie. Co więcej, Gmina przychyla się do jego stanowiska o zasadności ich działania, ponieważ ze stawów korzystają mieszkańcy i służą one nawadnianiu sadów. Wnoszący zażalenie wskazał, że wystąpił z wnioskiem do PINB o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji z 29 września 2020 r. W takim przypadku brak będzie podstaw do prowadzenia egzekucji.
Opisanym na wstępie postanowieniem z 3 kwietnia 2023 r. PWINB - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., dalej: k.p.a.) - utrzymał w mocy postanowienie PINB z 14 lutego 2023 r.
W uzasadnieniu wyjaśnił, że z uwagi na okoliczność, że zobowiązany dobrowolnie nie wykonał w całości nałożonego na niego obowiązku, PINB działając jako wierzyciel i organ egzekucyjny zobowiązany był do podjęcia czynności mających na celu jego wyegzekwowanie. Organ kilkukrotnie przypomniał o ciążącym na zobowiązanym obowiązku, po czym 14 lutego 2023 r. wystawił prawidłowy tytuł wykonawczy i nałożył na zobowiązanego grzywnę w celu przymuszenia oraz wezwał do wykonania określonego w tytule wykonawczym obowiązku w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia. W postanowieniu z 14 lutego 2023 r. organ I instancji pouczył zobowiązanego, że w przypadku niewykonania obowiązku zostanie orzeczone wykonanie zastępcze.
Wystawiony 14 lutego 2023 r. tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 u.p.e.a.: zawiera oznaczenie wierzyciela, wskazanie zobowiązanego, treść obowiązku podlegającego wykonaniu, jego podstawę prawną oraz pouczenie o przysługującym zobowiązanemu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Jest zaopatrzony w klauzulę o skierowaniu do egzekucji administracyjnej. Odpis tytułu wykonawczego wraz z postanowieniem został zobowiązanemu doręczony 20 lutego 2023 r. Jako że zobowiązany wykonał część robót określonych w decyzji, okoliczność tę organ uwzględnił, wpisując prawidłowo w tytule wykonawczym zakres robót, który nie został wykonany i który podlega egzekucji, tj. nakaz rozbiórki dwóch stawów rybnych z przepustem. Zastosowany przez PINB środek w postaci grzywny w celu przymuszenia jest dopuszczalny, zasadnie został wybrany jako najmniej dolegliwy dla zobowiązanego i prawidłowo przez organ egzekucyjny nałożony, co odpowiada wymogom art. 7 § 2 u.p.e.a. Zdaniem PWINB, grzywna w celu przymuszenia jest łagodniejszym środkiem egzekucyjnym niż wykonanie zastępcze, które było alternatywą dla grzywny, ponieważ w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nałożone a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu (art. 125 § 1 u.p.e.a.), a uiszczone lub ściągnięte na wniosek zobowiązanego mogą być zwrócone w całości lub części (art. 126 u.p.e.a.). Natomiast w przypadku zastosowania środka w postaci wykonania zastępczego, obowiązek objęty tytułem wykonawczym jest wykonywany za zobowiązanego w trybie postępowania egzekucyjnego zastępczo przez inną osobę, na jego koszt i niebezpieczeństwo. Wykonanie zastępcze byłoby w okolicznościach przedmiotowej sprawy bardziej dolegliwe dla zobowiązanego.
PINB, wybierając środek egzekucyjny uznał, że oczekiwany skutek odniesie nałożenie na zobowiązanego grzywny w celu przymuszenia w wysokości 10 000 zł. pomimo tego, że nie prowadzi on bezpośrednio do wykonania obowiązku. Wysokość grzywny nałożonej na podstawie art. 121 § 2 u.p.e.a. jest uzasadniona, bowiem aby grzywna spełniła swoją rolę, jej wysokość nie może być nieodczuwalna dla wydatków zobowiązanego. Organ odwoławczy stwierdził prawidłowość wysokości nałożonej grzywny uzasadnionej przez PINB tym, że od wydania nakazu rozbiórki upłynęło ponad dwa lata i pomimo kilkukrotnego wezwania zobowiązanego do wykonania ciążącego na nim obowiązku, rozbiórka nie została w całości wykonana. PWINB wyjaśnił, że na organie egzekucyjnym ciąży przede wszystkim obowiązek doprowadzenia do wyegzekwowania realizacji ostatecznej decyzji i nałożona grzywna w przyjętej przez organ I instancji wysokości służy realizacji tego obowiązku.
Kontrola PWINB podjęta w wyniku złożenia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia obejmuje wyłącznie prawidłowość zastosowanego środka egzekucyjnego oraz przestrzeganie procedury postępowania w jego zastosowaniu. W postępowaniu egzekucyjnym nie rozstrzyga się ponownie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, tylko egzekwuje wynikający z niej obowiązek. Zatem przywoływane w zażaleniu okoliczności i zarzuty dotyczące meritum sprawy już rozstrzygniętej, tj. zasadności rozbiórki stawu wraz z przepustem, nie mogą zostać w niniejszym postanowieniu uwzględnione. Sama okoliczność złożenia przez zobowiązanego wniosku o wygaśniecie decyzji z 29 września 2020 r. nie ma żadnego wpływu na postępowanie egzekucyjne.
Wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargą na postanowienie PWINB z 3 kwietnia 2023 r. S.P. (reprezentowany przez pełnomocnika – adwokata) zaskarżył w całości postanowienie PWINB z 3 kwietnia 2023 r., zarzucając mu naruszenie:
1) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy przez PWINB postanowienia organu I instancji w sytuacji, gdy materiał dowodowy zgromadzony w sprawie oraz prawidłowa jego ocena w połączeniu z prawidłową analizą stanu faktycznego sprawy i podstaw materialno prawnych powinny prowadzić do uchylenia zaskarżonego postanowienia i umorzenia postępowania egzekucyjnego w przedmiotowej sprawie;
2) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez dokonanie przez organ niepełnej oraz dowolnej oceny materiału dowodowego, która to ocena miała istotny wpływ na treść zaskarżonego postanowienia, co przejawiało się w:
a) stwierdzeniu, iż postanowienie PINB w przedmiocie grzywny nie narusza prawa, podczas gdy postanowienie to zostało wydane z naruszeniem art. 27 u.p.e.a., gdyż postanowienie nakładające grzywnę oparte jest o wadliwy tytuł wykonawczy oparty na decyzji nr PINB.5150.4.1.2020, która stała się bezprzedmiotowa i powinna zostać uchylona;
b) stwierdzeniu, iż postanowienie PINB w przedmiocie grzywny nie narusza prawa, podczas gdy postanowienie to zostało wydane z naruszeniem art 119 u.p.e.a., gdyż nakłada grzywnę w celu przymuszenia z powodu uchylania się od wykonania obowiązku określonego w załączonym do niego odpisie tytułu wykonawczego w sytuacji, gdy tytuł wykonawczy nakłada obowiązek, który w świetle zaistniałych w sprawie okoliczności stał się nieaktualny i bezpodstawny;
c) art. 7 § 3 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie i stosowanie środka egzekucyjnego, podczas gdy egzekwowany obowiązek stał się bezprzedmiotowy.
Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji w całości.
W odpowiedzi na skargę PWINB wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach).
Poddawszy kontroli w ramach wskazanych wyżej kryteriów zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji Sąd stwierdził, że skarga jest nieuzasadniona i jako taka podlega oddaleniu.
Organy prawidłowo zgromadziły i rozważyły materiał dowodowy, czyniąc na jego podstawie właściwe ustalenia faktyczne, wg których ostateczną decyzją z 29 września 2020 r. nr PINB.5160.4.1.2020 PINB nakazał skarżącemu - jako inwestorowi - dokonanie rozbiórki dwóch stawów rybnych z przepustem między tymi stawami oraz urządzeń do poboru wody z cieku wodnego (betonowego progu wykonanego na cieku wodnym) i przepustu pod drogą gminną.
Podczas kontroli 31 marca 2022 r. ustalono, że nakaz został wykonany jedynie w części obejmującej likwidację urządzenia do poboru wody z cieku wodnego (betonowego progu) oraz przepustu pod drogą.
Upomnieniem z 31 maja 2022 r. PINB wezwał skarżącego do wykonania w terminie 14 dni od daty jego doręczenia pozostałej części nakazu określonego w decyzji z 29 września 2020 r. (rozbiórki dwóch stawów rybnych z przepustem) wraz z pouczeniem, że w przypadku niewykonania obowiązku zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne. Treść upomnienia nie budzi żadnych zastrzeżeń; źródło obowiązku, jego zakres oraz termin realizacji zostały wskazane precyzyjnie i jednoznacznie.
Po uchyleniu przez PWINB (postanowieniem z 1 września 2022 r. nr OA.7723.18.1.2022) postanowienia PINB z 15 lipca 2022 r. nr PINB.52.8.2022 o nałożeniu na skarżącego grzywny w celu przymuszenia z uwagi na wadliwość tytułu wykonawczego, PINB 14 lutego 2023 r. wystawił kolejny tytuł wykonawczy dotyczący wynikającego z decyzji obowiązku w części w której nie została ona wykonana oraz wydał postanowienie nr PINB.52.8.2022, którym nałożył na skarżącego grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 10 000 zł z powodu uchylania się od wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, wzywając jednocześnie zobowiązanego do wykonania tego obowiązku w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia.
W ocenie Sądu, także przyjęta przez orzekające w sprawie organy podstawa prawna rozstrzygnięcia jest poprawna, a wywiedzione z niej następstwa nie budzą uwag.
Grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, w szczególności takiej, której z powodu jej charakteru nie może spełnić za zobowiązanego inna osoba. Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym (art. 119 u.p.e.a.). Zdaniem Sądu prawidłowo przyjęto, że nałożenie grzywny w celu przymuszenia było zasadne, albowiem stosowanie innych środków egzekucyjnych – w szczególności wykonania zastępczego, wobec rozpoczęcia i częściowego wykonania przez skarżącego prac rozbiórkowych, byłoby niecelowe i zbyt uciążliwe. Realizując obowiązek wynikający z art. 122 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny 20 lutego 2023 r. doręczył skarżącemu odpis tytułu wykonawczego oraz postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Tytuł wykonawczy został sporządzony prawidłowo, zgodnie z wymogami określonymi w art. 27 u.p.e.a. Postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia zawiera elementy wymagane postanowieniami art. 122 § 2 u.p.e.a. Na skarżącego nałożono grzywnę w kwocie 10 000 zł, która mieści się w granicach wyznaczonych art. 121 § 2 u.p.e.a., który pozwala nakładać grzywnę na osoby fizyczne jednorazowo do kwoty 10000 zł.
Skarżący został wezwany do uiszczenia nałożonej grzywny z pouczeniem, że w przypadku jej nieuiszczenia w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. Skarżącego wezwano również do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie 14 dni z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie zostanie orzeczone wykonanie zastępcze.
Co istotne – stosownie do art. 122 § 3 u.p.e.a. - skarżącego pouczono, że służy mu prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny. Okoliczność, że ustawodawca przyznał zobowiązanemu prawo do złożenia zażalenia od postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia nie oznacza, że jego zakresem mogą zostać objęte wszystkie kwestie odnoszące się do egzekwowanego obowiązku, w tym przypadku - dotyczące wykonania tego obowiązku oraz zastosowania adekwatnego środka egzekucyjnego. Należy zwrócić uwagę na niedopuszczalność powoływania w sprawie zainicjowanej zażaleniem na postanowienie o zastosowaniu grzywny w celu przymuszenia okoliczności określonych w art. 33 u.p.e.a., gdyż zażalenie stanowiłoby wtedy w istocie rzeczy zarzut (zarzuty). Alternatywne ujęcie środków prawnych służących stronie, tj. zarzutów oraz zażalenia na postanowienie o zastosowaniu grzywny w celu przymuszenia prowadzi do wniosku, iż prawidłowość nałożonej grzywny nie może być kwestionowana w postępowaniu zainicjowanym zażaleniem poprzez podnoszenie okoliczności związanych z niedopuszczalnością egzekucji obowiązku, czy też powoływanie się na nieistnienie, wykonanie obowiązku (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 września 2019 r. II OSK 2677/17 – LEX nr 2742381 i z 27 czerwca 2019 r. II OSK 2140/17 – LEX nr 2740801).
Wg Sądu, nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., a przedstawione na uzasadnienie tych zarzutów przez skarżącego argumenty nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym.
W szczególności zaskarżone postanowienie nie narusza art. 27 u.p.e.a. Zostało bowiem wydane w oparciu o prawidłowy tytuł wykonawczy wystawiony w oparciu o ostateczną decyzję rozbiórkową, która pozostaje w obrocie prawnym. Intencja, a nawet działania podejmowane przez skarżącego zmierzające do wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego nie mogą przekładać się na konkluzję o jej wadliwości, dopóki za taką nie zostanie uznana we właściwym trybie przez właściwe do tego organy administracji i wyeliminowana z obrotu prawnego.
Podobnie nie znajduje oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym argument o naruszeniu zaskarżonym postanowieniem przepisu art. 119 u.p.e.a., bowiem wbrew temu co wskazuje skarżący, obowiązek objęty tytułem wykonawczym jest nadal aktualny i ma umocowanie prawne w ostatecznej decyzji PINB z 29 września 2020 r.
Nie sposób dopatrzeć się także podstaw dla zasadności zarzutu naruszenia art. 7 § 3 u.p.e.a. przez jego niezastosowanie, bowiem jak stwierdza sam skarżący, stawy wraz z przepustem między nimi nie zostały zlikwidowane, co oznacza że obowiązek nałożony w/w decyzją nie jest – wbrew jego twierdzeniu – bezprzedmiotowy i nadal obciąża go wymóg jego wykonania. Argumentacja skarżącego odwołująca się do przyczyn umorzenia postępowania egzekucyjnego przed organem I instancji przez PWINB w następstwie uchylenia postanowienia PINB o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia z 15 lipca 2020 r. zdaje się opierać na przewrotnym parafrazowaniu stanowiska tego organu albo też wynikać z niezrozumienia uzasadnienia i argumentacji organu odwoławczego. W związku z powyższym Sąd wyjaśnia, że z treści uzasadnienia postanowienia PWINB z 1 września 2022 r. wynika, że tytuł wykonawczy w oparciu o który wydano postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia był wadliwy. Wadliwość ta wynikała faktu wpisania w owym tytule obowiązku nałożonego decyzją z 29 września 2020 r. w całości i nieuwzględnienia faktu, że część tego obowiązku została wykonana. Dokonano bowiem rozbiórki urządzeń do poboru wody, tj. wykonanego na cieku wodnym betonowego progu oraz przepustu pod drogą gminną, natomiast nadal nie został wykonany obowiązek rozbiórki dwóch stawów rybnych z przepustem między nimi. Stwierdzenie tych okoliczności wymagało wyeliminowania z obrotu prawnego zarówno postanowienia o nałożeniu grzywny jak i tytułu wykonawczego w oparciu o który postanowienie to zostało wydane. Wadliwość postanowienia, co należy podkreślić, wynikała z wadliwości tytułu wykonawczego. Umorzenie postępowania egzekucyjnego w pierwszej instancji wynikało z wadliwości tytułu wykonawczego i przekładało się na konieczność sporządzenia nowego, prawidłowego tytułu wykonawczego. Nie wynikało natomiast z bezprzedmiotowości postępowania jako takiego.
Jako zasadnego Sąd nie uznaje także zarzutu naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., bowiem z akt sprawy wbrew twierdzeniom skarżącego nie wynika, jakoby prawidłowa ocena zgromadzonego materiału dowodowego miała prowadzić do uchylenia zaskarżonego postanowienia i umorzenia postępowania egzekucyjnego w przedmiotowej sprawie.
Końcowo Sąd stwierdza, że argumenty o przydatności miejscowych stawów dla lokalnej społeczności nie mają żadnego związku z prowadzonym postępowaniem. Obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego jest następstwem niewykonania obowiązku wynikającego z funkcjonującej w obrocie prawnym ostatecznej decyzji rozbiórkowej, o której mowa powyżej. Nie stanowi przeszkody do wszczęcia i prowadzenia egzekucji okoliczność wystąpienia przez skarżącego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie wygaśnięcia tej decyzji. Dopiero bowiem ostateczne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji będącej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego stałoby na przeszkodzie wystawieniu tytułu wykonawczego i nałożeniu grzywny w celu przymuszenia.
Sąd zwraca uwagę, że wykonanie tylko części robót rozbiórkowych, obejmujących wybiórczo jedynie pewien ich etap, składający się na orzeczony obowiązek egzekucyjny, nie może uzasadniać odstąpienia od wszczęcia egzekucji. Obowiązek egzekucyjny w tym przypadku ma bowiem charakter niepodzielny, a skoro nie został wykonany w całości, wszczęcie postępowania egzekucyjnego jest konieczne i uzasadnione – zob. m.in. wyroki WSA w Gdańsku z 6 listopada 2018 r. II SA/Gd 513/18 – LEX nr 2585722 i WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 25 lipca 2007 r. II SA/Go 411/07. W tym stanie rzeczy podnoszone przez skarżącego zarzuty dotyczące wykonania w części nałożonych na niego obowiązków nie mogą podlegać weryfikacji w postępowaniu dotyczącym sądowadministracyjnej kontroli zgodności z prawem postanowienia w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia.
Końcowo Sąd podaje, że w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Postanowienie w sprawie umorzenia grzywny wydaje organ egzekucyjny na wniosek zobowiązanego (art. 125 u.p.e.a.) Na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75% lub w całości. Państwowe organy egzekucyjne mogą zwrócić grzywnę po uzyskaniu zgody organu wyższego stopnia (art. 126 u.p.e.a.).
Mając powyższe na uwadze skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 P.p.s.a.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI