II SA/Rz 139/26

II SA/Rz 139/26 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2026-02-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-01-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Magdalena Józefczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6069 Inne o symbolu podstawowym 606
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151a § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 138 § 2 w zw. z art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 1290
art. 9
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (t.j.)
Sentencja
24 lutego 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Józefczyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 24 lutego 2026 r. w Rzeszowie sprawy ze sprzeciwu P sp. z o.o. z/s w [...] od postanowienia Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Rzeszowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 16 grudnia 2025 r. nr R.RPU.504.1.2025.GP w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji I. uchyla w całości postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Rzeszowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 16 grudnia 2025 r. nr R.RPU.504.1.2025.GP; II. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Rzeszowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz P sp. z o.o. z/s w [...] kwotę 100 zł /słownie: stu złotych/, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Rzeszowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "Dyrektor" lub "Organ odwoławczy") z 16 grudnia 2025 r. nr R.RPU.504.1.2025.GP, w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji.
Wydanie postanowienia poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu:
Postanowieniem z 28 października 2025 r. nr [...] Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "Organ I instancji"), odmówił uzgodnienia projektu decyzji Marszałka Województwa [...], dotyczącej udzielenia koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego z części zachodniej złoża [...], w zakresie utrzymania wód, ze względu na zbyt duże zbliżenie do koryta wód powierzchniowych płynących potoku [...].
Po rozpatrzeniu zażalenia P sp. z o.o. z/s w [...] (dalej: "Skarżąca" lub "Spółka"), postanowieniem z 16 grudnia 2025 r. nr R.RPU.504.1.2025.GP Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Rzeszowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie uchylił opisane wyżej postanowienie z 28 października 2025 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Organowi I instancji. Zdaniem Organu odwoławczego w opisywanej sprawie doszło do naruszenia art. 79 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm.) – dalej: "k.p.a.", poprzez wadliwe przeprowadzenie oględzin nieruchomości. To zaś obligowało do wydania postanowienia na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a.
W sprzeciwie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Zdaniem Skarżącej, Dyrektor nie wziął pod uwagę, że postanowienie Organu I instancji zostało wydane po upływie terminu określonego art. 9 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r. poz. 69) – dalej: "p.g.g.".
W odpowiedzi na sprzeciw Organ odwoławczy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko. Dodatkowo wskazał, że postanowienie Organu I instancji zostało nadane z zachowaniem terminu wynikającego z art. 9 ust. 1 i 3 p.g.g., co potwierdza pieczęć i adnotacja dokonana na postanowieniu znajdującym się w aktach sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 64e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) – dalej: "p.p.s.a.". Stosownie do tego przepisu Rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Kontrola prawidłowości zaskarżonej decyzji w ramach rozpoznania sprzeciwu oznacza zatem konieczność dokonania oceny, czy w realiach konkretnej sprawy organ odwoławczy w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasacyjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty. Podstawowym obowiązkiem sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na decyzję kasacyjną jest więc przede wszystkim ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., a więc odstąpienie od zasady ogólnej ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy albo zakończenia jej w inny sposób. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. sąd nie jest natomiast władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, skoro na skutek uchylenia decyzji organu pierwszej instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 maja 2017 r. II OSK 2219/15).
Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Konieczność wydania decyzji kasacyjnej zachodzi zatem wtedy, kiedy zasada dwuinstancyjności postępowania wyłącza przeprowadzenie w tym zakresie uzupełniającego postępowania dowodowego, gdyż jego zakres wskazuje, że w swej istocie organ odwoławczy musiałby sam przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie mogącym mieć bezpośredni wpływ na treść decyzji. W konsekwencji sprawa byłaby rozstrzygana w jednej instancji, przez co pozbawiono by stronę prawa do dwuinstancyjnego postępowania. Potwierdzeniem powyższego jest treść art. 136 § 1 k.p.a., w myśl którego organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Jeżeli zatem organ pierwszej instancji nie wyjaśnił części istotnych okoliczności sprawy albo zgromadził niepełny, ale obszerny materiał dowodowy, wówczas organ odwoławczy ma obowiązek te uchybienia usunąć we własnym zakresie. Kasacyjne rozstrzygnięcie może zapaść wyłącznie w sytuacji, gdy wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego nie da się wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a.
Poddawszy zaskarżoną decyzję ocenie legalności w granicach wyznaczonych wyżej powołanymi przepisami Sąd doszedł do przekonania, że sprzeciw zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 9 ust. 1 p.g.g., jeżeli ustawa uzależnia rozstrzygnięcie organu administracji od współdziałania (uzgodnienia lub wyrażenia opinii) z innym organem administracji, zajmuje on stanowisko niepóźniej niż w terminie 14 dni od dnia doręczenia projektu rozstrzygnięcia. Stosownie do art. 9 ust. 2 p.g.g., jeżeli organ współdziałający nie zajmie stanowiska w terminie określonym w ust. 1, uważa się, że aprobuje przedłożony projekt rozstrzygnięcia. Zgodnie zaś z art. 9 ust. 3 p.g.g., termin do zajęcia stanowiska jest zachowany, jeżeli przed upływem 14 dni od dnia doręczenia wniosku o zajęcie stanowiska w sprawie organ współdziałający doręczył postanowienie w tej sprawie lub dokonał jego wysyłki.
Treść przytoczonych wyżej regulacji nie budzi jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych, że termin przewidziany na uzgodnienie lub wyrażenie opinii nie jest terminem instrukcyjnym. Jego bieg rozpoczyna się od dnia doręczenia projektu rozstrzygnięcia i wynosi on 14 dni. Ustawodawca określił również skutki braku zajęcia przez organ stanowiska – przyjmuje się, że organ współdziałający aprobuje przedłożony projekt. Przepisy p.g.g. nie przewidują możliwości jakiegokolwiek przedłużenia owego czternastodniowego terminu, co oznacza, że organ uzgadniający lub opiniujący powinien w tym terminie zająć negatywne stanowisko, oczywiście jeżeli neguje projekt rozstrzygnięcia (zob. B.Rakoczy [w:] K.Karpus, G.Klimek, J.Maciejewska, M.Szalewska, M.Tyburek, M.Walas, B.Rakoczy, Prawo geologiczne i górnicze. Komentarz, Warszawa 2015).
Z nadesłanych akt administracyjnych kontrolowanej sprawy wynika, że 14 października 2025 r. Organ I instancji otrzymał akta celem uzgodnienia projektu decyzji. Oznacza to, że czternastodniowy termin przewidziany na zajęcie stanowiska upłynął 28 października 2025 r. Z akt sprawy wynika ponadto, że 28 października 2025 r. Organ I instancji wydał postanowienie nr RP.ZPU.4353.13.2024 o odmowie uzgodnienia projektu decyzji. Organ odwoławczy, pomimo zgłoszonych w zażaleniu zarzutów, nie dokonał ustaleń odnośnie dotrzymania przez Organ I instancji terminu określonego w art. 9 ust. 3 p.g.g. Istotnie, postanowienie znajdujące się w aktach administracyjnych zostało opatrzone pieczęcią "wysłano dnia 28-10-2025" oraz parafowane przez pracownika organu. Niemniej informacje zawarte w internetowym systemie emonitoringu przesyłek poczty polskiej wskazują, że przysyłka zawierająca zaskarżone zażaleniem postanowienie została nadana 29 października 2025 r. Okoliczność ta skutecznie podaje w wątpliwość stanowisko Organu odwoławczego odnośnie dotrzymania terminu do wydania postanowienia o odmowie uzgodnienia projektu decyzji. Rzeczą Organu odwoławczego było zatem w pierwszej kolejności zweryfikowanie, w drodze informacji uzyskanych od Poczty Polskiej lub Organu I instancji, czy postanowienie z 28 października 2025 r. zostało nadane z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 9 ust. 1 i 3 p.g.g. Jeżeli zaś postanowienie zostało nadane po upływie tego terminu, rolą Organu odwoławczego będzie procesowe rozstrzygniecie odnośnie środka zaskarżenia wniesionego na postanowienie o odmowie uzgodnienia projektu decyzji, w sytuacji, gdy z mocy art. 9 ust. 2 p.g.g. przedstawiony projekt decyzji został zaaprobowany w całości.
Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdza, że zaskarżonym postanowieniem Organ odwoławczy zastosował przepis art. 138 § 2 k.p.a. w sposób nieuprawniony, z wyżej przedstawionych okoliczności sprawy. W związku z powyższym, Sąd, działając na podstawie art. 151a § 1 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzone koszty złożył się uiszczony przez stronę skarżącą wpis od sprzeciwu w wysokości 100 zł.
Rozpatrując ponownie sprawę Dyrektor zastosuje się do wskazań wynikających z uzasadnienia wyroku oraz poczyni ustalenia odnośnie dotrzymania przez Organ I instancji terminu przewidzianego na zajęcie stanowiska. Dopiero w przypadku ustalenia, ze termin ten został dotrzymany, Organ odwoławczy będzie uprawniony do oceny wpływu ewentualnych uchybień procesowych Organu I instancji na wynik postępowania oraz wypełnienia hipotezy art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. Jednocześnie rzeczą Organu odwoławczego będzie w takim wypadku wzięcie pod uwagę, że postępowanie uzgodnieniowe jest z mocy art. 9 ust. 1 p.g.g. ograniczone czasowo do 14 dni.
Powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).