II SA/RZ 1367/24

II SA/Rz 1367/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-03-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-10-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Joanna Zdrzałka /przewodniczący/
Jolanta Kłoda-Szeliga
Magdalena Józefczyk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
III OSK 1653/25 - Postanowienie NSA z 2025-10-15
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art. 77 § 1 i art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2025 r. sprawy ze skargi R. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 23 lipca 2024 r. nr SKO.402.ŚO.954.46.2024 w przedmiocie ustalenia maksymalnego poziomu hałasu przenikającego do środowiska – skargę oddala –
Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z 23 lipca 2024 r. nr SKO.402.ŚO.954.46.2024, wydana w przedmiocie ustalenia maksymalnego poziomu hałasu.
Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu:
Decyzją z [...] czerwca 2024 r. nr [...] Starosta Powiatu [...] (dalej: "Starosta" lub "organ I instancji"), ustalił dopuszczalne poziomy hałasu przenikającego do środowiska dla instalacji myjni bezdotykowej [...], zlokalizowanej przy [...], prowadzonej przez RO (dalej: "skarżący"), na poziomie:
1. równoważny poziom hałasu dla pory dnia (od godz. 6:00 do godz. 22:00) wyrażony wskaźnikiem LAeq D = 50 dB;
2. równoważny poziom hałasu dla pory nocy (od godz. 22:00 do godz. 6:00) wyrażony wskaźnikiem LAeq N = 40 dB;
dla terenu zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej przy ul. [...].
Jednocześnie organ I instancji zobowiązał skarżącego do wykonywania pomiarów hałasu w środowisku pochodzącego od zainstalowanych urządzeń w zakładzie, na granicy działki nr [...] od strony granicy z działką nr [...], z częstotliwością raz na 2 lata, określając że pierwszy pomiar winien zostać wykonany w terminie do 30 listopada 2024 r.
W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art. 115a ust. 1 w zw. z art. 378 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 54 z późn. zm.) – dalej: "p.o.ś." oraz rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 112).
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, decyzją z 23 lipca 2024 r. nr SKO.402.ŚO.954.46.2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnobrzegu utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Organy podały, że przekroczenie dopuszczalnych poziomów hałasu obliguje do wydania, stosownie do art. 115a ust. 1 p.o.ś. decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu. W przytoczonej wyżej regulacji wskazano wprost, że za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu uważa się przekroczenie wskaźnika hałasu LAeq D lub LAeq N. W decyzji określa się dopuszczalne poziomy hałasu poza zakładem przy zastosowaniu wskaźników hałasu LAeq D lub LAeq N w odniesieniu do terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1 p.o.ś., na które oddziałuje zakład.
Organy wskazały, że w opisywanej sprawie analizowany teren nie jest objęty ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a zatem stosownie do art. 115 p.o.ś. ocena, czy teren należy do rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1 p.o.ś., dokonana została na podstawie faktycznego zagospodarowania i wykorzystywania tego i sąsiednich terenów. Mając na uwadze art. 114 ust. 2 p.o.ś., przy ocenie nie uwzględniono terenów z zabudową przemysłową oraz drogi powiatowej, a jedynie tereny znajdujące się po drugiej stronie drogi powiatowej [...], gdzie przeważają tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Ustalenia dokonano na podstawie oględzin działek, decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] września 2020 r. nr [...] o warunkach zabudowy dla myjni, wskazującej na formę zabudowy za drogą publiczną, oraz Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego [...].
Organy podniosły, że pomiary poziomu hałasu pochodzącego od instalacji myjni bezdotykowej z 18 marca 2023 r. przez L sp. z o.o. zs. w [...], wykonano w jednym punkcie pomiarowym, którego lokalizacja została szczegółowo opisana w sprawozdaniu z pomiarów i określona współrzędnymi geograficznymi [...]. Badanie nie wykazało jednak przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu. Kolejne badanie emisji hałasu z 10 maja 2023 r., wykonane w tym samym punkcie pomiarowym przez E sp. z o.o. zs. w [...]. Ustalono, że wartość równoważnego poziomu dźwięku A , dla czas odniesienia T=8,0, wyrażona wskaźnikiem LAeq D wynosi 57,9 dB. Natomiast wartość równoważnego poziomu dźwięku A , dla czas odniesienia T=1,0, wyrażona wskaźnikiem LAeq N wynosi 49,4 dB. Powyższe oznacza, że dopuszczalne poziomy hałasu w porze dziennej i nocnej zostały przekroczone odpowiednio o 7,9 i 9,4 dB. To zaś obligowało do wydania decyzji na podstawie art. 115a ust. 1 p.o.ś.
Organy wskazały, że różnice w pomiarach wynikały z różnych sytuacji akustycznych zastanych podczas pomiarów hałasu oraz innego obciążenia instalacji myjni. Podczas badań wykonanych przez E sp. z o.o. przeprowadzona została dodatkowo wideorejestracja myjni w celu potwierdzenia, że w trakcie prowadzenia badań myjnia pracowała tak, jak to zostało opisane w sprawozdaniu. Wykonane pomiary obejmowały wyłącznie hałas pochodzący od instalacji myjni samochodowej, bez zakłóceń akustycznych dochodzących z pobliskiej trasy komunikacyjnej. Badania wykonano zgodnie z zaleceniami metodyki referencyjnej zawartej w załączniku nr 7 rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 7 września 2021 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji (Dz.U. z 2021 r. poz. 1710) metodą rejestracji elementarnych próbek hałasu. W ocenie organów, przyjęcie próbek, których czas trwania wynosił 10 sekund jest zgodne z ww. rozporządzeniem i potwierdza, że zachodziła konieczność wyeliminowania zakłóceń generowanych ruchem komunikacyjnym. Hałas pochodzący z ruchu komunikacyjnego został zatem wyizolowany z pomiaru hałasu pochodzącego od instalacji myjni bezdotykowej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, RO wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:
1. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 572) – dalej: "k.p.a.", poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego, połączone z niedokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego i niewyłączeniem w trakcie pomiarów hałasu generowanego przez sąsiedni zakład w porze dziennej, na skutek hałasu generowanego przez transport wewnętrzny odbywający się na terenie tegoż zakładu;
2. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy i przyjęcie, że w opisywanej sprawie doszło do przekroczenia norm hałasu, w sytuacji, gdy w sprawie występują dwa protokoły pomiaru dźwięku, a badanie przeprowadzone przez E sp. z o.o. zs. w [...] z uwagi na niewyizolowanie hałasu generowanego przez nieruchomości sąsiadujące i uznające, że hałas generowany przez nieruchomości sąsiadujące wchodzi w skład "hałasu myjni", a tym samym wyznaczające normy hałasu dla myjni z uwzględnieniem hałasu z nieruchomości sąsiednich, może generować po stronie strony obowiązek niemożliwy do spełnienia - to jest ograniczenie hałasu z nieruchomości sąsiednich dla obszaru poddanego ochronie akustycznej;
3. art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego na skutek zaniechania wyjaśnienia, czy hałas oddziałujący na nieruchomość przy ul. [...] nie pochodzi z sąsiadujących z myjnią terenów usługowych;
4. art. 115 p.o.ś. polegające na pominięciu w zastosowaniu części dyspozycji tego przepisu, a to na skutek ustalenia sposobu zagospodarowania jedynie terenu podlegającego ocenie, z zaniechaniem ustalenia sposobu zagospodarowania terenów sąsiednich, co miało wpływ na wynik sprawy, bowiem na skutek tego naruszenia błędnie ustalono rodzaj terenu jako teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej zamiast terenu mieszkaniowo-usługowego, co przełożyło się na wadliwe ustalenie obowiązujących norm hałasu.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, a wyłącznym jej kryterium jest legalność czyli zgodność z prawem, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 2492).
W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę naruszenia prawa i przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2024 r. poz. 935) - zwanej dalej w skrócie: p.p.s.a. Z istoty kontroli legalności wynika, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Zgodnie z art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Poddając ocenie legalności zaskarżoną decyzję, Sąd doszedł do przekonania, że skarga okazała się niezasadna.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy p.o.ś. W myśl art. 115a ust. 1 p.o.ś., w przypadku stwierdzenia przez organ ochrony środowiska, na podstawie pomiarów własnych, pomiarów dokonanych przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska lub pomiarów podmiotu obowiązanego do ich prowadzenia, że poza zakładem, w wyniku jego działalności, przekroczone są dopuszczalne poziomy hałasu, organ ten wydaje decyzję o dopuszczalnym poziomie hałasu. Przy czym za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu uważa się przekroczenie wskaźnika hałasu LAeqD lub LAeqN. Zgodnie z ust. 3 tego przepisu w decyzji tej określa się dopuszczalne poziomy hałasu poza zakładem przy zastosowaniu wskaźników hałasu LAeqD lub LAeqN w odniesieniu do rodzajów terenów, na które oddziałuje zakład. Natomiast, jak stanowi art. 112a pkt 1 i 2 P.o.ś., przez wskaźniki hałasu rozumie się parametry hałasu określone poziomem dźwięku wyrażonym w decybelach (dB), w tym wskaźniki hałasu mające zastosowanie do ustalania i kontroli warunków korzystania ze środowiska w odniesieniu do jednej doby: a) LAeqD - równoważny poziom hałasu dla pory dnia (rozumianej jako przedział czasu od godz. 6:00 do godz. 22:00); b) LAeqN - równoważny poziom hałasu dla pory nocy (rozumianej jako przedział czasu od godz. 22:00 do godz. 6:00).
W art. 113 ust. 1 p.o.ś. zawarto delegację ustawową dla ministra właściwego do spraw klimatu, do określenia, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia zróżnicowanych dopuszczalnych poziomów hałasu określonych wskaźnikami hałasu LDWN, Ln, LAeqD i LAeqN dla następujących rodzajów terenów faktycznie zagospodarowanych: a) pod zabudowę mieszkaniową, b) pod szpitale i domy pomocy społecznej, c) pod budynki związane ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży, d) na cele uzdrowiskowe, e) na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, f) pod zabudowę mieszkaniowo-usługową; oraz dopuszczalnych poziomów hałasu z uwzględnieniem rodzaju obiektu lub działalności będącej źródłem hałasu, a także okresów, do których odnoszą się poziomy hałasu, jako czas odniesienia.
Zgodnie z art. 114 ust. 2 p.o.ś jeżeli teren może być zaliczony do kilku rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1 uznaje się, że dopuszczalne poziomy hałasu powinny być ustalone jak dla przeważającego rodzaju terenu. W razie natomiast braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie - oceny, czy teren należy do rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1 P.o.ś., właściwe organy dokonują na podstawie faktycznego zagospodarowania i wykorzystywania tego i sąsiednich terenów; przepis art. 114 ust. 2 P.o.ś. stosuje się odpowiednio (art. 115 p.o.ś.).
Powyższe regulacje powiązane są z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, które reguluje dopuszczalny poziom hałasu dla terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej na poziomie 50 dB w ciągu dnia i 40 dB w nocy, a dla terenów zabudowy mieszkaniowo-usługowej na poziomie 55 dB w ciągu dnia i 40 dB w nocy.
W niniejszej sprawie jest to o tyle istotne, że w ocenie skarżącego organy błędnie ustaliły, że przedmiotowy teren to teren zabudowy mieszkaniowej, w sytuacji gdy są to tereny zabudowy mieszkaniowo-usługowej. Należy podkreślić, że dla poszczególnych rodzajów terenów rozporządzenie - jak już wyżej wskazano - przewiduje różne dopuszczalne poziomy hałasu.
W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, według którego zasadę stanowiącą o rodzajach terenów podlegających ochronie przed hałasem określa art. 113 ust. 2 pkt 1 p.o.ś., a nie przepisy rozporządzenia w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku oraz art. 114 ust. 1 i 2 oraz art. 115 p.o.ś. Powołane przepisy mają na celu przyporządkowanie projektowanych terenów o różnych funkcjach lub różnych zasadach zagospodarowania do poszczególnych rodzajów terenów określonych w art. 113 ust. 2 pkt 1 p.o.ś. (art. 114 ust. 1 p.o.ś.), ustalenie kryteriów tego przyporządkowania w przypadku występowania różnych funkcji na tym samym terenie (art. 114 ust. 2 p.o.ś.) oraz ustalenie kryterium przyporządkowania do podlegających ochronie terenów, w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 115 p.o.ś.). W każdym z tych przypadków punktem odniesienia jest jednak art. 113 ust. 2 pkt 1 p.o.ś. i określona w tym przepisie zasada ochrony przed hałasem terenów faktycznie zagospodarowanych ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8.03.2022 r., III OSK 795/21 – dostępny w cbosa).
W rozpoznawanej sprawie organy wyjaśniły, że teren na który oddziałuje zakład skarżącego nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W tych okolicznościach, zgodnie z art. 115 p.o.ś., oceny czy teren należy do rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1 P.o.ś., organy dokonały na podstawie faktycznego zagospodarowania i wykorzystywania tego i sąsiednich terenów, przy czym podano, że przez pojęcie "tereny sąsiednie" nie można rozumieć wyłącznie terenów graniczących z terenem działki na której ustalono źródła emitujące hałas, ale należy odnieść to pojęcie do terenów położonych w okolicy, stanowiących pewną urbanistyczną całość Taką całość urbanistyczną po przeciwnej stronie ulicy [...] stanowi zabudowa jednorodzinna, w skład której wchodzi działka wnioskodawczyni [...] właścicielka działek nr [...],. Sposób zagospodarowania tej strony miasta wzdłuż ulicy [...] pokazuje mapa z geoportalu (karta akt admin I inst. nr 47), z której wynika, że jest to zabudowa mieszkaniowa.
Faktyczne zagospodarowanie i wykorzystywanie ww. działek, tj. pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną determinuje zatem - jak słusznie uznały organy - objęcie ich dopuszczalnymi poziomami hałasu w środowisku, a zatem ochroną przed hałasem. W rozpoznawanej sprawie organy dokonały analizy stanu faktycznego i wykorzystania przedmiotowych terenów. Organy zbadały faktyczny sposób użytkowania działek na przedmiotowym terenie. Ustalenia co do występowania na obszarze oddziaływania hałasu terenu chronionego, tj. terenu zabudowy mieszkaniowej są zatem prawidłowe.
W ocenie Sądu także sposób przeprowadzenia pomiarów oraz zmierzone wartości poziomów dźwięku nie budzą wątpliwości w zakresie prawidłowości ich przeprowadzenia i odpowiadają metodom oraz wymogom obowiązujących przepisów. Jednocześnie podkreślić należy, że strona skarżąca w toku postępowania administracyjnego skutecznie nie podważyła wyników tych pomiarów. Kolegium dodatkowo zastrzegło, że pomiary wykonane przez obydwie firmy przeprowadzono w tożsamych miejscach. Wyniki pomiarów hałasu w obydwu przypadkach przekraczały wartości przyjęte dla terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową. W obydwu przypadkach oceną był objęty hałas pochodzący od myjni. Ustalony zasięg hałasu, który oddziaływał na tereny zabudowy mieszkaniowej wyznaczył graniczne parametry hałasu dla pory nocnej i dziennej.
W tych okolicznościach faktycznych i prawnych uznać należało, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut niewyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i braku podjęcia kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Tym samym Sąd uznaje, że przyjęta w sprawie faktyczna podstawa rozstrzygnięć ustalona została z uwzględnieniem wymogów wynikających z przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organ tak pierwszej jak i drugiej instancji ustalił wszystkie istotne do załatwienia sprawy okoliczności faktyczne i prawne, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy ma walor kompletności, zaś jego ocena nie nosi znamion dowolności. Na gruncie reguł i norm procesowych wyprowadził logicznie uprawnione i merytorycznie trafne wnioski. Decyzja o dopuszczalnym poziomie hałasu, jako akt kreujący obowiązek o charakterze publicznoprawym, kierowana jest wyłącznie do oznaczonego indywidualnie podmiotu (zakładu) emitującego hałas i w odniesieniu do zakresu czasowego, w którym przekroczone zostały dopuszczalne normatywnie poziomy hałasu. Dopuszczalny poziom hałasu może być przekroczony - tak ja w niniejszej sprawie - dla pory dziennej oraz dla pory nocnej. W konsekwencji też, w takim zakresie dobowym, w jakim następuje ponadnormatywne przekroczenie hałasu, organ może wydać decyzję określającą dopuszczalne poziomy hałasu, co prawidłowo w sprawie zrealizował organ I instancji.
Nieuzasadnione okazały się zatem także podnoszone w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego.
W tym stanie rzeczy skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest zarzutów, które należałoby wziąć pod uwagę z urzędu, skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.