II SA/Rz 1352/23

II SA/Rz 1352/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2024-03-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Joanna Zdrzałka
Jolanta Kłoda-Szeliga /sprawozdawca/
Magdalena Józefczyk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6324 Rodzina   zastępcza,  pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 447
art. 193 ust. 1, ust. 2, ust. 6a
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 marca 2024 r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 27 czerwca 2023 r. nr SKO.4116.207.2023 w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt dzieci w pieczy zastępczej uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Starosty [...] z dnia 21 kwietnia 2023 r. nr PCPR.DŚPSiK.513.125.2023.MFL.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 27 czerwca 2023 r. nr SKO.4116.207.2023. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Przemyślu (dalej: SKO bądź organ odwoławczy) - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks Postępowania Administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 - dalej: K.p.a.), a także art. 193 ust. 1 w zw. z art. 194 ustawy z 9 czerwca 2011 r. - o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (t.j. Dz.U. z 2022 poz. 447 ze zm. - dalej: ustawa) po rozpatrzeniu odwołania J. N. (dalej: Skarżący) od decyzji Starosty [...] (dalej: Starosta bądź organ I instancji) z 21 kwietnia 2023 r. nr PCPR.DŚPSiK.513.125.2023 w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt dzieci w pieczy zastępczej za okres od 28 czerwca 2022r. do 27 czerwca 2023r. - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z 27 czerwca 2022 r. w sprawie o sygn. akt [....] ograniczona została władza rodzicielska Skarżącego nad małoletnimi dziećmi : L. N. i M. N. poprzez umieszczenie dzieci w rodzinie zastępczej spokrewnionej, ustanowionej w osobach: J. i J. B. - dziadków macierzystych dzieci.
Rodzinie zastępczej przyznane zostało prawo do świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania dzieci, w wysokości po 785 zł. na każde dziecko od 28 czerwca 2022 r. do czasu faktycznego opuszczenia przez dzieci rodziny zastępczej.
17 sierpnia 2022r. Starosta wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w celu ustalenia Skarżącemu odpłatności za pobyt dzieci w rodzinie zastępczej, wzywając go do przedłożenia oświadczenia o wysokości dochodów oraz kwestionariusza dla osób zobowiązanych do ponoszenia odpłatności. Wezwania w tym zakresie były ponawiane, jednakże Skarżący w terminie od sierpnia 2022 r. do kwietnia 2023 r. nie przedstawił wymaganych dokumentów.
W tym stanie faktycznym Starosta, opisaną na wstępie decyzją z 21 kwietnia 2023 r. orzekł o ustaleniu Skarżącemu odpłatności za pobyt dzieci w pieczy zastępczej za okres od 28 czerwca 2022 r. do 27 czerwca 2023 r. w pełnej wysokości tj. przyjmując jako wyjściową pełną kwotę świadczenia przyznanego rodzinie zstępczej – 785 zł. na każde z dzieci, proporcjonalnie do okresu pobytu dzieci w rodzinie zastępczej. W uzasadnieniu decyzji organ, przywołując treść obowiązujących przepisów, powołał się na fakt braku współpracy po stronie Skarżącego, w sprawie ustalenia jego możliwości płatniczych, co skutkować musiało naliczeniem przedmiotowych płatności w pełnej wysokości.
W odwołaniu od tej decyzji Skarżący zarzucił, że nie uwzględnia ona wszystkich istotnych okoliczności faktycznych t.j. okresu przebywania dzieci w rodzinie zastępczej. Opisał, że jedno z dzieci od 2 do 8 lipca 2022r. przebywało w szpitalu w [...], a następnie u rodziców Skarżącego w [...] do 6 grudnia 2022 r., koszty której to opieki pokrył w całości Skarżący.
Zarzucił, że rodzina zastępcza wykorzystała opłaty otrzymane na utrzymanie dzieci na inne cele, a także pobierała tzw. świadczenie 500 + i dodatkową kwotę na córkę, w czasie kiedy ta nie przebywała w rodzinie zastępczej. Podkreślił również, że koszty, którymi został obciążony, uważa za zbyt wysokie w stosunku do realnych potrzeb małoletnich dzieci i nie wyraził woli uregulowania zobowiązania określonego w zaskarżonej decyzji.
Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, SKO odwołało się do przepisu art. 193 ust. 1 pkt 1 ustawy w zw. z art 80 ust. 1 i art. 81 ustawy, na mocy których Skarżący jest zobowiązany do ponoszenia opłat za pobyt jego dzieci w rodzinie zastępczej. Wyjaśniło, że ustalenie odpłatności następuje za okres nie dłuższy niż rok zgodnie z Uchwałą Rady Powiatu [...] Nr [....] z [...] maja 2015 r.
Podkreślając, że ustalenie odpłatności następuje za okres faktycznego pozostawania małoletnich w rodzinie zastępczej, SKO wyjaśniło, że płatności zostały naliczona przy uwzględnieniu okresu w którym jedno z dzieci przebywało poza rodziną zastępczą - tj. u babki ojczystej, jednakże tylko w takim zakresie, w jakim okoliczność ta wpłynęła na pomoc udzieloną rodzinie zastępczej. Ponieważ w lipcu 2022 r. dziecko pozostawało formalnie pod opieką rodziny zastępczej i płatność za ten miesiąc została rodzinie zastępczej przyznana, jest ona również należna od Skarżącego. W toku postępowania uwzględniono jednak, że od 1 sierpnia do 6 grudnia 2022 r. dziecko nie przerywało pod opieką rodziny zastępczej i odpłatność za ten okres nie została naliczona Skarżącemu.
W kwestii wspomnianych w odwołaniu dobrowolnych wydatków poczynionych przez Skarżącego na rzecz małoletnich dzieci, SKO stwierdziło, że nie mają one wpływu na wysokość należnej od Skarżącego odpłatności, tak samo jak fakt pobierania przez rodzinę zastępczą świadczenia 500 + na dzieci.
W kwestii możliwości odstąpienia od naliczenia przedmiotowej płatności w stosunku do Skarżącego SKO podkreśliło, że w powiecie obowiązuje opisana wyżej Uchwała z [...] maja 2015 r., która określa kwestie związane z odstąpieniem od ustalenia przedmiotowej opłaty, jednakże wobec braku stosownego wniosku ze strony Skarżącego nie było prawnej możliwości obniżenia opłat.
W skardze na powyższą decyzję Skarżący, wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania, zarzucił przedmiotowej decyzji naruszenie przepisów postępowania art. 7, art. 77 § 1 i art 80 K.p.a. poprzez brak należytego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, a także niepodjęcie wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy tj. bez dokonania ustaleń, w jakich okresach dzieci faktycznie przebywały w pieczy zastępczej, a także bez ustalenia czy środki przekazywane dla rodziny zastępczej były wykorzystywane na zaspokojenie potrzeb dzieci, czy dzieci były zadbane, a także czy kwota obciążające Skarżącego nie jest kwotą zbyt wygórowaną w stosunku do realnych potrzeb małoletnich.
W odpowiedzi na skargę SKO, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie. Podkreśliło, że Skarżący jest osobą zobowiązaną do ponoszenia opłaty za pobyt dzieci w rodzinie zastępczej, która naliczona została prawidłowo, z uwzględnieniem okresów faktycznego przebywania dzieci w rodzinie zastępczej.
W piśmie z 6 marca 2024 r. Skarżący poinformował Sąd, że pieniądze, które otrzymała rodzina zastępcza, nie zostały wykorzystane na potrzeby dzieci, ale na remont mieszkania i spłatę zobowiązań osób prowadzących rodzinę zastępczą, podczas kiedy dzieci były zaniedbywane do tego stopnia, że 30 stycznia 2024 r. Sąd Okręgowy w [....] orzekł o natychmiastowym odebraniu dzieci z tej rodziny.
Zarzucił również, że zaskarżona decyzja obciąża kosztami utrzymania dzieci w rodzinie zastępczej wyłącznie Skarżącego, podczas gdy obowiązek pokrywania kosztów utrzymania dzieci ciąży solidarnie na obojgu rodzicach dzieci, dlatego organ powinien nałożyć je również na matkę dzieci - żonę Skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2022r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę z punktu widzenia kryterium legalności, tj. zgodności z prawem toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.– dalej: P.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Uwzględniając skargę na decyzję bądź postanowienie Sąd uchyla ten akt w całości albo w części na warunkach określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit a-c P.p.s.a., względnie stwierdza jego nieważność, gdy spełnione są przesłanki wskazane w art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. albo stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).
Poddając kontroli zaskarżoną decyzję w zakresie badania legalności, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty podniesione w treści skargi uznać należy za zasadne.
Nie zasługuje bowiem na uwzględnienie szereg zarzutów Skarżącego dotyczących naruszenia przez organy zasad prowadzenia postępowania dowodowego i oceny zgromadzonych w postępowaniu dowodów. Skarżący nie brał udziału w postępowaniu, mimo iż organ I instancji wzywał go do przedłożenia oświadczeń w sprawie, a także umożliwił wypowiedzenie się w kwestii zebranych dowodów. W tej sytuacji, Skarżący sam odebrał organowi możliwość uwzględnienia w rozstrzygnięciu jego sytuacji dochodowej oraz możliwości płatniczych. Postępowanie organów sprowadzające się do ustalenia faktu przebywania dzieci w rodzinie zastępczej oraz do ustalenia wysokości przysługujących tej rodzinie świadczeń z tytułu sprawowania opieki nad dziećmi - należy uznać za wystarczające. Z pism Skarżącego wynika, że jako okoliczności istotne dla sprawy, postrzega jakość opieki sprawowanej nad dziećmi, cele na które wydatkowane były środki przekazanie rodzinie zastępczej. Zarzut ten nie jest trafny, gdyż wysokość kosztów obciążających Skarżącego wynika wprost z treści przepisu art. 80 i 81 ustawy, nie zaś z okoliczności leżących po stronie rodziny zastępczej, takich jak zakres czy jakość opieki nad dziećmi czy też sposób wydatkowania przyznanych rodzinie zastępczej środków pieniężnych.
Zarzuty Skarżącego, dotyczące nieprawidłowego wykorzystywania środków przekazanych rodzinie zastępczej, pozostają bez wpływu na wysokość kwoty należnej od Skarżącego. Jako rodzic dzieci umieszczonych w rodzinie zastępczej jest on zobowiązany do partycypowania w kosztach utrzymania dzieci, bez względu na to, jak ocenia zakres opieki sprawowanej nad dziećmi przez rodzinę zastępczą oraz niezależnie od subiektywnej oceny, że kwoty przyznane na rzecz rodziny zastępczej wykraczają poza potrzeby małoletnich dzieci.
Wobec nieprzedłożenia, mimo kilkukrotnych wezwań organu, oświadczenia o wysokości dochodów, obciążenie Skarżącego pełną kwotą należności było zasadne. Z tego też względu, za bezzasadne uznać należy również zarzuty Skarżącego, co do zasugerowanej w treści pism procesowych, konieczności wliczenia w koszty opieki dzieci, ponoszonych przez Skarżącego dobrowolnie wydatków na rzecz dzieci, w tym opłaty za przedszkole, zakup zabawek i słodyczy. Opłaty ponoszone przez Skarżącego na rzecz dzieci dobrowolnie czy też na podstawie prywatnej umowy z rodziną zastępczą, nie wpływają na zakres zobowiązania Skarżącego w przedmiotowej sprawie.
U podstaw uchylenia zaskarżonej decyzji leży słuszny zarzut podniesiony w skardze, dotyczący obciążenia Skarżącego należnością za pobyt dzieci w rodzinie zastępczej, w sposób wyłączny – z pominięciem solidarności tego zobowiązania z matką dziecka.
Zgodnie z art. 193 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej: za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości:
1) przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 – w przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka;
2) średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym - w przypadku umieszczenia dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym;
1a. Opłatę, o której mowa w ust. 1, rodzice ponoszą od dnia umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej.
2. Za ponoszenie opłaty, o której mowa w ust. 1, rodzice odpowiadają solidarnie. (...)
Konsekwencją procesową powyższego uregulowania jest to, że stroną postępowania dotyczącego zarówno ustalenia, jak i zmiany opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej są rodzice dziecka, a decyzja administracyjna wydana w powyższej kwestii winna regulować prawa i obowiązki obojga rodziców. Współudział rodziców w takim postępowaniu oparty jest na współuczestnictwie materialnym, a tym samym wszczęcie i prowadzenie postępowania winno nastąpić w odniesieniu do obojga rodziców. W stosunku do nich winno być również skierowane rozstrzygnięcie kończące prowadzoną sprawę. Konstrukcja solidarnej odpowiedzialności przyjęta w art. 193 ustawy wymaga bowiem, aby postępowanie dotyczące określenia odpłatności za pobyt dziecka w pieczy zastępczej było prowadzone z udziałem wszystkich osób, których obowiązku ono dotyczy, a zatem obojga rodziców (art. 28 K.p.a.). W konsekwencji zarówno ustalenie jak i zmiana opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej na gruncie art. 193 ust. 1-2 ustawy, stanowi jedną sprawę administracyjną w rozumieniu przepisów K.p.a., kończącą się wydaniem jednej decyzji, której stronami wini być oboje rodzice. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2019 r. I OSK 2323/17 oraz wyrok NSA z dnia 14 września 2018 r. I OSK 687/18).
Wyjątkiem od tej zasady jest sytuacja, w której jeden rodzic nie żyje, nie jest ustalony, albo odstąpiono od ustalenia od niego opłaty (por. B. Królak, M. Rączka, Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Komentarz, Warszawa 2017; Legalis/el.). Takich okoliczności jednak w przedmiotowej sprawie nie ustalono. W aktach administracyjnych sprawy, nie ma żadnych danych na temat matki dzieci. Fakt, że dzieci Skarżącego, przebywające w pieczy zastępczej, mają również matkę, wynika jedynie z pism procesowych Skarżącego, w których domaga się on solidarnego pociągnięcia żony do tej odpowiedzialności. W tym stanie sprawy nie sposób odczytać intencje organów, w kwestii powodów pominięcia matki dzieci w orzeczeniu o obowiązku ponoszenia opłaty za pobyt dzieci w rodzinie zastępczej, które to zobowiązanie obciąża ją, z mocy ustawy, solidarnie z ojcem dzieci.
W ponownie prowadzonym postępowaniu, organ I instancji uwzględni powyższe uwagi i przeprowadzi postępowanie z udziałem obojga rodziców, bądź też, jeśli ustali, że nie jest to możliwe - wyjaśni szczegółowo przyczyny takiego postępowania, tak aby umożliwić Skarżącemu podjęcie obrony swoich praw. Nie jest on bowiem osobą wyłącznie odpowiedzialną za ponoszenie kosztów pobytu dzieci w rodzinie zastępczej i ma prawo wiedzieć w jaki sposób rozłożone zostały koszty należne z tytułu pobytu dzieci w pieczy zastępczej i z jakich przyczyn.
Dodatkowych wyjaśnień w przedmiotowej sprawie wymaga również kwestia zasadności obciążenia Skarżącego opłatą za lipiec 2022r. w związku z pobytem jednego z dzieci poza rodziną zastępczą – najpierw w szpitalu, a następnie u babki ojczystej. Z akt postępowania wynika, że okres przebywania córki Skarżącego u jego rodziców został wyłączony z zakresu obciążających go opłat, za wyjątkiem opłaty za lipiec 2022r., kiedy dziecko przebywając faktycznie w szpitalu i u babki ojczystej w uzgodnieniu z rodzicami zastępczymi, było wciąż pod prawną opieką rodziny zastępczej, z tytułu sprawowania której opieki, rodzinie zastępczej przyznana została stosowna pomoc finansowa.
Argumentacja organu w tej kwestii jest błędna z dwóch przyczyn.
Po pierwsze, jako okoliczność negatywną dla Skarżącego traktuje sam fakt legalnego pobytu dziecka poza pieczą zastępczą, dokonanego w uzgodnieniu z rodzicami zastępczymi – z uwagi właśnie na ową legalność. W ocenie organu, fakt że dziecko przebywało u babki ojczystej, za zgodą oficjalnie ustanowionej rodziny zastępczej - czyli formalnie pod opieką rodziny zastępczej - przemawia za zasadnością obciążenia Skarżącego opłatą za ten miesiąc. Jest to odwrócenie sensu omawianej regulacji. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się bowiem, że dla uzyskania zwolnienia art. 193 ust. 6a ustawy, konieczne jest legalne, uzgodnione z prawowitymi opiekunami dzieci działanie w zakresie zmiany miejsca pobytu dzieci (wyrok WSA w Rzeszowie z 28 sierpnia 2019r. II SA/Rz 497/19, wyrok WSA Poznaniu w z dnia 9 czerwca 2021 r. IV SA/Po 1800/20, wyrok WSA w Rzeszowie z 17 lutego 2021 r. II SA/Rz 1277/20).
Ponadto na mocy art. 193 ust.1 ugruntowany jest już pogląd judykatury, że opłata za pobyt w pieczy zastępczej obejmuje wyłącznie okres faktycznego przebywania małoletniego w tej pieczy. Ustalenie początku okresu, za który rodzice zobowiązani są do ponoszenia opłaty następuje z mocą wsteczną, po rzeczywistym umieszczeniu dziecka w odpowiedniej placówce – (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2018 r. sygn. I OSK 672/16) W układzie faktycznym, w którym dochodzi do ustalenia opłaty za okresy wsteczne, ustalenie opłaty miesięcznej za pobyt dziecka w pieczy zastępczej powinno sprowadzać się do wskazania konkretnej kwoty za każdy miesiąc, w którym dziecko w tej pieczy przebywało. Ustalając opłatę miesięczną w rozbiciu na każdy miesiąc organ ma obowiązek uwzględnić tak okresy, w których opłaty się nie ponosi, albowiem dziecko przebywało u rodziców - art. 193 ust. 6 ustawy, jak i okresy, w których dziecko w pieczy nie przebywało z innych, prawnie uzasadnionych powodów.
Zobowiązanie rodziców do ponoszenia opłat związanych z przebywaniem dziecka w pieczy zastępczej, gdy dziecko to w pieczy zastępczej faktycznie nie przebywa, pozostaje w sprzeczności z ratio legis art. 193 ust. 1 ustawy, którym jest partycypacja rodziców w kosztach utrzymania ich dziecka pozostającego w pieczy zastępczej. Na mocy wskazanego przepisu można zobowiązać rodziców do pokrycia faktycznych kosztów, jakie ponosi organizator pieczy zastępczej, za pobyt dziecka w tej pieczy, nie można natomiast obciążać ich kosztami za samo formalne pozostawanie dziecka w pieczy zastępczej - taki pogląd wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie z dnia 6 czerwca 2017 r. sygn. II SA/Rz 204/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 26 lutego 2015 r., sygn. IV SA/Po 575/14 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 22 marca 2017 r., sygn. IV SA/Gl 678/16, wyrok NSA z 8 kwietnia 2022r. I OSK 1231/21 oraz z 5 kwietnia 2022r. I OSK 1158/21.
Wsteczne ustalenie opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej następuje w warunkach, w których można zbadać wszystkie okoliczności faktyczne konieczne do rozstrzygnięcia, ile dni w danym miesiącu małoletni przebywał w pieczy i jaką w związku z tym - adekwatnie do średnich miesięcznych wydatków na utrzymanie dziecka ustalonych w trybie art. 196 ustawy - kwotą należy obciążyć rodziców.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ ustali charakter pobytu córki Skarżącego u babki ojczystej w lipcu 2022 z uwzględnieniem powyższych uwag i oceni zasadność obciążenia Skarżącego odpłatnością za ten miesiąc na postawie art. 193 ust. 1 oraz ust. 6a ustawy, a także zrealizuje wytyczne Sądu w zakresie prowadzenia postepowania w stosunku do obojga rodziców.
Kontrolując zaskarżoną decyzję z urzędu, Sąd zbadał także czy prawidłowe było niezastosowanie wobec Skarżącego instytucji odstąpienia od wymierzenia Skarżącemu przedmiotowej opłaty. Na tle orzecznictwa nie ulega bowiem wątpliwości, że organy administracji publicznej obowiązane są w pierwszej kolejności rozpoznać wniosek strony o odstąpienie od ustalenia odpłatności za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, a dopiero w drugiej kolejności rozpoznać sprawę dotyczącą ustalenia takiej odpłatności. W konsekwencji należy przyjąć, że w sytuacji, gdy prawodawca wskazuje na przesłanki odstąpienia od ustalenia opłaty, zbadanie tych przesłanek w określonym stanie faktycznym musi nastąpić przed ustalaniem opłaty, zwłaszcza że z treści art. 194 ust. 3 ustawy wynika, że odstąpienie od ustalenia opłaty może nastąpić również z urzędu. Tak też wynika z §3 ust. 2 uchwały Rady Powiatu [...] Nr [...] z [...] maja 2015 r.
Po analizie przesłanek odstąpienia od ustalenia przedmiotowej opłaty, uregulowanych w treści przedmiotowej uchwały, Sąd doszedł do przekonania, że postępowanie organów w przedmiotowej sprawie było prawidłowe. Organy nie miały bowiem wiedzy, czy Skarżący znajduje się w sytuacji, która predestynuje go do zastosowania instytucji odstąpienia od ustalania opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, czy też nie. Zgodnie z treścią §3 w/w uchwały odstąpienie od ustalania opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej następuje w przypadku :
1) uzyskiwania miesięcznego dochodu osoby zobowiązanej w wysokości nie przekraczającej 250% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie lub 250% kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej.
2) niemożności ustalenia miejsca zamieszkania lub miejsca pobytu osoby zobowiązanej,
3) jeżeli osoba zobowiązana przebywa w domu pomocy społecznej,
4) jeżeli osoba zobowiązana nie ukończyła 18 roku życia.
Tym samym, zastosowanie wobec Skarżącego instytucji odstąpienia od wymierzenia opłaty, mimo iż niewątpliwie możliwe w ramach działania organu z urzędu, z uwagi na brak wiedzy organu o stanie finansów Skarżącego - nie było w przedmiotowej sytuacji możliwe.
Reasumując, wydana w sprawie decyzja, jako wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. z naruszeniem art. 77 K.p.a w zw. z art. 193 ust 1 i 6a ustawy, a także z naruszeniem art. 193 ust 2 ustawy, podlega uchyleniu na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit c P.p.s.a
Rozpoznając sprawę ponownie organ I instancji uwzględni ocenę prawną oraz wskazania prezentowane w niniejszym uzasadnieniu, uzupełni postępowanie dowodowe oraz przeprowadzi postępowanie z udziałem wszystkich stron postępowania.