II SA/Rz 1348/24

II SA/Rz 1348/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-02-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa
Jerzy Solarski /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Zdrzałka
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne
Ewidencja ludności
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 138 § 1 pkt 1, art. 145 § 1 pkt 4, art. 151 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 736
art. 5 ust. 1
Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Mazur-Selwa WSA Joanna Zdrzałka Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2025 r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 1 sierpnia 2024 r. nr O.III.621.1.30.2024 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej – skargę oddala –
Uzasadnienie
Wojewoda Podkarpacki (dalej: "Wojewoda") decyzją z 1 sierpnia 2024 r. nr O.III.621.1.30.2024, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 145 § 1 pkt 1, art. 151 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "K.p.a.") w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2024, poz. 736, dalej: "u.e.l."), po rozpatrzeniu odwołania B.W. (dalej: "Skarżąca") od decyzji Prezydenta [...] (dalej: "Prezydent") z 24 maja 2024 r. nr SO.5343.1.7.2022.MH orzekającej o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta z 7 października 2022 r. nr SO.5343.1.7.2022.MH orzekającej o wymeldowaniu Skarżącej z pobytu stałego z lokalu w [...] przy ul. [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu stwierdzone zostało, że Prezydent prowadził na wniosek W.W. (dalej: "Wnioskodawca") postępowanie administracyjne o wymeldowanie Skarżącej z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego wyżej opisanego i decyzją z 7 października 2022 r. nr SO.5343.1.7.2022.MH orzekł o wymeldowaniu Skarżącej z pobytu stałego z przedmiotowego lokalu. Decyzja ta stała się ostateczna 14 listopada 2022 r.
Na wniosek Skarżącej Prezydent postanowieniem z 8 kwietnia 2024 r. wznowił przedmiotowe postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., a następnie decyzją z dnia 24 maja 2024 r. orzekł o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji z 7 października 2022 r. orzekającej o wymeldowaniu Skarżącej z pobytu stałego z przedmiotowego lokalu. Od decyzji tej odwołanie wniosła Skarżąca. Wojewoda odwołania nie uwzględnił i wskazał, że Skarżąca była prawidło reprezentowana w postępowaniu administracyjnym; decyzję o wymeldowaniu odebrała kurator dla nieobecnej Skarżącej, ustanowiony przez Sąd Rejonowy w [...] [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich, prawomocnym postanowieniem z 12 maja 2022 r. sygn. [...]. Wojewoda badał podstawę wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. i ustalił, że ta przesłanka wznowienia postępowania nie zachodzi, ponieważ Skarżąca miała zapewniony w nim udział w osobie kuratora ustanowionego przez sąd powszechny. Tym samym Wojewoda uznał, że w sprawie znajdują zastosowanie przepisy art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., a zatem należało odmówić uchylenia decyzji ostatecznej Prezydenta z 7 października 2022 r. orzekającej o wymeldowaniu Skarżącej z pobytu stałego z lokalu opisanego na wstępie, ponieważ w sprawie nie występuje podstawa wznowienia, o której stanowi art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.
W skardze Skarżąca zarzuciła, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z przepisami prawa i dlatego nie zgadza się z nią i jednocześnie wnioskuje o uchylenie decyzji z 7 października 2022 r., w której Prezydent orzekł o jej wymeldowaniu z pobytu stałego.
W uzasadnieniu Skarżąca podniosła, że organ nie zbadał przesłanek wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 i art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., na które Skarżąca powoływała się we wniosku o wznowienie. Podała także, że okoliczności wskazane przez Wnioskodawcę (byłego męża) we wniosku o wymeldowanie były fałszywe i wprowadziły w błąd organ, co miało przełożenie na wydanie decyzji o jej wymeldowaniu z przedmiotowego lokalu. Powołała się na wyrok sądu powszechnego z 11 lipca 2024 r. o przywróceniu posiadania i nakazanie zaniechania dalszych naruszeń. Skarżąca zadeklarowała, że zamieszkiwała w lokalu od 1986 r. do 14 stycznia 2023 r., tj. do dnia naruszenia posiadania przez Wnioskodawcę i z lokalu tego została w drodze decyzji administracyjnej wymeldowana. Przytoczyła w skardze argumenty na okoliczność, że mieszkanie to było jej centrum życiowym oraz argumenty dotyczące, jej zdaniem, nieprawidłowości w toczącym się postępowaniu o wymeldowanie.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga jest nieuzasadniona.
I. Stan sprawy jest następujący. W związku z żądaniem Wnioskodawcy, Prezydent prowadził postępowanie administracyjne o wymeldowanie Skarżącej z lokalu mieszkalnego na wstępie opisanego. W postępowaniu tym Skarżąca była reprezentowana przez kuratora, którego ustanowił Sąd Rejonowy prawomocnym postanowieniem z 12 maja 2022 r. sygn. akt [...]. Finalnie Prezydent, decyzją z 7 października 2022 r. orzekł o wymeldowaniu Skarżącej z pobytu stałego z przedmiotowego lokalu. Decyzja stała się ostateczna w dniu 14 listopada 2022 r.
2. Podaniem z 20 stycznia 2023 r., uzupełnionym pismem z 6 lutego 2023 r., Skarżąca wystąpiła o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta z 7 października 2022 r. Postanowieniem z 20 lutego 2023 r. Prezydent na podstawie art. 149 § 3 K.p.a., odmówił wznowienia postępowania w sprawie o wymeldowanie. Rozstrzygnięcie to utrzymał w mocy Wojewoda postanowieniem z 13 kwietnia 2023 r. Na skutek skargi, tut. Sąd prawomocnym wyrokiem z dnia 6 grudnia 2023 r. sygn. II SA/Rz 1054/23, uchylił zarówno postanowienie Wojewody, jak i Prezydenta z 20 lutego 2023 r., ze względu na naruszenie przepisów postepowania.
3. Po ponownym rozpatrzeniu podania o wznowienie postępowania Prezydent, decyzją z 24 maja 2024 r., na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a., orzekł o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej z 7 października 2022 r. o wymeldowaniu Skarżącej z lokalu mieszkalnego. Decyzja ta utrzymana została w mocy przez Wojewodę w dniu 1 sierpnia 2024 r. Rozstrzygnięcie Wojewody stanowi przedmiot skargi.
II. Postępowanie wznowieniowe zainicjowane podaniem Skarżącej z dnia 20 stycznia 2023 r. przeprowadzone zostało w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
Postępowanie wznowieniowe na podstawie przesłanki określonej w tym przepisie jest prowadzone zarówno co do tego czy wnioskodawca jest stroną z punktu widzenia materialnoprawnego, jak i co do spełnienia przesłanki z tegoż przepisu. Jeżeli bowiem okaże się, że wnioskodawca nie jest stroną (nie ma w sprawie interesu materialnoprawnego), to jednocześnie należy stwierdzić, że nie wystąpiła w sprawie faktycznie podstawa wznowienia, wymagana do przejęcia przez organ wznowieniowy do rozpatrzenia sprawy co do istoty i wydania rozstrzygnięcia w tym zakresie. Ustalenie przez organ orzekający w postępowaniu wznowieniowym, że nie zachodzi przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., pomimo powołania jej we wniosku o wznowienie i wydania postanowienia o wznowieniu, skutkuje wydaniem decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. (zob. wyrok WSA w Bydgoszczy z 22 listopada 2023 r. sygn. II SA/Bd 771/3 i powołane tam orzecznictwo).
III. W rozpoznawanej sprawie jest oczywiste, że Skarżąca ma interes prawny, gdyż decyzja Prezydenta z 7 października 2022 r. dotyczy wymeldowania Skarżącej z lokalu mieszkalnego. Innymi słowy, Skarżąca miała status strony w postępowaniu o wymeldowanie ze wszystkim konsekwencjami i gwarancjami wynikającymi z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zatem obowiązkiem organu administracyjnego było zawiadomić stronę o wszczęciu postępowania i umożliwić czynny w udział oraz doręczyć decyzję. Warunkiem realizacji tych procesowych obowiązków przez organ jest jednak posiadanie wiedzy co do adresu strony (adresu elektronicznego).
Występując z wnioskiem o wymeldowanie Skarżącej pełnomocnik Wnioskodawcy wskazał, że strony są po rozwodzie orzeczonym w 2009 roku, przy czym w toku tego postępowania Skarżąca, nieznana z miejsca pobytu, była reprezentowana przez kuratora. Z wniosku wynika również, że Skarżąca aktualnie nie jest znana z miejsca pobytu a najprawdopodobniej przebywa od 2008 roku w [...]. W związku z tym Prezydent wystąpił do Sądu Rejonowego z wnioskiem o ustanowienie dla Skarżącej kuratora celem reprezentowania nieobecnej w postępowaniu o wymeldowanie.
W tym miejscu wskazać należy, że w przypadku, gdy strona jest nieobecna, istnieje możliwość, na podstawie art. 184 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (dalej: "k.r.o."), ustanowienia dla takiej strony kuratora. Ustanowieniu kuratora dla osoby nieobecnej (nieznanej z miejsca pobytu) przyświeca przede wszystkim cel, jakim jest zagwarantowanie ochrony praw tej osoby. Celem kuratora dla osoby nieobecnej (curator absentis) jest bowiem nie pomoc w prowadzeniu spraw, ale ochrona, co wynika expressis verbis z brzmienia art. 184 § 1 k.r.o., praw takiej osoby, które mogą być naruszane lub zagrożone z powodu jej nieobecności.
Sąd stwierdza, że Skarżąca była prawidło reprezentowana w postępowaniu administracyjnym: zawiadomienie o oględzinach lokalu oraz o rozprawie administracyjnej a także decyzję o wymeldowaniu odebrała kurator dla nieobecnej Skarżącej, ustanowiona przez Sąd Rejonowy w [...] [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich, prawomocnym postanowieniem z 12 maja 2022 r. sygn. akt [...]. Tym samym w sprawie nie występuje podstawa wznowienia, o której stanowi art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. W konsekwencji, brak było podstaw do merytorycznego badania i odniesienia się do zarzutów formułowanych pod adresem decyzji Prezydenta o wymeldowaniu.
Ponieważ w postępowaniu o wymeldowanie prawa Skarżącej były chronione przez kuratora ustanowionego przez sąd powszechny, dlatego zarzuty dotyczące sprawy meldunkowej sformułowane w skardze nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Natomiast dołączony do skargi wyrok w sprawie sygn. [...] z [...] lipca 2024 r. o przywróceniu w posiadaniu przedmiotowego mieszkania może być egzekwowany przez Skarżącą. Wyrok ten nie stanowi podstawy wznowienia, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., gdyż nie istniał w dniu wydania decyzji o wymeldowaniu, tj. w dniu 7 października 2022 r.)
Z tych przyczyn skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935).