II SA/Rz 134/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2020-01-08
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlaneroboty budowlanestacja bazowatelekomunikacjapozwolenie na budowęrozbudowainstalacja antennadzór budowlanysamowola budowlana

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki telekomunikacyjnej na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, uznając montaż dodatkowych anten za rozbudowę stacji bazowej wymagającą pozwolenia na budowę.

Spółka A. sp. z o.o. zaskarżyła postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) wstrzymujące roboty budowlane związane z rozbudową stacji bazowej telefonii komórkowej. Spółka argumentowała, że montaż anten nie stanowi rozbudowy, a jedynie instalację urządzeń zwolnioną z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Sąd uznał jednak, że instalacja dodatkowych anten na istniejącej wieży, bez demontażu poprzednich, stanowi rozbudowę obiektu, która wymaga pozwolenia na budowę, a tym samym roboty te były prowadzone samowolnie.

Przedmiotem skargi spółki A. sp. z o.o. było postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) z dnia [...] listopada 2018 r. wstrzymujące roboty budowlane związane z rozbudową stacji bazowej telefonii komórkowej. Spółka twierdziła, że montaż dodatkowych anten i modułów radiowych na istniejącej wieży nie stanowi rozbudowy, lecz instalację urządzeń, która zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Organy nadzoru budowlanego, w tym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) i WINB, uznały jednak, że montaż dodatkowych anten, zwiększający gabaryty i masę wieży oraz potencjalnie wpływający na emisję pola elektromagnetycznego, stanowi rozbudowę obiektu budowlanego, która wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, rozpoznając skargę, podzielił stanowisko organów nadzoru budowlanego. Sąd stwierdził, że instalacja dodatkowych anten na istniejącej wieży, bez demontażu poprzednich, prowadzi do zmiany parametrów obiektu i stanowi rozbudowę, a nie jedynie montaż urządzeń. W związku z tym, roboty te były prowadzone bez wymaganego pozwolenia na budowę, co uzasadniało zastosowanie procedury legalizacyjnej z art. 48 Prawa budowlanego, w tym wstrzymanie robót i nałożenie obowiązku przedstawienia dokumentów legalizacyjnych. Sąd oddalił skargę jako niezasadną, podkreślając, że interpretacja przepisów Prawa budowlanego przez organy była zgodna z dominującą linią orzeczniczą.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Instalacja dodatkowych anten na istniejącej wieży, bez demontażu poprzednich, stanowi rozbudowę obiektu budowlanego, która wymaga uzyskania pozwolenia na budowę.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że montaż dodatkowych anten zwiększa gabaryty i masę wieży, wpływając na jej parametry techniczne i użytkową całość, co kwalifikuje takie działania jako rozbudowę, a nie zwykły montaż urządzeń.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

u.P.b. art. 28 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Budowa, w tym rozbudowa, wymaga uzyskania pozwolenia.

u.P.b. art. 48 § ust. 1, 2 i 3 pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Procedura wstrzymania robót budowlanych i nałożenia obowiązków legalizacyjnych w przypadku samowoli budowlanej.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

Pomocnicze

u.P.b. art. 29 § ust. 2 pkt 15

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepis dotyczący zwolnienia z obowiązku pozwolenia na budowę dla instalacji urządzeń na obiektach budowlanych, który nie miał zastosowania w tej sprawie ze względu na kwalifikację jako rozbudowa.

u.P.b. art. 30 § ust. 1 pkt 3 lit. b

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepis dotyczący zgłoszenia instalacji urządzeń o wysokości powyżej 3 m, który nie miał zastosowania w tej sprawie.

p.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Środki usuwania naruszenia prawa przez sąd.

K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji.

K.p.a. art. 7, 7a, 77, 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego

Zasady postępowania dowodowego i oceny materiału dowodowego.

u.P.b. art. 3 § pkt 6

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja obiektu budowlanego.

ustawa o wspieraniu art. 46 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych

Przepisy dotyczące planowania przestrzennego w kontekście inwestycji telekomunikacyjnych.

ustawa o wspieraniu art. 75 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych

Przepisy dotyczące planowania przestrzennego w kontekście inwestycji telekomunikacyjnych.

u.P.o.ś. art. 152

Ustawa - Prawo ochrony środowiska

Zgłoszenie emisji.

u.P.o.ś. art. 122a

Ustawa - Prawo ochrony środowiska

Zgłoszenie emisji.

Konstytucja RP art. 2 i 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasady praworządności i działania organów władzy publicznej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Instalacja dodatkowych anten na istniejącej wieży stanowi rozbudowę obiektu budowlanego, wymagającą pozwolenia na budowę. Zwolnienie z obowiązku pozwolenia na budowę na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego nie ma zastosowania, gdy roboty budowlane polegają na rozbudowie obiektu. Zgłoszenie emisji do organu ochrony środowiska nie zwalnia z obowiązków wynikających z Prawa budowlanego.

Odrzucone argumenty

Montaż dodatkowych anten jest jedynie instalacją urządzeń, a nie rozbudową stacji bazowej. Zastosowanie art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego, ponieważ wysokość instalowanych urządzeń nie przekracza 3 m. Brak sprzeciwu organu ochrony środowiska wobec zgłoszenia emisji świadczy o zgodności inwestycji z przepisami. Postępowanie legalizacyjne jest bezprzedmiotowe, ponieważ nie miała miejsca samowola budowlana.

Godne uwagi sformułowania

"Instalowanie urządzeń" nie zostało zdefiniowane w ustawie. "Efektem stwierdzonych działań inwestycyjnych Spółki, musiała nastąpić zmiana sumaryczna zamontowanych na obiekcie anten radiowych, wpływająca w konsekwencji na podwyższenie emitowanego przez stację bazową pola elektromagnetycznego." "Nie sposób zaprzeczyć, iż istniejąca konstrukcja wieży wraz z przymocowanym do niej antenami i modułami radiowymi stanowi całość techniczno – użytkową, umożliwiającą wykorzystanie w działalności telekomunikacyjnej Spółki." "Budowa stacji wymaga pozwolenia na budowę, przez którą należy rozumieć także rozbudowę." "Rozbudowa skutkuje zmianą charakterystycznych parametrów obiektu, takich jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji, która jednak nie prowadzi do powstania żadnego nowego obiektu, lecz do modyfikacji obiektu wcześniej istniejącego." "Stwierdzony montaż elementów dodatkowych mógł spowodować wprowadzenie i utrwalenie ograniczeń lub uciążliwości dla sąsiednich terenów."

Skład orzekający

Paweł Zaborniak

przewodniczący sprawozdawca

Joanna Zdrzałka

sędzia

Piotr Godlewski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących rozbudowy obiektów budowlanych, w szczególności stacji bazowych telefonii komórkowej, oraz rozróżnienia między rozbudową a instalacją urządzeń."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji montażu anten na wieży telekomunikacyjnej i może wymagać uwzględnienia zmian w przepisach, które nastąpiły po wydaniu wyroku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozbudowy infrastruktury telekomunikacyjnej i interpretacji przepisów Prawa budowlanego, co jest istotne dla branży i prawników zajmujących się prawem budowlanym.

Rozbudowa stacji telekomunikacyjnej bez pozwolenia? Sąd wyjaśnia, kiedy montaż anten to samowola budowlana.

Sektor

telekomunikacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 134/19 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2020-01-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-01-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Joanna Zdrzałka
Paweł Zaborniak /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Godlewski
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1511/20 - Wyrok NSA z 2023-04-27
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2018 poz 1202
art. 28 ust. 1, art. 48 ust. 1, 2 i 3 pkt 1 i 2, art. 29 ust. 2 pkt 15, art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak /spr./ Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Piotr Godlewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi A. sp. z o.o. w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych -skargę oddala-
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi [...] Sp. z o.o. w [...] (dalej zwana Spółką lub Skarżącą) jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB) z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych, które wydano w następującym stanie sprawy;
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: PINB) prowadził postępowanie administracyjne w sprawie rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej zlokalizowanej na działce ewid. nr 1025/3 położonej w [...]. Stacja wybudowana została na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] października 2008 r. wydanej przez Starostę [...] i użytkowana jest na podstawie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...], wydanej przez PINB w [...]. Zamontowane przez Spółkę urządzenia radiokomunikacyjne to trzy anteny na wysokości 35,25 m o azymutach 90, 230 i 320 st. oraz trzy moduły radiowe, poniżej anten, na wysokości ok. 34 m. Wymienione anteny zostały przymocowane bezpośrednio do konstrukcji wieży za pomocą własnych uchwytów.
Decyzją z [...] sierpnia 2016 r. PINB umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie zamontowania urządzeń radiokomunikacyjnych na wieży stacji bazowej telefonii komórkowej zlokalizowanej na ww. działce, uznając, że nie nastąpiła rozbudowa konstrukcji wieży, a jedynie zainstalowano na niej dodatkowe urządzenia, co nie wymagało pozwolenia na budowę, ani też uprzedniego zgłoszenia, ponieważ zamocowane urządzenia radiokomunikacyjne posiadają wysokość mniejszą niż 3 m.
Decyzja PINB została w całości uchylona przez WINB decyzją z [...] grudnia 2016 r., który przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, ze względu na istotne braki postępowania wyjaśniającego. Organ I instancji nie wyjaśnił bowiem, czy w wyniku dołożenia anten doszło do zmiany parametrów obiektu. Tym samym nie można było wykluczyć dokonania przez Spółkę [...] przebudowy lub rozbudowy tego obiektu, co do której nie dopełniono obowiązku uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia.
Opisana wyżej decyzja WINB została zaskarżona przez [...] sp. z o.o. z/s w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej: WSA). Sprawę zarejestrowano pod sygnaturą II SA/Rz 261/17.
Tymczasem po ponownej analizie zgromadzonego materiału dowodowego PINB stwierdził, że montaż dodatkowych anten wraz z modułami i konstrukcjami wsporczymi na istniejącej wieży stacji bazowej telefonii komórkowej stanowi rozbudowę tej stacji, która nie narusza ustaleń obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ale wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Organ stwierdził, że inwestor takiego pozwolenia nie posiadał, zatem podjął działania w oparciu o art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...], PINB wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 31 lipca 2017 roku: czterech egzemplarzy projektu budowlanego powyższej rozbudowy, wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami, wymaganymi przepisami szczególnymi, zaświadczenia Burmistrza Gminy [...] o zgodności inwestycji z przepisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane (działką nr 1025/3 położoną w [...]).
Na powyższe postanowienie [...] sp. z o.o. złożyła zażalenie, w którym zarzuciła, że postępowanie legalizacyjne jest bezprzedmiotowe, ze względu na brak samowoli budowlanej. Podkreślono, że prace zostały wykonane stosownie do wymogów wynikających z art. 29 ust. 2 pkt 15 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit b ustawy Prawo budowlane – nie wymagały pozwolenia na budowę ani zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych. Spółka podniosła, że brak jest podstaw do wyłączenia ze zwolnienia przewidzianego w art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy robót budowlanych wykonanych na wieży wybudowanej w oparciu o pozwolenie na budowę. Zwróciła również uwagę na fakt wykonania pomiarów, które zostały przekazane do właściwych organów, które nie zgłosiły zastrzeżeń. W odniesieniu do ewentualnej opłaty legalizacyjnej, której wysokość Organ ustalił na 375 000,00 zł Spółka podniosła, że została ona naliczona błędnie, ponieważ przedmiotem postępowania nie jest cała wieża telekomunikacyjna, ale wykonane na niej roboty polegające na montażu urządzeń radiokomunikacyjnych.
Zawiadomieniem z dnia 23 maja 2017 r. WINB poinformował strony postępowania, że zażalenie zostanie rozpoznane po wydaniu prawomocnego orzeczenia Sądu w sprawie II SA/Rz 261/17.
W związku z powyższym skargę na bezczynność WINB w przedmiocie rozpoznania ww. zażalenia wniosło [...]. WSA wyrokiem z dnia 17 października 2017 r., sygn. akt II SAB/Rz 69/17 oddalił skargę. W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej Stowarzyszania, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 1 sierpnia 2018 r. sygn. akt II OSK 463/18 uchylił ww. wyrok WSA i zobowiązał WINB do rozpoznania zażalenia Spółki w terminie 30 dni od daty doręczenia akt sprawy organowi.
Z związku z powyższym wyrokiem NSA, WINB rozpoznał zażalenie spółki [...] i działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 dalej: K.p.a.) utrzymał w mocy postanowienie PINB z dnia [...] kwietnia 2017 r.
W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia Organ wyjaśnił, że przepis art. 29 ust. 2 pkt. 15 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2018 r., poz. 1202 z późn. zm. – dalej: u.P.b.) ma zastosowanie wówczas, gdy instalowanie na obiektach budowlanych urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych nie stanowi rozbudowy, nadbudowy lub przebudowy tych obiektów. Następnie Organ stwierdził, że zmiana parametrów istniejącej stacji bazowej telefonii komórkowej, poprzez zwiększenie ilości anten, a w konsekwencji emisji pola elektromagnetycznego, jest rozbudową stacji bazowej, a nie montażem urządzeń na istniejącym obiekcie budowlanym, na którą inwestor winien był uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę. Rezultatem stwierdzonych robót, wykonywanych etapami, jest powstanie, nowej budowli rozbudowanej poprzez podwieszenie dodatkowych anten. Konstrukcja wieży oraz anteny stanowią obecnie całość techniczno-użytkową.
W związku z powyższym WINB uznał, że organ powiatowy prawidłowo wdrożył procedurę wynikającą z art. 48 u.P.b. i z uzasadnionych przesłanek wydał postanowienie w trybie art. 48 ust. 2-3 u.P.b. Jednocześnie Organ nadmienił, że żądane dokumenty zostały już przez Spółkę przedłożone, co zobowiązuje organ I instancji do dokonania oceny zgodność obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisami techniczno-budowlanymi. Natomiast odnosząc się do zarzutów zażalenia Organ wskazał dodatkowo, że stanowisko innych organów nie jest wiążące dla organu nadzoru budowlanego, który prowadzi odrębne postępowanie w zakresie Prawa budowlanego.
Skargę na wydane postanowienie do WSA wniosła [...] sp. z o.o. w następstwie [...] sp. z o.o., zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego oraz przepisów prawa materialnego, tj.:
1. art. 126 w zw. z art. 105 § 1 K.p.a., poprzez ich niezastosowanie, pomimo iż w związku z wykazaniem przez Spółkę, że "nielegalna rozbudowa" przedmiotowej stacji bazowej nie miała miejsca, w pełni zasadne i konieczne byłoby umorzenie postępowania w sprawie przez organ I instancji;
2. art. 7, 7a, § 1, 77 § 1, 80 K.p.a. poprzez nienależyte zbadanie materiału zgromadzonego w niniejszym postępowaniu, a w szczególności:
a. pominięcie przy ocenie materiału dowodowego braku sprzeciwu właściwego organu ochrony środowiska wobec dokonanego przez Spółkę zgłoszenia emisji i bezpodstawne uznanie, że nie dokonano weryfikacji wpływu montażu urządzeń dokonanych przez Skarżącą składających się na przedmiotową stację bazową na środowisko;
b. bezpodstawnego uznania, iż w wyniku montażu przez Skarżącą urządzeń radiokomunikacyjnych i antenowych konstrukcji wsporczych na istniejącym obiekcie doszło do jego rozbudowy, podczas gdy dokonano jedynie montażu urządzeń radiokomunikacyjnych, co jest zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia;
c. rozstrzygnięcie wątpliwości odnośnie możliwości skorzystania przez Skarżącą z trybu przewidzianego w art. 29 ust. 2 pkt 15 u.P.b. w sposób ewidentny na niekorzyść Spółki i w rezultacie nałożenie na nią obowiązków, które przy właściwym zastosowaniu art. 7a § 1 K.p.a. okazałyby się bezprzedmiotowe;
3. art. 126 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie postanowienia wydanego w sprawie przez organ I instancji wraz z umorzeniem postępowania w sprawie, podczas gdy argumenty przedstawione w zażaleniu czyniły takie działanie koniecznym;
4. art. 124 § 2 K.p.a. w z w. z art. 11 i art. 126 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podstawy prawnej i faktycznej rozstrzygnięcia, w szczególności: brak precyzyjnego wskazania przepisów prawa, które stanowiły podstawę prawną dokonanego rozstrzygnięcia i niewyjaśnienie, z jakich przyczyn kontrolowane roboty budowlane uznane zostały za rozbudowę istniejącej stacji bazowej, a nie montaż urządzeń radiokomunikacyjnych na już istniejącym obiekcie;
5. art. 2 i 7 Konstytucji RP w zw. art. 6, 7 i 8 K.p.a. poprzez niedziałanie przez WINB w niniejszym postępowaniu w granicach i na podstawie przepisów prawa oraz nieprowadzanie postępowania w taki sposób, by budziło to zaufanie jego uczestników do organów władzy publicznej, w szczególności poprzez nakazywanie sprawdzania zgodności inwestycji z porządkiem planistycznym w sytuacji, w której wobec konieczności interpretacji postanowień obowiązującego planu miejscowego, tj. uchwały nr [...] rady Miejskiej w [...] z dnia [...] lutego 2006 r. ("MPZP") w zgodzie z ustawą z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (dalej: "ustawa o wspieraniu"), nie ma możliwości wystąpienia sprzeczności przedmiotowej inwestycji z MPZP;
6. art. 48 ust. 3 u.P.b. poprzez wdrożenie procedury legalizacyjnej w stosunku do robót budowlanych nie stanowiących samowoli budowlanej;
7. art. 29 ust. 2 pkt. 15 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b u.P.b. poprzez uznanie, że instalacja urządzeń na istniejącym obiekcie budowlanym o wysokości nie przekraczającej 3 m na obiektach budowlanych wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, podczas gdy nie wymaga nawet dokonania zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych;
8. art. 3 pkt 6 u.P.b. poprzez bezpodstawne uznanie, iż Spółka dokonała rozbudowy obiektu budowlanego, nie zaś robót przewidzianych art. 29 ust. 2 pkt 15 u.P.b.;
9. art. 46 ust. 1 i 2 w zw. z art. 75 ust. 1 ustawy o wspieraniu w zw. z postanowieniami MPZP poprzez niewłaściwe uznanie, że w każdym przypadku dokonywania kontroli stacji bazowej, na którą składają się urządzenia odpowiadające wskazanym w art. 29 ust. 2 pkt. 15 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 2 oraz pkt 3 lit. b u.P.b., konieczne jest ustalenie przez organ nadzoru budowlanego wpływu tychże na porządek planistyczny, co w świetle postanowień ww. przepisów i okoliczności faktycznych sprawy jest bezprzedmiotowe, jako że należycie wyłożone postanowienia MPZP nie mogą stanowić przeszkody dla realizacji inwestycji wykonanej przez Skarżącą;
10. art. 152 w zw. z art. 122a ustawy - Prawo ochrony środowiska poprzez pominięcie, że Skarżąca dokonała w trybie wymaganym przez ww. przepisy zgłoszenia emisji do właściwego organu ochrony środowiska i zgłoszenie to nie zostało przez ów organ zakwestionowane, a wynika z niego jednoznacznie, że we wszystkich punktach pomiarowych nie zostały przekroczone dopuszczone prawem normy poziomów pól elektromagnetycznych - co stanowi przesłankę stwierdzenia, iż przedmiotowa stacja bazowa spełnia wymagania w zakresie przepisów dotyczących ochrony środowiska.
W związku z przedstawionymi wyżej zarzutami Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu powiatowego, wstrzymanie ich wykonania, zawieszenie postępowania do czasu zakończenia prawomocnym wyrokiem sprawy ze skargi kasacyjnej Spółki od wyroku WSA z dnia 21 czerwca 2017 roku sygn. akt II SA/Rz 261/17 oraz o zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Postanowieniem z dnia 4 marca 2019 r. WSA odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Ponadto postanowieniem również wydanym w dniu 4 marca 2019 r. Sąd zawiesił postępowanie w sprawie do czasu rozpoznania skargi kasacyjnej wniesionej od ww. wyroku o sygn. akt II SA/Rz 261/17. Wyrokiem z dnia 9 października 2019 r. sygn. akt II OSK 2801/17 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił ww. skargę kasacyjną.
Postanowieniem z dnia 15 października 2019 r. WSA podjął zawieszone postępowanie sądowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jako niezasadna, została przez Sąd oddalona.
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325; zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
Jednocześnie w ramach prowadzonej kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie Spółka uczyniła postanowienie WINB o wstrzymaniu robót budowlanych. Skontrolowane przez Sąd postanowienia Organów nadzoru budowlanego zostały wydane po zastosowaniu art. 48 ust. 2 i 3 pkt 1 i 2 u.P.b. W świetle tych regulacji :
Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie (art. 48 ust. 2 u.P.b.).
W postanowieniu, o którym mowa w art. 48 ust. 2 u.P.b., ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:
1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2 (art. 48 ust. 3 pkt 1 i 2 u.P.b.).
Należy dodać, że w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w art. 48 ust. 3 u.P.b., stosuje się przepis art. 48 ust. 1 w/w ustawy. W myśl art. 48 ust. 1 u.P.b., organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:
1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo
2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
Natomiast przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 u.P.b., organ traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona.
Po zastosowaniu tych przepisów PINB postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. o nr [...], wstrzymał prowadzenie robót związanych z rozbudową stacji bazowej telefonii komórkowej Spółki, i jednocześnie nałożył obowiązek dostarczenia m.in.: oświadczenia o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zaś WINB po rozpatrzeniu zażalenia Skarżącej postanowiło utrzymać w/w postanowienie PINB w mocy.
Stan faktyczny sprawy został ustalony w postępowaniu w sposób prawidłowy, a więc przy właściwym zastosowaniu art. 7, 77 i 80 K.p.a. Jego właściwa ocena pozwoliła na zastosowanie przepisów prawa materialnego wyrażonych w art. 48 ust. 2 i 3 pkt 1 i 2 u.P.b., poprzez wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych związanych z rozbudową stacji bazowej telefonii komórkowej na działce nr 1025/3 w [...] i nałożenie na inwestora rozbudowy – [...] Sp. z o.o. obowiązku przedstawienia w terminie do 31 lipca 2017 r. określonych dokumentów.
Nie jest w sprawie kwestionowane, iż w miesiącu lipcu 2013 roku na stacji bazowej telefonii komórkowej zlokalizowanej na działce o nr. 1025/3, zostały zainstalowane dodatkowe urządzenia w postaci trzech anten na wysokości 35,25 m oraz trzy moduły radiowe, poniżej anten na wysokości około 34 m. Anteny te przy pomocy własnych uchwytów przymocowane są bezpośrednio do konstrukcji wieży stanowiącej trzon stacji bazowej telefonii komórkowej. Jednocześnie, Inwestor nie zdemontował anten uprzednio już zamontowanych i funkcjonujących oraz nie okazał wymaganego pozwolenia na wykonanie tych robót.
Zdaniem Sądu, Organy obu instancji prawidłowo stwierdziły, że montaż dodatkowych anten wraz z modułami radiowymi na istniejącej wieży stacji bazowej telefonii komórkowej, stanowi postać rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej, wymagającej uzyskania pozwolenia zgodnie z art. 28 ust. 1 u.P.b. Jak słusznie stwierdza w swym uzasadnieniu WINB skutkiem stwierdzonych robót, które to zostały wykonane w pewnych odstępach czasowych, jest powstanie nowej budowli, istotnie rozbudowanej w miesiącu lipcu 2013 r. Nie sposób zaprzeczyć, iż istniejąca konstrukcja wieży wraz z przymocowanym do niej antenami i modułami radiowymi stanowi całość techniczno – użytkową, umożliwiającą wykorzystanie w działalności telekomunikacyjnej Spółki. Stacja bazowa telefonii komórkowej jest zamierzeniem budowlanym zaliczanym do kategorii budowli, natomiast w świetle przepisów ustawy – Prawo ochrony środowiska stanowi instalacje będącą zespołem stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych technologicznie i emitujących pola elektromagnetyczne. Jest to zatem obiekt budowlany składający się z szeregu urządzeń technicznych będących instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Budowa stacji wymaga pozwolenia na budowę, przez którą należy rozumieć także rozbudowę. Wynika to wprost w z definicji ustawowej wyrażenia budowa, zawierającej w sobie nie tylko roboty polegające na wykonywaniu obiektu budowlanego, ale także na jego rozbudowie. Rozbudowa skutkuje zmianą charakterystycznych parametrów obiektu, takich jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji, która jednak nie prowadzi do powstania żadnego nowego obiektu, lecz do modyfikacji obiektu wcześniej istniejącego. W wyniku rozbudowy nie powstaje nowy obiekt budowlany czy też nowa substancja budowlana. Rozbudowany budynek pozostaje tym samym obiektem w rozumieniu u.P.b. (por. wyrok NSA z dnia 18 maja 2018 r., sygn. akt II GSK 1318/16, LEX).
W sprawie nie mógł znaleźć zastosowania art. 29 ust. 2 pkt 15 u.P.b. w związku z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b tej ustawy, w brzmieniu obowiązującymi przy wydawaniu przez WINB kwestionowanego postanowienia. Zatem nie doszło do jego naruszenia jak twierdzi skarżąca spółka. Otóż w świetle ówczesnej treści art. 29 ust. 2 pkt 15 u.P.b., pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, na obiektach budowlanych (powołany przepis u.P.b. w dniu 25 października 2019 r. na mocy art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2019 r. o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. poz. 1815, uległ zmianie, co nie mogło wypływać na sądową kontrolę działań WINB ze względu na zasadę orzeczniczą tempus regit actum). Natomiast według art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b u.P.b. zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej wymaga, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3 i 4, budowa ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m i wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń o wysokości powyżej 3 m na obiektach budowlanych.
Skarżąca strona twierdzi, że powyższe regulacje przewidujące zwolnienie od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę należało zastosować, bowiem jej działania polegały na instalowaniu urządzeń wskazanych w art. 29 ust. 2 pkt 15 u.P.b. na wysokości nieprzekraczającej wskazanych w art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b u.P.b. granic wysokościowych. Wobec powyższych twierdzeń należy zauważyć, iż użyte w przepisach powoływanych przez spółkę pojęcie "instalowania urządzeń" nie zostało zdefiniowane w ustawie. Według WSA, "instalowaniem" są roboty budowlane wykonywane na istniejących już obiektach, które służą za nośnik dla owej instalacji dodatkowych urządzeń, jednakże polegające na wykonaniu prostych prac odnoszących się np. do poszczególnych elementów stacji bazowej, jej pojedynczych urządzeń lub konstrukcji, lecz nie do budowy, a także odpowiednio: przebudowy czy rozbudowy takiej stacji (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 czerwca 2019 r., o sygn. IV SA/Po 218/19, LEX).
Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie dowodzi, że zamierzenie Spółki polegało domontowaniu za pomocą własnych uchwytów do istniejącej wieży antenowej, anten dodatkowych oraz modułów radiowych, jednakże bez zdemontowania wcześniej zamontowanych już anten. W rezultacie stwierdzonych działań inwestycyjnych Spółki, musiała nastąpić zmiana sumaryczna zamontowanych na obiekcie anten radiowych, wpływająca w konsekwencji na podwyższenie emitowanego przez stację bazową pola elektromagnetycznego. Słusznie zauważa Organ I instancji, iż efektem działań inwestycyjnych Spółki stało się trwałe zwiększenie gabarytów górnej części obiektu budowlanego – wieży antenowej - w miejscach zamontowanych urządzeń, tj. anten oraz modułów radiowych. Nie sposób także pominąć, iż posadowienie dodatkowych elementów na istniejącym obiekcie budowlanym spowodowało także zwiększenie ciężaru rozbudowanego masztu zaś tego rodzaju obiekty mają swoją określoną nośność. Organy nadzoru budowlanego muszą mieć pewność, że rozbudowanie stacji o dalsze elementy nie naruszy wytrzymałości konstrukcji jako całości i nie będzie stanowić zagrożenia dla ludzi i środowiska. Koniecznym jest zatem traktowanie tego rodzaju inwestycji jako rozbudowy i spojrzenie na nią jako na konstrukcyjną całość obejmującą elementy dotychczasowej oraz dodane w terminie późniejszym. Tym bardziej, że stwierdzony montaż elementów dodatkowych mógł spowodować wprowadzenie i utrwalenie ograniczeń lub uciążliwości dla sąsiednich terenów.
Ponieważ w sprawie stwierdzono istotne powiększenie istniejącego obiektu budowlanego oraz związanego z tym oddziaływania wieży z zamontowanymi antenami radiowymi, to nie można mówić o zwolnieniu z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę mocą powołanego wyżej art. 29 ust. 2 pkt 15 u.P.b. bowiem zwolnienie, o jakim mowa w tym przepisie może mieć miejsce tylko wówczas, gdy umiejscowienie na obiektach budowlanych antenowych konstrukcji wsporczych oraz instalacji radiokomunikacyjnych na obiektach budowlanych nie stanowi rozbudowy, nadbudowy lub przebudowy tych obiektów. Z tego też powodu WSA nie uznaje za zasadny pogląd przedstawiony w wyroku WSA w Szczecinie z dnia 1 marca 2017 r., o sygn. II SA/Sz 1238/16, CBOSA, na który powołuje się strona skarżąca uzasadniając wniesione wobec decyzji zarzuty. Za trafne zaś Sąd uznaje argumenty wskazane przez Organ odwoławczy za uzasadnieniem wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lipca 2014 r., o sygn. II OSK 371/13, LEX. Stwierdzono w nim, iż w sytuacji, gdy mamy do czynienia z jednym obiektem budowlanym, jakim jest wieża radiowo-komunikacyjna, wykonywane kolejno na przestrzeni 10 lat roboty budowlane polegające na instalowaniu anten, należy zakwalifikować jako rozbudowę wieży wybudowanej na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę.
Niezasadnie Spółka zarzuca także naruszenie przepisów art. 152 w zw. z art. 122a ustawy – Prawo ochrony środowiska, bowiem przewidziane w tych regulacjach zgłoszenie realizuje po stronie inwestora obowiązki z zakresu zwykłego korzystania ze środowiska (tj. korzystania nie wymagającego pozwolenia na emisje do środowiska), nie zaś obowiązki wynikające z przepisów u.P.b., w tym wynikające z art. 28 ust. 1 tej ustawy. Ustalenie, że inwestor uczynił zadość obowiązkom wynikającym z przepisów ustawy - Prawa ochrony środowiska nie oznacza, że na inwestorze nie ciążą obowiązki wynikające z innych ustaw, w tym z przepisów Prawa budowlanego (zob. wyrok NSA z 9 października 2019 r., o sygn. II OSK 280/17, CBOSA).
Stwierdzone przez organ roboty budowlane uzasadniały więc zastosowanie w sprawie powołanych wyżej przepisów prawa materialnego przewidujących wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych oraz obowiązek przedstawienia projektu budowlanego, zaświadczenia właściwego organu o zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Tego rodzaju obowiązki w przypadku samowoli budowlanej – art. 48 ust. 1 u.P.b. - przewiduje wyraźnie art. 48 ust. 2 i 3 pkt 1 i 2 u.P.b.
Zarzuty skargi jako nieuzasadnione należało oddalić. Zarówno organ pierwszej jak i organ drugiej instancji przekonująco wykazały zarówno argumentami prawnymi oraz faktycznymi podstawy prawne wydanych wobec Spółki postanowień. Wyjaśniono dostatecznie jasno przyczyny uznania robót za rozbudowę, a nie instalacje urządzeń radiokomunikacyjnych na już istniejącym obiekcie budowlanym. Nie nastąpiło także zarzucane Organom naruszenie art. 7a § 1 k.p.a. bowiem stosowane w sprawie regulacje prawa materialnego, tj. przepisy u.P.b., nie pozostawiają wątpliwości co do swej treści. Swe rozstrzygnięcia organy nadzoru budowlanego oparły na dominującej linii orzeczniczej sądów administracyjnych, które w sposób nie budzący wątpliwości wypowiadają się na temat wykładni i stosowania art. 29 ust. 2 pkt 15 u.P.b. Reasumując, nie nastąpiło zarzucane w skardze naruszenia art. 48 ust. 2 i 3 u.P.b. poprzez wdrożenie procedury legalizacyjnej w stosunku do stwierdzonej i wykazanej dowodami, rozbudowy istniejącego masztu antenowego stacji bazowej telefonii komórkowej.
Z przedstawionych względów skarga została oddalona na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI