II SA/Rz 1328/23

II SA/Rz 1328/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2023-11-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Maria Mikolik /sprawozdawca/
Paweł Zaborniak /przewodniczący/
Piotr Godlewski
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 581
art. 9 ust. 1 i ust.2, art. 2 pkt 5, art. 2 pkt 8
Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 149 § 2, art. 151 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Piotr Godlewski AWSA Maria Mikolik /spr./ Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2023 r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 1 czerwca 2023 r. nr SKO.405.ZA.1207.17.2023 w przedmiocie świadczenia z funduszu alimentacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 25 kwietnia 2023 r. nr ŚS.III.540.48.2014/2015.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi P. B. (dalej: skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu ( dalej: "Kolegium" "organ odwoławczy", "SKO" lub "organ II instancji") z 1 czerwca 2023 r. nr SKO.405.ZA.1207.17.2023 w przedmiocie świadczenia z funduszu alimentacyjnego w wyniku wznowienia postępowania.
Z uzasadnienia decyzji i akt sprawy wynika, że w dniu 21 sierpnia 2014 r. A. P. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz małoletniego dziecka – P. B.
Prezydent Miasta [...] (dalej: "Prezydent", "organ I instancji") decyzją z [...] października 2014 r. nr [...] przyznał świadczenia z funduszu alimentacyjnego w okresie od 1 października 2014 r. do 30 września 2015 r. na P. B. w wysokości po 500 zł miesięcznie.
W dniu 31 sierpnia 2022 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] wpłynął odpis prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w [...] Wydział Karny z [...] sierpnia 2022 r. sygn. akt [...] uznający A. P. winną popełnienia zarzucanego jej czynu z art. 270 § 1 i art. 286 § 1 k.k. i art. 233 § 6 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., polegającego na zatajeniu faktu przebywania członka rodziny poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej i uzyskiwania dochodów ze stosunku pracy przez M. P., który przebywał i pracował wówczas w S. oraz działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, w krótkich odstępach czasu z góry powziętym zamiarem w celu osiągnięcia korzyści majątkowej podrobiła w celu użycia za autentyczny podpisy M. P. na złożonych m.in. w dniu 19 maja 2015 r. oświadczeniach: członka rodziny o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c, i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, osiągniętym w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, o wysokości odprowadzonych składek na ubezpieczenie zdrowotne, członka rodziny o dochodzie niepodlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, osiągniętym w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy i oświadczeniu członka rodziny rozliczającego się na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, o dochodzie osiągniętym w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy.
W związku z powyższym, Prezydent postanowieniem z [...] września 2022 r. nr [...] wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz P. B. zakończone ostateczną decyzją Prezydenta Miasta [...] z [...] października 2014 r. nr [...].
Następnie decyzją z [...] grudnia 2022 r. Prezydent uchylił w całości decyzję własną z [...] października 2014 r. ustalającą prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz P. B. oraz odmówił prawa do tego świadczenia na rzecz ww. uprawnionego w okresie od czerwca 2015 r. do września 2015 r., a także przyznał prawo do świadczenia na okres od października 2014 r. do maja 2015 r. Decyzja ta jednak, w wyniku rozpoznania odwołania wnioskodawcy, została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z [...] lutego 2023 r. nr [...].
Prezydent rozpatrując sprawę ponownie uwzględnił zalecenia organu odwoławczego co do ustaleń jakie mają zostać poczynione w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w szczególności ustalenia sytuacji rodzinnej i dochodowej rodziny wnioskodawcy.
W trakcie ponownie przeprowadzanego postępowania ustalono, że A. P. do wniosku o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego dołączyła wymagane prawem stosowne zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z 4 sierpnia 2014 r. o dochodzie członków rodziny podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, osiągniętym w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy oraz oświadczenie o wysokości odprowadzonych składek na ubezpieczenie zdrowotne. Wnioskodawca w złożonym w dniu 19 maja 2015 r. wniosku o ponowne przeanalizowanie sytuacji dochodowej celem ustalenia prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego w związku ze zmianą sytuacji rodzinnej związanym ze wspólnym wychowywaniem dziecka N. P. urodzonej w dniu [...] maja 2015 r. z M. P., a także zawarciem z nim związku małżeńskiego przedstawiła dokumenty dotyczące osiąganych przez niego dochodów, tj. oświadczenie członka rodziny o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych osiągniętym w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, oświadczenie o wysokości odprowadzonych składek na ubezpieczenie zdrowotne, oświadczenie członka rodziny o dochodzie niepodlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, osiągniętym w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy oraz oświadczenie członka rodziny rozliczającego się na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, o dochodzie osiągniętym w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy.
Kierując się koniecznością prawidłowego ustalenia dochodu wnioskodawcy uprawniającego do uzyskania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, Prezydent wezwał P. B. o uzupełnienie wniosku o oświadczenie członka rodziny o dochodzie niepodlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, osiągniętym w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy - 2013 r., tj. dochody uzyskane przez M. P. za granicą RP, pomniejszone odpowiednio o zapłacone za granicą: podatek dochodowy oraz składki na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne i obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne.
W złożonych oświadczeniach A. P., M. B. i P. B. zadeklarowali, że nie posiadają jakiejkolwiek wiedzy na temat wysokości osiągniętego dochodu przez M. P. z pracy na terenie S. w latach 2013 - 2016. Ponadto A. P. stwierdziła, że była wprowadzana w błąd przez M. P. co do jego pracy za granicą Rzeczypospolitej Polskiej, twierdził on, że pracuje dorywczo [....] takie też informacje przekazywał w sprawie sądowej o alimenty na rzecz dzieci z poprzedniego związku małżeńskiego.
W związku z powyższym, organ I instancji uznał, że świadczenie z funduszu alimentacyjnego przyznane na rzecz P. B. w okresie od czerwca 2015 r. do 30 września 2015 r. ustalone zostało na podstawie dokumentów, które na podstawie przytoczonego powyżej prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w [...] Wydział Karny z [...] sierpnia 2022 r. sygn. akt [...] uznane zostały za fałszywe i nieodpowiadające prawdzie. Działania podjęte przez A. P. sprawowane z góry powziętym zamiarem w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wprowadziły w błąd Prezydenta Miasta [...], co do faktycznych dochodów rodziny i doprowadziły do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, poprzez przyznanie wnioskodawcy prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz P. B. w okresie od 1 czerwca 2015 r. do 30 września 2015 r. Nie jest możliwe ustalenie dochodu uprawniającego do pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego ze względu na brak wiedzy A. P., M. B. oraz P. B. odnośnie dochodu uzyskanego przez M. P. za granicą Rzeczypospolitej Polskiej w 2013 r.
Po tak przeprowadzonym postępowaniu, Prezydent Miasta [...] decyzją z 25 kwietnia 2023 r. nr ŚS.III.540.48.2014/2015, działając na podstawie art. 104, art. 145 § 1 pkt 1, art. 146 § 1, art. 150 § 1 oraz art. 151 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm.; dalej: "k.p.a."), art. 1a, art. 2, art. 9, art. 10, art. 12 ust. 1, art. 15 ust. 1 i 2, art. 18, art. 19, art. 20, art. 24 i art. 25 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 581 z późn. zm.; dalej: "u.p.o.u.a."), uchylił w całości decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] października 2014 r. nr [...] w sprawie ustalenia prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz P. B.; przyznał prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla P. B. na okres od 1 października 2014 r. do 31 maja 2015 r. w wysokości 500 zł miesięcznie (wypłaty za okres od października 2014 do maja 2015 zrealizowano w całości) oraz odmówił przyznania prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla P. B. na okres od 1 czerwca 2015 r. do 30 września 2015 r.
Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie wskazując, że jego matka – A. P. wnioskowała o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego z uwagi na fakt, że sama nie mogła się utrzymać a robiła wszystko by dbać najlepiej jak umiała o swoje dzieci. Skarżący wskazał, że nie posiada wiedzy o dochodach M. P., ojca jego przyrodniej siostry.
Po rozpoznaniu złożonego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnobrzegu, opisaną na wstępie decyzją z 1 czerwca 2023 r. nr SKO.405.ZA.1207.17.2023, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W ocenie Kolegium w przedmiotowej sprawie niewątpliwie ziściła się przesłanka z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., bowiem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną - decyzją Prezydenta Miasta [...] z [...] października 2014 r. nr [...] dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe.
Kolegium wyjaśniło, że z akt sprawy wynika, że A. P. (matka P. B.) i M. P. zawarli związek małżeński [...] czerwca 2015 r., a ich wspólne dziecko – N. P. - urodziła się [...] maja 2015 r.
Zgodnie z art. 9 ust. 2 u.p.o.u.a. świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł w brzmieniu obowiązującym na okres świadczeniowy 2014/2015 r. Z tego względu osoba, która ubiega się o przyznanie prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego zobowiązana jest do wykazania wszystkich członków rodziny.
Zdaniem Kolegium, z uwagi na fakt, że osoba uprawniona: P. B. ani jego matka – A. P. - nie uzupełnili wniosku o zaświadczenie/oświadczenie o wysokości osiągniętego dochodu przez ówczesnego członka rodziny: M. P. w 2013 r. brak jest podstaw do ustalenia wysokości osiągniętego przez rodzinę dochodu, co skutkuje koniecznością odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia w okresie od 1 czerwca 2015 r. do 30 września 2015 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, P. B. wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie zaskarżonych decyzji w całości.
W uzasadnieniu wskazał, że jego matka pobierała alimenty na niego i jego siostrę i wszystko przeznaczała żeby zaspokoić ich potrzeby. Wyjaśnił, że jego matka robiła wszystko co mogła, żeby zapewnić im jedzenie i ubrania.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2022r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.– dalej: "P.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Uwzględniając skargę na decyzję Sąd uchyla ten akt w całości albo w części na warunkach określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit a-c P.p.s.a., względnie stwierdza jego nieważności, gdy spełnione są przesłanki wskazane w art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. albo stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).
Skarga została uwzględniona z przyczyn, które Sąd wziął pod rozwagę z urzędu.
W okolicznościach sprawy nie budzi wątpliwości, że po wydaniu ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] października 2014 r. w przedmiocie przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego w okresie od 1 października 2014 r. do 30 września 2015 r. Organ I instancji powziął informację o skazaniu matki Skarżącego prawomocnym wyrokiem z [...] sierpnia 2022r. [...] za podrabianie podpisów M. P. pod oświadczeniami złożonymi m.in. w dniu 19 maja 2015 r. o dochodzie członka rodziny podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c, i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r, o podatku dochodowym od osób fizycznych, osiągniętym w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy; o wysokości odprowadzonych składek na ubezpieczenie zdrowotne, o dochodzie członka rodziny niepodlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, osiągniętym w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy i oświadczeniu członka rodziny rozliczającego się na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne; o dochodzie osiągniętym w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy. Matka Skarżącego zataiła fakt przebywania członka rodziny M. P. poza granicami RP, tj. w S., do której również mają zastosowanie przepisy koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego i uzyskiwania dochodów ze stosunku pracy. Wskazany powyżej wyrok dotyczył bezpośrednio doprowadzenia MOPS do niekorzystnego rozporządzenia mieniem z tytułu nienależnie przyznanych i pobranych świadczeń wychowawczych. Jednak wyrok ten miał znaczenie również na gruncie spraw o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego, bowiem matka Skarżącego składała opisane w sentencji ww. wyroku oświadczenia z podrobionym podpisem również na potrzeby przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Jak wynika z sentencji ww. wyroku o sygn. [...] podrabianie podpisów miało miejsce w okresie od 1 września 2014 roku do 4 października 2017 roku.
Co do zasady więc zaistniała podstawa do wznowienia postępowania wskazana w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. tj. gdy dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe.
Wznowienie postępowania stosownie do art. 149 § 1 i § 2 k.p.a. stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. W okolicznościach niniejszej sprawy Organ był więc zobowiązany do zbadania podstaw wznowienia oraz wpływu, jaki ww. podstawa winna mieć na sposób załatwienia sprawy.
Organy I oraz II instancji uznały, że w niniejszej sprawie zachodzi podstawa do uchylenia decyzji dotychczasowej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy. Prezydent stwierdził, że wobec braku możliwości ustalenia dochodu uprawniającego do pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego ze względu na brak wiedzy Skarżącego oraz jego matki o dochodzie uzyskanym przez M. P. za granicą RP w 2013r – tj. dochodzie niepodlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych – należy odmówić przyznania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na okres od 1 czerwca 2015r. do 30 września 2015r. Kolegium podzieliło powyższe rozstrzygnięcie Organu I instancji.
Sąd jednak takiego stanowiska Organów nie podziela z następujących względów.
Zgodnie z art. 9 ust. 1 u.p.o.u.a., obowiązującym na dzień wydania ostatecznej decyzji z [...] października 2014r. świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności - bezterminowo.
Na podstawie art. 9 ust. 2 ww. ustawy, świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł.
Dochód rodziny zgodnie z odesłaniem zawartym w art. 2 pkt 5 u.p.o.u.a. oznacza sumę dochodów członków rodziny.
Z kolei dochód członka rodziny - stosownie do art. 2 pkt 5a u.p.o.u.a. - oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, z zastrzeżeniem art. 9 ust. 3-4a.
Powołany przepis nakazuje zatem do stanu faktycznego wynikającego z wniosku o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego stosować stan przeszły, bowiem prawo do świadczeń ustala się w oparciu o dochód w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy. Podkreślić wypada, że regulacja ta winna być wykładana systemowo, przy uwzględnieniu celu ustawy, zamieszczonej w systemie przepisów odnoszących się do szeroko rozumianej pomocy społecznej, zatem skierowanych do osób i rodzin wymagających wsparcia i socjalnej ochrony. Zwrócić bowiem należy uwagę, że świadczenia z funduszu alimentacyjnego podobnie jak świadczenia rodzinne, są formami pomocy państwa skierowanymi do rodzin o najniższych dochodach.
Ustalenie przeciętnego miesięcznego dochodu przypadającego na jedną osobę w rodzinie, w celu ustalenia prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego, odbywa się zatem poprzez zsumowanie dochodów wszystkich członków rodziny uzyskanych w roku poprzedzającym okres świadczeniowy, a otrzymaną w ten sposób kwotę dzieli się przez 12, a także na liczbę osób w rodzinie. W ocenie Sądu oczywistym jest, że chodzi w tym wypadku o skład rodziny w roku kalendarzowym, za który ustalany jest jej dochód. Innymi słowy, ustalając dochód członka rodziny - zgodnie z definicją - jako przeciętny miesięczny dochód członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, należy dochód rodziny w tym roku podzielić przez 12, a następnie przez taką liczbę osób, jaka wchodziła w skład rodziny w owym roku (i których dochody zostały zaliczone do dochodu rodziny). Zasadność takiego sposobu obliczania dochodu członka rodziny przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego potwierdza okoliczność, iż zmiana składu osobowego rodziny zaistniała po roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, nawet jeśli ma wpływ na wysokość dochodu rodziny, nie może zostać potraktowana jako zdarzenie powodujące uzyskanie lub utratę dochodu (które w świetle art. 9 ust. 3-4a należy uwzględnić przy obliczaniu dochodu członka rodziny), albowiem nie została ujęta wśród przypadków enumeratywnie wymienionych przez ustawodawcę w art. 2 pkt 17 i pkt 18 u.p.o.u.a. (zob. wyrok WSA w Lublinie z 19.01.2016 r., II SA/Lu 385/15, LEX nr 2105029). Czym innym jest zmiana składu rodziny, a czym innym uzyskanie dochodu przez członka rodziny. Zmiana składu osobowego rodziny (art. 2 pkt 12 ustawy), w trakcie okresu zasiłkowego nie jest i nie może być tożsama z uzyskaniem dochodu w rozumieniu art. 2 pkt 18 ustawy. Takie też stanowisko reprezentowane jest w orzecznictwie sądowym na gruncie przepisów u.ś.r. (zob. z uwagi na podobieństwa regulacji prawnych - wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2009 r., w sprawie sygn. akt I OSK 895/09; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 4 listopada 2010 r., w sprawie sygn. akt II SA/Gd 598/10; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 listopada 2008 r., w sprawie sygn. akt IV SA/Po 192/2008).
W niniejszej sprawie Organy przyjęły, że skład rodziny Skarżącego jako uprawnionego do świadczeń z funduszu alimentacyjnego uległ zmianie od czerwca 2015r. w związku z zawarciem związku małżeńskiego przez jego matkę z M. P. w dniu [...] czerwca 2015r.
Nie budzi więc wątpliwości, że w 2013r. – to jest w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy przypadający od 1 października 2014r do 30 września 2015r. – M. P. nie był członkiem rodziny – w rozumieniu art. 2 pkt 12 u.p.o.u.a. Nie był również członkiem rodziny w 2014 roku.
W takiej sytuacji nie zachodziły podstawy do uwzględniania w dochodzie rodziny uzyskanym w roku poprzedzającym okres zasiłkowy, dochodu osoby, która w tym roku nie była członkiem rodziny Skarżącego. Skoro bezspornym jest, że w niniejszej sprawie dochodem uwzględnianym przy ustalaniu prawa do świadczeń za okres od 1 października 2014r. do 30 września 2015r. był dochód uzyskany w roku 2013, to przedmiotem analizy organów winien być przeciętny dochód uzyskany wyłącznie przez osoby będące członkami rodziny Skarżącego w tym właśnie roku. Skoro mąż matki Skarżącego w tym roku nie należał do rodziny, to nie zachodziły podstawy do badania jego dochodu uzyskanego w 2013r. (por. wyrok WSA w Szczecinie z 5.07.2017 r., II SA/Sz 528/17, LEX nr 2325024). Sąd w tym zakresie podziela stanowisko zaprezentowane przez WSA w Łodzi w wyroku z 16 czerwca 2014 r., II SA/Łd 302/14 (LEX nr 1550583), że: "Oczywiście zmiany osobowe w składzie rodziny będą miały odbicie w dochodzie rodziny, ale tylko wówczas gdy nastąpią w ciągu roku kalendarzowego poprzedzającego okres świadczeniowy i tylko proporcjonalne do okresu, w jakim dochody nowych członków rodziny będą wpływały na sytuację dochodową rodziny."
Z uwagi na powyższe Organy nie miały podstaw by odmówić przyznania prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego za okres od 1 czerwca 2015r. do 30 września 2015r. z tego powodu, że nie jest możliwe ustalenia dochodu M. P. w 2013r. Skoro bowiem M. P. nie był członkiem rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowym w rozumieniu art. 2 pkt 8 u.p.o.u.a. to jego dochód nie mógł być zaliczany do dochodu rodziny i uwzględniany przy przyznawaniu świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz Skarżącego.
Stosownie do treści przywołanego powyżej art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Przepis art. 149 § 2 k.p.a. nakłada na organ obowiązek przeprowadzenia postępowania nie tylko co do przyczyn wznowienia, ale także co do istoty sprawy. W orzecznictwie podnosi się, że postępowanie wznowieniowe nie jest tylko postępowaniem weryfikacyjnym, ale obejmuje również rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Decyzja kończąca postępowanie w sprawie wznowionej rozstrzyga ją zarówno co do podstaw wznowienia, jak i co do istoty sprawy administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 13 października 2016 r., II OSK 3365/14).
W niniejszej sprawie Organy rozstrzygając ponownie o istocie sprawy w sposób nieprawidłowy zastosowały art. 2 pkt 5, pkt 5a, pkt 12 w zw. z art. 9 u.p.o.u.a. przyjmując, że dochód M. P. w roku kalendarzowym 2013r. uwzględnia się w dochodzie rodziny Skarżącego. Organ pierwszej a w konsekwencji i drugiej instancji, w trybie wznowienia postępowania wydał więc wadliwą decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy, naruszając tym samym również przepis art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy a w przypadku Organu drugiej instancji naruszenie dotyczyło dodatkowo przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Z tych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Organu I instancji z dnia 25 kwietnia 2023r. ŚS.III.540.48.2014/2015. Skarżący zwolniony był z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych z mocy prawa.